Cold crash automatiseren met RAPT: hoe drukverlies in een FermZilla opvangen?

[Erny]

Ik gebruik voor het eerst een RAPT Fermentation Chamber in combinatie met een RAPT Pill. Voor de vergisting maak ik gebruik van een standaardprofiel van KegLand, waarbij de temperatuur automatisch wordt aangepast op basis van de snelheid waarmee het soortelijk gewicht daalt.

Ik vergist in een FermZilla onder druk. Nu verwacht ik dat tijdens de cold crash de FermZilla kan gaan indeuken, omdat het gas (CO₂/lucht) in de tank zal krimpen door de snelle afkoeling. Om dit te voorkomen zie ik een paar mogelijke opties:
- CO₂ toevoegen tijdens de cold crash. Dankzij de Fermentation Chamber kan ik dit vrij nauwkeurig automatiseren door een ondergrens voor de druk in te stellen.
- Het overdrukventiel openzetten, zodat de tank niet vacuüm kan trekken.

Heeft iemand ervaring met cold crashen onder druk in een FermZilla? Wat zijn jullie gedachten over bovenstaande opties, en wat werkt in de praktijk het beste om indeuken te voorkomen of zal het allemaal wel meevallen?

[El Pastor Belga Cusco(MaJa)]

Als je onder druk vergist, zal de tank niet rap vacuüm trekken. Ik denk dat de druk alleen maar iets zal afnemen, maar zeker niet vacuüm zal gaan.

[GeHan]

Als je onder druk vergist, zal de tank niet rap vacuüm trekken. Ik denk dat de druk alleen maar iets zal afnemen, maar zeker niet vacuüm zal gaan.

Klopt, echter moet er wel voldoende overdruk aanwezig zijn bij start.
Mij staat iets bij dat de kopruimte-druk ca 14 mbar daalt per graad afkoeling (3 mbar/°C voor gas'krimp' en 11 mbar door hogere oplosbaarheid CO₂ in bier/water). Dus als je 20 °C gaat cold crashen dan zou je ca 300 mbar overdruk nodig hebben om te voorkomen dat je fermzilla niet indeukt. Dit is een theoretische afschatting en wellicht zijn er nog ervaringsdeskundige mede brouwers.

Je kunt ook overwegen om de carbonisatie cap te vervangen door een Kegland carbonation cap tee adapter (https://hobbybrouwshop.nl/product/kegland-carbonation-cap-t-stuk-kunststof-voor-petfles-pc-1881/)
Hiermee krijg je een extra cap op je FZ-deksel om, naast de blow tie (om overmaat CO₂ te spuien), CO₂ toe te voeren igv een te lage overdruk eventueel mbv een omgekeerde blow tie die op een minimale overdruk staat.
Zo voorkomt je ten alle tijden het indeuken van je FZ bij een eventueel te diepe cold crash of te lage start-druk.

Succes,   

[Erny]

GeHan,
de KegLand Carbonation Cap Tee adapter is een mooie oplossing. Dank voor de tip. Gelet op jouw reactie en de reactie van de vorige schrijver wacht ik even af en kijk of zonder in te grijpen de Fermzilla indeukt. Mooi leermomentje.

[GeHan]

GeHan,
de KegLand Carbonation Cap Tee adapter is een mooie oplossing. Dank voor de tip. Gelet op jouw reactie en de reactie van de vorige schrijver wacht ik even af en kijk of zonder in te grijpen de Fermzilla indeukt. Mooi leermomentje.

Ben benieuwd.... Wat is je overdruk-marge tav bovenstaande afschatting? Meet jij de druk in je FZ?
Indeuken van het FZ-vat beperkt de levensduur van de pet-wand. Kegland wou geen maximale onderdruk specificeren en adviseert dit altijd te voorkomen. Op mijn vraag hoe je dat dan doet hadden ze geen oplossing. Mijn oplossing hierboven is een theoretische oplossing die ikzelf nog niet getest heb.

Succes 

[Erny]

Ik meet in mijn FZ met zo n Keglandmeter blow tie met een digitale lezer. Ik ga meten vanaf 14 graden en crash tot 0 graden. Met regelmaat meet ik de afname van de druk in de FZ en of deze indeukt. Dit lijkt mij voor nu een prima methode.

[El Pastor Belga Cusco(MaJa)]

Als je onder druk vergist, zal die toch al snel hoger zijn dan 300 mb, oftewel 0,3 bar.

[Erny]

Als je onder druk vergist, zal die toch al snel hoger zijn dan 300 mb, oftewel 0,3 bar.

Hoi, ja, ik vergist onder 1,6 bar. Het verlies van druk zal dan inderdaad wel meevallen. Ik ga het volgen en zal hier de resultaten delen.

[GeHan]

Hoi, ja, ik vergist onder 1,6 bar. Het verlies van druk zal dan inderdaad wel meevallen. Ik ga het volgen en zal hier de resultaten delen.

Dat zou zeker afdoende moeten zijn. Is wel zo dat die druk'krimp van 14 mbar/°C bij atmosferische druk hoort en schaalt met de absolute druk. Dus bij een overdruk van 1.6 bar (2.6 bar-abs) wordt deze druk'krimp' factor 2,6x zo groot: 35 mbar/°C. 14 °C afkoelen zou dan ca 0,5 bar druk'krimp' opleveren.

Ben benieuwd naar jouw bevindingen.

Succes  

[hansHalberstadt]

Het gaat om het druk temperatuur evenwicht van koolzuur samen met het bier in de tank.
Met deze tabel:
https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=641751
zie je dat je bij 1,6 BAR 20 °C terug kunt koelen tot in ieder geval 0°C zonder dat de druk kleiner wordt dan de omgevingsdruk.

[Erny]

Ik heb nu ruim een dag het wort op nul graden staan. De druk in de FZ is van 1,6 bar teruggelopen naar 1,4 bar. Kortom het FZ vat is nog keihard en er is geen sprake van onderdruk of enige vorm van indeuken. Zoals ook al werd geschreven hierboven.

Dank voor alles reacties en het meedenken.

[hansHalberstadt]

Ik heb nu ruim een dag het wort op nul graden staan. De druk in de FZ is van 1,6 bar teruggelopen naar 1,4 bar. Kortom het FZ vat is nog keihard en er is geen sprake van onderdruk of enige vorm van indeuken. Zoals ook al werd geschreven hierboven.

Dank voor alles reacties en het meedenken.

Dat komt omdat koolzuur maar langzaam oplost. Het duurt zeker een paar dagen of misschien wel een week voordat de druk de evenwichtssituatie benadert.   

[GeHan]

Ik heb nu ruim een dag het wort op nul graden staan. De druk in de FZ is van 1,6 bar teruggelopen naar 1,4 bar. Kortom het FZ vat is nog keihard en er is geen sprake van onderdruk of enige vorm van indeuken.

Dat is inderdaad teleurstellend .... voor de carbonistatie-modellen dan he

Eerste tekenen van extra carbonisatie van je bier blijkt wel uit je waarneming, aangezien door afkoelen van de kopruimte slecht 0.13 bar drukdaling te verwachten zou zijn. Afhankelijk van je vat-afmetingen zijn dat tijdrovende evenwicht-processen omdat de diffusie van CO₂ door het jonge bier traag verloopt en zo'n beetje kwadratisch schaalt met de af te leggen weg. Je kunt het versnellen door het vat wild te schudden, maar dat zal niet de bedoeling zijn bij een cold crash 
Als je dus slechts kort cold crasht bieden deze carbonistie-modellen je een ondergrens of het 'veilig' genoeg is voor je FZ-vat, maar het beschreven evenwicht wordt pas na dagen/weken gehaald.

Als je nog langer door crasht ben ik benieuwd of de druk nog verder daalt en krijg je een idee wat de carbonisatie-tijd voor jouw FZ is, enkel ter lering en vermaak. Al denk ik wel dat als je na 1 dag pas 0.2 - 0.13 = 0.07 extra carbonisatie drukdaling zit, het jongbier in je FZ nog wel wat daagjes te gaan heeft voor het evenwicht bereikt wordt (als ik de carbonisatiemodellen mag geloven).

Succes 

PS de voorspelde drukdaling tgv carbonisatie is ook afhankelijk van het kopruimte volume (V_kop) in je FZ tijdens cold crash. Als deze klein is tov volume jongbier (V_bier) zal de drukdaling tgv oplossen van CO₂ veel sterker verlopen dan als je relatief veel kopruimte hebt.
De afschatting in bericht #8 hoort bij V_kop : V_bier = 1 : 1.

[Erny]

Hoi GeHan,

Iets voor een volgende keer. Dank voor het volgen van dit draadje. Ik maak tzt wel een nieuwe aan als ik aan de gang ga met de carbonisatiegraad in de FZ tijden vergisten.

Gr.

Erny