Hoe voorkom je dat water uit je waterslot in je bier komt?

Gestart door Jacques, 21-07-2025 21:51 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 0 gasten bekijken dit topic.

Jacques

Er is weer een artikel toegevoegd aan de rubriek Veel gestelde vragen van de site.
Hoe voorkom je dat water uit je waterslot in je bier komt?
Het artikel is in feite een uitbreiding van het artikel 17 keer waterslot.

Opmerkingen en aanvullingen zijn weer van harte welkom.

hansHalberstadt

Voor de set van brouwmaatje misschien nog even uitleggen hoe dat werkt en waarom je 2 flessen nodig hebt en met hoeveel water je die 2 flessen dan moet vullen en waarom.

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 21-07-2025  22:09 uVoor de set van brouwmaatje misschien nog even uitleggen hoe dat werkt en waarom je 2 flessen nodig hebt en met hoeveel water je die 2 flessen dan moet vullen en waarom.

Een goede suggestie. Doe je een voorzetje? Graag niet te technisch.

JacoH

Omdat deze reactie betrekking heeft op het gebruik van een blow off en niet gaat over watersloten zijn de reactie en de daarop volgende reacties afgesplitst en samengevoegd met dit topic.



Ik heb dit weekend voor het eerst een blowoff slang gebruikt, omdat ik op de een of andere manier toch wel wat van de inhoud van het waterslot het gistvat in leek te trekken. Ik vermoed dat dit komt omdat ik een terrariummat onder de isolatiesleeve van het gistvat gebruik, met relatief kleine brouwsels.

Hierdoor zal de gastemperatuur in het vat wat meer varieren dan de temperatuur van het wort / het jongbier.

Maar dat is een vermoeden.

Vandaag zag ik de volgende pagina:

https://www.hobbybrouwen.nl/site/veel-gestelde-vragen/voorkomen-water-waterslot-bij-je-bier/

Twee vragen nav dit artikel:

1. Is een siliconen slang wel echt een goede barriere tegen zuurstof? Van PET flesjes weet je dat ze vrij weinig gas doorlaten (aangezien frisdrank toch al snel een half jaartje de CO2 druk vasthoud), maar bij het gebruik van een blowoff moeten de slangen natuurlijk ook goed gasdicht zijn.

2. " De diameter mag niet te klein zijn om te voorkomen dat in de slang geen verstoppingen ontstaan. Dat kan een gevaarlijke druk in je gistvat veroorzaken. "

Is dit 100% theoretisch, of zijn er werkelijk verhalen bekend dat hier iets mis bij ging? Ik kan me namelijk heel moeilijk voorstellen dat een geschroefde gistemmer / een bucketfermenter met klemmen de zwakste schakel is als je met een blowoff werkt. Dan zou ik toch eerder verwachten dat de gistprop losgeblazen wordt, de blowoffslang uit het vat schiet / de blowoff slang knapt.

hansHalberstadt

Citaat van: Jacques op 21-07-2025  23:18 uEen goede suggestie. Doe je een voorzetje? Graag niet te technisch.
Ik zou denken 1 fles met alleen lucht en de andere fles met water waar het inkomende slangetje in zit. Heen stromen geeft dan wat tegendruk en terugstromen ook en als er toch water terugstroomt, komt dat alleen in de lege fles en niet verder.

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 22-07-2025  00:13 uTwee vragen nav dit artikel:

1. Is een siliconen slang wel echt een goede barriere tegen zuurstof? Van PET flesjes weet je dat ze vrij weinig gas doorlaten (aangezien frisdrank toch al snel een half jaartje de CO2 druk vasthoud), maar bij het gebruik van een blowoff moeten de slangen natuurlijk ook goed gasdicht zijn.

2. " De diameter mag niet te klein zijn om te voorkomen dat in de slang geen verstoppingen ontstaan. Dat kan een gevaarlijke druk in je gistvat veroorzaken. "

Is dit 100% theoretisch, of zijn er werkelijk verhalen bekend dat hier iets mis bij ging? Ik kan me namelijk heel moeilijk voorstellen dat een geschroefde gistemmer / een bucketfermenter met klemmen de zwakste schakel is als je met een blowoff werkt. Dan zou ik toch eerder verwachten dat de gistprop losgeblazen wordt, de blowoffslang uit het vat schiet / de blowoff slang knapt.
1) siliconen is sterk doorlatend voor zuurstof dus niet echt geschikt
2) als het er overheen schuimt gaat een dun slangetje zeker fout. Zelf al diverse keren mogen ondervinden.   

JacoH

Citaat van: hansHalberstadt op 22-07-2025  00:29 u1) siliconen is sterk doorlatend voor zuurstof dus niet echt geschikt

Dat is dan misschien wel een goede om toe te voegen in het artikel. Welk materiaal is wel geschikt?

Citaat van: hansHalberstadt op 22-07-2025  00:29 u2) als het er overheen schuimt gaat een dun slangetje zeker fout. Zelf al diverse keren mogen ondervinden.

Maar wat is dan fout gaan? Heb je het dan over 'shit, slangetje losgeblazen', of 'gistvat explodeerde in mijn gezicht'? Dat laatste vind ik me namelijk moeilijk voor te stellen, omdat het me echt stug lijkt dat een slang genoeg weerstand biedt om enige vorm van drukopbouw te hebben. Ok, misschien als je een hele dikke slang gebruikt die heel smal van binnen is, en die vastzet met slangklemmen op een koppeling die in je gistvast geschroeft zit, maar dat lijkt me dan weer behoorlijk overkill voor een blowoff?

Chris71

Citaat van: Jacques op 21-07-2025  23:18 uEen goede suggestie. Doe je een voorzetje? Graag niet te technisch.

Uit het artikel, waar ook mijn foto vandaan komt 😉

'Tijdens de vergisting ontstaat druk, welke de vloeistof uit fles 1 drukt naar fles 2. De overtollige CO2 zal via fles 2 worden geloosd, net als bij een waterslot het geval is. Er blijft overdruk in het systeem.

Wanneer de vergisting ten einde is, kun je naar wens enkele dagen, weken of zelfs maanden voor het bottelen gaan coldcrashen, zodat er zoveel mogelijk gist en eiwitten naar de bodem van je vat zullen zakken, waardoor je bier helderder wordt. Normaliter zou hierdoor onderdruk ontstaan, waardoor zuurstof door je waterslot wordt teruggezogen het vat in, wat tot oxidatie zou kunnen leiden. Bij gebruik van een normale overloop, zou vloeistof in het vat kunnen worden gezogen wat natuurlijk ook onwenselijk is.
Bij dit systeem, verdwijnt eerst de overdruk als gevolg van temperatuurdaling, waarna er onderdruk ontstaat. Hierbij wordt geleidelijk de vloeistof uit fles 2 slechts gedeeltelijk (bij mij is dat slechts enkele cm's) teruggezogen naar fles 1. Er wordt geen zuurstof teruggezogen en ook komt er geen vloeistof in het vat.'

https://www.twortwat.nl/per.auteur?article_id=1628622968

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 22-07-2025  00:37 uMaar wat is dan fout gaan? Heb je het dan over 'shit, slangetje losgeblazen', of 'gistvat explodeerde in mijn gezicht'?

Schuim wat door de overdruk tussen de rand van het deksel door naar buiten spuit terwijl het slangetje vol komt te zitten met dikke gist slurry.

JacoH

Citaat van: hansHalberstadt op 22-07-2025  12:18 uSchuim wat door de overdruk tussen de rand van het deksel door naar buiten spuit terwijl het slangetje vol komt te zitten met dikke gist slurry.
Dat was inderdaad zo ongeveer wat ik vermoedde. Dan wordt de rand van je deksel de blowoff  ;)

Het illustreert wel mijn punt dat een gevaarlijke druk in een gistvat wat niet voor druk gemaakt is, niet echt een realistisch scenario is.

Ik heb zelf enige tijd geleden geexperimenteerd met een hele kleine overdruk op een bucketfermenter zetten, om te voorkomen dat er ooit zuurstof aangezogen kon worden. Dat is faliekant mislukt. Zelfs als ik het deksel nog steviger vastklemde door wat stukken karton onder de klemmen te schuiven hield het vat geen meetbare overdruk vast, als ik er ongeveer 0.3 bar op zette was dat in enkele minuten volledig weg.

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 22-07-2025  00:29 u1) siliconen is sterk doorlatend voor zuurstof dus niet echt geschikt
Citaat van: JacoH op 22-07-2025  00:37 uDat is dan misschien wel een goede om toe te voegen in het artikel. Welk materiaal is wel geschikt?

Ja, siliconen is niet het ideale materiaal om te gebruiken als het gaat om de doorlaatbaarheid van gassen.
Daar staat tegenover dat siliconen veel voordelen heeft.
- Het is goed verkrijgbaar en niet al te duur.
- Er zijn heel veel verschillende maten te koop met verschillende wanddikten. Hoe dikker de wand des te groter de zuurstofbarrière is.
- Het is voedselveilig.
- Het is redelijk doorzichtig (vloeistof kun je zien).
- De elastische eigenschappen maken dat je de slangen kunt gebruiken zonder slangeklemmen. Als een slang niet goed aansluit is dat een veel groter gevaar voor oxidatie dan de zuurstofdoorlaatbaarheid van siliconen...

Unibrew heeft ook een set https://www.unibrew-nederland.nl/blow-off-dop-2-stuks.html
Daarbij wordt EVABarrier dubbelwandige slang gebruikt. Dat kan een alternatief zijn. Geen idee hoe elastisch dit materiaal is. De prijs per meter valt niet tegen.

Maar iedereen is natuurlijk vrij om zijn eigen systeem te ontwikkelen...

hansHalberstadt

Zolang er gasflow is zal het kleine beetje zuurstof wat van buiten naar binnen in de slang diffundeert nooit het bier kunnen bereiken. Pas tegen het einde van de gisting zou je er iets van kunnen merken.

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 22-07-2025  16:56 uZolang er gasflow is zal het kleine beetje zuurstof wat van buiten naar binnen in de slang diffundeert nooit het bier kunnen bereiken. Pas tegen het einde van de gisting zou je er iets van kunnen merken.

We hebben het hier vaker over gehad in het verleden. We kwamen er toen niet uit. Welles-nietes discussies wil ik niet meer voeren, daarom laat ik het hierbij.

Jacques

Citaat van: JacoH op 22-07-2025  00:37 uDat is dan misschien wel een goede om toe te voegen in het artikel. Welk materiaal is wel geschikt?

Het artikel https://www.hobbybrouwen.nl/site/veel-gestelde-vragen/voorkomen-water-waterslot-bij-je-bier/ is bijgewerkt naar aanleiding van de discussie in dit topic.

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 22-07-2025  13:53 uIk heb zelf enige tijd geleden geexperimenteerd met een hele kleine overdruk op een bucketfermenter zetten, om te voorkomen dat er ooit zuurstof aangezogen kon worden. Dat is faliekant mislukt. Zelfs als ik het deksel nog steviger vastklemde door wat stukken karton onder de klemmen te schuiven hield het vat geen meetbare overdruk vast, als ik er ongeveer 0.3 bar op zetten was dat in enkele minuten volledig weg.
Je hebt maar 0,1 - 1 mbar nodig. Daar zijn goede oplossingen voor: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=672066
En het kan nog professioneler: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=675437

JacoH

Dit bericht (en ook de reacties daarop) is samengevoegd bij dit topic omdat het gaat over het voorkomen van water bij je bier. In dit geval vanuit een blow off.




Nav dit topic:

https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,47946.75.html

ben ik mij toch eens wat meer gaan verdiepen in het voorkomen van zuurstof in het gistvat.

Ten eerste had ik het probleem dat met Star San mijn waterslot begon te schuimen, waardoor het leeg bubbelde.

Ik had echter ook al een klein beetje het idee dat rond het einde van de vergisting het vat een onderdruk begon te ontwikkelen (ik had het idee dat ik het waterslot wel erg vaak moest bijvullen), maar ik kon moeilijk mijn vingers daar op leggen.

Ik heb daarom geinspireerd door Jacques het waterslot bij mijn huidige bier vervangen door een blowoff slang, die in een fles met water hangt.

Dat het vat onderdruk ontwikkeld kwam hierdoor veel duidelijker naar voren:

Gistvat_bewerkt.jpg

Het rode streepje is de hoogte tot waar het water in de slang staat. Toen ik vandaag probeerde een klein beetje af te tappen voor een Brix meting borrelde er ook direct lucht naar binnen het vat in.

Ik ga bij het volgende brouwsel werken met een set zoals:

https://www.brouwmaatje.nl/vatenflessen-en-onderdelen/7885-complete-CO2-dop-set-2500005834191.html

Dit met het idee dat ik daarmee ook kan gaan cold-crashen.

Hiermee zal het onderdruk probleem ook deels worden verholpen, maar ik vind het toch wel belangrijk om te begrijpen waar deze onderdruk vandaan komt.

Iemand een idee waardoor dit veroorzaakt kan worden?

Broewerke

Onderdruk door temperatuur verschillen. Bij afkoeling krimpt vloeistof. Een blowoff is prima en zeker de set die je wilt gaan gebruiken

El Pastor Belga Cusco(MaJa)

Citaat van: Broewerke op 30-07-2025  18:25 uBij afkoeling krimpt vloeistof
Lucht krimpt meer en als je koel in een koelkast gaat de lucht boven je bier hevig krimpen en zo onderdruk veroorzaken.
Bij profecionele cct zal de koelmantel niet zo hoog zijn zodat alleen de vloeistof gekoeld wordt. en de lucht minder krimpt.

hansHalberstadt

Naast het krimpen van de lucht heb je ook nog te maken met het feit dat er meer CO₂ gaat oplossen bij lagere temperatuur. Dat proces gaat wat langzamer, maar kan na een dag of 2 dagen wel behoorlijk van invloed worden. 

El Pastor Belga Cusco(MaJa)

ja dat ook nog

JacoH

Citaat van: Broewerke op 30-07-2025  18:25 uOnderdruk door temperatuur verschillen. Bij afkoeling krimpt vloeistof. Een blowoff is prima en zeker de set die je wilt gaan gebruiken
Daar heb ik ook aan gedacht, maar ergens kan ik het niet echt verklaren. Het is logisch dat er onderdruk en overdruk ontstaat op het moment dat de temperatuur hoger en lager wordt.

Ik heb de hysterese echter ingesteld op 0.2 graad, dus zelfs als er iets overshoot en ondershoot is zal het verschil niet boven de 0.6 graad uitkomen.

Daarnaast heb ik de temperatuur niet veranderd sinds het eind van de vergisting, dus dan zou je verwachten dat het waterniveau langzaam op en neer gaat, maar dat het langzaam over de dagen verder omhoog kruipt (ergo: dat de onderdruk in het vat toeneemt) is wel raar.

JacoH

Bedankt voor het meedenken allemaal!

Mijn excuses, dat had ik inderdaad moeten vermelden: ik doe dus niets met de temperatuur. Deze zit al een week ergens tussen de 24.7 en 25.3 graden. Ik doe (nog) niet aan coldcrashen, omdat ik dat het risico van het aanzuigen van water, of nog erger lucht, niet waard vind.

Dat is ook waar mijn verwarring uit voort komt: met een nagenoeg stabiele temperatuur kan ik niet echt bedenken waarom een gistvat lucht zou gaan aanzuigen. De verwarmingsmat die onder de isolatiehoes zit kan natuurlijk de lucht meer opwarmen dan de vloeistof opwarmt.

Hiermee zou je een overdruk kunnen krijgen.
Stel dat die overdruk elders ontsnapt, bijv omdat het deksel niet goed afsluit.

Dan nog verwacht je dat het water in de slang op het moment dat de vloeistof warm is laag staat, en zodra deze afkoelt wordt het water hoger de slang in gezogen.

Dat lijkt echter niet het geval: ik zag het vloeistofniveau over de dagen langzaam naar boven kruipen, maar nooit lager staan dan het voorgaande niveau, ook niet als het gistvat bovenin de temperatuurrange zit.

GeHan

Citaat van: JacoH op 30-07-2025  22:20 uDat is ook waar mijn verwarring uit voortkomt: met een nagenoeg stabiele temperatuur kan ik niet echt bedenken waarom een gistvat lucht zou gaan aanzuigen.

Dat lijkt echter niet het geval: ik zag het vloeistofniveau over de dagen langzaam naar boven kruipen, maar nooit lager staan dan het voorgaande niveau, ook niet als het gistvat bovenin de temperatuurrange zit.

Hoi Jaco,

Dank voor het delen van deze heel interessante waarnemeningen, maar voordat we gaan focussen op wat er in het vat allemaal kan gaan gebeuren zou ik je aanraden eerst uit te sluiten dat wat je ziet, niet van buiten het vat komt! Je hebt nl met je aangepast waterslot een meetinstrument gemaakt dat naast de druk in je vat OOK gevoelig is voor luchtdrukschommelingen van buiten. Deze kunnen in dezelfde orde zijn als jij hier waarneemt al komt het zelden voor dat deze het door jou geschetste patroon volgen (gestage stijging over dagen zonder variatie). Op deze pagina https://www.daggegevens.knmi.nl/klimatologie/uurgegevens van het KNMI kun je gratis voor alle KNMI-meetstations in Nederland het luchtdrukverloop (per uur) opvragen, kies er eentje bij jou in de buurt.

Maar mijn eigen ervaring versterkt het vermoeden dat atmosferische variaties van buiten jouw observaties ook niet geheel gaan verklaren:
Ik heb voor een proefje om ahv CO2-volumestroom de vergisting te kunnen volgen, net als jij een vrij gasdicht gistvat gemaakt, maar ipv waterslot (met een heel lange vacuum-been zoals in jouw opstelling) had ik een elektrische klep/ventiel die enkel bij lichte overdruk (enkel mbar vergelijkbaar met enkele cm niveau verschil in een waterslot) een gecontroleerde hoeveelheid CO2 zal spuien. Het gecontroleerde spuien via de klep werd ahv elektrische drukmeter aangestuurd. Tijdens een proef met vergistend wort verliep dat spuien via klep best aardig totdat net als bij jou de vergisting tegen zijn einde liep. Eerst was er een fase dat de druk niet verder steeg en onder de spui-druk (enkele mbar) bleef hangen. Maar daarna zakte de druk langzaam maar gestaag tot zelfs voorbij de meetrange van mijn drukmeter -400 mbar (= 4 m waterkolom onderdruk).

Dus nu lijken er 2 forumleden te zijn die beiden minimaal 1x hebben geobserveerd dat aan het eind van de vergisting iets raadselachtigs gebeurd in het gistvat dat de druk in de kopruimte doet dalen.

Ik heb mijn hoofd 'gebroken' over wat deze drukdaling zou kunnen veroorzaken, maar omdat dit nogal afleidde van mijn proefdoelstelling toen en ontbrekende tijd en middelen om dit verder te onderzoeken heb ik het gelaten bij volgende hypothese:

Wat nu als uit mijn vrij goed gesloten gistvat CO2 naar buiten diffundeert, dus zeg maar een CO2-diffusie lek heeft?
Wat je dan verwacht is:
In het begin is de kopruimte van het gistvat gevuld met lucht in vergelijkbare samenstelling als buiten het gistvat, waardoor er netto geen diffusie plaatsvindt. Zodra de lucht in de kopruimte wordt vervangen door CO2 uit de vergistende wort zal er een CO2-diffusie lek opstarten. Als er meer CO2 wordt aangemaakt dan het CO2-diffusie lek, neemt de druk in de kopruimte toe en wordt de overmaat aan CO2 door mijn klep gespuid, bij jou door het waterslot. Aan het eind van de vergisting neemt CO2-productie af, maar omdat de kopruimte inmiddels nagenoeg geheel gevuld is en blijft met CO2, blijft het CO2-diffusie lek gelijk. Echter zodra de CO2-productie lager wordt dan het CO2-diffusie lek zal de partiele CO2-druk in de kopruimte afnemen zodat ook het CO2-diffusie lek afneemt tot deze gelijk is aan het aanbod. Met de daling van de partiele CO2-druk in de kopruimte (inmiddels het hoofdbestandeel) daalt de totale druk, en omdat het gistvat zo goed luchtdicht is afgesloten daalt de kopruimte druk: voor mijn gistvat tot zelfs onder de 400 mbar onderdruk en bij jouw opstelling (momenteel) op ca 50 mbar (50 cm waterkolom).

Ik zou niemand verder met deze niet geverifieerde gedachte hebben lastig gevallen maar hoop dat het jou kan helpen bij je waterslotbeleidskeuze. Verder wil ik je op voorhand ook complimenteren met je kritsiche blik/observatie om verder te durven kijken ook al is dat alleen maar een vraag stellen, want daar beginen alle leringen mee, al wordt dat op dit forum niet door iedereen gewaardeerd! :groots:


Succes met je keuze.

Groet,

Geert

PS Wellicht voert het wat ver op een hobbybrouwforum en is het ook nog overdonderend belerend, maar toch enkele opmerkelijke 'misvattingen' (mijn oordeel) en weetjes tav diffusie die ik op dit forum vaker tegenkom en mij (anders) bijgebracht zijn:
  • In tegenstelling tot gas-stroming wordt Diffusie niet gedreven door druk-verschillen maar door concentratie verschillen. Aangezien voor gassen concentratie synoniem is de met partiele druk, mag je wel zeggen dat gas-diffusie gedreven wordt door partiele druk-verschillen. Dit is echter een wezenlijk verschil, waardoor CO2 zelfs tegen een drukgradient in diffundeert indien de partiele druk-gradient tegenovergesteld is, zoals in de kopruimte-situatie aan het eind van de vergisting zoals jij en ik die hebben waargenomen.
  • CO2 vertoont een hogere diffusie coefficient dan Zuurstof, vaak tot wel 3-5x hoger --> Als er CO2 diffusie is zal er ook zuurstof diffusie optreden al is het een stuk minder
  • Diffusie door metalen (grootste oppervlak van jouw gistvat) en glas (grootste deel van mijn opstelling) is veel lager tov polymeren/kunstoffen (slangen, afdichtingen ed die we beiden in onze opstelling hebben). Dus om diffusie te verminderen zou je deze polymeren en kunststoffen zo min mogelijk moeten gebruiken, dan wel bij voorkeur de meer gas-dichtere varianten gebruiken zoals teflon ed.

JacoH

Bedankt voor je uitgebreide antwoord Geert! Ondanks dat ik bij de volgende brouwsels een buffer heb qua CO2 (met EVA barriere slangen) waardoor ik minder tegen dit probleem aan zal lopen ben ik ook vooral erg benieuwd wat er nu precies gebeurd wat die drukval kan verklaren. Die onderdruk was echt wel serieus aanwezig, toen ik vandaag de blowoffslang uit het vat trok om te gaan bottelen hoorde ik het vat hoorbaar lucht aanzuigen.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet diep genoeg in de materie zit wat betreft diffusie. Ik heb er zelf wel eens over nagedacht omdat ik twijfelde (en nog steeds wel een klein beetje) om via een T-stuk ook nog een mylar ballon aan het gistvat te koppelen voor extra CO2 ruimte. Ik zag daarbij echter wel als risico diffusie van zuurstof de ballon in. Ik nam daarbij aan dat zuurstof makkelijker de ballon in zou komen dan CO2 de ballon uit, omdat CO2 een groter molecuul is als zuurstof, maar kennelijk zijn er nog andere karakteristieken die dit beinvloeden behalve molecuulgrootte.



Ergens is het tenslotte ook wel een beetje raar dat als dit door diffusie komt je zou denken dat iedereen (zeker als er in kunststof vergist wordt) die net als ik vergist met een grote kopruimte (ik brouw meestal een liter of 8 tegelijk) een zelfde probleem zou moeten hebben, maar dan zou je het hier veel vaker moeten horen lijkt mij.

Wonderlijk, maar interessant! ;)  Ik ben erg benieuwd hoe anderen tegen dit probleem aankijken. Daarnaast kan ik niet wachten tot ik weer kan gaan brouwen (helaas duurt dat nog wel een paar weken, want de komende weekenden zit ik helaas vol), zodat ik kan zien wat er gebeurd met de eerder aangehaalde blowoff set, ik ben echt benieuwd of en hoeveel water teruggezogen wordt uit fles 2.

hansHalberstadt

Toevallig van mijn laatste bier via 3 meetmethodes de vergisting gevolgd:
bier30juli2025.png
luchtdruk is niet veel veranderd deze week dus dat effect kan ik er niet in zien.
Drijver is een bol van 600 ml onder de vloeistof met een dun draadje naar een weegschaal. Die meet heel nauwkeurig met variaties minder dan een SG punt tov de werkelijkheid. Kan nog een kleine offset hebben, want moet de echte kalibratie nog doen.

GeHan

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  19:10 uIk nam daarbij aan dat zuurstof makkelijker de ballon in zou komen dan CO2 de ballon uit, omdat CO2 een groter molecuul is als zuurstof, maar kennelijk zijn er nog andere karakteristieken die dit beinvloeden behalve molecuulgrootte.

Vond ik ook een aannemelijke benadering maar helaas blijkt dat niet zo te zijn. Om de een of andere reden is het CO2-molekuul flexibeler en ondervindt hierdoor minder hinder.

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  19:10 uErgens is het tenslotte ook wel een beetje raar dat als dit door diffusie komt je zou denken dat iedereen (zeker als er in kunststof vergist wordt) die net als ik vergist met een grote kopruimte (ik brouw meestal een liter of 8 tegelijk) een zelfde probleem zou moeten hebben, maar dan zou je het hier veel vaker moeten horen lijkt mij.

Wonderlijk, maar interessant! ;)  Ik ben erg benieuwd hoe anderen tegen dit probleem aankijken.
Deel je verwondering en ben zeker benieuwd of bovenstaande andere brouwers triggert naar hun ervaringen/reactie die onze observatie staven dan wel tegenspreken. Van de ander kant ligt het niet geheel voor de hand om dit effect waar te nemen met een standaard waterslot dat 2 kanten uit kan blubben.

Ben trouwens wel benieuwd naar het kopruimte volume in jouw opstelling en vanaf hoeveel dagen na start van vergisting zag je de onderdruk ontstaan?


hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  19:10 uDus nu lijken er 2 forumleden te zijn die beiden minimaal 1x hebben geobserveerd dat aan het eind van de vergisting iets raadselachtigs gebeurd in het gistvat dat de druk in de kopruimte doet dalen.

Dat moet toch wel temperatuurdaling zijn van je bier. Dan kan er veel meer koolzuur in oplossen en kan daardoor flinke onderdruk ontstaan. Hogedrukgebied buiten kan ook. Met 10 liter kopruimte en drukstijging van 990 nar 1040 mbar levert een halve liter lucht aanzuigen om het evenwicht te herstellen.

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 31-07-2025  20:44 uluchtdruk is niet veel verandert deze week dus dat effect kan ik er niet in zien.

Hans dank voor de opheldering, weet alleen niet of dat ook voor Jaco's observatie (locatie en dezelfde tijdspanne) geldt.

Citaat van: hansHalberstadt op 31-07-2025  20:44 utoevallig van mijn laatste bier via 3 meetmethodes de vergisting gevolgd:
bier30juli2025.png

drijver is een bol van 600ml onder de vloeistof met een dun draadje naar een weegschaal. Die meet heel nauwkeurig met variaties minder dan een SG punt tov de werkelijkheid. kan nog een kleine offset hebben want moet de echte calibratie nog doen.


Ondanks off topic hier: mooie match tussen de 3 meetmethoden, ben nog steeds een beetje jaloers.. ;)

Dit triggert mij wel dat jij met je balgmeter ook een zelfontwikkelde klep ipv waterslot hebt die voorkomt dat er lucht kan terugstromen in de kopruimte. Heb jij eventueel een onderdruk zien ontstaan in je gistvat aan het einde van de vergisting, dus nadat je balgmeter geen CO2-afvoer laat zien (Dus nog enkele dagen verder dan bovenstaande grafiek)?

hansHalberstadt

Citaat van: GeHan op 31-07-2025  21:57 uHeb jij eventueel een onderdruk zien ontstaan in je gistvat aan het einde van de vergisting, dus nadat je balgmeter geen CO2-afvoer laat zien (Dus nog enkele dagen verder dan bovenstaande grafiek)?

Dat is nog even afwachten. Grafiekje was de status van vanavond. Met andere bieren zie ik onderdruk ontstaan zodra ik de temperatuur laat zakken of als de luchtdruk buiten toeneemt. Anders blijft het waterslot helemaal stil staan. Als ik bewust de temperatuur laat zakken dan sluit ik mijn 1 mbar reduceer aan op het gistingsvat [1] zodat het vat altijd op 1 mBar CO2 druk blijft staan. In dat geval zie ik wel een reduceer van de koolzuurcilinder dat er koolzuur het gistingsvat in gaat. 
[1] https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=672066

JacoH

@GeHan

Kan het zijn dat er iets mis is gegaan met die KNMI link? Linkt naar een niet bestaande (voelt zelfs tikje shady) Italiaanse (?) website.

Als ik de gegevens van het KNMI download (kon alleen een export naar csv vinden) zie ik een stevige stijging van de luchtdruk op het moment van high krausen (wat een gistend luchtvat wel niet allemaal doet met de luchtdruk in je omgeving, ongekend!  :nut: ), maar de laatste week (toen de druk in het vat begon te dalen) zie ik weinig variaties qua luchtdruk.

JacoH

Citaat van: GeHan op 31-07-2025  21:36 uBen trouwens wel benieuwd naar het kopruimte volume in jouw opstelling en vanaf hoeveel dagen na start van vergisting zag je de onderdruk ontstaan?
Het gaat om een vrij standaard 30 liter bucketfermenter. Ik vermoed dat hier nog wat extra kopruimte in zit, dus vermoedelijk ergens tussen de 30 en de 35 liter inhoud.
Ik brouw vrij kleine batches, ik had vandaag 7.2 liter. Incl de gistslurry onderin zal er schat ik ergens tussen de 8 en  9 liter in het gistvat gezeten hebben, dus ruwweg tussen de 21 en 26 liter kopruimte schat ik in.

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 31-07-2025  21:54 uDat moet toch wel temperatuurdaling zijn van je bier. Dan kan er veel meer koolzuur in oplossen en kan daardoor flinke onderdruk ontstaan. Hogedrukgebied buiten kan ook. Met 10 liter kopruimte en drukstijging van 990 nar 1040 mbar levert een halve liter lucht aanzuigen om het evenwicht te herstellen.

Zeker jouw Co2_druk_concentratie model-excel (https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,46750.msg689077.html#msg689077) laat zien dat de temperatuursafhankelijke oplosbaarheid van CO2 in water, de partiele CO2-druk aanzienlijk afneemt met en temperatuurdaling, maar ik denk dat Jaco goede argumenten heeft om de bij de geobserveerde drukdaling behorende temperatuursdaling uit te sluiten als (hoofd)oorzaak.

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 30-07-2025  16:58 uDat het vat onderdruk ontwikkeld kwam hierdoor veel duidelijker naar voren:

Gistvat_bewerkt.jpg

Het rode streepje is de hoogte tot waar het water in de slang staat. Toen ik vandaag probeerde een klein beetje af te tappen voor een Brix meting borrelde er ook direct lucht naar binnen het vat in.
je hebtr een slang gevuld met 100% koolzuur in water hangen. wat er dan volgens mij gebeurt is dat er 0.17% koolzuur gaat oplossen in die fles met water vanuit je slang. voor een liter water is dat al snel 1.7 gram =ca 850 ml CO2. dat lost dus op en verdwijnt uit je vat met als gevolg een onderdruk.

GeHan

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  23:16 u@GeHan

Kan het zijn dat er iets mis is gegaan met die KNMI link? Linkt naar een niet bestaande (voelt zelfs tikje shady) Italiaanse (?) website.

Was zeker niet de bedoeling al werkt bij mij de link gewoon. Probeer hierbij de direkte link: https://www.daggegevens.knmi.nl/klimatologie/uurgegevens

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  23:16 uAls ik de gegevens van het KNMI download (kon alleen een export naar csv vinden)

Klopt je moet oa begin en eind datum aangeven en vervolgens kun je de data als een CSV-file downloaden.

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  23:16 uzie ik een stevige stijging van de luchtdruk op het moment van high krausen (wat een gistend luchtvat wel niet allemaal doet met de luchtdruk in je omgeving, ongekend!  :nut: )

Als de fladderende vlinder in China hier voor een weersomslag kan zorgen, dan moeten we code geel verwachten door een krausend gistvat in Limburg ;)


Citaat van: JacoH op 31-07-2025  23:16 u, maar de laatste week (toen de druk in het vat begon te dalen) zie ik weinig variaties qua luchtdruk.

Goed dat je dat checkt, dan 'vrees' ik dat de oorzaak van de drukdaling in het gistvat zit.

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  00:40 uje hebtr een slang gevuld met 100% koolzuur in water hangen. wat er dan volgens mij gebeurt is dat er 0.17% koolzuur gaat oplossen in die fles met water vanuit je slang. voor een liter water is dat al snel 1.7 gram =ca 850 ml CO2. dat lost dus op en verdwijnt uit je vat met als gevolg een onderdruk.

Interessante opmerking, echter die liter water in Jaco's waterslot heeft tegen het einde van de vergisting heel veel keren die 1.7 g CO2 voorbij zien komen, waardoor het aannemlijk is dat deze tegen het eind al verzadigd is, en dus geen CO2 kan onttrekken uit de kopruimte. Echter als het oprgeloste CO2 aan de luchtzijde ontsnapt dan heb je hier inderdaad een van de potentiele CO2 diffusie lekken in Jaco's opstelling.

Bij mijn opstelling was er geen water om CO2 door te laten diffunderen.

GeHan

Citaat van: JacoH op 31-07-2025  23:23 uHet gaat om een vrij standaard 30 liter bucketfermenter. Ik vermoed dat hier nog wat extra kopruimte in zit, dus vermoedelijk ergens tussen de 30 en de 35 liter inhoud.
Ik brouw vrij kleine batches, ik had vandaag 7.2 liter. Incl de gistslurry onderin zal er schat ik ergens tussen de 8 en  9 liter in het gistvat gezeten hebben, dus ruwweg tussen de 21 en 26 liter kopruimte schat ik in.

Dank voor het delen. En hoelang na de start van vergisting zag jij die onderdruk ontstaan?

JacoH

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  00:55 uInteressante opmerking, echter die liter water in Jaco's waterslot heeft tegen het einde van de vergisting heel veel keren die 1.7 g CO2 voorbij zien komen, waardoor het aannemlijk is dat deze tegen het eind al verzadigd is, en dus geen CO2 kan onttrekken uit de kopruimte. Echter als het oprgeloste CO2 aan de luchtzijde ontsnapt dan heb je hier inderdaad een van de potentiele CO2 diffusie lekken in Jaco's opstelling.

Bij mijn opstelling was er geen water om CO2 door te laten diffunderen.
Zeker interessant idee. CO2 wordt opgenomen in het water en wordt weer afgegeven aan de lucht. Dat lijkt mij dan echter ook bij een waterslot te gebeuren: daar heb je evenveel water wat in direct contact staat met de buitenlucht. Het zou wel verklaren waarom ik ook het idee heb dat mijn waterslot werd leeggezogen, maar dan nog steeds: dan zouden veel meer brouwers dit moeten hebben.

JacoH

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  00:59 uDank voor het delen. En hoelang na de start van vergisting zag jij die onderdruk ontstaan?
Ook hier weer een inschatting: ik zou zeggen ongeveer een week na het brouwen. Vergisting was klaar in 3 a 4 dagen en 3 a 4 dagen daarna begon het water omhoog te kruipen in de slang.

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  01:05 uZeker interessant idee. CO2 wordt opgenomen in het water en wordt weer afgegeven aan de lucht. Dat lijkt mij dan echter ook bij een waterslot te gebeuren: daar heb je evenveel water wat in direct contact staat met de buitenlucht. Het zou wel verklaren waarom ik ook het idee heb dat mijn waterslot werd leeggezogen, maar dan nog steeds: dan zouden veel meer brouwers dit moeten hebben.
Een waterslot bevat 1 -2 ml water en de fles wel 100 x zoveel. Dus is het effect in de fles ook 100 x erger.

hansHalberstadt

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  00:55 uechter die liter water in Jaco's waterslot heeft tegen het einde van de vergisting heel veel keren die 1.7 g CO2 voorbij zien komen, waardoor het aannemlijk is dat deze tegen het eind al verzadigd is, en dus geen CO2 kan onttrekken uit de kopruimte. Echter als het oprgeloste CO2 aan de luchtzijde ontsnapt dan heb je hier inderdaad een van de potentiele CO2 diffusie lekken in Jaco's opstelling.

Bij mijn opstelling was er geen water om CO2 door te laten diffunderen.
Die 0.17% evenwicht geldt met 100% CO2 erboven (van kopruimte naar fles). Met 0% CO2 erboven is het evenwicht 0% (van fles naar buitenlucht) dus zal er continue CO2 blijven diffunderen naar buiten en weer aangevuld worden vanuit de kopruimte van je bier zolang er lucht zit bovenin je fles. En einde gisting zal dat zo gaan zijn.

GeHan

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  01:05 uDat lijkt mij dan echter ook bij een waterslot te gebeuren: daar heb je evenveel water wat in direct contact staat met de buitenlucht. 

Jazeker en ook nog op een hogere schaal omdat in jouw waterslot het CO2 een veel langere weg moet afleggen om bij het met de omgeving uit te wisselenoppervlak te diffunderen


Citaat van: JacoH op 01-08-2025  01:05 u....maar dan nog steeds: dan zouden veel meer brouwers dit moeten hebben.

Jazeker, maar zoals gezegd je moet maar op het 'stomme' idee komen om een druksensor in je kopruimte in te bouwen en kritische blik hebben om dit effect te (kunnen) zien. In ieder geval geldt: gedeelde smart is halve smart  smile

Maar zonder kwantitatieve onderbouwing is het wat voorbarig om het diffusie-pad via het waterslot als hoofdverdachte aan te merken. Bij mij trad het onderdruk effect ook sterk op en had geen waterslot in het systeem. Ik verdenk de ca 1 meter perslucht slang (Poly Urethane 4 mm uitwendig ca 2 mm inwendig) om eea (gistfles (glas), druksensor, klep en 2x blow-off flessen (glas)) aan elkaar te koppelen. Verder hadden alle flessen kunsstof doppen en afdichting en waren er nog wat koppelstukken in het gas-circuit opgenomen.

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  08:40 uEen waterslot bevat 1 -2 ml water en de fles wel 100 x zoveel. Dus is het effect in de fles ook 100 x erger.

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  08:44 uDie 0.17% evenwicht geldt met 100% CO₂ erboven (van kopruimte naar fles). Met 0% CO₂ erboven is het evenwicht 0% (van fles naar buitenlucht) dus zal er continue CO₂ blijven diffunderen naar buiten en weer aangevuld worden vanuit de kopruimte van je bier zolang er lucht zit bovenin je fles. En einde gisting zal dat zo gaan zijn.

Ik zie het net iets anders, echter denk uit je 2e opmerking te begrijpen dat je mijn aanname deelt dat het water in het waterslot tegen het eind van de vergisting verzadigd zal zijn met CO2. Dus dan zal het waterslot enkel CO2 vanuit de kopruimte opnemen, dat er ook aan de atmosferisch kant uitgaat, maar omdat de weglengte bij een gewoon waterslot veel korter is zal het diffusielek groter zijn.

Maar nogmaals ik ben er niet zo heel zeker van dat het waterslot de hoofdverdachte is, aangezien in mijn systeem geen waterslot zat (zie bericht #40).

GeHan

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  01:08 uOok hier weer een inschatting: ik zou zeggen ongeveer een week na het brouwen. Vergisting was klaar in 3 a 4 dagen en 3 a 4 dagen daarna begon het water omhoog te kruipen in de slang.

OK dank voor het delen.
Bij mij was er een vergelijkbaar patroon; na 5 dagen vergisting zette de druk-daling in:

Drukverloop kopruimte bij vergistingmonitoring met 3-weg bellenteller.png

Even door het piekerige gedrag heenkijken. Dat zijn momenten dat ik de fles losgekoppeld heb om gewichtsafname (ontsnapt CO2) te meten, waarbij een deel van de kopruimte belucht is geworden.

JacoH

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  08:40 ueen waterslot bevat 1 -2 ml water en de fles wel 100 x zoveel. Dus is het effect in de fles ook 100 x erger.
Is afgifte van CO2 aan de lucht niet afhankelijk van het oppervlak vloeistof wat in contact staat met die lucht?

Want dan zou de afgifte in een waterslot eerder groter dan kleiner moeten zijn dan bij een fles die tot de hals toe gevuld zit, die hals is nauwer dan een waterslot.

In eerste instantie kan het water in de fles wel meer CO2 opnemen, maar dat is niet echt een probleem, aangezien er toch een grote hoeveelheid CO2 doorheen bubbelt.

Uiteindelijk is het de afgifte aan de lucht die hypothetisch CO2 uit het vat kan trekken en onderdruk kan veroorzaken, en ik zou denken dat die afhangt van het contactoppervlak van water met lucht.

hansHalberstadt

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  10:15 uOK dank voor het delen.
Bij mij was er een vergelijkbaar patroon; na 5 dagen vergisting zette de druk-daling in:

Drukverloop kopruimte bij vergistingmonitoring met 3-weg bellenteller.png
Wat was de temperatuur va je bier als functie van de tijd? Dus je zegt dat er niets was van water buiten het gistingsvat zoals waterslot of fles? Wat heb je voor gistingsvat materiaal? En je hebt 40000 pascal onderdruk dat is dus 4 meter waterkolom

GeHan

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  19:30 uIs afgifte van CO2 aan de lucht niet afhankelijk van het oppervlak vloeistof wat in contact staat met die lucht?

Lijkt me een redelijke aanname.

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  19:30 uWant dan zou de afgifte in een waterslot eerder groter dan kleiner moeten zijn dan bij een fles die tot de hals toe gevuld zit, die hals is nauwer dan een waterslot.

Lijkt me een redelijke aanname, zeker omdat het af te leggen pad in jouw waterslot veel langer is.

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  19:30 uIn eerste instantie kan het water in de fles wel meer CO2 opnemen, maar dat is niet echt een probleem, aangezien er toch een grote hoeveelheid CO2 doorheen bubbelt.

Lijkt me een redelijke aanname.

Citaat van: JacoH op 01-08-2025  19:30 uUiteindelijk is het de afgifte aan de lucht die hypothetisch CO2 uit het vat kan trekken en onderdruk kan veroorzaken, en ik zou denken dat die afhangt van het contactoppervlak van water met lucht.

Nogmaals ben zelf nog niet overtuigd dat waterslot hier het grootste diffusie lek is. In mijn opstelling was er geen waterslot en toch ontwikkelde  zich een behoorlijke onderdruk.


hansHalberstadt

Hier de CO₂ meting met balg van mijn vorige bier.
De gisting gaat gewoon steeds rustiger, maar op geen enkele manier ontstaat er onderdruk.
Dus ik kan je situatie totaal niet reproduceren.
vb_balg.png

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  20:54 uwat was de temperatuur va je bier als functie van de tijd?


Drukverloop kopruimte bij vergistingmonitoring met 3-weg bellenteller.png

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  20:54 uDus je zegt dat er niets was van water buiten het gistingsvat zoals waterslot of fles?

Snap je vraag niet geheel, maar misschien dat onderstaande schema eea beantwoordt:

Bellenteller 3-wegklep.png

Dus geen waterslot, maar hiervoor in de plaats een gestuurde 3-wegklep om CO2 overdruk te spuien naar de omgeving.

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  20:54 uwat heb je voor gistingsvat materiaal?

Het was een 33 cl steinie-beugel fles dus glas gevuld met 285 g wort. Buffervat is een glazen fles met volume 60 cl. Daarnaast had ik ook nog een extra 30 cl glazen fles voor de klep mocht het wort overschuimen vanuit de steinie-beugel, en deze ontbreekt in de tekening. De flessen zijn verbonden met in totaal 1 m aan PU persluchtleidingen (uitwendig 4 mm inwendig ca 2 mm) en enkele (t-)koppelingen

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  20:54 uEn je hebt 40000 pascal onderdruk dat is dus 4 meter waterkolom

Klopt.


GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  21:00 uHier de CO₂ meting met balg van mijn vorige bier.
De gisting gaat gewoon steeds rustiger, maar op geen enkele manier ontstaat er onderdruk.
Dus ik kan je situatie totaal niet reproduceren.
vb_balg.png


Hoi Hans,

Dank voor het delen. Hoe goed denk je dat je klep afsluit, zodat er ook een onderdruk kan ontstaan? Neem aan dat je geen waterslot had? Verder hoeveel tijd stond je klep open op de laatste dag?

hansHalberstadt

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  22:00 uHoi Hans,

Dank voor het delen. Hoe goed denk je dat je klep afsluit zodat er ook een onderdruk kan ontstaan? Neem aan dat je geen waterslot had? Verder hoeveel tijd stond je klep open op de laatste dag?
De klep sluit 100% af. Toen ik hem niet gebruikte, heeft hij een maand met opgeblazen balg gestaan met klep net voor het omslagpunt. Bleef precies zo staan. Op de laatste dag van de gisting ging de klep nog maar ca 1 x per dag 10 seconden open. Hier de CO₂ meting met balg van mijn vorige bier.
De gisting gaat gewoon steeds rustiger, maar op geen enkele manier ontstaat er onderdruk.
Dus ik kan je situatie totaal niet reproduceren. Verder kan ik helaas je plaatjes niet zien.

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  22:18 uVerder kan ik helaas je plaatjes niet zien.
Als het goed is, is dat verholpen.

Nogmaals het verzoek aan iedereen om eerst het bericht op te slaan zonder de bijgevoegde afbeeldingen te embedden in het bericht. Meteen daarna pas je het bericht aan en zet je de code in het bericht. Het is jammer dat deze workaround nodig is.
Je kunt ook een bericht plaatsen zonder ingevoegde afbeeldingen. Dan worden de afbeeldingen altijd getoond. Alleen weet de lezer dan niet altijd de context van de afbeelding...

hansHalberstadt

Citaat van: Jacques op 01-08-2025  23:21 uAls het goed is, is dat verholpen.

ik zie de plaatjes nog steeds niet.
plaatjenietzichtbaar.gif
ik weet niet of men bovenstaand plaatje van mij van het niet zichtbaar zijn van plaatjes dan wel ziet?

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 01-08-2025  23:27 uik zie de plaatjes nog steeds niet.
plaatjenietzichtbaar.gif
ik weet niet of men bovenstaand plaatje van mij van het niet zichtbaar zijn van plaatjes dan wel ziet?

Jouw plaatje zie ik.
Het is een raar probleem. Bij jouw berichten zie ik de plaatjes altijd en bij sommige andere leden zoals die van medebeheerder tpd vaak niet.

De ervaring leert dat de afbeeldingen die niet getoond worden een dag later wel te zien zijn. Echt een heel vreemd probleem.

JacoH

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  21:00 uLijkt me een redelijke aanname, zeker omdat het af te leggen pad in jouw waterslot veel langer is.
Die begrijp ik niet helemaal, mogelijk omdat ik niet genoeg kennis heb van stromingsleer.

Ik zou denken dat de hoeveelheid (CO2) dat uitgewisseld wordt tussen gas en vloeistof een functie is van contactoppervlak tussen gas en vloeistof.

Bij een waterslot is het contactoppervlak tussen 100% CO2 en water de doorsnede van het 'drijverkapje' wat in het waterslot ligt.

Bij een blowoff zoals ik in de laatste vergisting heb gebruikt is het contactoppervlak tussen 100% CO2 en water het oppervlak van een 4 mm (binnenmaat slang) cirkel.

Dan lijkt de afgifte van CO2 aan het water in een waterslot mij als ik het logisch beredeneer een stuk hoger, maar ik begrijp niet helemaal hoe ik 'het pad' van de CO2 (neem ik aan dat je het daar over hebt) in dat verhaal moet plaatsen.

JacoH

Citaat van: GeHan op 01-08-2025  00:43 uWas zeker niet de bedoeling al werkt bij mij de link gewoon. Probeer hierbij de direkte link: https://www.daggegevens.knmi.nl/klimatologie/uurgegevens
Raar, misschien lag het aan mij. Ik zag de link ook anders in beeld staan onder een tekst als klik 'hier' (waarbij hier de link was), en dat leidde me weer naar een vage italiaanse niet bestaande webpagina.

Toch maar weer eens een spywarescan op de pc uitvoeren, tenzij een van de beheerders wat aan de link veranderd heeft.

Nu gaat het in ieder geval goed (ook wel fijn voor het nageslacht wat over 15 jaar op dit forum terecht komt  ;)   )

JacoH

Citaat van: Jacques op 01-08-2025  23:21 uAls het goed is, is dat verholpen.

Nogmaals het verzoek aan iedereen om eerst het bericht op te slaan zonder de bijgevoegde afbeeldingen te embedden in het bericht. Meteen daarna pas je het bericht aan en zet je de code in het bericht. Het is jammer dat deze workaround nodig is.
Je kunt ook een bericht plaatsen zonder ingevoegde afbeeldingen. Dan worden de afbeeldingen altijd getoond. Alleen weet de lezer dan niet altijd de context van de afbeelding...

Nee, dat lijkt niet verholpen, want ik zie ze eerlijk gezegd ook niet (eerder plaatjes van GeHan zag ik wel)

JacoH

Citaat van: Jacques op 01-08-2025  23:41 uJouw plaatje zie ik.
Het is een raar probleem. Bij jouw berichten zie ik de plaatjes altijd en bij sommige andere leden zoals die van medebeheerder tpd vaak niet.

De ervaring leert dat de afbeeldingen die niet getoond worden een dag later wel te zien zijn. Echt een heel vreemd probleem.
Mogelijk morgen dus, ik ben benieuwd.

hansHalberstadt

Ik zie de plaatjes nu. Je hebt het over een bierflesje ipv een gistingsvat. Blijkbaar een proefje? Ik kan je resultaten nog steeds totaal niet plaatsen.

GeHan

Citaat van: hansHalberstadt op 02-08-2025  09:14 uIk zie de plaatjes nu.


Gelukkig, de werkinstructie van Jaques werkt bij mij niet, wachten wel... :proost:

Citaat van: hansHalberstadt op 02-08-2025  09:14 uJe hebt het over een bierflesje ipv een gistingsvat. Blijkbaar een proefje?

Klopt, van de 3-wegklep bellenteller, 'tegenhanger' of liever alternatief van jouw pulserende balg.

Citaat van: hansHalberstadt op 02-08-2025  09:14 uIk kan je resultaten nog steeds totaal niet plaatsen.

Ik eigenlijk ook niet vandaar mijn hypothese die voor jouw opstelling geen stand lijkt te houden  :weetniet:

GeHan

Citaat van: JacoH op 02-08-2025  01:34 uRaar, misschien lag het aan mij. Ik zag de link ook anders in beeld staan onder een tekst als klik 'hier' (waarbij hier de link was), en dat leidde me weer naar een vage italiaanse niet bestaande webpagina.

Zoals je ziet gebeuren er wel meer rare zaken op dit forum...

Citaat van: JacoH op 02-08-2025  01:34 uToch maar weer eens een spywarescan op de pc uitvoeren, tenzij een van de beheerders wat aan de link veranderd heeft.

Nu gaat het in ieder geval goed (ook wel fijn voor het nageslacht wat over 15 jaar op dit forum terecht komt  ;)   )

 :duimop: Zal voortaan de link in tekst in bericht opnemen.

GeHan

Citaat van: JacoH op 02-08-2025  01:30 uDie begrijp ik niet helemaal, mogelijk omdat ik niet genoeg kennis heb van stromingsleer.

Ik zou denken dat de hoeveelheid (CO2) dat uitgewisseld wordt tussen gas en vloeistof een functie is van contactoppervlak tussen gas en vloeistof.

Bij een waterslot is het contactoppervlak tussen 100% CO2 en water de doorsnede van het 'drijverkapje' wat in het waterslot ligt.

Bij een blowoff zoals ik in de laatste vergisting heb gebruikt is het contactoppervlak tussen 100% CO2 en water het oppervlak van een 4 mm (binnenmaat slang) cirkel.

Dan lijkt de afgifte van CO2 aan het water in een waterslot mij als ik het logisch beredeneer een stuk hoger, maar ik begrijp niet helemaal hoe ik 'het pad' van de CO2 (neem ik aan dat je het daar over hebt) in dat verhaal moet plaatsen.
Lijkt me een goede benadering om aan te nemen dat CO2-diffusie stroom schaalt met het uitwisselend oppervlak, zoals je beschrijft.
Daarnaast denk ik dat de difussie stroom omgekeer evenredig schaalt met de weg (pad) die het CO2 door het water moet afleggen, van het ene interface (kopruimte-zijde) naar het andere (atmosferische zijde). Voor jouw blow-off ontwerp is dit pad veel langer (zeker zodra het water in de slang stijgt) tov een standaard waterslot en dus hierdoor verwacht ik dat de CO2 difussie door jouw blow off veel lager uitvalt tov een standaard waterslot.


BWBrewer

Dit is uiteindeijk mijn oplossing geworden. Als ik merk dat de eerste pot gevuld is met water dan zet ik er de CO2 slang op en voeg CO2 direct op het vat om de onderdruk weer te neutraliseren:)

vergistingsvat_coldcrash.jpg

GeHan

Citaat van: BWBrewer op 03-08-2025  21:37 uAls ik merk dat de eerste pot gevuld is met water dan zet ik er de CO2 slang op en voeg CO2 direct op het vat om de onderdruk weer te neutraliseren:)

Mag hieruit geconcludeerd worden dat in de kopruimte van jouw opstelling (lijkt ook aardig gasdicht) ook een onderdruk ontstaat aan het eind van de vergisting?

BWBrewer

Citaat van: GeHan op 04-08-2025  07:36 uMag hieruit geconcludeerd worden dat in de kookruimte van jouw opstelling (lijkt ook aardig gasdicht) ook een onderdruk ontstaat aan het eind van de vergisting?

Zodra je gaat koelen dan ontstaat er onderdruk vanaf een graad of 12 a 15 Celsius. Tijdens fermentatie staat de deksel ook iets bol wat duid op iets van druk opbouw voordat het waterslot reageert. Aan het einde van de fermentatie staat de deksel nog steeds iets bol tot dat ik met koelen begin.

Ik zal er bij de volgende fermentatie een drukmeter opzetten kijken of het meetbaar is.

Als ik tussentijds geen CO2 toevoeg dan trekt de onderdruk het water uit de tweede pot naar de eerste en door de blowoff het vat in.




Theo Mol

Citaat van: BWBrewer op 04-08-2025  11:10 uAls ik tussentijds geen CO2 toevoeg dan trekt de onderdruk het water uit de tweede pot naar de eerste en door de blowoff het vat in.

Dat is niet de bedoeling natuurlijk.
Als je slang in de eerste pot niet in het water eindigt dan kan er geen water worden opgezogen. Dat is (denk ik) een functie van het tweeflessensysteem. Hoe heb je het systeem opgebouwd?

hansHalberstadt

Citaat van: Theo Mol op 05-08-2025  09:28 uDat is niet de bedoeling natuurlijk.
Als je slang in de eerste pot niet in het water eindigt dan kan er geen water worden opgezogen. Dat is (denk ik) een functie van het tweeflessensysteem.
Maar als er meer onderdruk ontstaat aan waterkolom dan er water in je fles zit dan ga je toch weer lucht aanzuigen van buiten. Beter om koolzuur toe te voeren lijkt mij dan onderdruk te maken.

JacoH

Citaat van: hansHalberstadt op 05-08-2025  12:24 uMaar als er meer onderdruk ontstaat aan waterkolom dan er water in je fles zit dan ga je toch weer lucht aanzuigen van buiten. Beter om koolzuur toe te voeren lijkt mij dan onderdruk te maken.
Maar als dat structureel gebeurd zou je natuurlijk ook kunnen werken met een T-stuk, en 2 sets flessen.

Of een T-stuk, met aan 1 van de 2 kanten een folieballon voor extra CO2 ruimte.

Hoewel het in de setup van BWBrewer natuurlijk ook nog een optie is om voor wat grotere potten te gaan.

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 05-08-2025  12:24 uMaar als er meer onderdruk ontstaat aan waterkolom dan er water in je fles zit dan ga je toch weer lucht aanzuigen van buiten. Beter om koolzuur toe te voeren lijkt mij dan onderdruk te maken.

De onderdruk kan weer worden opgeheven door koolzuur die nog gevormd wordt...
Als dat niet meer gebeurt dan had je het bier al lang kunnen bottelen.

hansHalberstadt

Citaat van: Jacques op 05-08-2025  21:57 uDe onderdruk kan weer worden opgeheven door koolzuur die nog gevormd wordt...
Als dat niet meer gebeurt dan had je het bier al lang kunnen bottelen.
Het gaat om bier dat is uitgegist en waarbij met nog een paar dagen op lagere temperatuur wil zetten. Of dat zinvol is is inderdaad de vraag, maar dat is niet waar het hier over gaat. 

Jacques

Citaat van: hansHalberstadt op 05-08-2025  22:32 uHet gaat om bier dat is uitgegist en waarbij met nog een paar dagen op lagere temperatuur wil zetten. Of dat zinvol is is inderdaad de vraag, maar dat is niet waar het hier over gaat. 

Het klopt dat hier daar niet om gaat.
Maar zinvol is het niet. Een koude lagering levert heel weinig op en kost de nodige energie in de zomermaanden.
Voor mij is koud lageren een jeugdzonde... En als het gaat om de opwarming van de aarde iets wat je beter niet kunt doen.

hansHalberstadt

Citaat van: Jacques op 05-08-2025  22:44 uHet klopt dat hier daar niet om gaat.
Maar zinvol is het niet. Een koude lagering levert heel weinig op en kost de nodige energie in de zomermaanden.
Voor mij is koud lageren een jeugdzonde... En als het gaat om de opwarming van de aarde iets wat je beter niet kunt doen.
Mijn bier gist in de kelder en daar is het 16 °C nu. Dus dan kun je het 'gratis' doen. Hoewel ik sowieso na einde gisting het nog een week op 20 °C houdt om de gist de kans te geven wat rommel op te ruimen. Op dit moment heb ik een brouwsel met wlp4000 gist en dat is een sterke plakgist dus zakt vanzelf al hee snel uit dus dan is koelen ook niet zinvol. Met een stofgist kan het wel zinvol zijn. 

JacoH

Citaat van: Jacques op 05-08-2025  21:57 uDe onderdruk kan weer worden opgeheven door koolzuur die nog gevormd wordt...
Als dat niet meer gebeurt dan had je het bier al lang kunnen bottelen.
Nou ja, er is een verschil tussen 'al lang kunnen bottelen' en 'een paar dagen het zekere voor het onzekere nemen'.

Ik ga uit van 2 weken in het gistvat, waarbij ik eens per 2 a 3 dagen een Brix meting doe. Als ik zo'n 5 dagen geen verschillen meer zie bottel ik de boel. In die tijd wordt er waarschijnlijk weinig tot geen CO₂ meer aangemaakt, dus als er dan onderdruk ontstaat, heb je niets meer om die om te heffen.

Dat betekent inderdaad dat ik waarschijnlijk eerder had kunnen bottelen, maar dat weet je uiteraard niet direct, maar pas na een veiligheidsmarge van enkele dagen.

Jacques

Citaat van: JacoH op 05-08-2025  23:08 uDat betekent inderdaad dat ik waarschijnlijk eerder had kunnen bottelen, maar dat weet je uiteraard niet direct, maar pas na een veiligheidsmarge van enkele dagen.

Met een paar dagen extra veiligheid is niet zo veel mis.
Sommigen van ons laten hun bieren weken staan voordat ze gaan bottelen en dat dat is iets wat je beter niet kunt doen.


BWBrewer

Citaat van: Theo Mol op 05-08-2025  09:28 uDat is niet de bedoeling natuurlijk.
Als je slang in de eerste pot niet in het water eindigt dan kan er geen water worden opgezogen. Dat is (denk ik) een functie van het tweeflessensysteem. Hoe heb je het systeem opgebouwd?

Dit zijn vrij grote potten van 1L+ waarbij je kan uit gaan van 1Liter water met star san. Heb er even geen afbeelding van. De slang tussen pot 1 en de blow-off eindigt tot halverwege de potdiepte. Maar de onderdruk trekt het water tot de blow-off met gemak met coldcrash. Ik ben op het moment een badge aan het coldcrashen en heb nu twee maal de CO2 slang erop gezet om te compenseren en het water weer naar pot 2 te pushen.

Sinds ik dit heb zien gebeuren vertrouw ik ook geen gewoon waterslot met coldcrashen!

Waarvoor Coldcrash ik geleidelijk tot een graad of 7-8? Puur om zoveel mogelijk gist uit te laten zakken. Tevens met de koude temperatuur word de gistslurry een mooie stevige massa waardoor ik helder bier eraf haal. Daarna zet ik het nog op een keg met een floating diptube voor een week in de kruipruimte bij een graad of 16 en dan zakt er nog meer uit. Hierna mix ik het met een suikeroplossing en bottelgist. Uiteindelijk geeft dit mijn een mooi helder resultaat wanneer je hem schenkt. Is het omslachtig? Misschien wel maar ik ben er happy mee!








BWBrewer

Citaat van: Jacques op 05-08-2025  22:44 uEn als het gaat om de opwarming van de aarde iets wat je beter niet kunt doen.

Ik maak gebruik van zonnepanelen en er staat een Tesla aangesloten als backupbatterij. Hierdoor is de energie die wordt gebruikt verwaarloosbaar.

Tevens die opwarming van de aarde is naar mijn mening een stukje evolutie. Ja, we kunnen er wat aan doen, maar de manier hoe is nog niet duidelijk! Met de beperkingen van ons huidige elektrische netwerk kunnen we het shacken de komende jaren en die Tesla batterij is ook niet milieuvriendelijk dus er zullen toch andere oplossingen nodig zijn!

Theo Mol

Citaat van: BWBrewer op 06-08-2025  16:22 u[...]De slang tussen pot 1 en de blow-off eindigt tot halverwege de potdiepte. Maar de onderdruk trekt het water tot de blow-off met gemak met coldcrash.

De remedie is: voorkomen dat het water bij de slang komt, op die manier kan er geen water worden opgezogen.

JacoH

Citaat van: BWBrewer op 06-08-2025  16:22 uDit zijn vrij grote potten van 1L+ waarbij je kan uit gaan van 1Liter water met star san. Heb er even geen afbeelding van. De slang tussen pot 1 en de blow-off eindigt tot halverwege de potdiepte.
Begrijp ik goed dat je de blowoff slang uit het gistvat in de pot tot halverwege laat doorlopen?

Zo ja, wat is hier de achterliggende gedachte van? (aangezien deze voor zover ik weet direct op de dop aangesloten moet zitten, maar niet onder het deksel doorlopen. De slang die van pot 1 naar pot 2 loopt moet onder beide deksels volledig naar de bodem.)

Dat is tenminste hoe brouwmaatje het aanbeveelt (en ik kan niet echt een idee bedenken waarom dit niet zou kloppen, maar misschien dat jij hier andere inzichten in hebt, waar ik graag van leer!)

JacoH

Citaat van: JacoH op 30-07-2025  16:58 uDit bericht (en ook de reacties daarop) is samengevoegd bij dit topic omdat het gaat over het voorkomen van water bij je bier. In dit geval vanuit een blow off.




Nav dit topic:

https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,47946.75.html

ben ik mij toch eens wat meer gaan verdiepen in het voorkomen van zuurstof in het gistvat.

Ten eerste had ik het probleem dat met Star San mijn waterslot begon te schuimen, waardoor het leeg bubbelde.

Ik had echter ook al een klein beetje het idee dat rond het einde van de vergisting het vat een onderdruk begon te ontwikkelen (ik had het idee dat ik het waterslot wel erg vaak moest bijvullen), maar ik kon moeilijk mijn vingers daar op leggen.

Ik heb daarom geinspireerd door Jacques het waterslot bij mijn huidige bier vervangen door een blowoff slang, die in een fles met water hangt.

Dat het vat onderdruk ontwikkeld kwam hierdoor veel duidelijker naar voren:

Gistvat_bewerkt.jpg

Het rode streepje is de hoogte tot waar het water in de slang staat. Toen ik vandaag probeerde een klein beetje af te tappen voor een Brix meting borrelde er ook direct lucht naar binnen het vat in.

Ik ga bij het volgende brouwsel werken met een set zoals:

https://www.brouwmaatje.nl/vatenflessen-en-onderdelen/7885-complete-CO2-dop-set-2500005834191.html

Dit met het idee dat ik daarmee ook kan gaan cold-crashen.

Hiermee zal het onderdruk probleem ook deels worden verholpen, maar ik vind het toch wel belangrijk om te begrijpen waar deze onderdruk vandaan komt.

Iemand een idee waardoor dit veroorzaakt kan worden?

Omdat we het hier recent hadden over (het gebrek aan) terugkoppeling: ik heb recent een Tripel gebrouwen met een brouwmaatje achtige setup met 2 blowoff flessen.

Ik was erg benieuwd of ik weer aanzuiging van water bemerkte.

Omdat ik werkte met een slecht werkende koelkast als klimaatkast liep de temperatuur in het vat op tijdens high krausen. Ik heb dan ook wat moeten aanklooien met de isolatie hoes van het gistvat. Nadat de grootste vergisting klaar was heb ik 1 van de klemmen van het deksel van het vat losgemaakt om de hoes weer vast te maken. Toen meende ik een zuigend geluid te horen. Crap! Zuurstof?

Wel heel raar, want er was nog een hele fles aan CO2 beschikbaar in de blow off flessen, dus hoe kan er dan onderdruk ontstaan? (als deze er al was).

Er is geen water vanuit fles 2 naar fles 1 terug gezogen. Ook niet toen ik de temperatuur in het vat een graad of 4 verlaagde.

Het blijft me een raadsel wat er allemaal gebeurd in dat vat. Lekt de rand van het deksel misschien? Geen idee, maar ook dan verwacht je geen onderdruk zeker niet door dat blowoff systeem met die CO2 en waterfles.

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 15-09-2025  23:07 uHet blijft me een raadsel wat er allemaal gebeurd in dat vat. Lekt de rand van het deksel misschien? Geen idee, maar ook dan verwacht je geen onderdruk zeker niet door dat blowoff systeem met die CO2 en waterfles.
volgens mij was het antwoord hier al gegeven: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=704525
 

Snelbier

Citaat van: JacoH op 15-09-2025  23:07 uOmdat we het hier recent hadden over (het gebrek aan) terugkoppeling: ik heb recent een Tripel gebrouwen met een brouwmaatje achtige setup met 2 blowoff flessen.

Ik was erg benieuwd of ik weer aanzuiging van water bemerkte.

Omdat ik werkte met een slecht werkende koelkast als klimaatkast liep de temperatuur in het vat op tijdens high krausen. Ik heb dan ook wat moeten aanklooien met de isolatie hoes van het gistvat. Nadat de grootste vergisting klaar was heb ik 1 van de klemmen van het deksel van het vat losgemaakt om de hoes weer vast te maken. Toen meende ik een zuigend geluid te horen. Crap! Zuurstof?

Wel heel raar, want er was nog een hele fles aan CO2 beschikbaar in de blow off flessen, dus hoe kan er dan onderdruk ontstaan? (als deze er al was).

Er is geen water vanuit fles 2 naar fles 1 terug gezogen. Ook niet toen ik de temperatuur in het vat een graad of 4 verlaagde.
....
Volgens mij werkt je setup als bedoeld, maar niet zoals jij het je voorstelde :weetniet:
Doel van die setup was voorkomen dat gistvat bij koelen lucht of vuil water aanzuigt uit waterslot. Niets meer of minder.
  TOEVOEGING: het systeempje was nooit bedoeld om zuurstof-vrij te bottelen, vat open, of zo..

De hoogte die het water moet overwinnen om van fles 2 naar 1 te komen moet overwonnen worden door drukverschil. De tophoogte van slang tussen fles 1 en 2 moet worden overbrugd, stel 30 cm.
30 cm hoogte = 30 cm WK (waterkolom) = 30 milliBar.  Je vat moet in dat geval 30 milliBar negatief zijn tov buiten-luchtdruk ('vacuum') om water te verplaatsen.

Bij openen gistvat zal je dus absoluut wat lucht hebben horen stromen, al is het weinig.
Bij een kopruimte van 15 L met 0,03 bar drukverschil heb je het over een halve liter lucht om de druk te vereffenen.

Enige manier om 'vacuüm' (eigenlijk drukverschil) te verminderen is alle verbindings-slangen zo laag mogelijk houden. Zowel tussen de flessen als naar gistvat.
Dus alles bijna horizontaal monteren, op hoogte van gistvatdeksel.
Proost, Snelbier

Theo Mol

blup.png
Deze keer heb ik een twee-flessensysteempje gebruikt bij het gisten. De dopjes plus slang zijn als setje te koop en de dopjes passen op standaard limonadeflessen.

De slang bij de gele pijl gaat van het gistvat tot aan het dopje van flesje 1.
De slang bij de groene pijl gaat vanaf de bodem van flesje 1 via de boog naar de bodem van flesje 2.

Wat je ziet is de stand van zaken na het gisten op 20 tot 22°C en daarna koelen tot 14°C.

Ik begon met flesje 1 half gevuld en flesje 2 leeg.
De aanvoer van CO2 vanuit het gistvat (gele pijl) heeft eerst het water van flesje 1 naar flesje 2 gedrukt (groene pijl).
Daar heeft het een paar dagen staan bubbelen.
Tijdens het koelen heeft de buitenlucht het water teruggedrukt naar flesje 1. Het water komt niet tot bovenaan en daardoor is er geen water in het gistvat gestroomd. Wel lucht uiteraard.

Ik vind het een leuk systeem. Nou ja systeem, het is een heel groot waterslot.

Het staat op het gistvat omdat het zo voor mij het makkelijkst is maar het zou er ook naast kunnen staan of zelfs buiten de gistkast als het slangetje lang genoeg is (enz enz) zodat je het de hele tijd kunt zien om in te grijpen bij overstromend schuim.

Koenders

Dank voor de heldere uitleg Theo. Ik overweeg dit ook al een tijdje maar snapte er nog maar weinig van.
Begrijp ik goed dat de dop op fles nummer twee open blijft staan zodat de lucht kan ontstnappen? En, de lucht die in je gistvat komt na koelen, is dat niet gewoon CO2 wat gevormd is tijdens de vergisting?

JacoH

Citaat van: hansHalberstadt op 16-09-2025  00:06 uvolgens mij was het antwoord hier al gegeven: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=704525
 
Hoewel er in de huidige setup met de flessen niet veel verschilt. Misschien dat die EVA barriere slang dan het verschil maakt, maar dat lijkt me toch wel onwaarschijnlijk. Waarom?

- het rechtstreekse contact van CO2 met het water in de fles blijft gelijk, dat betreft de opening van de slang, en die diameter is hetzelfde.
- de uitwisseling van CO2 met de fles door de slang zal bij de siliconen slang die in de foto te zien is groter zijn. Daar hing echter wel maar een kleine 10 cm slang in de fles, en dat is nu een langere EVA barriere slang die tot onderin de fles hangt.

Is het niet logischer dat er in de oude setup CO2 door de siliconen slang naar buiten diffundeerde, maar dat dit niet door zuurstof werd vervangen? (ik heb begrepen dat CO2 makkelijker weglekt dan o2.). Dat zou dan de onderdruk kunnen verklaren, en ook door de EVA barriere slangen die ik nu gebruik dat er nu minder / geen onderdruk leek te ontstaan. (hoewel ik hier ook over twijfel vanwege het aanzuigende geluid toen ik 1 van de klemmen van het deksel losmaakte).

JacoH

Citaat van: Snelbier op 16-09-2025  07:50 uVolgens mij werkt je setup als bedoeld, maar niet zoals jij het je voorstelde :weetniet:
Doel van die setup was voorkomen dat gistvat bij koelen lucht of vuil water aanzuigt uit waterslot. Niets meer of minder.
  TOEVOEGING: het systeempje was nooit bedoeld om zuurstof-vrij te bottelen, vat open, of zo..
Het bottelen gebeurd inderdaad niet zuurstofvrij. Het vat open was eigenlijk niet de bedoeling, ik had verwacht dat het losmaken van 1 van de klemmen de afsluiting niet zou opheffen, maar dat was dus waarschijnlijk verkeerd gerekend.

Citaat van: Snelbier op 16-09-2025  07:50 uDe hoogte die het water moet overwinnen om van fles 2 naar 1 te komen moet overwonnen worden door drukverschil. De tophoogte van slang tussen fles 1 en 2 moet worden overbrugd, stel 30cm.
30cm hoogte = 30cm WK (waterkolom) = 30 milliBar.  Je vat moet in dat geval 30 milliBar negatief zijn tov buiten-luchtdruk ('vacuum') om water te verplaatsen.

Ik heb geprobeerd die tophoogte zo laag mogelijk te houden, die zal rond een cm of 10 zitten. Minder is lastig, of ik moet met L stukken gaan werken, want de EVA barriere slang is behoorlijk stug, (maar zelfs daarmee valt niet heel veel te winnen, met die blowoff set).

Betekend dit dat het flessensysteem niet geschikt is voor cold crashen? (ik had eigenlijk wel verwacht dat bij koeling van een graad of 22 naar een graad of 16 een deel van het water wel teruggezogen zou worden, maar dat gebeurde niet echt.

Citaat van: Snelbier op 16-09-2025  07:50 uWaarom op hoogte van het gistvat deksel? Bij mij staan de flessen nu op de grond, maar de CO2 gevulde slang die naar beneden loopt doet tot niets met de benodigde onderdruk? Wordt die niet alleen bepaald door de hoogte van de slang tussen de 2 flessen?


hb-lot

Citaat van: Koenders op 16-09-2025  11:08 uBegrijp ik goed dat de dop op fles nummer twee open blijft staan zodat de lucht kan ontstnappen? En, de lucht die in je gistvat komt na koelen, is dat niet gewoon CO2 wat gevormd is tijdens de vergisting?
Ja, dat begrijp je goed, en inderdaad CO2.

JacoH

Citaat van: Koenders op 16-09-2025  11:08 uDank voor de heldere uitleg Theo. Ik overweeg dit ook al een tijdje maar snapte er nog maar weinig van.
Begrijp ik goed dat de dop op fles nummer twee open blijft staan zodat de lucht kan ontstnappen? En, de lucht die in je gistvat komt na koelen, is dat niet gewoon CO2 wat gevormd is tijdens de vergisting?
De dop op fles 2 laat de gevormde CO2 ontsnappen.

Fles 1 slaat CO2 op, en dit wordt inderdaad bij het koelen teruggezogen het vat in (dit is in ieder geval het idee).

Ik ben wel benieuwd waarom Theo fles 1 bij aanvang maar half vulde. Als je deze helemaal vult heb je geen zuurstof meer in fles 1 zitten. Een beetje zoals een keg vullen met water, en dan leegblazen met CO2 om te voorkomen dat er nog zuurstof in zit. In dit geval mengt de CO2 van het vergisten zich met de zuurstof in de fles. Er zal niet veel over blijven, maar half vol lijkt me niet echt voordelen te hebben? (of zie ik wat over het hoofd?)


GeHan

Citaat van: JacoH op 16-09-2025  11:29 u... ik had verwacht dat het losmaken van 1 van de klemmen de afsluiting niet zou opheffen, maar dat was dus waarschijnlijk verkeerd gerekend.


Weet je zeker dat er lucht naar binnen stroomde en dat het geen CO2 was die naar buiten stroomde? In het Blow-off flessen waterslot heb je hogere waterkolom en dus een hogere druk in de kopruimte tijdens de vergisting.
Heb je gekeken naar de water niveau's in beide flessen en slangen of deze een overdruk dan wel een onderdruk aangaven?

Citaat van: JacoH op 16-09-2025  11:29 uIk heb geprobeerd die tophoogte zo laag mogelijk te houden, die zal rond een cm of 10 zitten. Minder is lastig, of ik moet met L stukken gaan werken, want de EVA barriere slang is behoorlijk stug, (maar zelfs daarmee valt niet heel veel te winnen, met die blowoff set).

Betekend dit dat het flessensysteem niet geschikt is voor cold crashen? (ik had eigenlijk wel verwacht dat bij koeling van een graad of 22 naar een graad of 16 een deel van het water wel teruggezogen zou worden, maar dat gebeurde niet echt.



Je moet hier nog de hoogte tot het water niveau in de 2e fles meerekenen in de opvoerhoogte die overwonnen moet worden.
Per graad afkoeling van je gistvat mag je ca 5 mbar druk daling verwachten (3 mbar voor gas in kopruimte en 2 mbar voor hogere CO2 oplosbaarheid (bij een kopvulume gelijk aan biervolume, neemt toe bij kleinere kopvolume : biervolume verhouding)). Dus voor 6 graden kom je op ca 30 cm waterkolom die eerst overbrugt moet worden om de slang tussen de 2 flessen te kunnen vullen.

Corrigendum op bovenstaand verhaal.
Het betreft een te conservatieve afschatting maar de afschatting in bericht #89 gaat uit van een ander ook niet geheel realistisch uiterste. In de praktijk bevat de kopruimte substantiele hoeveelheid CO2 om het CO2-evenwicht bij hogere partiele CO2-druk te laten stabiliseren, maar dat is wel sterk afhankelijk van de vulgraad van het gistvat.
Als het vat enkel een gas zou bevatten (dus geen bier) dan neemt de druk af het 3.5 mbar per °C. En als het vat geheel gevuld is met bier (geen kopruimte) dan neemt de druk af met bijna 28 mbar per °C. Tussen deze uitersten schaalt de drukdaling per °C redelijk lineair met de vulgraad, dus bij een 50% gevuld vat is dat ca 16 mbar per °C. En dan is een drukdaling van 100 mbar of te wel 100 cm te verwachten. De conclusies in #89 tav de stand van de watersloten blijven hiermee dus wel overeind.

Thermische Drukdaling kopruimte.jpg

hb-lot

Citaat van: JacoH op 16-09-2025  11:35 uEr zal niet veel over blijven, maar half vol lijkt me niet echt voordelen te hebben? (of zie ik wat over het hoofd?)
Het water uit fles 1, beland uiteindelijk in fles 2, en bij een volle fles in combinatie met een heftige vergisting sputtert het er ook uit. Helemaal als ook nog eens schuim doorheen komt. Dus een beetje marge is wel handig.

Wat betreft de zuurstof, het lijkt me dat dit wel door de gist verbruikt wordt, de kopruimte van het gistvat is ook niet zuurstofvrij en dat zal waarschijnlijk ook een stuk meer zijn dan die 0,35L in de fles.

Snelbier

Citaat van: JacoH op 16-09-2025  11:29 u...
Betekend dit dat het flessensysteem niet geschikt is voor cold crashen? (ik had eigenlijk wel verwacht dat bij koeling van een graad of 22 naar een graad of 16 een deel van het water wel teruggezogen zou worden, maar dat gebeurde niet echt.
...
Het systeem is prima geschikt voor coldcrashen  :groots:
Er komt in principe géén lucht of water in je gistvat, en vat klapt niet in elkaar.
Er is wat drukverschil nodig om water in de flesjes te verplaatsen, dat is alles.
Bij minder drukverschil geen waterverplaatsing, je gistvat houdt een beetje 'vacuüm'.
Proost, Snelbier

hansHalberstadt

Citaat van: JacoH op 16-09-2025  11:29 uBetekend dit dat het flessensysteem niet geschikt is voor cold crashen? (ik had eigenlijk wel verwacht dat bij koeling van een graad of 22 naar een graad of 16 een deel van het water wel teruggezogen zou worden, maar dat gebeurde niet echt.


bij 22°C en omgevingsdruk heb je 0.16% koolzuur in je bier in evenwicht.
bij 16°C en diezelfde 0.16% koolzuur ligt het evenwicht bij een onderdruk van -0.2 BAR.
Dat is 2 meter waterkolom, dus zou je slangc 2 meter water aan kunnen zuigen als zich dat evenwicht in stelt.
dat dat niet gebeurt zou kunnen omdat je vat lek is, omdat het nog gist (en die 0.16% de kans heeft om op te lopen) of omdat je nog niet lang genoeg hebt gewacht.

JacoH

Citaat van: GeHan op 16-09-2025  12:02 uWeet je zeker dat er lucht naar binnen stroomde en dat het geen CO2 was die naar buiten stroomde? In het Blow-off flessen waterslot heb je hogere waterkolom en dus een hogere druk in de kopruimte tijdens de vergisting.
Eerlijk gezegd geen idee. Het klonk als een zuigend geluid, maar het zou zeker ook blazend geweest kunnen zijn.

Citaat van: GeHan op 16-09-2025  12:02 uHeb je gekeken naar de water niveau's in beide flessen en slangen of deze een overdruk dan wel een onderdruk aangaven?
Eigenlijk de hele vergisting niets. Het water is door het CO2 naar de 2e fles geblazen, maar er is nooit iets terug gekomen. Het zou natuurlijk, kunnen dat er overdruk was en of en toe nog wat ontsnapte, maar dat is niet echt meer te zien als al het water naar fles 2 geduwt is.

Citaat van: hb-lot op 16-09-2025  12:30 uHet water uit fles 1, beland uiteindelijk in fles 2, en bij een volle fles in combinatie met een heftige vergisting sputtert het er ook uit. Helemaal als ook nog eens schuim doorheen komt. Dus een beetje marge is wel handig.
Voeg je toevallig Star San (of iets vergelijkbaars) toe aan de fles? Want CO2 in puur water zou niet echt moeten schuimen lijkt mij, en de dop houd een beetje spetters wel tegen? Ik moet zeggen dat ik het systeem met de flessen ook nog maar 1 keer gebruikt heb, maar ik had geen problemen met een volle fles.

Citaat van: hb-lot op 16-09-2025  12:30 ude kopruimte van het gistvat is ook niet zuurstofvrij en dat zal waarschijnlijk ook een stuk meer zijn dan die 0,35L in de fles.
Goed punt, dat had ik me nog niet gerealiseerd.

Citaat van: hansHalberstadt op 16-09-2025  16:39 ubij 22°C en omgevingsdruk heb je 0.16% koolzuur in je bier in evenwicht.
bij 16°C en diezelfde 0.16% koolzuur ligt het evenwicht bij een onderdruk van -0.2 BAR.
Dat is 2 meter waterkolom, dus zou je slangc 2 meter water aan kunnen zuigen als zich dat evenwicht in stelt.
dat dat niet gebeurt zou kunnen omdat je vat lek is, omdat het nog gist (en die 0.16% de kans heeft om op te lopen) of omdat je nog niet lang genoeg hebt gewacht.
Dat het vat lek zou kunnen zijn ben ik ook wel een klein beetje bang voor eerlijk gezegd. Ik heb ooit eens geprobeerd een lichte druk op het vat te zetten, maar dat liep vrij snel weer terug naar 0. Nu zijn deze vaten er niet voor gemaakt uiteraard, maar ik had toch wel verwacht dat deze een hele kleine lichte overdruk vast zou houden. Misschien het oude kunststof vat maar eens van zolder halen (maar dat is altijd zo'n ellende met bottelen, dat ik daar niet per se naar uitkijk).

Theo Mol

Leuke discussie hoor. Van diffundatie heb ik niet veel verstand, wat een gedoe.

Een slang tot onderaan in een fles was er een paar maanden geleden de oorzaak dat er water in mijn bier werd gezogen tijdens het koelen.
Deze tweetrapsinstallatie zorgt ervoor dat het water in de fles blijft, waar het hoort.

Waarom halfvol? Wel, het zijn maar kleine flesjes dus veel CO2 zullen ze niet kunnen bergen; het water dient verder alleen als buffer tegen de grote boze buitenwereld en het was nu in elk geval genoeg.
De CO2 die tijdens de vergisting ontstaat stroomt inderdaad door de opening in de tweede dop naar buiten. Dan blijft het een beetje hangen in mijn ijskast en misschien gaat er tijdens het koelen weer wat terug maar het meeste zal lucht zijn, al was het maar doordat ik af en toe heb gekeken hoe het borrelde (flink en constant gedurende een dag of wat).

Voor mij zou een grote uitvoering van een zwanehals-waterslot ook goed zijn. Bij de kleintjes die we allemaal wel hebben  bubbelt het naar verhouding erg hard waardoor er wel eens water naar buiten spetterde. Dat heb ik nu voorkomen.

Theo Mol

Nu mag iemand mij nog uitleggen hoe er onderdruk kan ontstaan door het weglekken van CO2 via de wand van de slang, en waarom dat een kwestie is.

tdp

Mooie oplossing, wel! Vraag me wel af waarom je zou willen coldcrashen, mocht je dat technisch gezien al kunnen met onze koelkasten. Het bier, indien bedoeld, wordt toch wel helder!

seed7

@Jacques blijkbaar heeft "niemand" je twee artikelen gelezen, "de oplossing" voor je vraag "Hoe voorkom je dat water uit je waterslot in je bier komt?" staat toch heel duidelijk in https://www.hobbybrouwen.nl/site/veel-gestelde-vragen/17-keer-waterslot/#elementor-toc__heading-anchor-17?"

ingo

JacoH

Citaat van: tdp op 17-09-2025  10:13 uMooie oplossing, wel! Vraag me wel af waarom je zou willen coldcrashen, mocht je dat technisch gezien al kunnen met onze koelkasten. Het bier, indien bedoeld, wordt toch wel helder!
Dan doe je iets beter dan ik, want ik kan toch echt de onderste 20% van mijn flesjes niet leegschenken zonder een aardige hoeveelheid 'troebel' mee te schenken. Dat vind ik niet altijd erg, maar bij sommige bieren vind ik helder ook wel mooi, zonder dat dat een enorme hoeveelheid verlies geeft.

hansHalberstadt

Citaat van: seed7 op 17-09-2025  10:35 u@Jacques blijkbaar heeft "niemand" je twee artikelen gelezen, "de oplossing" voor je vraag "Hoe voorkom je dat water uit je waterslot in je bier komt?" staat toch heel duidelijk in https://www.hobbybrouwen.nl/site/veel-gestelde-vragen/17-keer-waterslot/#elementor-toc__heading-anchor-17?"

ingo

Een terugslagklepje geeft onderdruk dus is niet voor iedereen mogelijk. 200 mbar onderdruk die ontstaat bij afkoelen van 22 naar 16 graden zou bij mij al een probleem geven met krom trekken van het deksel. Mijn oplossing is daarom gewoon koolzuur toevoeren uit een koolzuurcilinder bij 1 mbar overdruk. Dan maakt het niet meer uit wat er gebeurt. Je houdt gewoon omgevingsdruk en er kan niets naar binnen van buiten.
https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?msg=669762

tdp

Citaat van: JacoH op 17-09-2025  10:37 uDan doe je iets beter dan ik, want ik kan toch echt de onderste 20% van mijn flesjes niet leegschenken zonder een aardige hoeveelheid 'troebel' mee te schenken. Dat vind ik niet altijd erg, maar bij sommige bieren vind ik helder ook wel mooi, zonder dat dat een enorme hoeveelheid verlies geeft.

Zal kunnen maar wanneer je 20% van je bier niet goed kunt uitschenken, is er nog wel winst te behalen!

Theo Mol

Citaat van: tdp op 17-09-2025  10:13 uMooie oplossing, wel! Vraag me wel af waarom je zou willen coldcrashen, mocht je dat technisch gezien al kunnen met onze koelkasten. Het bier, indien bedoeld, wordt toch wel helder!
Coldcrashen is waarschijnlijk niet wat ik doe, daarbij stel ik me een veel drastischer koeling voor.

Ik heb de gewoonte het bier te laten gisten bij ongeveer 18 tot 22°C, afhankelijk van het recept, de gist, enzovoorts. Als het bier is uitgegist zet ik de temperatuur 2 of 3 dagen een paar graden hoger om de gist wat rommel te laten opruimen en daarna koel ik het 3 dagen of wat langer (tot ik tijd heb om te bottelen), op 14°C.
Misschien is dit een beetje omslachtig, het zorgt ervoor dat mijn bieren goed hergisten met weinig depot.

tdp

Vooropgesteld, een ieder zijn werkwijze! En wanneer die goed werkt, geen reden tot aanpassing, toch?


Jacques

Citaat van: seed7 op 17-09-2025  10:35 u@Jacques blijkbaar heeft "niemand" je twee artikelen gelezen, "de oplossing" voor je vraag "Hoe voorkom je dat water uit je waterslot in je bier komt?" staat toch heel duidelijk in https://www.hobbybrouwen.nl/site/veel-gestelde-vragen/17-keer-waterslot/#elementor-toc__heading-anchor-17?"

ingo

Tja, het klopt dat lang niet iedereen deze artikelen leest terwijl het schrijven ervan wel de nodige tijd kost...

hansHalberstadt

Even gevolgd wat er gebeurt met een fles met 100% koolzuur omgekeerd met de hals in een potje water.
Fles was helemaal gevuld met koolzuur en ziet er na een dag zo uit: nu bijna halfvol gezogen met water.

kooluur1.jpg
kooluur2.jpg

Dus er is behoorlijk wat koolzuur opgelost in het water waardoor water naar binnen is gezogen.

GeHan

Citaat van: Theo Mol op 17-09-2025  09:39 uNu mag iemand mij nog uitleggen hoe er onderdruk kan ontstaan door het weglekken van CO2 via de wand van de slang, en waarom dat een kwestie is.

Misschien voert het hier wat ver maar omdat ik het effect hier te berde gebracht heb, wil ik een poging wagen.
Het blijkt dat gasmoleculen, omdat ze zo klein zijn, tussen de moleculen die de wand vormen kunnen bewegen. Het effect is beperkt maar voor een klein deel van de moleculen lukt het zelfs om de ander kant van de wand te bereiken. Nu ligt het aan het materiaal (afstand tussen de wand-moleculen en de interactie met het gasmolecuul) hoeveel moleculen het lukt om er echt helemaal doorheen te komen. Metalen hebben een zeer dicht kristalrooster en zijn daarom erg geschikt als gascontainer. Glas ik ook erg gasdicht maar polymeren vertonen relatief grote gaten tussen de polymere-ketens en laten ordes meer gas door. Maar ook hier zijn er relatief dichte (kristalijne) maar ook minder gasdichte (amorfe) varianten en Siliconen-slang heeft een relatief hoge gasdoorlaatbaarheid.
Naast de materiaal interactie is de kans dat een molecuul door de wand heen komt evenredig met het aantal moleculen van elk type molecuul dat er op de wand botst (partiele druk) en dikte van de wand. Dus hoe meer gasmoleculen van een bepaald type en hoe dunner de wand hoe meer gasmolekulen het lukt om door de wand te dringen. In omgekeerde richting vind deze permeatie ook plaats, maar netto is er een permeatie stroom van de geconcentreerde zijde naar de minder geconcentreerde zijde (verschil in partiele druk aan weerszijde van de wand).

Nu permeeert er door de wand van een 1.5 m lange siliconen blow-off slang zoveel CO2 dat een vat met een kopruimte van 20 liter in 4.7 dagen nog maar 37 % CO2 partiele CO2-druk heeft, als er geen zuurstof of stikstof van buiten naar binnen permeeren.
Maar er permeert wel substantieele hoeveelheden zuurstof en stukstof van buiten naar binnen zodat de totale druk enkel tijdelijk een kleine onderdruk vertoont. Dus die tijdelijke onderdruk geeft aan dat er ook Zuurstof door de wand naar binnen permeert, met een aanzienlijk oxydatie risico al na enkele dagen.
Dus om het oxydatie risico te beperken zou je de Siliconen blow-off beter enkel tijdelijk gebruiken of deze vervangen door een mindere permeabele variant zoals de  EVA-barriere slang of een Teflon-slang die veel gasdichter zijn.

Zie ook: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,48060.msg705681.html#msg705681

Ik hoop dat eea hiermee wat duidelijker is geworden. :proost:


seed7

Citaat van: hansHalberstadt op 17-09-2025  12:21 uMijn oplossing is daarom gewoon koolzuur toevoeren uit een koolzuurcilinder bij 1 mbar overdruk

Als ik Engels tap, met de handpomp, kun je geen "overdruk" op je vat hebben, dan spuit het uit de tap. Omdat de rotatie laag kan zijn wil je ook niet dat er lucht wordt toegevoerd (hoort natuurlijk wel). Daarvoor gebruik ik een instelbare gasdrukregelaar 0-30 mbar, ingesteld op nabij 0. Conceptueel het zelfde.

ingo

Theo Mol

Citaat van: GeHan op 21-09-2025  21:59 uomdat ik het effect hier te berde gebracht heb, wil ik een poging wagen

Dank je, dit is een duidelijke uitleg.
Ik lees hierin: een meer gasdichte slang zou dus uittredende kooldioxide en intredende zuurstof en stikstof kunnen verminderen.

Nu ga ik nog heel lang nadenken over de verhouding tussen de effecten van de permeabele slang en het open uiteinde ervan.

hansHalberstadt

Citaat van: seed7 op 22-09-2025  07:19 uDaarvoor gebruik ik een instelbare gasdrukregelaar 0-30 mbar, ingesteld op nabij 0. Conceptueel hetzelfde.

We hebben het over hetzelfde, maar 30 mBAR is voor mij nog zelfs veel te veel want op een deksel van het gistingsvat van  200 cm² levert dat nog steeds 6 kg kracht die het deksel open drukt en dus alle toegevoerde CO₂ laat ontsnappen. Daarom heb ik zo'n 30 MBAR gasreduceer omgebouwd naar ca 1 mbar of nog lager. 

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.