Gist bewaren met of zonder voeding

Gestart door hansHalberstadt, 19-01-2025 14:19 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 0 gasten bekijken dit topic.

hansHalberstadt

Ik ga stoppen met deze discussie. Blijkbaar is er te veel weerstand om mee te willen denken vanuit vastgeroeste ideeën. Dat is wat je vaker ziet bij een iets verfrissende of vernieuwende manier van denken. Ik doe het testje wel en dan hebben we het resultaat over een paar maanden. Gist bewaren op gedestilleerd water en op appelsap. 

Snelbier

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  09:03 u.. Ik doe het testje wel en dan hebben we het resultaat over een paar maanden. gist bewaren op gedestilleerd water en op appelsap. 
Hoe ga je de vitaliteit meten?  Vitaliteit ging het allemaal om.
Volgende vraag is natuurlijk hoe lang de gist goed blijft.
Zou graag het resultaat/verschil na een jaar of langer zien, maar hebben we nu natuurlijk niets aan.
Succes, Snelbier

Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  09:03 uIk ga stoppen met deze discussie. Blijkbaar is er te veel weerstand om mee te willen denken vanuit vastgeroeste ideen. Dat is wat je vaker ziet bij een iets verfrissende of vernieuwende manier van denken. Ik doe het testje wel en dan hebben we het resultaat over een paar maanden. Gist bewaren op gedestilleerd water en op appelsap. 

Ik snap je frustratie, maar ik denk dat niemand antwoorden heeft en meten is weten, zoals je zelf zegt. Ik denk alleen dat een paar maanden te kort is, je moet eerder denken aan een periode tussen één en twee jaar. En als je vitaliteit kan meten (methyleenblauw) zou dat mooi zijn.

hansHalberstadt

Citaat van: Snelbier op 21-01-2025  10:15 uHoe ga je de vitaliteit meten?  Vitaliteit ging het allemaal om.
Volgende vraag is natuurlijk hoe lang de gist goed blijft.
Zou graag het resultaat/verschil na een jaar of langer zien, maar hebben we nu natuurlijk niks aan.
Succes, Snelbier
Vitaliteit kan ik meten door de gist van beide porties te verdunnen tot dezelfde optische dichtheid (daar heb ik een opstellinkje voor) en dan met hetzelfde aantal cellen een identieke starter te maken van bv 5 x 50 ml en dan te vergelijken wanneer beide gaan gisten. Eventueel kan ik dat proefje herhalen, want ik kan steeds wat slurry opzuigen en de rest in de koelkast verder laten verouderen. Dus kan kun je ook tussenresultaten zien.

Overigens zag ik in de links die gegeven waren nergens dat deze optie met extra voeding wegzetten was meegenomen. Dus ook niet gek dat er dan alleen conclusies en aanbevelingen zijn over wat wel is meegenomen (water, agar zout etc.).

hansHalberstadt

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  10:24 uIk snap je frustratie, maar ik denk dat niemand antwoorden heeft en meten is weten, zoals je zelf zegt. Ik denk alleen dat een paar maanden te kort is, je moet eerder denken aan een periode tussen één en twee jaar. En als je vitaliteit kan meten (methyleenblauw) zou dat mooi zijn.
Dat niemand antwoorden heeft is niet erg en ook logisch. punt is vooral de getoonde weerstand tegen de manier van denken die het bij voorbaat al ontmoedigt. Maar zoals gezegd is dat iets wat overal optreedt over de hele wereld, dus zit gewoon in onze genen om bij het oude vertrouwde te blijven. Gelukkig zijn er ook veel mensen die blijkbaar net wat andere genen hebben en zorgen dat ondanks de weerstand er toch vooruitgang komt in de wereld. anders zaten we nog met stoomtreinen en pen en papier en brieven ipv computers en mobieltjes die alles kunnen.   

brouwerwaldonk

Ik bewaar mijn gist op glyserol in de vriezer.

hansHalberstadt

Citaat van: brouwerwaldonk op 21-01-2025  11:35 uIk bewaar mijn gist op glyserol in de vriezer.

Citaat van: Schanulleke op 20-01-2025  13:36 uMet invriezen gaat het alle kanten op. Van 8 stammen die ik de afgelopen 16 maanden heb ingevroren, kwamen er 2 niet meer tot leven en van 4 anderen duurden het reanimeren meer dan 3 dagen. Voor mij dus geen methode om een gistbank mee op te bouwen: je kan er niet van op aan, niet betrouwbaar. Ik ben dus weer terug bij de schuine buis.

Glycerol en vriezer is een beproefde methode die het probleem van voedseltekort omzeilt omdat het metabolisme 100% wordt stilgelegd in de vriezer. maar wel gek dat het bij jou goed werkt (en bij mij ook) en bij Schanulleke niet.

Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  11:47 uGlycerol en vriezer is een beproefde methode die het probleem van voedseltekort omzeilt, omdat het metabolisme 100% wordt stilgelegd in de vriezer. Maar wel gek dat het bij jou goed werkt (en bij mij ook) en bij Schanulleke niet.

Het werkt wel, maar bewaartijden vallen tegen en je kunt er niet van op aan: sommige culturen kunnen er niet goed tegen en starten niet meer op of zijn gemankeerd. Het is niet vanzelfsprekend dat je na 3 jaar een buisje kan ontdooien en dat het dan werkt; dat is te mooi voorgesteld. Bovendien word ik wat nerveus van die lange opstarttijden van 3 dagen of meer. Dus niet iets om een gistbank mee te onderhouden. Dus als ik invries en ik moet voor de zekerheid binnen laten we zeggen 12-18 maanden weer reanimeren, dan kan ik toch net zo goed voor schuine buizen gaan met een ongeveer even lange bewaarperiode en kortere opstarttijden.

hansHalberstadt

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  12:11 uHet werkt wel, maar bewaartijden vallen tegen en je kan er niet van op aan

Dus als ik invries en ik moet voor de zekerheid binnen laten we zeggen 12-18 maanden weer reanimeren, dan kan ik toch net zo goed voor schuine buizen gaan met een ongeveer even lange bewaarperiode en kortere opstartijden.
Schuine buis is zeker robuust, maar na een jaar krijg ik wel soms problemen en advies is dacht ik om schuine buis 2x per jaar over te enten, dus 12 maanden is dan wel het maximum, althans dat blijkt bij mij.

Alleen snap ik niet waarom eenmaal ingevroren gist nog een bewaartijd heeft, immers wat zou er nog kunnen gebeuren als het metabolisme stil ligt wat het opkweken daarna belemmert?


Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  12:17 uSchuine buis is zeker robuust, maar na een jaar krijg ik wel soms problemen en advies is dacht ik om schuine buis 2x per jaar over te enten, dus 12 maanden is dan wel het maximum, althans dat blijkt bij mij.

Alleen snap ik niet waarom eenmaal ingevroren gist nog een bewaartijd heeft, immers wat zou er nog kunnen gebeuren als het metabolisme stil ligt wat het opkweken daarna belemmert?

Zie dit artikel, tabel 2. Ik heb het al eerder gedeeld, kennelijk niet gelezen. Het is niet zo dat er in de vriezer niets meer gebeurd. Na 21 maanden heb je een land met 100 miljoen inwoners uitgemoord tot er nog maar 1000 zijn.

sidari2009.pdf

hansHalberstadt

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  12:23 uZie dit artikel, tabel 2. Ik heb het al eerder gedeeld, kennelijk niet gelezen. Het is niet zo dat er in de vriezer niets meer gebeurd. Na 21 maanden heb je een land met 100 miljoen inwoners uitgemoord tot er nog maar 1000 zijn.

sidari2009.pdf
Nog niet eerder gelezen inderdaad. Maar klinkt niet echt hoopvol. Het idee was altijd dat na invriezen er niet zoveel meer gebeurt, maar hieruit blijkt dat bewaren op agar of in de koelkast misschien nog wel meer overlevingskans geeft.

Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  12:30 uNog niet eerder gelezen inderdaad. Maar klinkt niet echt hoopvol. Het idee was altijd dat na invriezen er niet zoveel meer gebeurt, maar hieruit blijkt dat bewaren op agar of in de koelkast misschien nog wel meer overlevingskans geeft.

De oudste back-ups op schuine buis van 14 maanden wilde binnen 36 uur weer opstarten. Bovendien verkoopt Brewlab gisten op slants met een BB van 12 maanden na productie. Dus ik heb er wel vertrouwen in.

Snelbier

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  12:23 uZie dit artikel, tabel 2. Ik heb het al eerder gedeeld, kennelijk niet gelezen. Het is niet zo dat er in de vriezer niets meer gebeurd. Na 21 maanden heb je een land met 100 miljoen inwoners uitgemoord tot er nog maar 1000 zijn.

sidari2009.pdf
Valt me ook tegen dat je alleen al door het invriezen (dag-3) al 80% kwijt bent.
Komt wel een beetje overeen met mijn Westmalle-diepvries van 2022. Na een paar maanden de 1e weer opgekweekt, en duurde onverwacht 2 dagen tot het aansloeg.
Nu 3 jaar verder lukt het nog steeds binnen 3 dagen, lijkt dan weer mazzel?
Potjes slurry uit de koelkast komen meestal binnen een paar uur tot leven, ook na 2 maanden bewaren.
Ooit potje bewwaard met wat vers wort, maar was na 4 maanden verrot.  Niet schoon gewerkt :weetniet:
Ik ga de 'isotone' bewaring proberen, lekker simpel.
Proost, Snelbier

hansHalberstadt

Die 80% kwijt is bekend. Dat komt door het invriezen waarbij gewoon 80% van de cellen stukgeprikt wordt. Maar dat het daarna ook nog verder afneemt, zou ik niet verwachten. Dit is blijkbaar ook niet wat snelbier ziet en is eigenlijk ook niet mijn ervaring. Ik heb hier ook nog wel ingevroren gist van een paar jaar oud in de vriezer en ook wel eens gebruikt. Maar die studie zal wel grondig gedaan zijn. 

Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 21-01-2025  14:44 uDie 80% kwijt is bekend. Dat komt door het invriezen waarbij gewoon 80% van de cellen stukgeprikt wordt. Maar dat het daarna ook nog verder afneemt, zou ik niet verwachten. Dit is blijkbaar ook niet wat snelbier ziet en is eigenlijk ook niet mijn ervaring. Ik heb hier ook nog wel ingevroren gist van een paar jaar oud in de vriezer en ook wel eens gebruikt. Maar die studie zal wel grondig gedaan zijn.

Het is soms wel 99% dat je meteen al kwijt bent. Maar ja, wat ik al zei, je kunt er niet van op aan dat het altijd goed gaat en dat is voor het onderhouden van een gistbankje einde oefening. Ik ga nog wel wat experimenteren met trehalose ipv glycerol of combinaties van beide, dat schijnt beter te werken.

hansHalberstadt

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  14:53 uHet is soms wel 99% dat je meteen al kwijt bent. Maar ja, wat ik al zei, je kunt er niet van op aan dat het altijd goed gaat en dat is voor het onderhouden van een gistbankje einde oefening. Ik ga nog wel wat experimenteren met trehalose ipv glycerol of combinaties van beide, dat schijnt beter te werken.
Well offtopic, maar goed: je kunt het glycerol percentage zo hoog maken dat het zelfs bij -20 niet meer bevriest. Dus dan neem ik aan dat de cellen dan ook niet kapotvriezen en dus die 80 of 99% omlaag gaat. Alleen weet ik niet of dat dan weer een nadeel oplevert ergens anders bv te hoge concentratie waardoor het spul ook kapot gaat. 

Schanulleke

Dat artikel van Sidari gaat over 50% Glycerol, maar ik denk dat het op hetzelfde neerkomt. Als je bv 20% neemt en langzaam invriest krijg je extracellulair ijs. Je krijgt dus een soort slush, net als bij limonade dat je invriest. De resterende vloeistof zal ook een veel hogere concentratie Glycerol hebben.

Verder vermoed ik dat de gist bij temperaturen boven 0°C ook al niet goed tegen Glycerol kan. Ik heb wel eens vitale gist 24 uur in 20% Glycerol laten staan, maar dat zag er ook al niet best uit.

Bijgevoegd artikel, met name Fig. 1, geeft goed aan wat er zoal gebeurt bij invriezen.

d4md00174e.pdf

hansHalberstadt

Even een update. Ik had een potje met 50 ml appelsap en theelepeltje verboden vrucht gist van een brouwsel op 14 jan 2023 in de koelkast gezet zodat de gist rustig kon gaan slapen met wat appelsap als voeging. Dat potje heb ik 24 uur geleden uit de koelkast gehaald, afgegoten zodat ik alleen nog een dun laagje gist op de bodem had, 200 ml appelsap erbij en daarna op de roerder gezet bij 25 °C. Zojuist eerste tekenen van gisting gezien (sis bij openen dekseltje)

Dat bewijst dan gist van een jaar oud in de koelkast met appelsap als voeding een jaar kan overleven en dan nog redelijk snel is op te kweken. Die gist zal ik na opkweken en uit laten gisten en bezinken dan weer verdelen in 2 identieke porties. 1 met water en een met appelsap en dan weer terug in de koelkast en over een paar maanden de opkweek test doen.   

hansHalberstadt

Citaat van: Schanulleke op 21-01-2025  12:23 uZie dit artikel, tabel 2. Ik heb het al eerder gedeeld, kennelijk niet gelezen. Het is niet zo dat er in de vriezer niets meer gebeurd. Na 21 maanden heb je een land met 100 miljoen inwoners uitgemoord tot er nog maar 1000 zijn.

sidari2009.pdf
Vanavond was 'gistexpert' Jasper Akerboom van Jasperyeast op bezoek bij Triple-W. Ik heb hem deze vraag nog eens expliciet gesteld. Zijn antwoord was dat waarschijnlijk temperatuur ripple in de vriezer de oorzaak is. (Door het aan/uit principe waarmee en vriezer koelt) Dus zou je dat kunnen oplossen door de gist te bewaren in een doosje van piepschuim zodat de temperatuurschommelingen niet bij de gist terechtkomen.

En vloeibare gist zou je dan het beste kunnen bewaren volgens Jasper met een druppeltje slaolie om de celwanden intact te houden. Geen gedestilleerd water want dat is slecht voor osmotisch evenwicht. Zuur milieu zoals appelsap is ook slecht, pH=6 is optimaal, dus bv bewaren in steriele wort met extra voeding, maar dus meer dan alleen suiker dus in principe de stoffen die de gist nodig (vitamines, mineralen, spore elementen) heeft, zou de bewaartermijn verlengen.

Schanulleke

Citaat van: hansHalberstadt op 25-01-2025  00:45 uVanavond was 'gistexpert' Jasper Akerboom van Jasperyeast op bezoek bij Triple-W. Ik heb hem deze vraag nog eens expliciet gesteld. Zijn antwoord was dat waarschijnlijk temperatuur ripple in de vriezer de oorzaak is. (Door het aan/uit principe waarmee en vriezer koelt) Dus zou je dat kunnen oplossen door de gist te bewaren in een doosje van piepschuim zodat de temperatuurschommelingen niet bij de gist terechtkomen.

Het zit in een piepschuim doos en in de vriezer is het -23 +/- 1°C. Het is gewoon niet zo'n robuuste methode, dus ik geloof het verder wel.

Citaat van: hansHalberstadt op 25-01-2025  00:45 uEn vloeibare gist zou je dan het beste kunnen bewaren volgens Jasper met een druppeltje slaolie om de celwanden intact te houden. Geen gedestilleerd water want dat is slecht voor osmotisch evenwicht. Zuur milieu zoals appelsap is ook slecht, pH=6 is optimaal, dus bv bewaren in steriele wort met extra voeding, maar dus meer dan alleen suiker dus in principe de stoffen die de gist nodig (vitamines, mineralen, spore elementen) heeft, zou de bewaartermijn verlengen.

Sla- of olijfolie mengen niet met water, dus beter zou zijn Polysorbaat 80 ook wel Tween 80 genoemd. Osmotisch evenwicht bereik je met 0,8% Keukenzout (NaCl). Dus: water aanzuren met ascorbinezuur tot pH=6, 0,8% NaCl en een druppeltje Tween 80.

Of

Gist wegzetten in YPD-medium of iets home-made dat daar op lijkt


seed7

Wat wil je als je gist wilt bewaren?

De chronologische levensduur verlengen.

Om de chronologische levensduur te verlengen moet je voorkomen dat de cel zich deelt. Hoe doe je dat? Onttrekken van voedingsstoffen. Gistcellen in een rijke omgeving gaan bij 4°C gewoon door met delen, zij het langzaam. Pas bij een tekort aan voedingsstoffen wordt het metabolisme op spaarstand omgeschakeld. De andere optie om het metabolisme zeer sterk af te remmen is invriezen (-80°C).

De levensduur van een gistcel wordt niet in tijdseenheden gemeten (chronologisch) maar in hoeveel delingen de cel achter de rug heeft. Een cel sterft als, er als als gevolg van het delen, zodanig veel littekens op de celwand zijn ontstaan dat een cel geen voedingsstoffen meer kan opnemen. Om te voorkomen dat een cel zich te vaak deelt, onttrek je de cel aan voedingsstoffen.

Als je slurrie wilt bewaren heb je twee opties: met jongbier en al in de koelkast, houdbaarheid 1-2 jr. Of, in een vat, kamertemperatuur en blijven bijvoeren en met enige regelmaat overhevelen om van overtollige slurrie af te komen. Het nadeel van de tweede methode (en de eerste methode met bijvoeren) is dat je dan ook alle verontreiniging die in de slurrie zit mee opkweekt. Je zult voor gebruik een reinstrijk moeten doen.

De eerste methode zonder bijvoeren heeft als voordeel dat er alcohol in zit en daarmee de groei van vele potentiele verontreinigingen belemmerd worden. Ja, de pH is laag, maar dat heeft de gist zelf gedaan en is m.i. geen echt probleem, bovendien zijn menige mogelijke contaminanten hier helemaal niet van gediend.

Kleine hoeveelheden gist bewaren, op zout water, schuine buis, invriezen (-80°C), diepvries (matig en niet voorspelbaar).


ingo

hansHalberstadt


Citaat van: Schanulleke op 25-01-2025  11:56 uSla- of olijfolie mengen niet met water
Ik had er zelf ook nog nooit van gehoord, maar Jasper is gistexpert en gepromoveerd in Wageningen, dus ik neem even aan dat hij dat ook wel weet als hij zegt een druppeltje olie.

hansHalberstadt

Citaat van: seed7 op 25-01-2025  13:19 uWat wil je als je gist wilt bewaren?

De chronologische levensduur verlengen.

Om de chronologische levensduur te verlengen moet je voorkomen dat de cel zich deelt.
Waarom zou delen een probleem zijn? Daardoor krijg je toch juist verse cellen die dus langer mee gaan? Ik begreep van Jasper juist dat je gist juist in goede conditie houdt door hem gewoon rustig steeds door te laten gisten.

seed7

Citaat van: hansHalberstadt op 25-01-2025  23:55 uWaarom zou delen een probleem zijn? Daardoor krijg je toch juist verse cellen die dus langer mee gaan? Ik begreep van Jasper juist dat je gist juist in goede conditie houdt door hem gewoon rustig steeds door te laten gisten.

Wat gebeurt er bij een deling? Het is letterlijk, deling. Van 1 wordt twee. Een deling is niet helemaal 50/50, maar het resultaat is twee cellen met minder van alles dan die ene cel had. Twee zwakkere cellen, met minder voorraden en essentiele bouwstoffen voor de celwand.

Wat is de remedie? Voeden. Niet wat suiker maar een flinke plens wort. Maar we hebben het over slurrie, die is niet rein. Die wil je niet voeren (voor hergebruik), zoals ik hierboven heb beschreven.

Het hele concept om slurrie lang (langer dan 2 weken) te willen bewaren is gewoon raar. Als je bewust gist voor een lange termijn wilt bewaren zijn er veel betere methoden.

ingo

hansHalberstadt

Citaat van: seed7 op 26-01-2025  08:32 uWat gebeurt er bij een deling? Het is letterlijk, deling. Van 1 wordt twee. Een deling is niet helemaal 50/50, maar het resultaat is twee cellen met minder van alles dan die ene cel had. Twee zwakkere cellen, met minder voorraden en essentiele bouwstoffen voor de celwand.

Wat is de remedie? Voeden. Niet wat suiker maar een flinke plens wort. Maar we hebben het over slurrie, die is niet rein. Die wil je niet voeren (voor hergebruik), zoals ik hierboven heb beschreven.

Het hele concept om slurrie lang (langer dan 2 weken) te willen bewaren is gewoon raar. Als je bewust gist voor een lange termijn wilt bewaren zijn er veel betere methoden.

Dat is een andere discussie: De vraag of je slurry lang wilt bewaren ivm mogelijke besmettingen. Het ging hier over de vaag of je het lang kunt bewaren en wat je dan kunt doen om dat te verlengen.

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.