Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Lageren voor of na bottelen  (gelezen 12317 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

oranjeboombiertje

  • Gast
Lageren voor of na bottelen
« Gepost op: 15-05-2008 11:35 u »
In het onderwerp Düsseldorfer altbier ontstond een discussie over koud lageren voor of na bottelen:


Citaat
Citaat van: Adrie op Vandaag om 11:31
De nagisting is nu trouwens bijna gestopt. Het bier begint duidelijk te klaren. Ik denk dat ik volgende week ga bottelen, dan de hergisting in de kelder laat plaatsvinden en na drie weken wil ik dan koud lageren.

Alt wordt koud gelagerd, maar ik wil iets anders proberen. Het plan is om de flessen na de hergisting langzaam af te koelen tot 0 graden en het bier daar nog een week of wat te laten staan. Kijken of dat wat oplevert voor de smaak. Mocht ie na de hergisting al heel clean smaken, dan laat ik de koude lagering wellicht achterwege of doe het eens met een beperkt aantal flessen om later te kunnen vergelijken. Koude lagering op fles lijkt me een stuk handiger dan koude lagering in de lageringsflessen. Bottelen na een koude lagering betekent toch vaak toevoegen van nieuwe gist en dat voorkom ik liever. Het heeft bij mijn pils bijvoorbeeld heel lang geduurd voordat de diacetyl verdwenen was die geproduceerd was door de vers toegevoegde bottelgist. Bij koude lagering op fles heb je de hergisting op fles al achter de rug. Ik wil het in ieder geval ook uitproberen bij mijn eerstvolgende pils (urtyp met Wyeast 2278 Czech Pils en veel Saaz).


Adrie,

Mijn laatste pils heb ik koud gelagerd (3-3,5 graden) en gebotteld zonder nieuwe gist en binnen 4 dagen had ik koolzuur. Je kan dus best zonder verse gist bottelen als je maar niet te koud gelagerd hebt.

 :degroeten:
Wesley


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Lageren voor of na bottelen
« Reactie #1 Gepost op: 15-05-2008 11:36 u »
Mijn laatste pils heb ik koud gelagerd (3-3,5 graden) en gebotteld zonder nieuwe gist en binnen 4 dagen had ik koolzuur. Je kan dus best zonder verse gist bottelen als je maar niet te koud gelagerd hebt.

En hoe lang heeft dat bier gelagerd?

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Lageren voor of na bottelen
« Reactie #2 Gepost op: 15-05-2008 11:38 u »
Same here. Pils vaak maanden koud (3-4°) gelagerd en weliswaar niet snel, maar toch zonder problemen op druk.

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.429
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Lageren voor of na bottelen
« Reactie #3 Gepost op: 15-05-2008 13:00 u »
Mij lijkt lageren na bottelen ook veel verstandiger. Als je al wilt lageren, maar die discussie laat ik aan EBC over (derde punt waar ik het met hem roerend over eens ben).

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #4 Gepost op: 15-05-2008 13:12 u »
De vraag is natuurlijk: waartoe dient lageren? Volgens mij voor twee dingen:

1. rijping: de gist ruimt nog wat vergistingsproducten op waardoor het bier beter gaat smaken
2. ontstaan en neerslaan van koudetroebeling (eiwitten met tanninen)

1 kan ook prima in de fles gebeuren, dus na de botteling en hergisting. Misschien zelfs beter, omdat de gist dan ook eventuele bijproducten van de hergisting kan opruimen.
2 kan ook in de fles, maar het is de vraag of bij het warmer worden de neerslag weer oplost. Als dat zo is, dan is lagering in de fles na de hergisting een minder goed idee.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.121
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #5 Gepost op: 15-05-2008 14:16 u »
We weten allemaal dat we goede gezonde gist moeten toevoegen aan ons wort.

We weten ook dat 'ongezonde' gist het wort ook vergist, zij het dat er dan bijsmaakjes ontstaan.

We weten ook dat je een giststarter liefst kort voor het brouwen maakt en zeker niet 3 maanden in de koelkast laat staan.

En dan koud lageren: drie maanden wachten op een vermeende smaakverbetering. Vervolgens die oude gist de hergisting laten doen... ikke niet snappen.  :weetniet:

Als een pils begint met een SG van 1045, dan is 7 gram bottelsuiker per liter zo uit mijn hoofd een procent of 10 van het totaal...10% van je bier vergisten met oude gist...

Op druk komt het, dat geloof ik. Maar verandert het ook de smaak?

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #6 Gepost op: 15-05-2008 14:28 u »
Bij een pils is het uitzakken van de eiwit-polyfenolcomplexen goed te proeven. Dat gaat niet snel, tenzij je erg koud kunt koelen, en het staat los van de nagisting. Als je die subtiele verschillen niet kunnen waarnemen, hoef je natuurlijk niet moeilijk te doen ;D

Die hergistingsgist is helemaal niet oud. Die is gloednieuw, vers gegroeid in het flesje ;) Met dat beetje saccharose heeft het totaal geen moeite.


Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #7 Gepost op: 15-05-2008 16:03 u »
Bij een pils is het uitzakken van de eiwit-polyfenolcomplexen goed te proeven.

Dat is evident, maar de vraag is: moet dat in het lageringsvat of kan dat ook in de fles na de hergisting? Lossen die eiwit-polyfenolcomplexen weer op bij het warmer worden van het bier als je in de fles hebt gelagerd?

Offline Caspar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.047
  • Land: nl
  • Back in business!
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #8 Gepost op: 15-05-2008 16:13 u »
Lossen die eiwit-polyfenolcomplexen weer op bij het warmer worden van het bier als je in de fles hebt gelagerd?

Ik had een hele venijnige koudewaas in mijn Wyeast Munich Lager proefbrouwsel, deze heb ik 3 weken in de fles gelagerd bij 4 oC en hij is nu kraakhelder... ook als ie steenkoud is. De flesjes staan nu alweer 4 weken warm op zolder en nog steeds geen koudewaas.

Wie durft het aan on te experimenteren :weetbeter:?

oranjeboombiertje

  • Gast
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #9 Gepost op: 15-05-2008 16:28 u »
Mijn laatste pils was met de munich lager en deze had na de hoofdgisting enorm veel zwavel in de smaak (en ook echt heel veel, gewoon niet te drinken). Dit heeft enkele weken lageren gekost om er helemaal uit te trekken. Ik geloof niet dat een on gelagerde versie geen zwavel gehad zou hebben.

Lageren is voor mij trouwens ook nog een zekerheid van uitgegist bier hebben, niet alleen op smaak komen.

De gist kan ook lekker bezinken in de lagering, dus minder gist op de fles en dus minder autolyse producten op de lange termijn.

Wel ben ik het erover eens dat 3 maanden lageren onzin is. Een week of 4-5 is volgens mij voldoende (met de munich lager zeker nodig).

 :degroeten:
Wesley

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #10 Gepost op: 15-05-2008 16:33 u »
Dat is evident, maar de vraag is: moet dat in het lageringsvat of kan dat ook in de fles na de hergisting? Lossen die eiwit-polyfenolcomplexen weer op bij het warmer worden van het bier als je in de fles hebt gelagerd?

Da's een goeie vraag, maar ik denk dat je die dingen uit je bier wilt, en niet op de bodem.

Overigens zijn de gelagerde biertjes nog evengoed zwavelig, dus daartegen helpt het niet al te zeer. Bij mij dan (en kennelijk ook bij Wesley). Ik heb het dan niet over echte H2S-stank, maar iets subtielere zwavelgeuren.

Of 3 maanden lageren 'onzin' is lijkt me te bepalen door degene die dat wil doen. Ik ben het helemaal eens dat het niet nodig is voor goed bier.

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #11 Gepost op: 15-05-2008 16:34 u »
Citaat
De gist kan ook lekker bezinken in de lagering, dus minder gist op de fles en dus minder autolyse producten op de lange termijn.

Hey Wes,

Wat is dan de lange termijn?
6 maanden ongeveer?

 :weetniet:

Ikzelf lager altijd 2 weken op kamertemperatuur, en de flesjes gaan dan na 2 weken hergisting de koelkast in.

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #12 Gepost op: 15-05-2008 16:38 u »
Mijn laatste pils was met de munich lager en deze had na de hoofdgisting enorm veel zwavel in de smaak (en ook echt heel veel, gewoon niet te drinken). Dit heeft enkele weken lageren gekost om er helemaal uit te trekken. Ik geloof niet dat een on gelagerde versie geen zwavel gehad zou hebben.

Uiteraard, maar dan heb je het meer over nagisting dan over lageren. Onder lageren versta ik hier het koud lageren na de nagisting.

Mijn idee is dan ook: hoofvergisting, eventueel diacetylrust, nagisting bij 8 graden (een week of twee, drie tot eind SG), bottelen, hergisten op fles, koude lagering.

Tijdens de nagisting zou het zwavelprobleem getackeld moeten worden evenals het volledig uitgisten van het bier.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #13 Gepost op: 15-05-2008 17:01 u »
In elk geval zijn de niet-lageraars in goed gezelschap, want thuisbrouwkampioen Zainasheff vind het -voor bovengisters- ook onzin. Die laat het bier vrij lang op de hoofdgist staan, hevelt het in een vat en hups, druk er op uit de koolzuurfles. Voor ondergisters is 'ie genuanceerder: Lichte ondergisters 4 tot 6 weken koud lageren, dubbelbokken tot zelfs 6 maanden. Hij is niet duidelijk of die lagering ook in de fles kan plaatsvinden. Zoals ik het lees (Brewing Classic Styles, p.44), bedoelt 'ie dat niet.

Als ik zie hoe mijn ondergisters tijdens de lagering nog duidelijk (zeer langzame) activiteit hebben, blijf ik toch in het lagerkamp. Er ontsnappen gassen, de gist is bezig, er bezinkt spul, kortom het bier verbetert. Je moet er toch niet aan denken dat je per ongeluk met de gist een pluk van die bezonken polyfenolen in je bier schenkt. Bah. Gist is op zich al niet zo lekker, en van die bezinkrommel verbetert het vast niet.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.121
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #14 Gepost op: 15-05-2008 17:31 u »
Die zwavel verdwijnt vanzelf, ook in de fles. Helaas zou ik bijna zeggen, want een pils zonder zwavel is meer een Amerikaanse Lager.

Edgar, zitten die eiwit-polyfenolcomplexen niet ook in bovengistend bier?

Als ik het zo hoor wordt het tijd voor een 'filterkamp'  ;D. Daarmee ben je in een keer van al die ellende af...en misschien dat je zo'n ding al terugverdient na 10 bieren 3 maanden in je koelkast te hebben gelagerd?  :biersmile:

oranjeboombiertje

  • Gast
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #15 Gepost op: 15-05-2008 17:42 u »
Even voor de duidelijkheid, die zwavel waar ik het over had was echt die doordringende smerige putlucht van H2S.

 :degroeten:
Wesley

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #16 Gepost op: 15-05-2008 17:55 u »
Edgar, zitten die eiwit-polyfenolcomplexen niet ook in bovengistend bier?

In ondergistend bier heb je er meer last van.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.040
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #17 Gepost op: 15-05-2008 19:45 u »
Die zwavel verdwijnt vanzelf, ook in de fles. Helaas zou ik bijna zeggen, want een pils zonder zwavel is meer een Amerikaanse Lager.

Mijn ervaring is dat zwavel juist heel hardnekkig kan zijn.
Als het het om H2S gaat dan heb je bij het openmaken een sterke rotte eieren geur maar gelukkig is deze geur heel vluchtig en als je wat later aan het bier ruikt is deze verdwenen.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #18 Gepost op: 15-05-2008 20:27 u »
Mijn ervaring is ook niet dat de zwaveltonen verdwijnen. De stank wel, en dat vrij snel, maar de kenmerkende lagerzwavel niet.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #19 Gepost op: 27-05-2008 08:12 u »
Gisteren heb ik mijn pils gebotteld na 5 maanden koude lagering. Hoe lang? 5 maanden! Hij smaakte bijzonder clean, was op 4° kraak- en kraakhelder (da's leuk), had nog maar weinig hoparoma's maar veel bitterheid en een goede moutsmaak. Er was tot het einde toe een lichte gistactiviteit geweest en het bier zat barstensvol koolzuur. Het was dus zeker niet ontgast. Heb enkel in vaatjes ge'botteld' (om te proeven zul je moeten langskomen) met maar 2 tot 3 gram glucose per liter. Misschien is dat nog wel te veel ook.


Oh en ook de zwaveligheid was (dus toch) afgenomen.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.040
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #20 Gepost op: 27-05-2008 08:20 u »
Oh en ook de zwaveligheid was (dus toch) afgenomen.

Zwaveligheid kan tijdens de lagering minder worden. Vluchtige stoffen kunnen met de koolzuur die nog wordt gevormd via het waterslot verdwijnen. In de lagerruimten van grote commerciële brouwerijen hangt vaak een zwavelachtige geur.
Heel andere omstandigheden heb je als je zwavelachtige smaken in gebotteld bier waarneemt. Door het afsluiten van de fles kunnen de vluchtige stoffen niet meer weg.

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #21 Gepost op: 27-05-2008 09:45 u »
Dat klopt natuurlijk helemaal, Jacques. Maar bij gisten die weinig zwavel produceren kun je wellicht wegkomen met lageren in de fles. Neem bijvoorbeeld de prijswinnende pils van Carina Kelder op het ONK in 2005:

Hoofdgisting 10 graden C. hergisting op fles 2 dagen op 15 - 18 graden C dan  2 weken op 4 graden C.

De Wyeast 1007 German Ale (de Alt-gist) produceert ook niet veel zwavel, dus ik ga het met mijn alt gewoon proberen. Ik zet een paar flessen na de hergisting weg in de kelder (nu 15,5 graden) en de rest zet ik een paar weken in de koelkast bij 0-1 graad. Dan eens zien of er verschil te proeven is. Bijkomend voordeel is natuurlijk dat het bier veel langzamer veroudert bij zulke lage temperaturen.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #22 Gepost op: 27-05-2008 10:09 u »
Ik zet een paar flessen na de hergisting weg in de kelder (nu 15,5 graden) en de rest zet ik een paar weken in de koelkast bij 0-1 graad. Dan eens zien of er verschil te proeven is.

De koud gelagerde zullen méér zwavel en andere restprodukten vertonen, lijkt mij. Op 15° is de gist, ook als opruimer, veel actiever. Ze zullen wel helderder smaken, en misschien wat zachter. Als je voorzichtig inschenkt ;) Wel een interessante vergelijking. Kan je niet 5 litertjes echt lageren in een fles, onder waterslot, op een graad of 4? 4 tot 6 weken, zegt Dornbusch.

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #23 Gepost op: 27-05-2008 10:34 u »
Kan je niet 5 litertjes echt lageren in een fles, onder waterslot, op een graad of 4? 4 tot 6 weken, zegt Dornbusch.

Te laat, het bier is al gebotteld.


De koud gelagerde zullen méér zwavel en andere restprodukten vertonen, lijkt mij.

Dat valt denk ik wel mee, het bier heeft al een reguliere nagisting/lagering van ruim twee weken bij 15-16 graden achter de rug. Bij het bottelen was hij volledig uitgegist (het waterslot stond stil).

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #24 Gepost op: 27-05-2008 10:52 u »
Gisteren heb ik mijn pils gebotteld na 5 maanden koude lagering. Hoe lang? 5 maanden! Heb enkel in vaatjes ge'botteld' met maar 2 tot 3 gram glucose per liter.

Geen nieuwe gist toegevoegd voor de hergisting?

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #25 Gepost op: 27-05-2008 10:52 u »

Dat valt denk ik wel mee, het bier heeft al een reguliere nagisting/lagering van ruim twee weken bij 15-16 graden achter de rug. Bij het bottelen was hij volledig uitgegist (het waterslot stond stil).

Dus het is al klaar (maar nog niet klaar :clownsmile: ), de gist doet niets meer. Dan is het geen lageren op fles, hooguit klaren op fles. Met mogelijk wat verzachting door bezinken van polyfenolen. Zijn dat ook de verschillen die je verwacht?

Geen nieuwe gist toegevoegd voor de hergisting?

Nope, want die was nog actief. Spannend, dat wel :)

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #26 Gepost op: 27-05-2008 11:07 u »
Dus het is al klaar (maar nog niet klaar :clownsmile: ), de gist doet niets meer. Dan is het geen lageren op fles, hooguit klaren op fles. Met mogelijk wat verzachting door bezinken van polyfenolen. Zijn dat ook de verschillen die je verwacht?

Dat trek ik in twijfel. Als de suikers op zijn gaat de gist aan de slag met het opruimen van allerlei andere stoffen, dat gebeurt ook tijdens een reguliere lagering. Alleen is de nagisting nu wat sneller verlopen omdat het bier bij een graad of 15 heeft gestaan totdat de suikers op zijn. De gist gaat dan niet meteen dood of in slaaptoestand. Zeker nu niet, omdat ie suikers heeft weg te werken bij de hergsting op fles.

Na de hergisting op fles zie je bij alle bieren dat er nog processen optreden (door de gist!) waardoor het bier rijpt. Dit zal sneller gaan bij hogere temperaturen dan bij lagere, maar bij lagere temperaturen bezinken eiwit/polyfenol complexen. Het is dus interessant om te zien wat de verschillen worden.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #27 Gepost op: 27-05-2008 11:47 u »
Da's wel waar. Toch mik ik bij het begin van de lagering (ik heb het vooral over ondergisters) op een minimale hoeveelheid aanwezige restsuikers, waar de gist op blijft knabbelen gedurende lange tijd. Het waterslot staat dan bijna stil, maar net niet helemaal, en da's dan dus niet door ontgassing maar van gistactiviteit. Ik heb het idee dat de gist dan beter z'n werk doet, dan als 'ie voordien volledig is uitgeblazen. Het moet natuurlijk zodanig langzaam gaan, dat het opstijgende koolzuurgas niet de bezinking van de troebelmakers in de weg zit. Bij mij lijkt dat goed te werken.

Toegegeven trouwens, dat dat een vrij gevoelsmatige manier van doen is.  :weetniet:

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.121
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #28 Gepost op: 27-05-2008 12:44 u »
Hou er rekening mee dat een minimale kortstondige temperatuurstijging van de omgevingslucht activiteit van het waterslot zal veroorzaken.

Als je lagervat in een koelkast staat en je opent de deur, dan kan dit al zo zijn.

Een en ander is natuurlijk afhankelijk van de hoeveelheid headspace (uitzetting lucht), materiaal gistingsvat (warmtegeleiding) en het soort waterslot (hoeveelheid lucht benodigd voor een blup).

Ik zie dat mijn rvs Fermenator daar erg gevoelig voor is. Bij een uitgegist bier gaat het waterslot ineens hevig te keer zodra de koelinstallatie aanspringt en de omgevingstemperatuur een graad of 4 stijgt.
En daar is de ontgassing een feit  :P.

Dus, gaat die gist echt zolang door? Of veroorzaak je die bluppen gewoon zelf, door nieuwsgierig naar je vat te kijken.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #29 Gepost op: 27-05-2008 13:11 u »
EBC, ik dacht dat je me beter kende dan te denken dat ik me daardoor zou laten foppen! ECHT WAAR, activiteit van de gist. Koolzuurverzadigd bier na maanden, heus, met hele kleine belletjes die blijven opstijgen, het gebeurt. Overigens is de headspace zo klein (ik schat 150 ml) dat het uitzettingseffect daarvan heel gering is. Om te zwijgen van het feit dat die headspace verpakt is in een behoorlijk dikke isolator (glas), zodat het uitgesloten is dat dat gas ook maar 1° in temperatuur stijgt tijdens mijn 10 seconden durende flesinspectie. In feite zie ik het waterslot nooit bewegen tijdens die lange lagering.

Je Fermenator is van metaal, die heeft misschien wat eerder last, ondanks de isolatie, van temperatuursverschillen. (Waarbij je (zucht, waarom is alles altijd zo ingewikkeld...?) trouwens eerst een uitzetting van het metaal verwacht, dus een zuigeffect in het waterslot, en dan pas bubbels. Of misschien zijn het wel zuigbubbels? Of geeft het aanslaan van de koelmotor een trilling die wat koolzuurbellen doet loskomen?

Ik vind Adrie's uitvinding (?) van schuimruimte in plaats van headspace een goeie. Koudhop en schuimruimte, we zijn hier taalscheppers!

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.121
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #30 Gepost op: 27-05-2008 14:15 u »
Hey Edgar,

Ik heb vooral een algemene noot willen maken. Met natuurlijk ook een hint naar jou  :clownsmile:. Maak je geen zorgen, je staat hoog in mijn achting  :groots:.

Zelf was ik vorige week verbaasd dat ik af en toe mijn waterslot weer zag bluppen. Ik ben er eens op gaan letten. De Fermenator stond zonder isolatie, in mijn badkamertje, zoals je weet. Een Fermenator heeft een flinke schuimruimte. En ik gebruik zo'n Amerikaans 'three piece airlock' waterslot. Leuk dat Amerikanen het een luchtslot noemen. Die zijn min of meer drukgeregeld. Er zit een dekseltje op met hele kleine gaatjes. Daardoor wordt de blup gedempt. Een heftig gistende 50 liter kan dit slotje makkelijk aan, in tegenstelling tot de twee delige DP-0 waterslotjes, die daarbij gewoon leeg blazen of gelanceerd worden. Misschien scheelt dat ook nog...

Als ik maar heel even mijn hand op het metaal legde, begon het waterslot al te bluppen. En het zijn geen zuigbubbels...
Ook na een douche ging het luchtslot weer bluppen.

Momenteel staat er een nieuw brouwsel in, dit keer met isolatie. Het gist nu nog te hard, maar over een dag of twee zal ik nog eens bekijken of de isolatie verschil uitmaakt.

Als jouw gist zo lang nog doorgaat, dan heb je goede reden om lang te lageren.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #31 Gepost op: 27-05-2008 15:54 u »
Hè gelukkig, ik ben weer gerustgesteld  ;D

Toch is je verhaal een goede reden om die Fermenator altijd te isoleren, zeker als je er in lagert. Want als 'ie zo sterk reageert op temperatuur, gaat 'ie toch zuigen op een bepaald moment, vooral als de gist niet veel meer doet. Ik neem niet aan dat het een one-way-valve is, op dat hippe waterslot. En zuigen wil je niet in je Fermenator. Of tegen die tijd misschien een trager reagerend waterslot monteren, zodat je wat speelruimte hebt, als het ware.

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re: Lageren voor of na bottelen
« Reactie #32 Gepost op: 27-05-2008 19:38 u »
Ik heb ook zo'n 'hip' waterslot. Kan me niet eens meer herinneren of ik ze in de VS heb gekocht, of dat ze ze destijds ook bij Brouwland verkochten. Een nadeel ervan vind ik wel dat, als er onverhoopt een keer een blow off komt, deze sloten volgens mij veel makkelijker verstoppen, met alle verschrikkelijke gevolgen vandien. Zo'n tweedelig slot vliegt er dan gewoon vanaf. In het begin van de vergisting gebruik ik dus meestal toch maar de 'gewone' tweedelige sloten.

Maar ja, ik heb dan ook extreem weinig schuimruimte in mijn gistfles (hoe vaak moeten we dat woord gebruiken voor het ABN wordt? Ik heb altijd de neiging om 'headspace' te zeggen, maar dat mag hier natuurlijk niet  :police:. Schuimruimte is ook mooi!)

 :degroeten: JW.