Nieuws:

Help mee aan het verbeteren van het forum via een donatie. Klik hier,

Hoofdmenu


Opbrengst (gemeten in liters bier) van het gehele brouwproces

Gestart door ZzemutaHh, 02-02-2012 15:19 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

ZzemutaHh

Ik ben een nieuwe brouwer, heb nog pas een paar brouwsessies achter de rug en vraag me het volgende af:


Tijdens mijn laatste brouwsessie heb ik in totaal 27 liter water gebruikt.
Daarvan is ongeveer 4 liter verdampt tijdens het hopkoken. Blijft over 23 liter.
Deze sessie heeft 11 liter jongbier opgeleverd, dat is gebotteld en wel.

Ik ben dus 12 liter kwijtgeraakt. Dat zit in slangen (stel 1 liter), hopzakken (stel 0,5 liter) , bostel (stel : 6 liter), staat op de bodem van pannen, etc.

Die 12 liter is in principe dus suikerhoudend wort.

Mijn 'opbrengstrendement' (bij gebruik aan kennis van een beter woord) is dus 11/23*100% = 48%.

Jemig! Wat zonde van al die goddelijke vloeistof!

Wat kan ik er nu aan doen om te zorgen dat ik minder wort verlies ?

- geen hopzakken gebruiken : maar dan blijft er meer worthoudende troep achter in mijn kookkan, ik vraag me af wat dat per saldo oplevert.
- een aparte maischpan kopen: ik heb slechts één grote pan (28 liter) die zowel voor maischen als koken wordt gebruikt. Ik hevel na het maischen dus over naar een opvangvat, leeg de maischketel, maak deze schoon, breng het wort terug naar de maischketel die nu kookketel wordt.
- grotere batches maken: 1,5 liter verlies op 10 liter is 'erger' dan 1,5 liter verlies op 20 liter: daarvoor moet ik een grotere maischketel hebben.

Kunnen jullie nog tips geven waardoor mijn opbrengst omhoog gaat ?



Adrie

Het leeuwendeel is geen suikerhoudend wort. Je hebt je bostel uitgespoeld, als het goed is, dus die 6 liters zit bijna geen suikers meer in. Om je echte brouwzaalrendement te bepalen, kun je het best brouwsoftware gebruiken, zoals BrouwHulp, BrouwVisie, Confomash of Promash. Daarin kun je ook je hele waterhuishouding doorrekenen en kijken waar verbeteringen mogelijk zijn.

ZzemutaHh

Citaat van: Adrie op 02-02-2012  15:29 uHet leeuwendeel is geen suikerhoudend wort. Je hebt je bostel uitgespoeld, als het goed is, dus die 6 liters zit bijna geen suikers meer in. Om je echte brouwzaalrendement te bepalen, kun je het best brouwsoftware gebruiken, zoals BrouwHulp, BrouwVisie, Confomash of Promash. Daarin kun je ook je hele waterhuishouding doorrekenen en kijken waar verbeteringen mogelijk zijn.

Ik gebruik BrouwHulp, dat bevalt me beter dan BrouwVisie. Ik ben tamelijk goed met Excel en kan zo veel beter zien wat er onder water met die berekeningen gebeurt. De 'workflow' in BrouwHulp vind ik niet ideaal, daarom heb ik nog een eigen excelletje gemaakt die precies de volgorde volgt van al mijn hanelingen. Die getallen zet ik ook in BrouwHulp ter controle, ze lopen nu 1-op-1 gelijk.

Het gaat me niet zozeer om het brouwzaalrendement (daar kan ik zeker nog winst halen, zit op nog geen 60%). Ik ben nog maar net bezig, dus ik meet en weeg me nu nog suf om al mijn verliezen goed in kaart te brengen. Het is alleen .... er lijkt zoveel verloren te gaan. Met dat brouwzaalrendement kan ik uitrekenen hoeveel suiker ik uit de mout haal.

Als ik daarna uitreken hoeveel van die suikers uiteindelijk in vergiste vorm in mijn flesjes terechtkomt word ik gewoon een beetje... verdrietig  :-\


12345

Toch is het verlies nog tamelijk hoog. Misschien kun je eens proberen om wat langzamer te hevelen na het maischen? Dan geef je het wort meer de gelegenheid om naar beneden te gaan. En 4 liter verdampen lijkt me ook wat veel. Misschien kook je te hard (het moet net een rollende kook zijn) of te lang (1,5 uur bij rustige kook en 1 uur bij rollende kook is genoeg) of verwarm je te langzaam: een deksel op de pan tijdens het verwarmen zou dan helpen.

Wat in de slangen zit, kun je (door handig te manipuleren) voor een groot deel terug laten lopen.

Sommige mensen knijpen de hopzakjes uit, een enkeling perst zelfs vocht uit de bostel, maar anderen vinden dat hierdoor de kwaliteit van het bier achteruit gaat. Zelf doe ik het niet.

Als de SG ongeveer klopt, is er eigenlijk niet zoveel aan de hand.

ZzemutaHh

Citaat van: 12345 op 02-02-2012  15:45 uToch is het verlies nog tamelijk hoog. Misschien kun je eens proberen om wat langzamer te hevelen na het maischen? Dan geef je het wort meer de gelegenheid om naar beneden te gaan. En 4 liter verdampen lijkt me ook wat veel. Misschien kook je te hard (het moet net een rollende kook zijn) of te lang (1,5 uur bij rustige kook en 1 uur bij rollende kook is genoeg) of verwarm je te langzaam: een deksel op de pan tijdens het verwarmen zou dan helpen.

Wat in de slangen zit, kun je (door handig te manipuleren) voor een groot deel terug laten lopen.

Sommige mensen knijpen de hopzakjes uit, een enkeling perst zelfs vocht uit de bostel, maar anderen vinden dat hierdoor de kwaliteit van het bier achteruit gaat. Zelf doe ik het niet.

Als de SG ongeveer klopt, is er eigenlijk niet zoveel aan de hand.

De hopzakken knijp ik al uit, dat lijkt me zonder gevaar kunnen.

Ik heb een elektrische pan, dat verdampingsverlies vind ik ook ERG hoog, maar dat zie ik iedere keer, dus het is geen meetfout. Ik heb geen heftig borrelende kook, meer een rustige rol, zal ik maar zeggen. Ik begin met 20 liter en na anderhalf uur is er 4 liter weg. Ik zei wel in BrouwHulp dat 60 minuten koken voldoende is om alle alfazuren in het wort te krijgen. De meeste recepten die ik zie koken echter 90 minuten? Waarom is dat? Traditie? Dat halve uurtje scheelt mij a. een half uur van mijn leven dat ik wachtend doorbreng en b. 3 flesjes heerlijk zelfgemaakt bier. Tenzij er risico's kleven aan slechts 60 minuten koken lijkt de business case voor korter koken mij duidelijk.  ;D

Als ik tijdens het koken alleen nog maar de helft van de pan afdek wordt de kook zo heftig dat-ie afgelopen zaterdag overkookte. En die pan kan ik niet regelen: het is aan of uit. Als ik hem uitdoe raakt de boel van de kook  :nut: en duurt het ff voor ie er weer is.

Ik denk dat ik maar een RVS pan van 40 liter ga kopen voor maischen op gas, en de elektrische pan blijf gebruiken voor de kook. Kan ik ook wat meer tegelijk maken.


12345

Je moet de pan zeker niet afdekken TIJDENS het koken. Dat schijn een vies stofjes (DSM of zo) te veroorzaken. Maar afdekken tijdens het opwarmen spaart energie, tijd en vocht.

Wat die 60 minuten versus 90 minuten betreft: daar bestaat vast wel verschil van inzicht over. Zelf denk ik dat als je een stevige kook hebt (ooit door iemand op dit forum "rollend" genoemd) dat 60 minuten dan meestal wel genoeg is.

Als je zoveel verdampt zou het kunnen dat je
1) te lang en te hard kookt
2) het opwarmen te lang duurt. Een deksel helpt in die periode.

hansm

In die 4 liter die verdampt is zaten ook geen suiikers. Suikers verdampen niet  ^-^

Erick

Ik gebruik ook een elektrische pan met het deksel erop, maar ik heb een gat in dat deksel gemaakt (ter grote van een ouderwetsch 45 toeren singeltje,zeg maar (wie kent dat nog?)), je verdamping is dan iets minder groot en je bent ook nog eens wat sneller aan de kook.

12345

Citaat van: hansm op 02-02-2012  16:03 uIn die 4 liter die verdampt is zaten ook geen suiikers. Suikers verdampen niet  ^-^

Klopt. Het is desnoods gewoon aan te vullen met leidingwater. Zelfs gewoon uit de kraan zou moeten kunnen. Toch is het zonde van de energie. En veel van dat vocht komt in je huis (zeker als je een open keuken hebt en slecht ventileert)  en zou eventueel schimmelvorming kunnen bevorderen.

ZzemutaHh

Water dat verdampt bevat inderdaad geen suiker. Ik rekende die 4 liter dus al niet tot mijn 'bierverliezen' !

En ik vraag me af hoeveel water er verdampt tijdens het opwarmen: tijdens het maischen staat mijn pan nagenoeg continu uit. Er zit een op maat gemaakt campingmatje omheen dat de pan goed warm houdt en de opwarmtijd verkort. Ik ga - gemiddeld - één graad omhoog per 1.15 minuut tijdens het maischen (tenzij ik een éénstapsmaisch doe). Na het maischen duurt he wél behoorlijk lang tot-ie kookt, en dan zit het deksel erop ... in die periode zal ik niet zo gek veel verliezen, heb ik nog niet expliciet gemeten overigens.

Maar als ik bijvoorbeeld overhevel naar mandfles na de hoofdvergisting, dan raak je ook nog wel wat kwijt. Ik probeer de boel goed te laten rusten vóór het hevelen zodat er zoveel mogelijk derrie op de bodem van mijn gistingsvat ligt, maar dan nog. En ik probeer om niet teveel van die hele troebele zooi in mijn mandfles te krijgen. Hoe doen jullie dat? Wanneer stoppen jullie?

12345

48 uur niet schudden, stoten of wiebelen. Desnoods de temperatuur verlagen. Het vat heel voorzichtig hoger zetten en dan nog een paar uur laten rusten. De hevel goed vastzetten. Als je een droesemkop op je hevel hebt, hoef je verder niet naar een ideaal punt te zoeken. Op het einde het vat een beetje schuin zetten. Heus, ik laat de laatste tijd echt geen halve liter meer achter, eerder een kwart.

http://www.Brouwmarkt.nl/hevelpijp-past-pvcslang-p-2482.html
http://www.Brouwmarkt.nl/hevelclip-voor-hevel-109050-p-380.html
http://www.Brouwmarkt.nl/hevelslang-siliconen-prijs-meter-p-887.html

12345

Citaat van: ZzemutaHh op 02-02-2012  16:17 uIk ga - gemiddeld - één graad omhoog per 1.15 minuut tijdens het maischen (tenzij ik een éénstapsmaisch doe). Na het maischen duurt he wél behoorlijk lang tot-ie kookt, en dan zit het deksel erop... In die periode zal ik niet zo gek veel verliezen, heb ik nog niet expliciet gemeten overigens.

Tja, je verwarmt vrij langzaam. In mijn ervaring verdampt er dan ook meer dan als je meer vermogen inzet.

EBC

Je zult een aantal 'verliezen' niet als verlies moeten zien.

De verdamping tijdens koken is geen verlies, maar noodzaak. Juist die verdamping verhoogt het SG van je wort en verlaagt daarmee je verlies.
Ik verdamp ongeveer 10 liter per uur. Ik kook altijd 60 minuten.
Nu brouw ik iets meer liters dan jij, maar dan nog is 4 liter in 90 minuten helemaal niet extreem veel.

Je kunt ook meer gaan spoelen, dat levert ook meer suiker op.

Hevelen is ook een kunst. Met wat oefening kan je nagenoeg alle jongbier van de gist afhevelen.

Je zult altijd verlies hebben. Als je die gewoon bij je brouwdoel optelt, dan is het geen verlies meer. Het verlies zit vooral tussen je oren.

Oscar

Citaat van: EBC op 02-02-2012  21:31 uIk verdamp ongeveer 10 liter per uur. Ik kook altijd 60 minuten.

Wow, dat is best wel flink. Heb ik niet gemerkt toen ik bij je was. Ik kook ongeveer 4 - 4,5 liter per uur uit.

EBC

Citaat van: Oscar op 02-02-2012  21:38 uWow, dat is best wel flink. Heb ik niet gemerkt toen ik bij je was. Ik kook ongeveer 4 - 4,5 liter per uur uit.

Mijn pan zal dan wel het dubbele oppervlak van de jouwe hebben?

50 cm diameter...

Hier overigens een screenshotje met de waterhuishouding, was echt 10 liter/uur.


Oscar

Citaat van: EBC op 02-02-2012  21:58 uMijn pan zal dan wel het dubbele oppervlak van de jouwe hebben?

Nee, jij hebt wellicht meer vermogen in je brander.. Ik kook op 2 pitjes van mijn gasfornuis zoals je weet... ;)

Vergelijkbare Topics (7)


Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.