Gistingsvat koeler: DIY koeler . Low budget

Gestart door thepsych, 14-10-2026 14:00 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 0 gasten bekijken dit topic.

thepsych

Al een aantal jaren bezig met zelf maken van een koeler voor mijn Grainfather-vergistingsvat met bijbehorende koelerslangenset met pompje. Een echte glycolkoeler was toen 1000 euro en dat vond ik echt te veel.
Maar ik wilde wel de temperatuur goed houden tijdens de vergisting.
Fase 1: Peltierkoeler: kort samengevat ben ik daar erg lang mee bezig geweest, best wat in geïnvesteerd, vele kleine elementen a 15 watt, goed geïsoleerd en veel ventilatoren, maar het resultaat is voldoende voor bij de vergisting, maar meer dan 5-10 graden zit er bij mij niet in. Geen cold crash mogelijk.
Fase 2: Peltier in serie met mijn ijsmaker (consumptie-ijs) en later met een gekochte ijsblokjesmachine à 70 euro bij de Action. Daar kom ik mee op 7,3 graden bij een extra geïsoleerd gistingsvat.
Fase 3: ijsblokjesapparaat met daarin de koperen koelspiralen van AlieExpress en een apart geprint 3D reservoir en pomphouder. Daarmee bereikte ik ook 7-8 graden. Dus een prima low-budgetoptie die zelf makkelijk te maken is. Reservoirontwerp is evt te krijgen, waarbij ik denk dat ik het ontwerp wat wil aanpassen.
Fase 4, finaal: de overbuurman had een kleine, gratis airco die ik mocht hebben. Reservoir geprint en rondom de condensor geplaatst. Koelcompressor van 190 watt werkt perfect en 5 graden is haalbaar in een halve dag. Dus prima optie als je een verrijdbare kleine airco ergens kunt krijgen en het ontwerp zich leent om de condensor in een bak met vloeistof te plaatsen.
Ik moet het nog wat verder perfectioneren en de aansturing met een solid state relais nog regelen, maar ik heb wel een vraag. In het bakje voor de circulatie heb ik op proef water gedaan, maar dat leidde snel tot oxidatie en ook wat verstopping, denk ik. Ik wil dan nu koelvloeistof (waar anticorrosiemiddelen in zitten) erin doen, monoethyleenglycol, maar dat is giftig. In de voedingsindustrie wordt daarom vaak propyleenglycol gebruikt, wat duidelijk minder giftig is. Maar ik betwijfel of dat voldoende anticorrosief is en dat zou betekenen dat op termijn het geheel gaat lekken en doorroesten. Ik vraag me af of ik toch niet gewoon officiële koelvloeistof kan gebruiken, daar het koelsysteem gescheiden is van het bier en het bier geen contact met de koelvloeistof kan krijgen. Zijn er mensen die hier verstand van hebben? Of propyleenglycol voldoende anticorrosief is. Of weet iemand een alternatief?
Mochten er nog vragen zijn over de diverse probeersels, dan ben ik graag bereid tot nadere info.
4.jpeg

ps: het is me niet gelukt de plaatjes recht te zetten en de volgorde aan te passen.
6.jpeg



1.jpg 2.jpeg 3.jpeg 4.jpeg 5.jpeg 6.jpeg

Jacques

Citaat van: thepsych op 14-10-2026  14:00 ups: het is me niet gelukt de plaatjes recht te zetten en de volgorde aan te passen.

Ik heb je bericht aangepast.
Fijn dat je plaatjes genummerd had. Ik hoefde alleen de attachcodes in volgorde van de nummers te plaatsen.
Het kantelen gebeurt automatisch na plaatsen van de attachcode in een bericht.

hansHalberstadt

Di verhaal laat mooi zien dat peltier koelers feitelijk waardeloze dingen zijn met een heel slecht koelvermogen. Een compressor koel systeem is wel goed. Zelf ook nog op zoek naar een mooi compacte contructie die rondom de koeler water kan koelen. 

Oscar

Je had geen ruimte voor een koelkast?  :weetniet:  :beersmiley:

thepsych

Citaat van: Oscar op 14-10-2026  16:53 uJe had geen ruimte voor een koelkast?  :weetniet:  :beersmiley:
Nee, want de Grainfather moet een grote koelkast hebben. En op deze manier had ik wat te knutselen!😂

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 14-10-2026  15:10 uDi verhaal laat mooi zien dat peltier koelers feitelijk waardeloze dingen zijn met een heel slecht koelvermogen. Een compressor koel systeem is wel goed. Zelf ook nog op zoek naar een mooi compacte contructie die rondom de koeler water kan koelen. 
Hans, ik durf het bijna niet te zeggen ;) , maar een slushapparaatje is eigenlijk een alles-in-een.

Ik heb er eentje tweedehands op de kop getikt die ik regelmatig inzet om water te koelen, dat door zacht koperen buis loopt dat ik om de koel-neus wond.
Die is ook eenvoudig weer te verwijderen, en de ijs-schraper weer te plaatsen, en het is dan weer een slushmachientje. Het werkt efficiënt met een compressor en koelt prrrrima.

Meestal is ook het koelvermogen zo nodig terug te regelen. Als alternatief is de slush-bak ook met glycol o.i.d. te vullen, en dan met een pompje rond te pompen.

Klein en handzaam, efficiënt en multfunctioneel. Met alleen de compressor als bewegende delen in zo'n koelende situatie, heeft het m.i. een lang leven.

Bij Ali en Temu zag ik van die machientjes voor relatief weinig te koop (en zeker zodra je dat eens via een claimback 50% kortingsactie van Temu kunt kopen).

https://share.temu.com/TDo0HbwcuYB
Er staat ook een filmpje in die advertentie, die de koelneus goed laat zien.

Woodworm

Citaat van: thepsych op 14-10-2026  14:00 uAl een aantal jaren bezig met zelf maken van een koeler voor mijn Grainfather-vergistingsvat met bijbehorende koelerslangenset met pompje. Een echte glycolkoeler was toen 1000 euro en dat vond ik echt te veel.
Maar ik wilde wel de temperatuur goed houden tijdens de vergisting.
@thepsych, mooi, jouw koel-oplossingen!

Proberen om "technische hoogstandjes" voor elkaar te krijgen met beperkte middelen, prachtig.
En dat lukt ook zie ik. De verdamper van een airco in een waterbad, dat is efficiënt en koelt prima. Jammer is alleen dat de aluminium lamellen voortdurend water voor de kiezen krijgen. De corrosie die je noemt, kan ik mij wel voorstellen.

Het is ook waarschijnlijk dat er een "galvanisch" ongunstige situatie is als de verdamper en het water ook met "edeler" metaal in contact staat (koper zie ik). Een onedele "opoffer-anode" er tegenaan is geen oplossing kennelijk, maar als je het koper m.b.v. een coating van het water kunt scheiden dan "ben je er ook".

Zelf zou ik wat het koelend medium betreft, gewoon water nemen met voldoende antivries zoals in een auto-radiator. Contact met het bier is sowieso uitgesloten begrijp ik, en zo'n antivries heeft ook corrosie beperkende toevoegingen volgens mij.

Zelf heb ik heel goede ervaringen met een slush-apparaatje zoals ik Hans meldde, en dat valt te overwegen. Maar met jouw Airco-koeler ben je toch zeker al prima "klaar", mooi vind ik dat.👍

Succes!

Groeten,
Andrė

hansHalberstadt

Citaat van: Woodworm op 14-10-2026  20:28 uHans, ik durf het bijna niet te zeggen ;) , maar een slushapparaatje is eigenlijk een alles-in-een.

Ik heb er eentje tweedehands op de kop getikt die ik regelmatig inzet om water te koelen, dat door zacht koperen buis loopt dat ik om de koel-neus wond.
Die is ook eenvoudig weer te verwijderen, en de ijs-schraper weer te plaatsen, en het is dan weer een slushmachientje. Het werkt efficiënt met een compressor en koelt prrrrima.

Meestal is ook het koelvermogen zo nodig terug te regelen. Als alternatief is de slush-bak ook met glycol o.i.d. te vullen, en dan met een pompje rond te pompen.

Klein en handzaam, efficiënt en multfunctioneel. Met alleen de compressor als bewegende delen in zo'n koelende situatie, heeft het m.i. een lang leven.

Bij Ali en Temu zag ik van die machientjes voor relatief weinig te koop (en zeker zodra je dat eens via een claimback 50% kortingsactie van Temu kunt kopen).

https://share.temu.com/TDo0HbwcuYB
Er staat ook een filmpje in die advertentie, die de koelneus goed laat zien.

Goed idee. Volgens de spec zit er R290 in (R290 is een natuurlijk koudemiddel op basis van propaan) en het vermogen is 170 watt. Dus als het inderdaad een compressorsysteem is, dan kan het ding misschien wel 500 watt aan warmte verpompen en dat gaat al via water, dus precies wat je wilt. 

SPECIFICATIONS MALFUNCTION WARNING
Product Name: Slushy Maker
Rated Voltage: 220-240V~
Rated Frequency: 50Hz
Refrigerant: R290
Product Model: ISF1001-GS
Power: 170W
Unit Size: 430x183×427(mm)

hansHalberstadt


Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 15-10-2026  08:30 uMaar je kunt ze ook gewoon in Nederland kopen:
Deze is 200 Watt compressor.

https://www.coolblue.nl/en/product/981346/seeger-superslush-frozen-drink-maker-2l.html

Inderdaad, ik zie het, en die wordt dan vast snel geleverd.

Temu heeft soms het voordeel z.g.n. "claimback" acties te hebben, en 70% als tegoed terug heb ik al meermaals meegemaakt. Drie dagen geleden nog een 50% claimback actie, en een Vevor moutmolentje van € 99 voor € 50 is dan toch niet slecht, en staat hier nu gloednieuw te glimmen. Het is daarom dat ik Temu aanhaalde. Een slushmachientje voor € 85, met een beetje geduld, kan dan ook.

Het blijft wel opletten, want ze verkopen daar ook crush-ijsmachientjes die al voorhanden ijs vermalen, en die koelen m.i. niet.

De compressormachines (zoals ook van jouw hyperlink) hebben een cilindervormige koelneus waar een ijsschaaf omheen draait. De ijsschaaf eraf halen en zachte koperen buis erom wikkelen. Dat werkt ook prima en is ook weer eenvoudig te demonteren.

hansHalberstadt

Of zoiets: https://www.bol.com/nl/nl/p/medion-ijsmaker-md-10169-capaciteit-voor-1-l-ijs-geen-voorkoeling-nodig-uitneembaar-aluminium-ijsreservoir-geschikt-voor-het-bereiden-van-ijs-frozen-yoghurt-sorbet/9300000180006693/?cid=1792058389719-4877562381624
600 gram invriezen in een uur betekent een warmteoverdracht van 334 kJ * 0,6 /3600 = 56 3600 = 56 J/s= 56 W. Bij 100 watt gespecificeerd vermogen zou dat dus betekenen dat je oftewel een hele lage efficiency hebt (56%), terwijl een compressor-koeler normaal ongeveer 400% zit. Of hij springt maar een deel van de tijd aan.

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 15-10-2026  12:10 uOf zoiets: https://www.bol.com/nl/nl/p/medion-ijsmaker-md-10169-capaciteit-voor-1-l-ijs-geen-voorkoeling-nodig-uitneembaar-aluminium-ijsreservoir-geschikt-voor-het-bereiden-van-ijs-frozen-yoghurt-sorbet/9300000180006693/?cid=1792058389719-4877562381624
600 gram invriezen in een uur betekent een warmteoverdracht van 334 kJ * 0,6 /3600 = 56 3600 = 56 J/s= 56 W. Bij 100 watt gespecificeerd vermogen zou dat dus betekenen dat je oftewel een hele lage efficiency hebt (56%), terwijl een compressor-koeler normaal ongeveer 400% zit. Of hij springt maar een deel van de tijd aan.

Het ijsreservoir is uitneembaar, zie ik. Dan kan ik me voorstellen dat het contact met de verdamper niet volledig is, en er tenminste gedeeltelijk sprake is van warmteoverdracht door een luchtlaag. Het is dan als een mini vrieskistje met warmteoverdracht door lucht. In-de-tijd gaat het vriezen dan langzamer en dat spreekt inderdaad voor het pendelen van de compressor. Die kan dan niet optimaal warmte onttrekken, maar wordt geremd. Zou de compressor toch goed op die lagere warmteoverdracht zijn afgestemd, dan kan (naast overdracht door lucht) ook het gebrekkige mengen wellicht een verklaring zijn. Mogelijk moet dat handmatig (?), en bij gebrekkig mengen kan al gevormd ijs ook het nog vloeibare "isoleren".

Bij een slushapparaatje is er een direct metallisch contact tussen het water/ijs en de verdamper. Optimaal is dat volgens mij.

Er bestaan echter ook ijsmakers die eruitzien als die van jouw hyperlink, maar die een vast ijsreservoir hebben, met een gemotoriseerde roerder in de kap of net als bij een broodbakmachine met een roerder door de bodem. Die zullen wel iets efficiënter/sneller werken, vermoed ik.

thepsych

Citaat van: Woodworm op 14-10-2026  20:28 uHans, ik durf het bijna niet te zeggen ;) , maar een slushapparaatje is eigenlijk een alles-in-een.

Ik heb er eentje tweedehands op de kop getikt die ik regelmatig inzet om water te koelen, dat door zacht koperen buis loopt dat ik om de koel-neus wond.
Die is ook eenvoudig weer te verwijderen, en de ijs-schraper weer te plaatsen, en het is dan weer een slushmachientje. Het werkt efficiënt met een compressor en koelt prrrrima.

Meestal is ook het koelvermogen zo nodig terug te regelen. Als alternatief is de slush-bak ook met glycol o.i.d. te vullen, en dan met een pompje rond te pompen.

Klein en handzaam, efficiënt en multfunctioneel. Met alleen de compressor als bewegende delen in zo'n koelende situatie, heeft het m.i. een lang leven.

Bij Ali en Temu zag ik van die machientjes voor relatief weinig te koop (en zeker zodra je dat eens via een claimback 50% kortingsactie van Temu kunt kopen).

https://share.temu.com/TDo0HbwcuYB
Er staat ook een filmpje in die advertentie, die de koelneus goed laat zien.

Lijkt me een goed idee, ik zie alleen niet hoe die koperen buis dan contact maakt met het koude gedeelte en hoe de koude bij je vergisting dat komt.
Mijn ijsblokjesmachine is misschien minder powerful maar met dunne koperen buisjes en een pompje en een klein reservoir kwam ik ook op de 7-8 graden na een kleine dag. Heb je ervaringen met betrekking tot het effect? Hoe lang duurt t en waar kom je uit als laagste waarde?
Een ijsblokjesmachine is voldoende voor reguleren van de vergisting en kost maar 70-80 euro. Blijft de vraag hoe goed deze dingen zijn op termijn

Woodworm

Citaat van: thepsych op 15-10-2026  16:09 uLijkt me een goed idee, ik zie alleen niet hoe die koperen buis dan contact maakt met het koude gedeelte en hoe de koude bij je vergisting dat komt.
Anders dan bij een ijsblokjesmachine is de verdamper geen plaat met "vingers", maar een mooie cilinder die naar voren toe uitsteekt. De waterbak is er eenvoudig naar voren toe vanaf te trekken, en de ijsschaaf-spiraal is afneembaar. Vervolgens zacht koperen buis er als een spiraal omheen, waarna de bak er weer op kan. Ik vulde die bak met water om een beetje te bufferen; zonder dat is er sneller kans op bevriezing in de koperen buis als er geen antivries in zit of de pomp eens stopt. Enfin, een slang ging met een aquariumpompje in een grote bak, en de andere in een grote bak ernaast. Geinig was dat, want een simpel hevelslangetje tussen de bakken zorgde voor koeling van beide bakken. Het diende om dranken koel te houden op een buitenmodel tuinfeest, en dat (hik) werkte uitstekend.

De bakken waren dus de warme open einden. Maar zou je maar een enkel klein open bakje nemen en tegelijk nog eenzelfde koperen of rvs spiraal in de slang vanaf de koelneus opnemen, dan zou dat m.i. een prima dompelkoeler zijn!
Citaat van: thepsych op 15-10-2026  16:09 uMijn ijsblokjesmachine is misschien minder powerful maar met dunne koperen buisjes en een pompje en een klein reservoir kwam ik ook op de 7-8 graden na een kleine dag. Heb je ervaringen met betrekking tot het effect? Hoe lang duurt t en waar kom je uit als laagste waarde?
Een ijsblokjesmachine is voldoende voor het reguleren van de vergisting en kost maar 70-80 euro. Blijft de vraag hoe goed deze dingen zijn op termijn
ik denk dat ze erg lang mee kunnen. Zo'n compressor draait in olie en heeft toch wel een tamelijk "eeuwig leven". Ook het koelend vermogen is best groot, denk ik, en zou een lage temperatuur ook in de zomer wel in stand kunnen houden bij afdoende isolatie, vermoed ik.

Metingen heb ik niet gedaan, maar het water werd hartje zomer toch wel ijskoud, en er stond af en toe ijs op de koperen buis rond de koelneus. Een "Grainfather" heb ik er nog niet mee gekoeld, maar koelen doet het. Met 3,5x tot 4x het opgenomen vermogen mag je aan koelvermogen best rekenen, denk ik.

Jouw ultieme oplossing voor een snelle koeling zou een geïsoleerd buffervat kunnen zijn. Koel dat eerst stevig, en dan kan je sowieso snel naar bijna de gemiddelde temperatuur (bij gelijk volume) zodra de koelkring gaat lopen. En zodra de terugloop koeler is zonder circulatie door dat buffervat, haal je het buffervat uit de koelkring (zolang je nog terug koelt).

Ben je eenmaal op de gewenste temperatuur, dan zou het bijgeschakeld houden van een geïsoleerd buffervat misschien nog voordelen kunnen hebben, bij snelle temperatuursverhoging in de zomer na een koude nacht bijvoorbeeld.

Zelf zou ik dan nog een partij ijs maken en dat geïsoleerd opslaan. En dat juist voor het terugkoelen in de koude buffertank stoppen. Tegen smeltend ijs maakt hete wort niet veel kans, denk ik.😉

Dit is trouwens exact de slushmachine die ik heb. Hier schijnen ze die tweedehands te verkopen, maar de prijs zal wel commercieel (te) pittig zijn, denk ik. Ik vond de mijne voor de oud-metaalprijs bij een schroothandelaar. https://veenhuizen.nl/en/occassion/ugolini-illy-ctema-machine/ Maar, met een beetje zoeken en geduld... Ik denk echter dat zo'n Chinees machientje ook best koelt.

hansHalberstadt

Heb je al een proefje gedaan om het koelvermogen te bepalen? Doe er bijvoorbeeld water in van 20°C met een bekend volume en meet dan eens hoe lang het duurt voor die op bijvoorbeeld 5°C zit.

Woodworm

Citaat van: hansHalberstadt op 15-10-2026  22:40 uHeb je al een proefje gedaan om het koelvermogen te bepalen? Doe er bijvoorbeeld water in van 20°C met een bekend volume en meet dan eens hoe lang het duurt voor die op bijvoorbeeld 5°C zit.
Nog niet, tot nu was de zekerheid dat het op een zomerdag in pakweg 40 minuten 2,5  liter water koelt naar 0°C afdoende.

Maar, inderdaad, preciezer meten is nu interessant. Ik ga het vandaag even proberen, en heb dan wel resultaat denk ik.

Woodworm

Ik heb de slushmachine vanuit de schuur opgeduikeld. Het stond een tijdje ongebruikt, dus excuseer mij voor "de vuiligheid" ;)

Ik heb het met 4,5 liter leidingwater gevuld, met een temperatuur van 21,4°C. De omgevingstemperatuur is 18°C.

De foto's hieronder geven een aardig idee. De bak en de ijsschaaf zijn eenvoudig naar voren toe te verwijderen. Voorop de kop zit een magneet/slipkoppeling die de ijsschaaf mee neemt.
De machine is een MT Mini 1 van Ugolini, bevat koelmiddel R134a en geeft op het plaatje 460W aan. Er zal in werkelijkheid minder zijn opgenomen denk ik.

Met de stopwatch erbij:
0 minuten 21,4°C
7 minuten 16,3°C
10 minuten 13,3°C
15 minuten 8,3°C
20 minuten 4,4°C
25 minuten 1,1°C
26 minuten=ijsschaaf ontmoet hoorbaar ijs op de cilinder
28 minuten 0,4°C en gestaakt.

4,5 liter water 21°C in temperatuur omlaag brengen binnen 28 minuten, dat is toch zeker niet slecht.

"Om 4,5 liter water van 21,4°C naar 0,4°C te koelen is 395,6 kilojoule (kJ) aan energie nodig, wat gelijkstaat aan ongeveer 0,11 kilowattuur (kWh). Omdat deze koeling binnen 28 minuten moet plaatsvinden, is er een gemiddeld koelvermogen van 235,5 watt (W) vereist."

Ik had helaas geen Wh meter bij de hand, maar vermoed dat de machine voor 460W is gebouwd om het zware ijs-schrapen aan te kunnen, en hoge zomer temperaturen. Nu had die het minder zwaar.

Tegelijk een tip voor wie zo'n slushapparaat in zet: ik heb de ijsschaaf mee laten draaien voor het mengen, maar in puur water zou die uiteindelijk vast lopen in het ijs. Om er slush mee te maken moet er suiker in het water zitten voor het ijs-afschuiven; gewone suikerhoudende limonade volstaat dan. Voor koeldoeleinden boven het vriespunt of zonder ijsschaaf is dat natuurlijk geen probleem.

Het eerst ermee koelen van een buffervat met water tot nagenoeg 0°C zou het kleinere koelvermogen van een Chinees slushmachientje tijdens terugkoelen prima opvangen denk ik. En de ijsblokjes van @thepsych kunnen dat natuurlijk ook.

En dan meteen ijsblokjes of slush hebben  voor een koele keel in de zomer. Kan het eigenlijk mooier?😉👍

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.