{"id":7253,"date":"2023-11-10T16:01:09","date_gmt":"2023-11-10T16:01:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/?p=7253"},"modified":"2025-06-04T14:56:49","modified_gmt":"2025-06-04T14:56:49","slug":"koelen-wort","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/brouwencyclopedie\/koelen-wort\/","title":{"rendered":"Koelen wort"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"7253\" class=\"elementor elementor-7253\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b7b8469 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b7b8469\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-9e106b4\" data-id=\"9e106b4\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1d98b67\" data-id=\"1d98b67\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3ef32d9a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3ef32d9a\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7f028df0\" data-id=\"7f028df0\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-294f0b68\" data-id=\"294f0b68\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f9ab8b7 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"6f9ab8b7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Er zijn geen kopteksten gevonden op deze pagina.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;,&quot;h4&quot;,&quot;h5&quot;,&quot;h6&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;numbers&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tInhoudsopgave\t\t\t<\/h4>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__6f9ab8b7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open inhoudsopgave\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chevron-down\"><\/i><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__6f9ab8b7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Sluit inhoudsopgave\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chevron-up\"><\/i><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__6f9ab8b7\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<i class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin eicon-loading\" aria-hidden=\"true\"><\/i>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1fc2baa7 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1fc2baa7\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3eb28655\" data-id=\"3eb28655\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-60e06851\" data-id=\"60e06851\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-41001ef elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"41001ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"snel-koelen\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-78cc071a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"78cc071a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Voordelen geforceerd koelen wort<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3a1b1f8c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3a1b1f8c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Het snel koelen van het wort heeft de voorkeur. Het zorgt voor:<\/p><ul><li>Minder kans op infecties<br \/>Na het lange koken van het wort is deze nagenoeg steriel. Door het koelen wordt het wort toegankelijk voor allerlei micro-organismen. Dit komt doordat wort een zeer rijke voedingsbodem is. Het koelen van wort dient dan ook onder strikte hygi\u00ebnische omstandigheden worden uitgevoerd. Bedenkt dat het infectieduiveltje altijd op de loer ligt!<br \/>Zodra de temperatuur onder de 60\u00b0 C komt neemt de kans op infecties toe. Dat is zeker het geval in het traject tussen de 40 en 25\u00b0 Door snel te koelen wordt de periode tussen het koken en het enten van de gist kleiner. <br \/>Het starten van de vergisting biedt een zekere bescherming tegen infecties. Er wordt koolzuur en alcohol gevormd, de pH gaat om laag en voedingstoffen worden verbruikt, allemaal belemmeringen voor veel ongewenste micro-organismen . Dit wil niet zeggen dat er helemaal geen infecties kunnen plaatsvinden, echter de verscheidenheid aan micro-organismen dat zich kan ontwikkelen wordt hierdoor wel aanzienlijk kleiner.<\/li><li>Minder vorming Maillardproducten<br \/>Aminozuren en suikers kunnen onder invloed van hitte samen Maillairdverbindingen zorgen. Deze stoffen zorgen voor een donkere kleur en broodachtige, toastachtig, geroosterde en koffieachtige en gebrande smaak. Bij veel donkere bieren zijn deze stoffen gewenst. In licht gekleurde bieren meestal niet. Zeker bij frisse lichtgekleurde bieren is het daarom gewenst snel te koelen.<\/li><li>Minder vorming DMS<br \/>Tijdens het koken van het wort verdampt er DMS en S-methylmethionine (SMM), ook wel pre-DMS genoemd. Niet alle SMM verdampt tijdens het koken van het wort. Als het wort na het koken niet snel afkoelt tot 80 \u00b0C kan er opnieuw DMS ontstaan uit SMM. De DSM die dan gevormd wordt verdampt veel minder dan bij het koken. Dit is vooral een probleem bij lichtgekleurde bieren omdat vooral de lichte mouten aanzienlijk meer SMM bevat.<\/li><li>Betere uitvlokking koude trub<br \/>Door daling van de temperatuur van het wort kunnen grote eiwitten minder goed in oplossing blijven. Het gevolg is dat de eiwitten samenklonteren en uitvlokken. Gebleken is dat een snelle koeling van het wort zorgt voor een betere afzetting van de zogenaamde de koude breuk. Door een goede koude breuk krijg je later minder snel last van een koude waas als je een bier in de koelkast zet. <br \/>Het is overigens niet gewenst de volledige koude breuk te verwijderen omdat deze voor gistvoeding kan zorgen, vooral onverzadigde vetzuren. De koude breuk noemen we namelijk vaak voor het gemak eiwitten, maar naast zo\u2019n 50% eiwitten bestaat de afzetting ook uit zo\u2019n 25% uit polyfenolen uit de mout en hop en uit zo\u2019n 25% koolhydraten en lipiden. Deze laatsten zijn belangrijk voor de opbouw van celmembranen.<\/li><li>Minder oxidatie van het wort<br \/>Door de kortere tijd dat het wort staat heb je minder oxidatie.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-207f689e elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"207f689e\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a098d4f\" data-id=\"a098d4f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-479b762e\" data-id=\"479b762e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9428fbe elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"9428fbe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"natuurlijk-afkoelen\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3001e266 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3001e266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Koelen op natuurlijke wijze<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21e56d9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"21e56d9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Het meest energieneutraal is het af laten koelen langs natuurlijke wijze. Het infectiegevaar kan bestreden worden door het wort zo heet mogelijk in een afsluitbare container te doen en deze zo snel mogelijk te sluiten.<\/p><p>Aan deze methode kleven brouwtechnisch gezien meerdere nadelen:<\/p><ul><li>Kans op oxidatie van hete wordt door het overgieten en de lange tijd dat het wort in contact is met zuurstof. Dit laatste kan voorkomen worden door de container zo vol mogelijk te doen en als dat kan zuurstof eruit te persen.<\/li><li>Als een plastic jerrycan of een camping waterzak wordt gebruikt als container dan dient deze niet van pvc te zijn, omdat dit materiaal niet voedselveilig is bij temperaturen boven de 60 \u00b0C.<\/li><li>Warmtebelasting van het wort door het niet snel afkoelen waardoor je meer Maillardproducten krijgt (donkerder worden van het wort en een minder frisse smaak);<\/li><li>De container dient stevig te zijn of helemaal vol met wort worden gedaan om het imploderen van de container tijdens het afkoelen te voorkomen. Aanvullen met water kan maar dan verdun je het wort;<\/li><li>Bij het openen van de container kan lucht met kracht worden aangezogen wat tot infecties kan leiden.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8d9a9cd elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8d9a9cd\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7cd2ac1f\" data-id=\"7cd2ac1f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6ec71fe0\" data-id=\"6ec71fe0\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60e77fa4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"60e77fa4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Geforceerd koelen met waterbad, ijs of natte lappen<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-38dd29ba elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"38dd29ba\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h4>Waterbad<\/h4>\n<p>Naast geheel natuurlijk koelen kun je een afgesloten container met wort ook koelen door deze in een bad met koud water te zetten. Eventueel kun je het koelwater tussentijds verversen door nieuw koud water. Kleine brouwsels kunnen op deze wijze redelijk snel gekoeld worden.&nbsp;<\/p>\n<h4>IJs<\/h4>\n<p>Sommige hobbybrouwers doen in het koelwater brokken ijs om de effectiviteit van het koelen te vergroten. Anderen voegen ijs toe aan het wort. Dat zorgt voor een snelle koeling, maar ook voor een verdunning van het wort en dat is meestal ongewenst. Daarnaast kan ijs gemaakt met leidingwater zorgen voor infecties.<br><\/p>\n<h4>Natte lappen<\/h4>\n<p>Een andere manier van koelen is het bedekken van de container waarin het wort zit met natte lappen. Door de verdamping van het water in de lappen daalt de temperatuur. Bij deze methode is het zaak om de lappen nat te houden om te voorkomen dat de lappen gaan werken als isolatiemateriaal.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f1549c3 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f1549c3\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-86a5b65\" data-id=\"86a5b65\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-335a071\" data-id=\"335a071\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db4d1ed elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"db4d1ed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dompelkoeler<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32fe110 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"32fe110\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Veel hobbybrouwers gebruiken een dompelkoeler. Het is simpele koeler bestaand uit een koperen of rvs buis die in een spiraal gebogen is. Op de uiteinden van de buis zijn koppelingen gemaakt waaraan tuinslangen aangesloten kunnen worden. <br>De lengte van de buis van de spiraal en de en stroomsnelheid van het water door de buis bepalen de snelheid van de koeling. Het bewegen met de spiraal verhoogt de koelsnelheid. Rondpompen van het wort in een ketel met een dompelkoeler zorgt ook voor een snellere koeling.<br>Om infectie met micro-organismen tijdens het koelen te voorkomen kun je een deksel op kookketel zetten of deze afdekken met een gestreken schone theedoek.<br>Het grote voordeel van een dompelkoeler is dat visueel te beoordelen is of het koeloppervlak schoon is. Het schoonmaken kan met een nylon schuursponsje en een mild schuurmiddel. Door de koeler op te hangen kan deze goed drogen waardoor geen micro-organismen kunnen groeien. Desinfecteren kan door de dompelkoeler 5 minuten voor het einde van het koken in de kookketel te zetten.<\/p>\n<p>Een dompelkoeler kun je ook gebruiken als je je hete wort overbrengt naar je gistvat en daar koelt. Het voordeel hiervan is dat je gistvat volledig gedesinfecteerd wordt door de hitte als je deze afgesloten een paar minuten laat staan voordat je begint met koelen. Bij het roeren met de koeler en het verwijderen van de koeler moet je wel oppassen voor infecties.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-51fc64b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"51fc64b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f0b2fb8\" data-id=\"f0b2fb8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-80c9fa1\" data-id=\"80c9fa1\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ba31764 elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"ba31764\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"tegenstroomkoelers\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c7badc5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c7badc5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tegenstroomkoelers<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f4817a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4f4817a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Er zijn twee soorten tegenstroomkoelers: <a href=\"#platenkoelers\">platenkoelers<\/a> en <a href=\"#spiraalkoelers\">spiraalkoelers<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f22a7c8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f22a7c8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-93d9f02\" data-id=\"93d9f02\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d767731\" data-id=\"d767731\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d3d175b elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"d3d175b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"platenkoelers\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c8a973 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c8a973\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hoe werkt een platenkoeler?<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d8076fe elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d8076fe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Platenkoelers zijn zeer effectief. De platen zijn voorzien van ribbels voor zo veel wervelingen van het wort. De turbulentie zorgt voor een goede vermenging van warme en koude wort wat de afkoeling versnelt. De grootte van de platen en het aantal platen bepaalde de capaciteit naast de stroomsnelheid van het wort en het koelwater. <br \/>Luchtbellen in de koeler vermindert de koelcapaciteit. Om deze kwijt te raken zet je de koeler rechtop. Het koelwater dient onderop aangesloten te worden, het hete wort diagonaal aan de andere zijde aan de bovenzijde. <br \/><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7371 alignleft\" src=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/platenkoeler-300x187.png\" alt=\"Platenkoeler\" width=\"300\" height=\"187\" \/>Het eerste wort kun je het beste teruggeleiden in de ketel om de vorming van DMS te voorkomen. Als het wort 80 \u00b0C is kun je eventueel een hopstand uitvoeren dan wel meteen het wort gaan opvangen. Gebruik een hopsok of een andere voorziening om te voorkomen dat er hopdeeltjes in je platenkoeler komt.<br \/>Het schoonmaken van een platenkoeler is een sowieso een punt van aandacht. Het vervelende is dat je niet in een tegenstroomkoeler kunt kijken. \u00a0De koelers die hobbybrouwers gebruiken zijn met koper gesoldeerd. Agressieve reinigers lossen de beschermende kopperoxide op en kleuren je reinigingsmiddel blauw. Overigens is een kleine hoeveelheid koper in wort niet schadelijk voor je gezondheid. De gist neemt veel koperionen op en heeft deze ook nodig voor een goede groei. <br \/>Er zijn ook kleine demontabele tegenstroomkoelers te koop. De ervaring bij commerci\u00eble brouwerijen leert namelijk dat kleine deeltjes zich kunnen afzetten tussen de platen. De demontabele koelers zijn echter heel prijzig en zijn meestal overgedimensioneerd. Na demontage is het zaak om de platen in dezelfde volgorde te monteren. Gelukkig zijn bij sommige koelers de platen genummerd. Een punt van aandacht zijn de pakkingen. Deze kunnen beschadigen bij het demonteren. Het is daarom verstandig om een aantal pakkingen op voorraad te hebben als je aan deze klus begint.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4676811 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4676811\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b89275c\" data-id=\"b89275c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d3854ff\" data-id=\"d3854ff\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-06dd2e8 elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"06dd2e8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"spiraalkoelers\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0f55b5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e0f55b5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tegenstroomkoelspiraal <\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04d6063 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"04d6063\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7366 alignleft\" src=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Brewmonk-tegenstroomkoeler-300x176.jpg\" alt=\"BrewMonk tegenstroomkoeler\" width=\"300\" height=\"176\" \/>Een tegenstroomkoelspiraal bestaat uit een tweetal in elkaar geschoven buizen die in een spiraal gebogen zijn. Door de buitenste buis loopt het koelwater en door de binnenste het wort. Met speciale koppelstukken wordt het een en ander lekvrij aangesloten. <br \/>Er kunnen verschillende materialen gebruikt worden voor een tegenstroomkoelspiraal. <img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7367 alignright\" src=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Grainfather-tegenstroomkoeler-300x194.jpg\" alt=\"Grainfather tegenstroomkoeler\" width=\"300\" height=\"194\" \/><\/p><p>Grainfather heeft een dergelijke koeler bestaande uit een koperen binnen buis en een kunststof slang aan de buitenzijde. BrewMonk heeft tegenwoordig een koeler volledig van rvs waaraan Gardena koppelingen geklikt kunnen worden. Het is aan te bevelen om aan de kant waar heet koelwater vrij komt een metalen Gardena koppeling te gebruiken. De ervaring heeft geleerd dat de kunststof Gardena koppelingen onder hitte kunnen vervormen waardoor de koppeling op termijn kan geen lekken.<\/p><p>De koelcapaciteit wordt bepaald door de lengte van de spiraal en het debiet van het koelwater en het wort. Door te spelen met de doorstroom van zowel het koelwater als van het wort kun je de temperatuur regelen. Het is mogelijk om een inline thermometer te maken in de afvoer van het wort zodat je weet wat de temperatuur is van het afgekoelde wort.<br \/>Net als bij een platenkoeler doe je er goed aan om het eerste wort dat gekoeld is terug te voeren naar de kookketel zodat het wort gekoeld wordt naar 80 \u00b0C en lager ter voorkoming van de vorming van DMS of om een hopstand uit te voeren.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-59734cf elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"59734cf\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ca19702\" data-id=\"ca19702\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f33c5f7\" data-id=\"f33c5f7\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ed5ce3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2ed5ce3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reinigen tegenstroomkoeler altijd tegen de stroom van het wort in<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7b67e95 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7b67e95\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bij het koelen van het wort horen het hete wort en het koude koelwater altijd in tegenstelde richting te stromen. Voor het reinigen van de koeler dien je de reinigingsvloeistof de andere richting door de wortleiding laten stromen.\u00a0 Het beste is eerst te spoelen met lauw water voor de eerste reiniging. Gebruik geen heet water omdat dit kan zorgen voor het aankoeken van eiwitten. Voer daarna een reiniging uit met een basische reiniger. Je kunt ook een met enzymen verrijkt reinigingsmiddel gebruiken zoals Enzybrew 10. Dit haalt organische verontreinigingen weg. Voor het verwijderen van anorganische verontreinigingen (kalkafzetting) voer je om de zoveel tijd een zuurreiniging uit. Voor een effectieve reiniging dient de reinigingsvloeistof een debiet te hebben van minimaal 1,5 m per seconde. Je krijgt daardoor een turbulente stroming, wat de reiniging bevordert. Spoel goed na nadat je zuurreiniging hebt uitgevoerd. Al het reinigingsmiddel moet verdwenen zijn uit je koeler.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a2bdd95 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a2bdd95\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0ff6823\" data-id=\"0ff6823\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-9ec3401\" data-id=\"9ec3401\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-43cb642 elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"43cb642\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-anchor\" id=\"desinfectie-tegenstroom\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b07c221 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b07c221\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Desinfecteren tegenstroomkoeler<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-240b20b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"240b20b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>De meest simpele manier van het desinfecteren van een tegenstroomkoeler is het rondpompen van hete wort (dus terug in de kookketel) na het koken door de koeler. Een paar minuten volstaat. Voor de zekerheid kun je 5 minuten aanhouden. Onder het rondpompen daalt de temperatuur van het wort een paar graden Celsius.<br \/>Een tegenstroomkoeler kan ook gedesinfecteerd worden door deze <b>volledig<\/b> te vullen met een desinfecteermiddel zoals een Star San oplossing of alcohol 70%. Bij deze manier van desinfecteren mag er geen enkele luchtbel aanwezig zijn in de koeler omdat het desinfecteermiddel daar niet werkt. In de praktijk valt het niet mee om een tegenstroomkoeler of een platenkoeler helemaal luchtvrij te maken&#8230;<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7ba9eb5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7ba9eb5\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e3a4011\" data-id=\"e3a4011\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-138c17e\" data-id=\"138c17e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e027a3d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e027a3d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Koelen met een koelkast<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d6d8fa3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d6d8fa3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kleine volumes wort kun je direct na het koken koelen in een koelkast. Naarmate het volume groter wordt duurt het koelen langer. Voor brouwsels groter dan 10 liter is deze methode niet aan te bevelen. Wel kun je het wort eerst koelen op een andere wijze, bijvoorbeeld via natuurlijke afkoeling in een afgesloten container tot zo&#8217;n 40 \u00b0C en daarna afkoelen in een koelkast tot de gewenste enttemperatuur. Maak ondertussen de container niet open omdat bij genoemde temperatuur het wort extreem gevoelig is voor infecties. <br \/>Ook als je je wort gekoeld hebt met een dompel- of tegenstroomkoeler kun je de laatste paar graden koelen in een koelkast. Dat kan je vergistingskast zijn. De gist kun je als het gaat om een paar graden gaat (max 5 \u00b0C) al toevoegen. De vergisting kan zo snel aan de gang.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-bb018cd elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bb018cd\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7192400\" data-id=\"7192400\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-f0c1083\" data-id=\"f0c1083\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-674a155 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"674a155\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">YouTube filmpje <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-845eb62 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"845eb62\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Door in het verleden aan deelnemers van het ONK te vragen hoe ze hun bier brouwden en de scores van de bieren daaraan te koppelen werd duidelijk dat het geforceerd koelen leidde tot een duidelijk betere score.<br \/>Dit resultaat is bevestigd door Br\u00fclosophy.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed10e18 elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"ed10e18\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=CLjvMn1k9qg&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3bba8fa2 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3bba8fa2\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-57345998\" data-id=\"57345998\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3abe38e0\" data-id=\"3abe38e0\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65d424ad elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"65d424ad\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bronnen<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7d9a1bc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7d9a1bc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Forum Hobbybrouwen.nl<\/li><li><a href=\"https:\/\/brewingforward.com\/wiki\/Wort_chilling\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/brewingforward.com\/wiki\/Wort_chilling<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/beerandbrewing.com\/dictionary\/6rhVOJuq6C\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/beerandbrewing.com\/dictionary\/6rhVOJuq6C\/<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=cOA4tXvjC5s\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=cOA4tXvjC5s<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/help.grainfather.com\/hc\/en-us\/articles\/4408054981393-Counterflow-Chiller-vs-Immersion-Chiller-what-s-the-difference-\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/help.grainfather.com\/hc\/en-us\/articles\/4408054981393-Counterflow-Chiller-vs-Immersion-Chiller-what-s-the-difference-<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/farandaway.co\/blogs\/the-artisan\/wort-chillers\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/farandaway.co\/blogs\/the-artisan\/wort-chillers<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/brouwland.com\/en\/1094-chilling?q=Segment-beer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/brouwland.com\/en\/1094-chilling?q=Segment-beer<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.northernbrewer.com\/blogs\/brewing-techniques\/wort-chillers\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.northernbrewer.com\/blogs\/brewing-techniques\/wort-chillers<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QW4RZ9vj1_4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QW4RZ9vj1_4<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-ff54f5d elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"ff54f5d\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3afdd0f\" data-id=\"3afdd0f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8c01c29\" data-id=\"8c01c29\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b5bdf1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2b5bdf1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gerelateerde artikelen<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3e46ef0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3e46ef0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/brouwencyclopedie\/schoonmaken\/\">Reinigen en desinfecteren<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-61c94614 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"61c94614\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3140a04c\" data-id=\"3140a04c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-904833f\" data-id=\"904833f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-690fc5c8 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"690fc5c8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Forum<\/h4>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29940181 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"29940181\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Opmerkingen en aanvullingen<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64ec9b82 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"64ec9b82\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Opmerkingen over dit artikel kun je geven via het topic <a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/forum\/index.php\/topic,46552.html\">https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/forum\/index.php\/topic,46552.html<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4117464a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4117464a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zoeken<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7085e92d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7085e92d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Via <a href=\"https:\/\/www.google.nl\/search?q=site:www.hobbybrouwen.nl+wort+koelen\">deze link<\/a> kun je op deze site zoeken naar het onderwerp &#8220;wort koelen&#8221;.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-221e8101 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"221e8101\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tags forum<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ef25955 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1ef25955\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/forum\/index.php?action=tags;tagid=301\">koelen<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/forum\/index.php?action=tags;tagid=169\">wort koelen koeler\u00a0<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koelen van het wort is een essentieel onderdeel van het brouwproces. Na het koken moet het wort gebracht worden op een temperatuur waarbij de gist zijn werk kan doen. Het koelen kan geforceerd gebeuren of langs natuurlijke weg.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7256,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"tpgb_global_settings":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[101,102],"class_list":["post-7253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-brouwencyclopedie","tag-koelen","tag-koeler"],"tpgb_featured_images":{"full":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-scaled.webp",1920,1409,false],"tp-image-grid":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-700x700.webp",700,700,true],"thumbnail":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-150x150.webp",150,150,true],"medium":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-300x220.webp",300,220,true],"medium_large":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-768x563.webp",768,563,true],"large":["https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Koelen_wort-1024x751.webp",800,587,true],"default":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-content\/plugins\/the-plus-addons-for-block-editor\/assets\/images\/tpgb-placeholder.jpg"},"tpgb_post_meta_info":{"get_date":"10 november 2023","get_modified_date":"4 juni 2025","category_list":{"category":[{"term_id":24,"name":"BrouwEncyclopedie","slug":"brouwencyclopedie","term_group":0,"term_taxonomy_id":24,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":24,"filter":"raw"}],"post_tag":[{"term_id":101,"name":"koelen","slug":"koelen","term_group":0,"term_taxonomy_id":101,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"},{"term_id":102,"name":"koeler","slug":"koeler","term_group":0,"term_taxonomy_id":102,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":1,"filter":"raw"}]},"author_name":"Jacques","author_url":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/author\/admin\/","author_email":"info@hobbybrouwen.nl","author_website":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site","author_description":"","author_facebook":"","author_twitter":"","author_instagram":"","author_role":["administrator"],"author_firstname":"","author_lastname":"","user_login":"Jacques","author_avatar":"<img alt='' src='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b3986d5d71cff73f08967716cfaa1a03e8f43ff5b102c88448d49602879e323?s=200&#038;d=mm&#038;r=g' srcset='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b3986d5d71cff73f08967716cfaa1a03e8f43ff5b102c88448d49602879e323?s=400&#038;d=mm&#038;r=g 2x' class='avatar avatar-200 photo' height='200' width='200' decoding='async'\/>","author_avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b3986d5d71cff73f08967716cfaa1a03e8f43ff5b102c88448d49602879e323?s=96&d=mm&r=g","comment_count":0,"post_likes":0,"post_views":0},"tpgb_post_category":{"category":"<a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/category\/brouwencyclopedie\/\" alt=\"BrouwEncyclopedie\"  class=\"category-brouwencyclopedie\">BrouwEncyclopedie<\/a> ","post_tag":"<a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/tag\/koelen\/\" alt=\"koelen\"  class=\"post_tag-koelen\">koelen<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/tag\/koeler\/\" alt=\"koeler\"  class=\"post_tag-koeler\">koeler<\/a> "},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7253"}],"version-history":[{"count":104,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14564,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253\/revisions\/14564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hobbybrouwen.nl\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}