Verhogen van begin SG

MoutigeMonnik · 31-08-2026 14:17 u

Beste medebrouwers,

Vorige week heb ik een tweede 'testbatch' gebrouwen voor een Belgian Single (Patersbier). Ik vond het alcoholpercentage bij de eerste keer aan de lage kant, namelijk 4,5%. Mijn begin SG was 1.042, mijn streven 1.048 ongeveer. Vorige week heb ik geprobeerd om door het verminderen van spoelwater m'n begin SG hoger te krijgen, maar ik kwam weer uit op 1.042.

Ik gebruik:
5,2 kg Pilsmout
400 Carabelge

22 liter Maischwater
12 liter spoelwater (vorige week dus 10 liter gedaan)

Mijn vraag is: wat kan ik doen om toch die 1.048 aan te tikken? Ik brouw overigens in een Brewmonk B40

Snelbier · 31-08-2026 14:44 u

Citaat van: MoutigeMonnik op 31-08-2026  14:17 u.....
Mijn vraag is: wat kan ik doen om toch die 1.048 aan te tikken? Ik brouw overigens in een Brewmonk B40

Minder water is het simpelst. Spoelen tot gewenst SG voor koken.

Kooktijd aanpassen, eventueel langer koken om SG op te krikken..
Is je kookverlies bekend? Dan natuurlijk correct instellen in je software..
Met 2200W vermogen verdampt mijn Brewmonk ruim 2,5L per uur. Feller of langer koken verdampt meer..
Als je kookverlies te hoog in de brouwsoftware staat zal je recept teveel spoelwater geven waardoor het SG daalt.

Fijner schroten geeft iets hoger rendement, maar kan weer circulatie-problemen geven, dus voorzichtig mee zijn.

Spoelen: langzaam doen. Lastig in een brouw-automaat.. Vaak giert het spoelwater zo snel door dat amper suiker wordt opgenomen, kost je rendement.

Het is dus een totaal aan maatregelen om (steeds weer) het SG en volume te halen.
Belangrijkste is dat je de installatie kent..
Kookverlies.. Filterverliezen.. Volume naar gistvat.. BrouwZaalRendement Etc..
En vervolgens na maischen beslissen of je spoelt tot een bepaald volume in de ketel, of tot gewenst SG.
Met meer ervaring en inzicht zal je zowel SG als gewenst volume halen.
Succes, Snelbier

Toevoeging: Als SG in gistvat echt omhoog moet: Mout-extract of suiker toevoegen. Met haken en ogen, maar soms moet het maar.

Wilmer · 31-08-2026 14:58 u

Wat snelbier zegt inderdaad. Het belangrijkste is je eigen systeem leren kennen.

Ik raad je aan om brouwsoftware te gaan gebruiken om je efficientie bij te houden. Ik heb ook een Brewmonk B40 (ouder model), het installatieprofiel van dit systeem staat al in BrewFather, aangeleverd door Brouwland. Vervolgens kun je je recept wat je laatst gebrouwen hebt in BrewFather zetten, en vervolgens met de maisch efficientie in het installatieprofiel gaan spelen totdat je op dezeflde gecalculeerde waarden als door jou gemeten waarden uitkomt.

Hiervandaan kun je per brouwsel gaan experimenteren om je efficientie omhoog te krijgen. Denk aan roeren tijdens de maisch, fijner schroten, dikker/dunner beslag zodat je meer/minder kan spoelen etc. Elke keer kom je weer een stapje verder. Dit forum staat vol met tips over het verhogen van je brouwzaalrendement.

Voor een hobbybrouwer is het natuurlijk ook geen ramp om een lagere efficientie te hebben. De meeste mensen met een brouwautomaat schommelen rond de 70%. De makkelijkste manier is om je recept natuurlijk een klein beetje aan te passen (= meer mout toevoegen, of iets langer koken) om wel aan het beoogde begin SG te komen.

MoutigeMonnik · 31-08-2026 15:18 u

Citaat van: Snelbier op 31-08-2026  14:44 uMinder water is het simpelst. Spoelen tot gewenst SG voor koken.

Kooktijd aanpassen, eventueel langer koken om SG op te krikken..
Is je kookverlies bekend? Dan natuurlijk correct instellen in je software..
Met 2200W vermogen verdampt mijn Brewmonk ruim 2,5L per uur. Feller of langer koken verdampt meer..
Als je kookverlies te hoog in de brouwsoftware staat zal je recept teveel spoelwater geven waardoor het SG daalt.

Fijner schroten geeft iets hoger rendement, maar kan weer circulatie-problemen geven, dus voorzichtig mee zijn.

Spoelen: langzaam doen. Lastig in een brouw-automaat.. Vaak giert het spoelwater zo snel door dat amper suiker wordt opgenomen, kost je rendement.

Het is dus een totaal aan maatregelen om (steeds weer) het SG en volume te halen.
Belangrijkste is dat je de installatie kent..
Kookverlies.. Filterverliezen.. Volume naar gistvat.. BrouwZaalRendement Etc..
En vervolgens na maischen beslissen of je spoelt tot een bepaald volume in de ketel, of tot gewenst SG.
Met meer ervaring en inzicht zal je zowel SG als gewenst volume halen.
Succes, Snelbier

Toevoeging: Als SG in gistvat echt omhoog moet: Mout-extract of suiker toevoegen. Met haken en ogen, maar soms moet het maar.

Bedankt, hier kan ik zeker iets mee!
Ps: zet jij je Brewmonk altijd op 2200 W tijdens de kook?

MoutigeMonnik · 31-08-2026 15:20 u

Citaat van: Wilmer op 31-08-2026  14:58 uWat snelbier zegt inderdaad. Het belangrijkste is je eigen systeem leren kennen.

Ik raad je aan om brouwsoftware te gaan gebruiken om je efficientie bij te houden. Ik heb ook een Brewmonk B40 (ouder model), het installatieprofiel van dit systeem staat al in BrewFather, aangeleverd door Brouwland. Vervolgens kun je je recept wat je laatst gebrouwen hebt in BrewFather zetten, en vervolgens met de maisch efficientie in het installatieprofiel gaan spelen totdat je op dezeflde gecalculeerde waarden als door jou gemeten waarden uitkomt.

Hiervandaan kun je per brouwsel gaan experimenteren om je efficientie omhoog te krijgen. Denk aan roeren tijdens de maisch, fijner schroten, dikker/dunner beslag zodat je meer/minder kan spoelen etc. Elke keer kom je weer een stapje verder. Dit forum staat vol met tips over het verhogen van je brouwzaalrendement.

Voor een hobbybrouwer is het natuurlijk ook geen ramp om een lagere efficientie te hebben. De meeste mensen met een brouwautomaat schommelen rond de 70%. De makkelijkste manier is om je recept natuurlijk een klein beetje aan te passen (= meer mout toevoegen, of iets langer koken) om wel aan het beoogde begin SG te komen.

Ik zal inderdaad in de weer gaan met brouwsoftware! En het is zeker geen ramp, want het bier zelf smaakte prima haha! Bedankt voor je antwoord!

Snelbier · 31-08-2026 16:21 u

Citaat van: MoutigeMonnik op 31-08-2026  15:18 uBedankt, hier kan ik zeker iets mee!
Ps: zet jij je Brewmonk altijd op 2200 W tijdens de kook?

Nee.. Denkfoutje bij velen is dat de verdamping (= kookverlies) een percentage is van iets..
Verdamping is echter een vaste hoeveelheid per toegevoerde energie, NIET afhankelijk van totaal volume.
Als je waterig wort gaat verhitten met een vermogen van 2000 Watt verdampt er maximaal 3,2 Liter per uur.
Doordat de ketel wat warmte verliest en wat damp terugvalt komt het wat lager uit, peanuts.
Als je verwarmt met 3000W ipv 2000W verdampt er dus 1,5x zoveel water. Maakt niet uit of er 10L of 30L in de ketel zit, er verdampt een vast volume per Watt..

Kookvermogen instellen dus. Brewmonk 30L (ook BM40) doet max 2500W. Daarmee verdamp je ruim 3,5L per uur.
Gewenste verdamping stel ik op ~15%, dus op een brouwsel van 20L voor koken wil ik 3,5L verdampen.
Dus 2500W gedurende een uur. Langer koken als er meer moet verdampen.
Bij een brouwsel van 15L verlaag ik het vermogen, tot soms 1800W. Er wordt dam minder liters verdampt, maar nog steed~15% van het wort.

Koken op 2500W (= max van Brewmonk) geeft een heftige kook. Oppassen dat het niet overkookt.
Voor kleinere volumes onnodig veel verdamping.. Energie-verspilling, gewoon zonde.
Proost, Snelbier

PP · 31-08-2026 19:18 u

Citaat van: MoutigeMonnik op 31-08-2026  14:17 uBeste medebrouwers,

Vorige week heb ik een tweede 'testbatch' gebrouwen voor een Belgian Single (Patersbier). Ik vond het alcoholpercentage bij de eerste keer aan de lage kant, namelijk 4,5%. Mijn begin SG was 1.042, mijn streven 1.048 ongeveer. Vorige week heb ik geprobeerd om door het verminderen van spoelwater m'n begin SG hoger te krijgen, maar ik kwam weer uit op 1.042.

Ik gebruik:
5,2 kg Pilsmout
400 Carabelge

22 liter Maischwater
12 liter spoelwater (vorige week dus 10 liter gedaan)

Mijn vraag is: wat kan ik doen om toch die 1.048 aan te tikken? Ik brouw overigens in een Brewmonk B40

Om een beter inzicht te krijgen van je brouwstappen (waar gaat het goed, wat kan beter?) een aantal tips:

Heb je de dichtheid aan het einde van het maischen gemeten (het volume ken je 22 + 5,6*0,6 L)?
Dit geeft inzicht in de enzym-omzetting (90% of hoger is haalbaar).

Heb je de dichtheid en het volume na het spoelen gemeten?
Dit geeft inzicht in de filtratie rendement (70% of hoger is haalbaar).

Daarnaast geeft het inzicht in de hoeveelheid te verdampen water om de gewenste einddichtheid te halen (gemiddeld ca. 6%/ u).

De dichtheid na koken is gemeten = 1,042, wat was het volume?

Groet, Paul

Oscar · 31-08-2026 20:54 u

Citaat van: Snelbier op 31-08-2026  14:44 uMinder water is het simpelst. Spoelen tot gewenst SG voor koken.

Raar advies! Meer mout gebruiken is het beste advies!

Chris71 · 31-08-2026 21:50 u

Als je brouw software gebruikt, dan je efficiëntie stapsgewijs verlagen totdat je de door jou genoemde SG waarde bereikt. Daarna simpel je begin SG instellen op de door jou gewenste waarde. Je software zal dan de juiste moutstort aangeven. Zo simpel kan het zijn... Succes!

hansHalberstadt · 01-09-2026 01:01 u

Citaat van: Oscar op 31-08-2026  20:54 uMeer mout gebruiken is het beste advies!

En ook het simpelste qua gevolgen, volgens mij, zolang het niet heel zwaar aanpast.
Stel, je hebt een SG van je wort van 1050 en je wilt naar 1060.
dan vermenigvuldig je je mout met 60/50.
Totale opvangvolume wort houd je gelijk door de som van je maisch en spoelwater iets te verhogen (het vocht dat achterblijft in de toegevoegde mout).

Je kunt natuurlijk ook dezelfde hoeveelheid mout gebruiken en de opvang met 50/60 vermenigvuldigen. Maar dan heb je iets minder bier.

MoutigeMonnik · 01-09-2026 13:58 u

Citaat van: Snelbier op 31-08-2026  16:21 uKoken op 2500W (= max van Brewmonk) geeft een heftige kook. Oppassen dat het niet overkookt.
Voor kleinere volumes onnodig veel verdamping.. Energie-verspilling, gewoon zonde.
Proost, Snelbier

Ik leer snel bij, dankje voor de tip! 🍻

MoutigeMonnik · 01-09-2026 14:00 u

Citaat van: PP op 31-08-2026  19:18 uOm een beter inzicht te krijgen van je brouwstappen (waar gaat het goed, wat kan beter?) een aantal tips:

Heb je de dichtheid aan het einde van het maischen gemeten (het volume ken je 22 + 5,6*0,6 L)?
Dit geeft inzicht in de enzym-omzetting (90% of hoger is haalbaar).

Heb je de dichtheid en het volume na het spoelen gemeten?
Dit geeft inzicht in de filtratie rendement (70% of hoger is haalbaar).

Daarnaast geeft het inzicht in de hoeveelheid te verdampen water om de gewenste einddichtheid te halen (gemiddeld ca. 6%/ u).

De dichtheid na koken is gemeten = 1,042, wat was het volume?

Groet, Paul

Hi Paul, deze 'tussenmetingen' heb ik niet gedaan inderdaad, dus deze tips zijn erg bruikbaar! Bedankt!

MoutigeMonnik · 01-09-2026 14:01 u

Citaat van: Oscar op 31-08-2026  20:54 uRaar advies! Meer mout gebruiken is het beste advies!

Dankjewel Oscar, ga ik doen! 😁🍻

MoutigeMonnik · 01-09-2026 14:02 u

Citaat van: Chris71 op 31-08-2026  21:50 uAls je brouw software gebruikt, dan je efficiëntie stapsgewijs verlagen totdat je de door jou genoemde SG waarde bereikt. Daarna simpel je begin SG instellen op de door jou gewenste waarde. Je software zal dan de juiste moutstort aangeven. Zo simpel kan het zijn... Succes!

Dus als ik het bijvoorbeeld bij Brewfather invul, krijg ik de hoeveelheden te zien die nodig zijn?

MoutigeMonnik · 01-09-2026 14:05 u

Citaat van: hansHalberstadt op 01-09-2026  01:01 uEn ook het simpelste qua gevolgen, volgens mij, zolang het niet heel zwaar aanpast.
Stel, je hebt een SG van je wort van 1050 en je wilt naar 1060.
dan vermenigvuldig je je mout met 60/50.
Totale opvangvolume wort houd je gelijk door de som van je maisch en spoelwater iets te verhogen (het vocht dat achterblijft in de toegevoegde mout).

Je kunt natuurlijk ook dezelfde hoeveelheid mout gebruiken en de opvang met 50/60 vermenigvuldigen. Maar dan heb je iets minder bier.

Dus als ik een moutstort heb van 5,2 kg Pilsmout en 400 gram Carabelge, wat zou de som dan zijn?

Wilmer · 01-09-2026 15:25 u

Citaat van: MoutigeMonnik op 01-09-2026  14:05 uDus als ik een moutstort heb van 5,2 kg Pilsmout en 400 gram Carabelge, wat zou de som dan zijn?

5,2 * (60/50) = 6.24 kg Pils.
0,4 * (60/50) = 0.49 kg Carabelge.

Wilmer · 01-09-2026 15:54 u

Citaat van: MoutigeMonnik op 01-09-2026  14:05 uDus als ik een moutstort heb van 5,2 kg Pilsmout en 400 gram Carabelge, wat zou de som dan zijn?

5,2 * (60/50) = 6.24 kg Pils.
0,4 * (60/50) = 0.49 kg Carabelge.

Citaat van: MoutigeMonnik op 01-09-2026  14:02 uDus als ik het bijvoorbeeld bij Brewfather invul, krijg ik de hoeveelheden te zien die nodig zijn?

Ik heb een simpele versie van je recept in mijn Brewfather gezet. Rechtsbovenin zie je bij de groene balken dat ik in mijn systeem een SG van 1.053 zou verwachten. Vervolgens klik ik op het rood omlijnde potlood, en pas ik hier in het installatieprofiel aan.
SG 1.png

Hier pas ik het maisch rendement zo aan dat ik op een verwacht begin SG van 1.042 kom. Mij bij was dit bij een maisch rendement van 57%:
SG 2.png

Als laatste klik ik op rood omlijnde SG teken om het SG weer terug te zetten naar 1.048. Hierbij schaalt hij automatisch het recept mee:
SG 3.png

Hier zie je dat BrewFather verwacht dat je je SG van 1.048 wel gehaald zou hebben met 5.97 KG pilsmout, en 0.460 kg Carabelge.

Ik hoop dat dit duidelijk genoeg is. Ga er vooral zelf even mee spelen, dan went het snel!

Het leuke van BrewFather is dat je tijdens je brouwdag je gemeten waarden kan invullen, die worden dan vergelijkt met de verwachte waarden. Stel op je volgende brouwdag heb je iets fijner geschroot en wat vaker geroerd tijdens de maisch, en je SG wat hoger uitvalt, zegt BrewFather direct hoeveel % je efficientie toegenomen is. Hieronder een voorbeeld van mijn eerste batch in de Brewmonk, met links de verwachte waarden, en rechts de gemeten waarden, plus verschillen:
Screenshot 2026-09-01 155222.png

Bij mijn volgende batch destijds het rendement op 69% gezet en toen ging alles prima. Hiervanuit telkens aanpassingen gemaakt om mijn rendement te verhogen.

GeHan · 01-09-2026 16:28 u

Citaat van: Snelbier op 31-08-2026  16:21 uNee.. Denkfoutje bij velen is dat de verdamping (= kookverlies) een percentage is van iets..
Verdamping is echter een vaste hoeveelheid per toegevoerde energie, NIET afhankelijk van totaal volume.
Als je waterig wort gaat verhitten met een vermogen van 2000 Watt verdampt er maximaal 3,2 Liter per uur.
Doordat de ketel wat warmte verliest en wat damp terugvalt komt het wat lager uit, peanuts.
Als je verwarmt met 3000W ipv 2000W verdampt er dus 1,5x zoveel water. Maakt niet uit of er 10L of 30L in de ketel zit, er verdampt een vast volume per Watt..

Kookvermogen instellen dus. Brewmonk 30L (ook BM40) doet max 2500W. Daarmee verdamp je ruim 3,5L per uur.
Gewenste verdamping stel ik op ~15%, dus op een brouwsel van 20L voor koken wil ik 3,5L verdampen.
Dus 2500W gedurende een uur. Langer koken als er meer moet verdampen.
Bij een brouwsel van 15L verlaag ik het vermogen, tot soms 1800W. Er wordt dam minder liters verdampt, maar nog steed~15% van het wort.

Koken op 2500W (= max van Brewmonk) geeft een heftige kook. Oppassen dat het niet overkookt.
Voor kleinere volumes onnodig veel verdamping.. Energie-verspilling, gewoon zonde.
Proost, Snelbier

Heb 't vermoeden dat 'n aantal brouwautomaten (de mijne doet dit) het (al dan niet) instelbare verwarmendvermogen gedurende het koken periodiek in/uitschakelen zodra de automaat 'denkt' (meet) dat de 'kooktemperatuur' is bereikt, waardoor het gecontroleerd indikken van je wort tot een gewenst start-SG enigermate wordt beperkt ahv het instellen van het verwarmendvermogen gedurende het koken zoals hier is voorgerekend. Mogelijk heeft de 'ventilatie stand' van de deksel meer invloed, maar daar zijn geen makkelijke richtlijnen voor te geven.

Succes.

Snelbier · 01-09-2026 17:43 u

Citaat van: GeHan op 01-09-2026  16:28 uHeb 't vermoeden dat 'n aantal brouwautomaten (de mijne doet dit) het (al dan niet) instelbare verwarmendvermogen gedurende het koken periodiek in/uitschakelen zodra de automaat 'denkt' (meet) dat de 'kooktemperatuur' is bereikt, waardoor het gecontroleerd indikken van je wort tot een gewenst start-SG enigermate wordt beperkt ahv het instellen van het verwarmendvermogen gedurende het koken zoals hier is voorgerekend. Mogelijk heeft de 'ventilatie stand' van de deksel meer invloed, maar daar zijn geen makkelijke richtlijnen voor te geven.

Succes.

Je gestelde regeling van kookvermogen klopt. Zelf getest in Brewmonk-30.
Effect van ingesteld vermogen is er, werkt zoals ik beschreef.
Ik brouw gemiddeld 2x per maand. Volumes variërend, en SG ook.
Mijn BrouwHulp houdt een verdamping aan van x% per brouwvolume per uur, en dat gaat fout bij afwijkend volume en/of kookvermogen.
Blijft een instinker, ook voor mij.

MoutigeMonnik · 02-09-2026 16:32 u

Citaat van: Wilmer op 01-09-2026  15:54 u5,2 * (60/50) = 6.24 kg Pils.
0,4 * (60/50) = 0.49 kg Carabelge.

Ik heb een simpele versie van je recept in mijn Brewfather gezet.

Hier heb ik erg veel aan Wilmer, dankjewel voor alle moeite! Ik ga zeker gebruik maken van dit programma ☺️

MoutigeMonnik · 02-09-2026 16:34 u

Citaat van: GeHan op 01-09-2026  16:28 uHeb 't vermoeden dat 'n aantal brouwautomaten (de mijne doet dit) het (al dan niet) instelbare verwarmendvermogen gedurende het koken periodiek in/uitschakelen zodra de automaat 'denkt' (meet) dat de 'kooktemperatuur' is bereikt, waardoor het gecontroleerd indikken van je wort tot een gewenst start-SG enigermate wordt beperkt ahv het instellen van het verwarmendvermogen gedurende het koken zoals hier is voorgerekend. Mogelijk heeft de 'ventilatie stand' van de deksel meer invloed, maar daar zijn geen makkelijke richtlijnen voor te geven.

Succes.

Ik zal inderdaad mijn Brewmonk goed 'in kaart' moeten brengen om te zien hoe en wat hij doet qua efficiëntie! Bedankt voor je antwoord in ieder geval!

Broewerke · 02-09-2026 17:18 u

Ik heb een automaat gehad die hevig kookte. Er een goedkope vermogensregelaar tussengezet en het koken was mooi te regelen. Van overdreven heftig koken naar een mooi rollende kook met normale verdamping.

Matthijsqt · 29-09-2026 17:01 u

Wat ik nog een beetje in dit verhaal mis, is of het gewenste brouwzaalrendement wordt behaald. Nu snap ik dat consistentie belangrijker is dan brouwzaalefficiëntie, maar als je nu consistent onder de 65% zit dan zijn er denk ik mogelijkheden om consistent hoger te komen. Zelf zat ik met mijn Vevor tussen de 65% en 70% en zit ik nu met mijn Brewzilla tussen de 70% en 75%; afwijkingen komen nu grotendeels door de grootte en complexiteit van de moutstort. Volgens mij waar je naar zou kunnen kijken:

Schroot je fijn en consistent genoeg?
Recirculeer je met voldoende flow? (maw er kan met voldoende snelheid worden gerecirculeerd
Spoel je met voldoende flow (maw mout wordt niet droog tijdens spoelen)
Roer je naar de moutstort zodat er geen deegballen meer zijn?
Roer je tussendoor? Dit kan met name helpen als het recirculeren niet goed gaat

Zelf zat ik eerst op de 60% en met bovenstaande stappen dus inmiddels op 75%. Veel succes!