Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Beluchten  (gelezen 15484 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline papa

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 66
Beluchten
« Gepost op: 21-01-2002 23:09 u »
Hallo Biervrienden & vriendinnen

Is er een bepaalde regel omtrent het beluchten?
Hoevaak en hoelang moet je dit doen, tien min per uur en dat 4 maal?? Dit doe ik meestal. En wanneer mag je dit doen en wanneer zeker niet meer?
Is het afhankelijk van het soort bier?

Ja een boel vragen maar over hobbybrouwen kan je een boel vinden op het net,maar dit is niet te vinden.
Alle site's zijn het er over eens dat je moet beluchten, maar niemand verteld hoelang en wanneer.

Frank

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Beluchten
« Reactie #1 Gepost op: 22-01-2002 00:18 u »
Hoi Frank,

De duur van het beluchten is afhankelijk van de hoeveelheid de zwaarte van het wort. Verder is het zo dat de zuurstofopname ook nog eens afhankelijk is van de capaciteit van de pomp die je gebruikt en het soort bruissteentje.

Je moet er streven naar 8 tot 10 mg opgelost zuurstof per liter. Als je geen zuurstofmeter hebt is dat zeer lastig te controleren. Daarbij moet je ook nog rekening houden met het feit dat een zware wort minder zuurstof kan opnemen.  De benodigde zuurstof kan niet in één keer worden gegeven met de beperkte middelen die wij meestal gebruiken. Vandaar dat je meerdere keren moet beluchten.

Een vuistregel kan zijn één minuut beluchten per liter wort van 1050 en voor elke stijging van het SG met 10 waarden een halve minuut per liter extra.


Beluchten mag vanaf het koelen van het wort en de eerste uren van de hoofdgisitng. Er is geen bezwaar tegen het beluchten van het wort in aanwezigheid van de gist. Later kan het voor smaakafwijkingen zorgen (door overmatige vorming van diacetyl - een stof met een boterachtige smaak).
Als je na het begin van de hoofdgisting belucht heb je wel een groot vat nodig om al het schuim op te vangen.  :gistsmile:

Jacques

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Beluchten
« Reactie #2 Gepost op: 17-05-2005 08:15 u »
Bij het brouwen van het monsterbrouwsel van gisteren (75 l) ben ik helemaal vergeten om het wort te beluchten. Deze is zelfs voorzichtig naar de gistingsvaten overgeheveld. Kan ik vandaag nog even het wort 'opkloppen' om er zuurstof in te krijgen? De gisting is vanochtend vroeg hoorbaar (waterslot) van start gegaan op relatief lage temperatuur (17 °C).

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.428
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Beluchten
« Reactie #3 Gepost op: 17-05-2005 08:34 u »
Ik zou pas gaan beluchten als de vergisting stokt. Overigens zie ik dat dit onderwerp is gesloten en alleen moderatoren kunnen reageren.

Offline Johannes

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: Beluchten
« Reactie #4 Gepost op: 17-05-2005 09:33 u »
Het slotje is eraf, iedereen kan reageren.

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Beluchten
« Reactie #5 Gepost op: 17-05-2005 09:36 u »
Bedankt Johannes en MO. Ik had dat slotje helemaal niet gezien en ik wilde voor een toch redelijk uitgekauwd onderwerp niet nog weer een topic openen. Op deze manier houden we relevante informatie van gelijke snit beter bij elkaar.

Ik kijk het nog even aan met de vergisting. Het is wel Westmalle-gist (Wyeast) die ik met behulp van een giststarter heb vergroot naar 1 liter en vervolgens weer verdeeld heb over de drie gistvaten à 25 liter. Westmalle is toch wel bekend als een lastige? Temperatuur verhogen, is dat dan wellicht verstandig om de gisting onder contrôle te houden+

Offline Johannes

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: Beluchten
« Reactie #6 Gepost op: 17-05-2005 09:44 u »
Hoi Eduard,

Als moderator merk je ook niet snel dat er een slotje op zit, ik had het ook niet gezien.

Je gebruikt wel relatief weinig starter t.o.v. de hoeveelheid wort. Beluchten tijdens hoofdgisting kan ongewenste zuren oid opleveren, ik weet het niet precies. Misschien kun je een deel jongbier afhevelen en dat alsnog flink beluchten en weer opnieuw toevoegen.

Johannes


Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Beluchten
« Reactie #7 Gepost op: 17-05-2005 09:49 u »
1 liter starter voor 75 liter wort is inderdaad veel te weinig, zeker bij deze gist. Volgens mij kun je beter nu beluchten dan later, omdat de zuurstof nu nog snel wordt verbruikt door de gist. Als de gisting is gestopt gebeurt dat veel minder omdat er dan minder suikers aanwezig zijn om de gist weer flink aan het groeien te zetten. Bovendien is er dan meer alcohol aanwezig dat kan oxideren en een appeltjessmaak aan het bier kan geven.

Fijn, hè, die tegenstrijdige adviezen...

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Beluchten
« Reactie #8 Gepost op: 17-05-2005 09:56 u »
Hmm, ik zal de boel nog even agiteren zodra ik thuis kom over 5 uren. Hopelijk is dat nog vroeg genoeg.

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.428
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Beluchten
« Reactie #9 Gepost op: 17-05-2005 11:32 u »
Ik heb reeds driemaal Westmalle vergist bier opnieuw belucht na stokken vergisting bij 1030. Geen enkele oxidatiesmaak te proeven, ook niet na drie maanden.

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.818
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Beluchten
« Reactie #10 Gepost op: 17-05-2005 18:49 u »
Dat je na 3 maanden geen oxidatie merkt zegt nog niks MO. Overigens ben ik ook voorstander van nu beluchten, agiteren brengt weinig zuurstof in je bier.

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Beluchten
« Reactie #11 Gepost op: 18-05-2005 11:43 u »
Het bier gist en schuimt als een gek dus ik heb het beluchten maar nagelaten. Dit bier komt er wel :)

Groeten uit half bewolkt Oslo,  Eduard samenvol

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Beluchten
« Reactie #12 Gepost op: 18-05-2005 15:47 u »
Het schuimt me eigenlijk te gek. Het komt aan alle kanten door het waterslot en door de kieren van het deksel gespoten. Wat een schuimvormer die Westmalle-gist! Ik had nooit 6 cm headspace in het gistingsvat moeten aanhouden... Maar ja, 75 liter moest toch ergens in worden bewaard.

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re: Beluchten
« Reactie #13 Gepost op: 18-05-2005 17:43 u »
Hoi Eduard,

Ik zou oppassen met het schuimen door het waterslot, deze kan verstopt raken waardoor er druk in het vat opbouwt, waarna het deksel van het vat kan knappen. Dat is mij ook een keer gebeurd en dan is de smeerboel pas echt kompleet. Ik heb toen het waterslot verwijderd en een prop aqariumfilterwatten afgedekt met een vel keukenrol losjes op het gat in het deksel geplakt, waardoor het schuim makkelijker kan ontwijken.

Groeten en succes met onze grote vriend de Westmalle gist :gistsmile:,

Henk  :proost2:

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.030
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Beluchten
« Reactie #14 Gepost op: 18-05-2005 18:10 u »
Westmalle gist. Je was gewaarschuwd: minimaal 33% headspace en dat is vaak niet genoeg. Suiker voeg je toe tijdens de vergisting, niet tijdens het koken. Dan hoef je niet te beluchten bij 1030.

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re: Beluchten
« Reactie #15 Gepost op: 18-05-2005 19:05 u »
Suiker voeg je toe tijdens de vergisting, niet tijdens het koken. Dan hoef je niet te beluchten bij 1030.

Verklaar je nader?!?

Groeten,

Henk  :proost2:

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Beluchten
« Reactie #16 Gepost op: 18-05-2005 19:21 u »
Ja, inderdaad.

Welke suiker?
Dat is alleen bij niet volmouters.
Bijvoorbeeld een Duvel.

Citaat
minimaal 33% headspace

Of een blowoff.


Offline BuBS

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 935
  • Land: nl
    • http://www.facebook.com/?ref=home
Re: Beluchten
« Reactie #17 Gepost op: 19-05-2005 00:41 u »
Soms lezen jullie slecht, het is al een paar vermeld dat de Westmalle en de Rochefort bij de hoofdgisting veel schuim produceert. En een headspace van 6 cm is vragen om problemen, zeker met een Westmalle gist. Hoe hoger je begin SG ( zeker met groot deel suiker ),hoe heftiger de hoofdgisting zal zijn. Vandaar dat EBC melde om de suiker toe te voegen tijdens de vergisting,zo blijft de gist actief. Dit adviseert WYaest ook met de 3787.
Als je een goede/actieve giststarter gaat gebruiken, dan merk je heel snel dat je vergistingsvaten te klein zijn. Zelf brouw ik 22 liter en gebruik vaten van 37 liter, deze gelukkig net groot genoeg, maar soms heb ik laast van een blow off. ( Westmalle en Rochefort gist ).

Gr Kees

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Beluchten
« Reactie #18 Gepost op: 19-05-2005 08:15 u »
Hoi Kees,

Citaat
Soms lezen jullie slecht
Dat zijn serieuze aantijgingen Kees.  >:(

Citaat
En een headspace van 6 cm is vragen om problemen
Maar niet met een blowoffsysteem zoals bovenstaande schets.
Dikke tuinslang op het vat naar een emmer water.

Citaat
Vandaar dat EBC melde om de suiker toe te voegen tijdens de vergisting
Maar ik wil helemaal geen suiker in mijn bier.  :-[

 :degroeten:


Offline Johannes

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: Beluchten
« Reactie #19 Gepost op: 19-05-2005 08:24 u »

Maar niet met een blowoffsysteem zoals bovenstaande schets.


Hoppie,

Dat is een goed systeem om in uiterste nood infecties en verstopte watersloten (met alle mogelijke gevolgen van dien) te voorkomen. Velen onder ons doen er alles aan om zoveel mogelijk actieve gist te pitchen, dan wil je dat ook graag in je gistvat houden.

Johannes

SiriS

  • Gast
Re: Beluchten
« Reactie #20 Gepost op: 19-05-2005 09:45 u »
Uit bovenstaande reacties valt op te maken dat er tot nu toe weinig forum leden zijn die een Weizen hebben gebrouwen => 50 liter wort in 100 liter hoofdgistingsvat en nog komt het schuim in grote hoeveelheden door de blowoff, 6 cm head space is echt te weinig.

Groet, SiriS

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Beluchten
« Reactie #21 Gepost op: 19-05-2005 11:48 u »
Hoi,

Tot voor kort wist ik niet eens wat een Weizen was Ha Ha ( Shame on you Hoppie  :neenee:  ).
Dat is dan wel heel erge schuimgist.
Met Westmalle ging het bij mij behoorlijk goed met 6 cm en een blowoff.
Het kwam nog niet eens de slang uit.
Het deksel liet het schuim dood slaan denk ik.

Ik vraag me dan af hoe de Westmalle-brouwerij het doet.
Headspace = ruimte = geld.

 :degroeten:

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.030
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Beluchten
« Reactie #22 Gepost op: 19-05-2005 23:33 u »
Hoe beter je voor je gist zorgt, hoe lekkerder hij zich voelt. Dat merk je bijvoorbeeld aan de benodigde headspace. In (goede) commerciële brouwerijen wordt een headspace van 33% als minimum aangehouden. Dat wij dat als amateurs niet nodig denken te hebben, zegt iets over ons gistmanagement. Goede wort en voldoende gist heeft echt 33% nodig!

Wort is een goede voedingsbodem voor gist, er zit alles wat gist nodig heeft, in de juiste hoeveelheden. Als je suiker in je recept opneemt (een goede brouwer doet dat bij bieren boven de 1070), dan zal de natuurlijke suikerverhouding in het wort worden verstoord. Dat vindt gist niet leuk. De overmaat aan glucose brengt de gist in een verkeerde toestand. Hij heeft dan veel moeite met het verwerken van complexere suikers. Hij raakt uitgeput. Dus...heb je suiker in je recept, voeg dit dan toe tijdens ge hoofdgisting met tussenpozen van ca 12 uur. Doe het niet in je kookketel.

Ik hoop nu weer eea te hebben opgeklaard.

Oja, een blow off is handig om rommel te voorkomen, maar dan alleen als noodventiel, anders verlies je al die mooie gist!

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re: Beluchten
« Reactie #23 Gepost op: 19-05-2005 23:46 u »
Dus...heb je suiker in je recept, voeg dit dan toe tijdens ge hoofdgisting met tussenpozen van ca 12 uur. Doe het niet in je kookketel.

Ik hoop nu weer eea te hebben opgeklaard.

Dat heb je zeker, bedankt voor de uitleg. Maar ik heb nog wel een vraagje. Voeg je de suiker in kristalvorm toe, of moet je het oplossen en koken om het "steriel" te maken en in welke hoeveelheden tegelijk raad jij aan?

Groeten,

Henk  :proost2:

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.030
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Beluchten
« Reactie #24 Gepost op: 20-05-2005 00:07 u »
Henk,

Dat hangt een beetje af van hoeveel suiker en van het begin SG. Als ik bijvoorbeeld een tripel maak, ik brouw 60 liter, dan gebruik ik tussen de 1500 en 2000 gr kandijsuiker. Het eind SG wordt daarmee ongeveer 1078. Ik voeg die suiker in batches van 500 gr toe, om de 12 uur. Suiker eerst opkoken in water, afkoelen en toevoegen. De eerste batch als de gisting flink op gang is, zo na een dag of twee-drie. Met Westmallegist gaat hij dan meestal door tot 1014 in een dag of 6. 60l wort, met daarop bijna 40l gistschuim. Mijn 100l gistingsvat is net groot genoeg.
Na het toevoegen van tweede keer suiker, neem ik wat gist van de laag af en bewaar dat in een steriele fles onder gekookt water. Die gist start ik vlak voor het bottelen weer op en voeg ik toe aan het gelagerde bier. Deze starter moet je goed beluchten! Eigenlijk mag je geen gist hergebruiken van worts zwaarder dan 1065 (toch niet voor een hoofdvergisting), maarja, beter zo hergisten, dan vertrouwen op de gist die nog het jongbier zit...

Als je de suiker niet oplost, dan zinkt ie meteen naar de bodem en verdwijnt tussen de gistlaag...dat is natuurlijk niet de bedoeling. Als je m oplost inwater, moet je eigenlijk wat gaan rekenen aan je werkelijke begin SG, je 'verdunt' immers ook. Maar dat is best leuk spelen in Excel!



Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Beluchten
« Reactie #25 Gepost op: 20-05-2005 07:31 u »
Hoi EBC,

Citaat
Als je suiker in je recept opneemt (een goede brouwer doet dat bij bieren boven de 1070)

Wacht effies,
Dit is een uit de kast lokkende uitspraak hier. Dat weet je hè EBC?   >:D
Het is dat ik nu reageer, anders had ik er 50 Euri op durven zetten dat MO dat had gedaan.

Kan je nog iets meer vertellen hierover?
Wat is de reden voor het toevoegen van suiker boven 1070?
Te dik beslag anders? of?

 :degroeten:

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.428
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Beluchten
« Reactie #26 Gepost op: 20-05-2005 09:28 u »
Inderdaad Hoppie, mijn haren rezen ten berge bij die uitspraak. Je moet natuurlijk helemaal zelf weten hoeveel suiker je in welke stort gebruikt. Ik ben zelf dol op volmout (die smaak! dat aroma!) maar het staat wat mij betreft eenieder vrij om een blondje van 6% te brouwen met 5% suiker voor de doordrinkbaarheid. EBC is nogal dol op boude stellingen (ik ook hoor)

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re: Beluchten
« Reactie #27 Gepost op: 20-05-2005 09:40 u »
Ik ben zelf dol op volmout (die smaak! dat aroma!) maar het staat wat mij betreft eenieder vrij om een blondje van 6% te brouwen met 5% suiker voor de doordrinkbaarheid.

Hoi Martin,

Volgens mij is het nog niet zolang geleden (nou ja, zo'n 2 jaar) dat je mij adviseerde om in een blond bier toch zeker suiker toe te voegen:

Oh ja, en nog iets. Walsh kan zeggen wat-i wil, maar ik ben het met Jacques eens dat vele, vele Belgische brouwers aanzienlijke hoeveelheden suiker gebruiken. Dat is ook erg goed voor de doordrinkbaarheid. Die Duitse volmout jongens, ze zijn heerlijk, maar je wordt er wel vol van. Kortom, zou je ook geen 10% suiker gebruiken, en dan maar wat minder mout (of meer bier brouwen)?

Hoe moet ik dit zien, voortschrijdend inzicht? ;)

Groeten,

Henk  :proost2:

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.428
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Beluchten
« Reactie #28 Gepost op: 20-05-2005 10:50 u »
Inderdaad, voortschrijdend inzicht. Ondanks dat ik tegen EBC probeer in te gaan, gebruik ik eigenlijk nooit meer suiker in eigen recepten. Bij een kloontje gaan ze er nog wel in. Op het moment dat ik dit schrijf, komt het in me op om een volmout Westmalle tripel te brouwen, met 25% meer hop of zo. Dat zou lekker zijn.
Vroeger vond ik doordrinkbaarheid belangrijk. Ik word ouder, ik ga meer genieten, nu vind ik een volle perfecte smaak en aroma essentieel.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.030
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Beluchten
« Reactie #29 Gepost op: 20-05-2005 22:32 u »
Ah MO je wordt ouder, je smaakpapillen zijn al aan het afsterven!  :nut:
Ik geloof wel dat het me weer gelukt is om vandaag een boeiende dag te maken! En dat op die mooie datum 20052005, die vergeten jullie niet meer.

Zonder gekheid. Natuurlijk mag je brouwen zoals je wil. Dat is het mooie van onze hobby.

Een belangrijke eigenschap van bieren met suikergift is dat ze verder uitgisten. Dat is toch één van de meest voorkomende problemen waar thuisbrouwers mee te kampen hebben, het eind SG?

Een volle moutsmaak krijg je ook met suikergift.



Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.818
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Beluchten
« Reactie #30 Gepost op: 20-05-2005 22:56 u »
Ronnie Baert heeft hier ook een leuk artikel over geschreven, dat ken je zeker EBC?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Beluchten
« Reactie #31 Gepost op: 23-05-2005 23:39 u »
Inderdaad, voortschrijden inzicht. Ondanks dat ik tegen EBC probeer in te gaan, gebruik ik eigenlijk nooit meer suiker in eigen recepten. Bij een kloontje gaan ze er nog wel in. Op het moment dat ik dit schrijf, komt het in me op om een volmout Westmalle tripel te brouwen, met 25% meer hop of zo. Dat zou lekker zijn.
Vroeger vond ik doordrinkbaarheid belangrijk. Ik word ouder, ik ga meer genieten, nu vind ik een volle perfecte smaak en aroma essentieel.

Zo heb je dus verschillende ontwikkelingen.
Toen ik pas begon met brouwen moest ik niets hebben van suikertoevoegingen. Ik geloofde toen nog in het Reinheitsgebot.  Ondertussen weet ik wel beter.
Met toegevoegde suiker is niets mis. In heel wat Belgische commerciële bieren gaat suiker, soms in hele grote hoeveelheden. Ook bij de hooggewaardeerde trappistenbieren. Waarom zouden wij hobbybrouwers roomser zijn dan de Duitse paus?

Van bieren die snel verzadigen door hun zeer volle smaak ben ik niet zo'n liefhebber (ben ik overigens wel geweest).