Zou een zuurstofindicator zinvol zijn?

Gestart door Woodworm, 16-10-2026 03:24 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 0 gasten bekijken dit topic.

Er bestaan indicatoren die door kleurverandering of uv-luminescentie de aanwezigheid van zuurstof aangeven. Zou dat een handig en goedkoop hulpmiddel kunnen zijn ?

Ik vermoed van wel, en ben geïnteresseerd
3 (42.9%)
Ik denk van niet, maar wie weet...
0 (0%)
Dat is onwaarschijnlijk
2 (28.6%)
Dat is wel zo goed als zeker
0 (0%)
Absoluut niet, wat een @#!* onzin
2 (28.6%)

Totaal aantal stemmen: 7

Woodworm

Nu ik mijn bierbrouw hobby net even wat degelijker aan het opzetten ben, vraag ik mij ook af of zuurstofindicatoren zoals die in verpakkingen van levensmiddelen en zuurstof-gevoelige producten worden gebruikt, voor ons zin zouden hebben.

Ook met het plezier van (wellicht) "veel kunnen doen met weinig".

Ik vermoed van wel. Online zie ik indicatoren te koop die zichtbaar van kleur veranderen, van rose (0-0,1% O2) naar blauw (0,5% en meer O2). Die kleurverandering naar blauw gaat zeer snel maar bij verdwijnen van de zuurstof komt ook de rose kleur weer terug. Het is dus reversibel.

Ik zie dat er vaak een beperkte houdbaarheid voor wordt aangegeven omdat er bij de kleur wisseling gering bestanddelen (b.v. glucose) worden verbruikt. Het is dus mogelijk dat sommige typen maar een beperkte tijd betrouwbaar werken.

Wel zie ik ook UV-fluorescentie reagenten genoemd die nagenoeg niet verouderen. Die worden vaak in de meet koppen van professionele apparatuur toegepast, en zouden m.i. ook prima als indicator kunnen dienen, samen met een UV-lampje. Die stoffen stoppen met fluorisceren zodra in contact met zuurstof weg en gaan toenemend fluorisceren zodra het contact met zuurstof verdwijnt. En dat is eveneens reversibel. Ook las ik dat die stoffen eenvoudig in bijvoorbeeld siliconenrubber te mengen zijn, zodat er indicatoren van allerlei vormen van kunnen worden gemaakt.

Voor zover ik kan zien zijn die indicatoren en stoffen overwegend voedselveilig en daarop valt natuurlijk te selecteren.

Ik kan mij dan voorstellen dat zo'n indicator op een droog plekje achter een glazen deksel, in een gekoppeld jampotje of in een doorzichtige gas-slang, goede diensten zou kunnen bewijzen. En, dat het tegen zeer lage kosten een relatief betrouwbare indicator zou kunnen zijn voor de aan- en afwezigheid van zuurstof, zo te zien in percentages die zin zouden hebben.

Wat vinden jullie, is dat de moeite waard om dat samen eens uit te zoeken en uit te proberen?

Onderstaand, wat plaatjes van dergelijke zuurstof-indicatoren.

hansHalberstadt

Goedkope zuurstof indicatoren zijn zeker heel interessant. Als was het maar om de  de eeuwige discussies die er rondom zuurstof zijn een keer goed te kunnen onderzoeken. Zelf ben ik ook bezig om te zien of er goede methodes zijn. Maar een van de complicaties is de parasitaire reacties met koolzuur.

-Zink lucht hoortoestel batterij: die geeft een stroom bepaald door wat er aan zuurstof aanwezig is. er zot een heel klein gaatje in waardoor de zuurstof de batterij in kan. probleem is dat de koolzuur uit de gisting het elektroliet van de batterij laat degraderen waardoor die al snel niet meer goed werkt.

-brandstofcel:
je kunt water ontleden via elektrolyse. dan ontstaat zuurstof aan de ene pool en waterstof aan de andere pool.
omgekeerd levert die cel ook stroom zolang er zuurstof en waterstof is. Wat je dus kunt doen is de cel activeren door wat waterstof te laten produceren en de geproduceerde zuurstof af te voeren. als je dan vervolgens het te meten gas aansluit op de zuurstof kant dan zou je daarmee in theorie een stroom kunnen opwekken evenredig met de zurustof concentratie. Ik ben aan het nadenken hoe dat te realiseren voor metingen aan gistende wort.
 

seed7

Neen. De reden, zuurstof reageert snel met wort/bier. Zuurstofmetingen in flesjes (optisch) bij de grote brouwer moeten binnen een bepaalde tijd gedaan worden anders is de meetwaarde zinloos.

Als je zuurstof in wort of bier wilt meten dan is in-line het beste. Er zijn sensoren voor te koop.

ingo

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 16-10-2026  08:25 uGoedkope zuurstof indicatoren zijn zeker heel interessant. Als was het maar om de  de eeuwige discussies die er rondom zuurstof zijn een keer goed te kunnen onderzoeken. Zelf ben ik ook bezig om te zien of er goede methodes zijn. Maar een van de complicaties is de parasitaire reacties met koolzuur.

Ik vond het volgende (rutheniumcomplexen) en daarvan wordt aangegeven dat het geen last heeft van parasitaire reacties met CO2. Een voordeel is natuurlijkat dergelijke indicatoren al zullen zijn geselecteerd op ongevoeligheid voor andere gassen. (Voor CO2 bestaan ze ook las ik, en dan is er wellicht weer iets mogelijk met een vergelijkend meten van gistingen, met slechts wat drupjes "bier in wording"?).

Mij lijkt die O2-indicator zeker kansen bieden, als er voor een schappelijke prijs aan te komen is tenminste. En anders, zijn er vast alternatieven. Sorry voor het AI verhaal, maar dat is m.i. zeer de moeite waard.

"Voor zuurstofgassensoren (oxygen gas sensing) zijn rutheniumcomplexen de industriestandaard vanwege hun uitstekende fotofysische eigenschappen. Ze werken op basis van luminescentiedoving (luminescence quenching) door moleculaire zuurstof (O2).

"Wanneer je uv-licht (met een golflengte van ongeveer 365–400 nm) of felblauw licht (450 nm) op een rutheniumcomplex, zoals tris(bipyridine)ruthenium(II), laat schijnen, absorbeert de chemische stof de lichtenergie en komt deze in een aangeslagen toestand terecht.

• In een omgeving ZONDER zuurstof (hypoxie/vacuüm): Het rutheniumcomplex keert terug naar zijn grondtoestand, waarbij het een heldere, constante oranjerode fosforescentie uitzendt.

• In een omgeving MET zuurstof: De aangeslagen rutheniummoleculen botsen met zuurstofmoleculen (O2) in de omgeving. Het ruthenium draagt zijn energie direct over aan de zuurstof (waarbij deze wordt omgezet in 'singletzuurstof') in plaats van licht uit te zenden. Hierdoor zwakt de oranje gloed af of dooft deze volledig (dit proces wordt 'quenching' genoemd).

Wat heb je nodig?

• Het reagens: Tris(2,2'-bipyridyl)ruthenium(II)chloride. Je kunt eenvoudig kleine hoeveelheden van dit poeder aanschaffen via websites voor chemische hobbybenodigdheden of bij wetenschappelijke leveranciers, zoals Cyanagen.

• De matrix: Standaard transparante siliconenkit (van het type dat azijnzuur afscheidt tijdens het uitharden) of transparante Plasti-Dip. Siliconen zijn zeer goed doorlaatbaar voor gassen, maar houden water volledig tegen.

• De lichtbron: Een standaard uv-zaklamp of een blauwe led-laserpen (450 nm).

Een zuurstofgevoelige sensor maken

1. Mengen: Los een klein snufje van het rutheniumpoeder op in een paar druppels ethanol of aceton. Meng deze gekleurde oplossing grondig door een kleine hoeveelheid transparante siliconenkit.

2. Aanbrengen: Smeer de gekleurde siliconenkit in een dunne laag uit op een objectglaasje, de binnenzijde van een potdeksel of een vel plastic. Laat het 24 uur volledig drogen en uitharden. Je hebt nu een stevige, rubberachtige, oranjegekleurde sensor.

3. Testen: Schijn in een donkere ruimte met het uv-licht op de sensor. Deze zal oplichten in een levendige, neonachtige oranjerode kleur."

Woodworm

Citaat van: seed7 op 16-10-2026  09:30 uNeen. De reden, zuurstof reageert snel met wort/bier. Zuurstofmetingen in flesjes (optisch) bij de grote brouwer moeten binnen een bepaalde tijd gedaan worden anders is de meetwaarde zinloos.

Als je zuurstof in wort of bier wilt meten dan is in-line het beste. Er zijn sensoren voor te koop.

ingo
Het gaat bij indicatoren meer om het meten van de zuurstof boven het bier in de kop. Ik kan mij voorstellen dat dat juist tijdens de nagisting zin kan hebben, om zo nodig extra met flessen-CO2 te spoelen (of toch een absorber in te zetten😉).

Ik zie dat er O2 sensoren te koop zijn, zowel voor de gasfase als voor vloeistoffase, maar die zijn tamelijk prijzig en schieten het doel grotendeels voorbij lijkt mij.

Als alleen (Stel) 0,1-0,3 % O2 mij interesseert in de gasfase, en ik dat direct kan aflezen op meerdere plekken tegelijkertijd, met simpele zelfgemaakte indicatoren...?

"Een hobby-sensor (bijvoorbeeld een handgesmeerd stukje siliconenkit van 1 à 2 mm dik) reageert meestal binnen 1 tot 5 seconden."

Woodworm

Verder kijkend, vind ik het volgende.

"Wanneer je kosten en prestaties tegen elkaar afweegt, is [Ru(phen)₃]Cl₂ (Tris(1,10-fenantroline)ruthenium(II) chloride) de absolute winnaar voor een hobbyist.

Voordeel
Uitstekende balans.
Heeft een langere levensduur (ongeveer 2us) en hogere kwantumopbrengst dan de bipyridine-variant. Reageert veel feller op zuurstof.   

Nadeel
Iets minder gevoelig dan de industriestandaard Ru(dpp)3 2+. Gevoelig voor kristalwater/vocht.

Prijsindicatie.
Optimaal voor hobbyisten.
Kost bij chemicaliënleveranciers zoals Sigma-Aldrich ongeveer €90 tot €100 per gram. Met 1 gram kun je honderden sensorfilms maken."

Als zoiets bij Sigma-Aldrich al te krijgen is voor (omgerekend) €2 per sensor dan is dat niet slecht ("groupbuy"?).

Wat de gevoeligheid voor vocht aangaat, is dat in een hydrofiele siliconen massa wellicht voldoende te ondervangen.
In die relatie zag ik specifiek het mengen in PMMA ("perspex") als een oplossing genoemd, en dat is als kristal heldere hobbylijm te krijgen.

Simpele dunne perspexplaatjes en een UV-zaklampje... Zou dat niet mooi zijn?...

De "Oxy-Scout"?!😉

PP

Gezondheidseffecten van ruthenium

Mensen komen maar zelden in contact met ruthenium verbindingen. Alle ruthenium verbindingen zijn zeer toxisch en bovendien kankerverwekkend. Ze kunnen de huid besmetten en wanneer ruthenium wordt ingeslikt wordt het vastgehouden in de botten. Ruthenium oxide (RuO4) is zeer giftig en zeer vluchtig. Men moet dan ook ontsnapping ervan vermijden.


In je berichten gebruik je woorden als: "eenvoudig, voor de hobbyist, je "knutselt".
Je gaat verschillende chemicalien handelen en in de omgeving van een voedingsproduct (bier) en zijn consument brengen.

Een waarschuwing vind ik op zijn plaats, m.n. voor de lezers van je berichten.
Gedachten experimenten zijn prima en stimuleren, maar ik heb ook geleerd met beide benen op de grond te blijven staan.
 
Groet, Paul


Broewerke

Met alle respect voor de artikelen, maar ik ga afhaken. Staat voor mij veel te ver af, zoals ik mijn hobby uitvoer.
Gisteren een overheerlijke porterachtige gedronken die ik vorig jaar gebrouwen heb. Recept in brewfather gezet. Van de week weer ingrediënten gehaald bij Brouwstore, overigens zeer behulpzame mensen, en ga weldra aan de slag met een nieuw brouwsel waarbij de basisbeginselen hygiëne, vergisten etc in acht genomen worden. Ik wil niemand voor het hoofd stoten en zij die zeer uitgebreid alle achtergrondinfo willen weten, mogen voor mij dit natuurlijk zeker uitzoeken. Ik zou zeggen: aan de slag en brouwen maar. De hobby is te leuk om het niet te doen.

Woodworm

Citaat van: PP op 16-10-2026  16:38 uGezondheidseffecten van ruthenium

Mensen komen maar zelden in contact met ruthenium verbindingen. Alle ruthenium verbindingen zijn zeer toxisch en bovendien kankerverwekkend. Ze kunnen de huid besmetten en wanneer ruthenium wordt ingeslikt wordt het vastgehouden in de botten. Ruthenium oxide (RuO4) is zeer giftig en zeer vluchtig. Men moet dan ook ontsnapping ervan vermijden.


In je berichten gebruik je woorden als: "eenvoudig, voor de hobbyist, je "knutselt".
Je gaat verschillende chemicalien handelen en in de omgeving van een voedingsproduct (bier) en zijn consument brengen.

Een waarschuwing vind ik op zijn plaats, m.n. voor de lezers van je berichten.
Gedachten experimenten zijn prima en stimuleren, maar ik heb ook geleerd met beide benen op de grond te blijven staan.
 
Groet, Paul


Paul, daarin heb je gelijk. Deze exercitie is allereerst bedoeld om de haalbaarheid na te gaan, en "het tocigologische" is dan zeker van belang.

Een proces van zoeken en elimineren, en dat laatste is wel gelukt wat ruthenium verbindingen betreft😉

De insteek was ook, om een indicator in principe niet in direct contact met het bier te brengen. En om de eventuele risico's te bekijken, bij een verstandige omgang ermee, alvorens het uit te proberen.

In de praktijk kwam ik al eens een MSDS met veel uitroeptekens tegen van dicyaandiamide, een precursor voor melamine. Er werd gewaarschuwd voor het ontstaan van cyanide gas..! Dat precies hetzelde op gaat voor het melamine bordje en wol en soortgelijke organische stoffen bij ontleding in een zuurstofarme atmosfeer, dat stond er niet bij.
Formaldehyde is kankerverwekkend en weefsel vernietigend, maar toch zit het in spaanplaat, MDF-meubels en nagellak. Cyanide is een acuut dodelijk gif, dat in de pitten van abrikozen, kersen, pruimen en in bittere amandelen zit.
En ethanol zit in bier, maar is biologisch gezien een celgif en geclassificeerd als reprotoxisch (giftig voor de voortplanting) en kankerverwekkend...!

Dat was niet om te bagatelliseren.

Je waarschuwde m.i. terecht, maar vaak zijn classificeringen zodanig, dat we anders in ons blootje op een kale steen zouden zitten, zonder bier en zonder berenvel vanwege de cyanide.😉

AI meldde.

"Wanneer je de indicator op de juiste manier verwerkt in siliconen (elastomeer), verandert het risicoprofiel drastisch:

• Fysieke opsluiting: Omdat de PF6-variant (CAS 60804-75-3) extreem hydrofoob (waterafstotend) is, lost het niet op in water. Het rutheniumcomplex zit fysiek en chemisch gevangen in de dichte matrix van de siliconen. Het kan er in de praktijk niet zomaar "uitwassen" of in je vloeistof lekken. De blootstelling aan de giftige stof is daardoor nagenoeg nul.

• Geen direct gevaar bij aanraking: Een uitgehard siliconenplaatje waar deze indicator in zit, kun je veilig met blote handen aanraken. Er treedt geen huidirritatie meer op omdat de stof niet vrijkomt."

Echter, AI's volgende uiting is m.i. duidelijk genoeg:

'Voor hobbyprojecten in een aquarium, hydrocultuur (plantenvoeding) of luchtsensoren is het gebruik ingegoten in siliconen veilig. De toxiciteit is door de opsluiting en onoplosbaarheid in water verwaarloosbaar.

Ga je echter metingen doen in dranken of voedsel die daadwerkelijk geconsumeerd gaan worden, dan is deze indicator om veiligheidsredenen strikt ongeschikt."

Dat is dan eenduidig genoeg. Geen ruthenium verbindingen toepassen.

Er bestaan gelukkig voldoende alternatieven.
Welke dan, het beste?

"Metalloporfyrines (specifiek platinum(II)- en palladium(II)-porfyrines, zoals PtOEP of PtOEPK" schijnen een goede kans te bieden. AI reutelde dat eruit, en...wie weet?

Woodworm

Ik misbruik dit draadje het beste even om tussentijdse gegevens en overwegingen in te plaatsen, zodat wie dat wil, kan meedenken.

PtOEPK ziet er zeer veelbelovend uit. Het fluorescentie-gedrag lijkt mij ook wel mooi, zie de bijgaande grafiek.

"Moderne optische zuurstofsensoren die in brouwerijen worden ingezet voor trace-metingen (zoals de systemen van kwaliteitsmerken als Hamilton of Mettler-Toledo) maken standaard gebruik van deze veilige metalloporfyrine-indicatoren.

Wanneer PtOEPK wordt gemengd in siliconen (zoals PDMS), vormt dit een uitstekende optische zuurstofsensor.
Wanneer je de sensor bestraalt met UV-licht of nabij-UV (de optimale excitatie-golflengte ligt rond de 380 nm - 400 nm), absorbeert het PtOEPK-molecuul deze energie. Het zendt dit vervolgens uit als een zeer helder, dieprood tot nabij-infrarood licht met een piek rond de 760 nm."

Het is niet goedkoop, maar...

"Optimale concentratie: ~0,1 gewichtsprocent (1 mg per 1 mL matrix-oplossing) tot circa 360–500 ppm.
Dit betekent dat er slechts 0,36 tot 1,0 milligram PtOEPK nodig is voor 1 cm³ siliconen."

Het is het m.i. zeker waard om dat PtOEPK nader te bekijken. €3,90 per milligram is "best te doen". Nu heb ik zojuist mijn slushapparaat al getest @hansHalberstadt, probeer jij dan om wat milligrammetjes op de kop te tikken?😉

Het CAS-nummer van PtOEPK (Platinum(II) octaethylporphine-ketone) is 172617-46-8.
Soms wordt er in databases of door specifieke leveranciers (zoals MedChemExpress) ook verwezen naar het alternatieve registratienummer 1262590-31-7.

hansHalberstadt

Citaat van: Woodworm op 16-10-2026  17:54 u'Voor hobbyprojecten in een aquarium, hydrocultuur (plantenvoeding) of luchtsensoren is het gebruik ingegoten in siliconen veilig. De toxiciteit is door de opsluiting en onoplosbaarheid in water verwaarloosbaar.

Ga je echter metingen doen in dranken of voedsel die daadwerkelijk geconsumeerd gaan worden, dan is deze indicator om veiligheidsredenen strikt ongeschikt."
Dat komt waarschijnlijk omdat vissen en planten geen schadeclaims kunnen indienen maar mensen wel.

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 17-10-2026  17:36 uDat komt waarschijnlijk omdat vissen en planten geen schadeclaims kunnen indienen maar mensen wel.
Tenzij het snel genoeg werkt?😎 "Mort Subite"!😁

Nu is het PtOEPK gelukkig veilig, maar wel weer "een biertje dat alleen per tankwagen te bestellen is".😆

Woodworm

Ik probeer nu een beetje van die "PtOEPK" indicator te pakken te krijgen. Of dat gaat lukken dat is wel de vraag want het is niet die paar Euro voor een enkele indicator, maar de prijs per minimale leverhoeveelheid die wel ietwat "knelt"😉.

Mooi zou het wel zijn als het lukt, want het wordt dan een binnen seconden reagerende indicator die visueel, door een glazen deksel of doorzichtige slang heen, laat zien of er zuurstof aanwezig is.
De luminescentie-grafiek doet vermoeden dat ook een redelijk precieze inschatting van het percentage O2 mogelijk wordt.

Het zou prima in een gistingsvat passen, of in een daarop aangesloten slang.

Heel mooi zou het ook in de "Oxy-Gone😉" passen, in de toe-en afvoer slang. Door de circulatie van het "kop-gas" is dat net voor de absorber op de aanwezigheid van zuurstof te meten en na de absorber is de goede werking van de absorber zelf weer meetbaar.

Om een idee te geven van wat een zuurstofabsorber kan presteren, heb ik de situatie van "1 kg fijne (type 0000) staalwol in een buis" aan AI voorgelegd, met een water-bubbel voor de absorber. Andere grootten kunnen natuurlijk ook, maar het gaat even om het idee.

Bij een optimaal afgestelde, lage stroomsnelheid kan de reactie zo volledig zijn dat alle aanwezige zuurstof (100%) uit de passerende lucht wordt gefilterd, waardoor er aan het einde van de buis een puur stikstof- en argonmengsel overblijft.

1 kg fijne staalwol (type 0000) kan in totaal maximaal ongeveer 1.537 liter lucht volledig van zuurstof ontdoen (bij kamertemperatuur van 20°C). Dat zijn dan wellicht zo'n 200 koppen in gistingsvaten of in moutketels bij terugkoelen, als we niet zouden spoelen met CO2? En vele malen meer bij wel spoelen.

Zodra de zuurstof eenmaal uit het gasmengsel is, wordt er geen staalwol meer verbruikt. Een enkele staalwol-vulling gaat dan erg lang mee denk ik.

Bij een kamertemperatuur kan 1 kg staalwol in totaal 322,9 liter pure zuurstof binden.

Wanneer de 1 kg staalwol volledig is verzadigd, is die door de chemisch gebonden zuurstof 430 gram zwaarder geworden. Door weging is een absorber dus mooi op een "bijna verbruikt zijn" te controleren.

Een stroomsnelheid van 1,5 tot 3 liter lucht per minuut is optimaal om in één enkele doorgang een rendement van (vrijwel) 100% zuurstofbinding te behalen.

Dat komt dan neer op resp. 17 uren tot 8,5 uren lang continu nieuwe omgevingslucht volledig van zuurstof ontdoen.

Bij een kop van (stel) 10 liter lucht boven het bier na omvullen, en dat door de absorber laten circuleren (en weer vermenging in het vat)
is na 5 minuten al meer dan driekwart van de zuurstof uit het vat verdwenen. Na 20 minuten continu circuleren is alle zuurstof verdwenen.
Het (relatief) weinige CO2 dat er bij de nagisting nog vrij komt, en de 0,001 bar aan CO2 tegendruk, zal daar m.i. weinig aan afdoen.

Spoelen we we bij het omvullen met CO2 en zou er dan toch nog 10% lucht in zitten, dan is dat nog 2,1% zuurstof. Na 3 minuten duikt het zuurstofgehalte al onder de 1%. Na 10 minuten continu circuleren is het gasmengsel in het vat al nagenoeg volledig zuurstofvrij (0,1%) en na 20 minuten is er nog maar 0,005% O2 over, verder dalend.

Spoelen we we bij het omvullen met CO2 en zou er dan toch nog 2,5 % lucht in zitten, dan is dat nog 0,525 % zuurstof. Na 5 minuten circuleren is het zuurstofgehalte al 0,1% en kort daarop is het nagenoeg volledig verdwenen. En ondanks diffusie en dergelijke, blijft het continu afgevangen worden.


Nu is 3 liter per minuut toch best een respectabel debiet. Zou dat bij het afvullen van flessen wellicht nog een rol kunnen spelen? Naast het op druk vullen, ook nog wat zuurstof-vrije lucht rond de kroonkurk of beugeldop op het moment van sluiten?

Het luchtpompje kreeg ik al binnen, en de laatste spulletjes ervoor gaan nu door de douane zo te zien. Dus binnenkort ... testresultaat!😉

In de voor de test gekozen filterhouder zal niet meer dan zo'n 150 tot 200 gram aan staalwol passen denk ik, dus zal deze tot zo'n 20% van die van 1 kg kunnen presteren.
Dus tot een volumestroom van 0,4-0,6 liter per minuut maakt het gewone lucht nog zuurstofvrij.
Voor het snel absorberen van grotere volumes zuurstof is het te klein maar het kan nadien prima als continue zuurstof-vanger dienen denk ik.

hansHalberstadt

Citaat van: Woodworm op 18-10-2026  13:15 uBij een optimaal afgestelde, lage stroomsnelheid kan de reactie zo volledig zijn dat alle aanwezige zuurstof (100%) uit de passerende lucht wordt gefilterd, waardoor er aan het einde van de buis een puur stikstof- en argonmengsel overblijft.

1 kg fijne staalwol (type 0000) kan in totaal maximaal ongeveer 1.537 liter lucht volledig van zuurstof ontdoen (bij kamertemperatuur van 20°C). Dat zijn dan wellicht zo'n 200 koppen in gistingsvaten of in moutketels bij terugkoelen, als we niet zouden spoelen met CO2? En vele malen meer bij wel spoelen.

Heb je ook aan AI gevraagd wat die optimale stroomsnelheid dan is om alle zuurstof in een keer te binden? Waarom niet gewoon een echt proefje doen?

hansHalberstadt

Zie ook dit topic https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=698518.
Daar heb ik ook uitgezocht hoe snel zuurstof aan een staalwolsponsje bindt. Dat viel wel tegen, ca. 10 ml zuurstof per dag  in een halve liter fles.

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 18-10-2026  14:35 uHeb je ook aan AI gevraagd wat die optimale stroomsnelheid dan is om alle zuurstof in een keer te binden? Waarom niet gewoon een echt proefje doen?
Exact, en daarom ook een echt proefje doen.

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 18-10-2026  16:00 uziew ook dit topic https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=698518.
daar heb ik ook uitgezocht hoe snel zuurstof aan een staalwolsponsje bindt. dat viel wel tegen, ca 10ml zuurstof per dag  in een halve liter fles.
Ik zie het, leuk dat je dat onderzocht.
Citaat van: hansHalberstadt op 26-12-2024  11:27 uAfgelopen dagen een proefje gedaan met 0.5 gram staalwol in een flesje met een klein beetje water.

Het neemt inderdaad zuurstof op via roesten, maar gaat langzaam. Waarschijnlijk dus onvoldoende om snel zuurstof weg te nemen en oxidatie te voorkomen. [...]
De gemeten volumeafname kan ik meten door het niveauverschil op 0 te zetten via het injectiespuitje. Het afgenomen volume is dan direct te zien op het injectiespuitje.
Je gebruikte geen calciumchloride op het staalwol, en dat maakt een wereld van verschil.

Standaard staalwol is ook niet zo fijn als 0000, en dat had ook invloed als je dat gebruikte.

Die 0,5 gram staalwol bindt maximaal 161 cm³ zuurstof, en zou dan volstaan voor 766 cm³ lucht, maar het kleine oppervlak en geen calciumchloride maakt het een langdurig proces.

Een nadeel is dan wellicht ook, dat luchtdrukveranderingen over meerdere dagen de metingen in een open U-buis beïnvloedden? Maar, je vulde kennelijk telkens aan tot gelijk niveau, en dat verkleint die invloed denk ik.

Een overmaat aan fijne 0000 staalwol gedoped in calciumchloride, met een constante luchtstroom erover, dat zet wel zoden aan de dijk denk ik.

Ik vermoed dat ik na 1 minuut al 75% van alle zuurstof kan vangen uit zo'n 0,5 liter fles, en binnen 4 tot 5 minuten op 0,1% O2 zou kunnen zitten, met de kleine "Oxy-Gone" van 250 gram. Ik neem dan het beste een grotere slanke fles, en mijn uitdaging wordt het dan om binnen 4-5 minuten (per 0,5 liter inhoud) ook die 21% volumeafname te behalen. Daar valt wel een kratje bier op te zetten?😉

HopKoning

Citaat van: Woodworm op 18-10-2026  16:29 uIk zie het, leuk dat je dat onderzocht.Je gebruikte geen calciumchloride op het staalwol, en dat maakt een wereld van verschil.

Standaard staalwol is ook niet zo fijn als 0000, en dat had ook invloed als je dat gebruikte.

Die 0,5 gram staalwol bindt maximaal 161 cm³ zuurstof, en zou dan volstaan voor 766 cm³ lucht, maar het kleine oppervlak en geen calciumchloride maakt het een langdurig proces.

Een nadeel is dan wellicht ook, dat luchtdrukveranderingen over meerdere dagen de metingen in een open U-buis beïnvloedden? Maar, je vulde kennelijk telkens aan tot gelijk niveau, en dat verkleint die invloed denk ik.

Een overmaat aan fijne 0000 staalwol gedoped in calciumchloride, met een constante luchtstroom erover, dat zet wel zoden aan de dijk denk ik.

Ik vermoed dat ik na 1 minuut al 75% van alle zuurstof kan vangen uit zo'n 0,5 liter fles, en binnen 4 tot 5 minuten op 0,1% O2 zou kunnen zitten, met de kleine "Oxy-Gone" van 250 gram. Ik neem dan het beste een grotere slanke fles, en mijn uitdaging wordt het dan om binnen 4-5 minuten (per 0,5 liter inhoud) ook die 21% volumeafname te behalen. Daar valt wel een kratje bier op te zetten?😉
Trouwens, ik heb een geweldige website gevonden met toffe functies. Als je geïnteresseerd bent, neem dan eens een kijkje bij Lambabet Casino. Daar vind je een ruime keuze aan spellen en fantastische bonussen.
Dat kratje bier durf ik haast wel te wedden! Om binnen 5 minuten zuurstof naar 0,1% te krijsen met staalwol loop je in de praktijk toch tegen de reactiesnelheid aan. Maar ik ben heel benieuwd naar je volgende testopstelling! 😉

hansHalberstadt

Citaat van: HopKoning op 21-10-2026  10:42 uDat kratje bier durf ik haast wel te wedden! Om binnen 5 minuten zuurstof naar 0,1% te krijsen met staalwol loop je in de praktijk toch tegen de reactiesnelheid aan. Maar ik ben heel benieuwd naar je volgende testopstelling! 😉
Ik had dat in mijn vorige bericht al aangegeven, omdat ik het zelf heb getest. Maar nog niet met wat zout erbij (calciumchloride volgens woodworm). ik weet niet welk zout chemisch gezien dan het beste zou werken? Maar ik verwacht geen wonderen.

Woodworm

Citaat van: HopKoning op 21-10-2026  10:42 uDat kratje bier durf ik haast wel te wedden! Om binnen 5 minuten zuurstof naar 0,1% te krijsen met staalwol loop je in de praktijk toch tegen de reactiesnelheid aan. Maar ik ben heel benieuwd naar je volgende testopstelling! 😉
Ik ben optimist, en leuk jouw enthousiasme🤣
Maar heb wel ietsje ... voorkennis.😎 Tenminste, je moet de warmte gewoon eens zien die ontstaat meteen nadat het met calciumchloride is benat.

De vraag is dan wel of het ook snel verder oxideert, maar omdat het zo fijn is (0000) heb ik daarover niet veel twijfel.

Hee, nu moet ik even iets kwijt dat ook voor een ander zinvol kan zijn. Allereerst natuurlijk geen "roestvast" staalwol nemen, maar het is ook aan te bevelen om er eerst een beetje alcohol of wasbenzine over te laten lopen en het te laten drogen. Het snijden van staalwol blijft iets mechanisch' en ik steek mijn hand niet in het vuur voor producenten die er wellicht een snijolie bij gebruiken. Geen vet of olie op het staal, maakt vast verschil.

Wat de test betreft, alvast wat info. heb ik gisteren bij de kringloop een schitterende rechte vaas gescoord die omgekeerd in een eveneens buit gemaakte glazen bak gaat (foto). Zo is de volume-afname eenduidig uit de waterhoogte af te lezen, en kan iedereen (bijna) duidelijk zien dat ik de boel niet "sta te flessen", maar "sta te vazen"!😁
Bovendien is de thuisbasis ook blij met de vaas, en "een tevreden vrouw..."😉

Het totale "0"-situatie-luchtvolume is dan de lucht in die vaas, maar ook de lucht in de slangen, pomp en de zuurstofabsorber. Ik ben van plan om eerst die lucht behoorlijk wat minuten als een gesloten systeem rond te pompen. Zodra de zuurstof daar immers uit is, doet het in het test volume/de waterkolom alleen nog maar "voor spek en bonen" mee😉

Na het van elkaar ontkoppelen van de slangetjes gaan ze meteen in de vaas en gaat er water in de bak. Daarna de waterhoogte vastleggen, de kraantjes open en de pomp aan. Ik denk dat ik de bak daarna best ruim met water kan vullen, want er moet immers water in de buis. Alleen zal ik water moeten aanvullen zodat de waterkolom binnen en buiten gelijk staat, zodra ik meet na 5 minuten.

Ook zal er het temperatuureffect zijn. Stel dat alle lucht van 20°C naar 22°C stijgt... Er is dan bij gelijke druk een volume toename van (295/293)*100%=0,683%.
De vaas heeft een inwendige lengte van 68,6 cm en een inwendige diameter van 10,5 cm. Totaal volume is dan 5940 cm3. Een volume toename van 0,683% zou dan toch weer 4,68 mm luchtkolom-hoogte zijn, en 49,6 cm3 zijn. En het ergste: het zou negatief werken op het geweldige🤣 resultaat!
De luchttemperatuur ga ik zeker meten, wellicht met  warmtebeeld op de slang. Dat kan ik dan met de waterhoogte verrekenen.

Als het goed gaat, dan staat het water na 5 minuten zo'n 14,4 cm hoger dan bij de start. Duidelijk afleesbaar is dat dan lijkt mij.

Ali zond mij prima kraantjes en bubble-doppen, maar helaas filterhouders met stijve-slang-aansluitingen die er niet uit te schroeven zijn. 1/4" was bij de aansluitingen aangegeven maar de Chinese logica doelde dan kennelijk niet op 1/4" schroefdraad maar op 6 mm stijve slang, terwijl ik flexibele slang wil gebruiken.😆 Enfin, er zijn inmiddels de juiste filterhouders onderweg.

hansHalberstadt

Citaat van: Woodworm op 21-10-2026  12:00 uIk ben optimist, en leuk jouw enthousiasme🤣
Maar heb wel ietsje ... voorkennis.😎 Tenminste, je moet de warmte gewoon eens zien die ontstaat meteen nadat het met calciumchloride is benat.

De vraag is dan wel of het ook snel verder oxideert, maar omdat het zo fijn is (0000) heb ik daarover niet veel twijfel.

Waar zijn nu je meetresultaten? Heb je inmiddels dat proefje met staalwol en calciumchloride al gedaan en na drogen de gewichtstoename gemeten?

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 21-10-2026  14:33 uWaar zijn nu je meetresultaten? Heb je inmiddels dat proefje met staalwol en calciumchloride al gedaan en na drogen de gewichtstoename gemeten?
Zie je, ik zoek ze ook. En verkeerde toch echt in de veronderstelling hier verslag te hebben gedaan van de vorderingen?
Hebt geduld, en het wonder openbaart zich...

Woodworm

Ik realiseer mij dat de topics zuurstofindicator en zuurstofabsorber ietwat door elkaar zijn gaan lopen.😆

Voor de test van de zuurstofabsorber heb ik inmiddels het benodigde binnen, dus de eerste resultaten volgen de komende dagen in het zuurstofabsorber-draadje.


In dit draadje gaat het om een eenvoudige en betaalbare manier om visueel op de aanwezigheid van zuurstof te kunnen controleren.

Ik heb getracht om de eerdergenoemde PtOEPK indicator te pakken te krijgen. Er is een Duitse firma die het verwerkt in een indicatorfolie verkoopt, maar die verkopen het helaas alleen aan laboratoria die over hun meetsysteem beschikken, begreep ik van een Beier daar. 

Enfin, dan stappen we gewoon naar de concurrent. En dat zijn winkels voor schoonheidsproducten, kunstenaars-benodigdheden en aquarium-benodigdheden😉

Met titaandioxide poeder, wat glycerine en een 1% oplossing van methyleenblauw is er kennelijk een indicator te maken die snel op de aanwezigheid van zuurstof reageert.

Is deze omgeving zuurstofvrij dan is het wit en komt er zuurstof bij dan kleurt het blauw. Met een simpel UV-zaklampje (het liefst 365 nm) is het vervolgens weer naar wit te resetten, door een transparante slang heen bijvoorbeeld. Het kan kennelijk met hobbylijm worden gemengd zodat er vaste laagjes en plaatjes van kunnen worden gemaakt.

Ik heb nu de ingrediënten ervoor besteld, dus binnenkort weten wij meer...😉


Woodworm

Ik heb vanmiddag een beetje indicator aangemaakt. Titaandioxide, glycerine en een paar druppels methyleenblauw, in twee componenten siliconen-giethars.

Het idee was, om die indicator meteen in de zuurstofabsorber-test te gebruiken, maar ik was te optimistisch. Het siliconen moet nog uitharden, en toonde nu in ieder geval nog geen kleuromslag.
Ik probeer dat op een later moment opnieuw. Als het functioneert dan wordt het eenvoudig om een beetje indicator op een zichtbare plaats aan te brengen, zoals ik het buisje op de foto. Dat liep in serie met de zuurstofabsorber mee in de test daarvan.

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.