Test bottelgisten

Gestart door Jacques, 21-08-2023 22:47 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Jacques

Aanleiding test
Hier op het forum hebben we het in het verleden vaker over gehad dat steeds meer brouwerijen zijn die een hergisting op de fles uitvoeren, daarvoor niet meer de gist gebruiken van de hoofdgisting maar een speciale bottelgist. De reden waarom dat gedaan zou worden is dat bottelgist speciaal geselecteerd is op het vergisten van enkelvoudige suikers die toegevoegd worden vlak voor het bottelen en goed flocculeren. Door een goede flocculatie is het bier snel helder na beëindiging van de hergisting op de fles en plakt de gist beter op de bodem van de fles. Er komt zo minder gist in je glas bij het uitschenken van je bier.

Hoewel er speciale bottelgisten zijn, zijn er ook nog steeds brouwerijen die hun bieren afvullen met de gist die ook gebruikt wordt voor de hergisting. Vaak wordt hiervoor vers opgekweekte gist gebruikt die heel vitaal is. Het voordeel hiervan is dat er maar weinig gist hoeft te worden toegevoegd voor een goede hergisting en dat er minder gist in een flesje aanwezig is. Dat is gewenst om zo min mogelijk last te hebben van autolyseproducten afkomstig van de toegevoegde gist.
Doordat er maar weinig gist in een flesje zit is het vaak wat lastiger om gist op te kweken uit een flesje. Als het lukt, is het de vraag of je speciale bottelgist hebt opgekweekt of de originele gist die ook gebruikt wordt voor de hoofdgisting.

Naar aanleiding van een opmerking van forumlid Hans Halberstadt dat je dit kunt testen door een vergisting uit te voeren met wort ben ik een dergelijke test gestart. Bottelgisten zouden namelijk alleen eenvoudige suikers vergisten en geen grotere complexe suikers.

Uitvoering test
Bij het aanmaken van het wort ben ik wat lui geweest. Ik heb hiervoor 2 potten gerstemoutsiroop van het bedrijf Horizon genomen. Deze heb ik verdund met 3,6 liter water en gedurende 15 minuten gekookt Het wort dat ik kreeg, had een begin SG van 1075. Het is altijd verrassend te zien dat als je moutextract kookt je zoveel eiwituitvlokking krijgt. Dat was ook deze keer. Het hete wort is in een kleine mandfles van 5 liter gedaan en deze is voorzien van een siliconen stop. Het wort heeft zo een uur of 6 natuurlijk afgekoeld.
Na het afkoelen van het wort is deze verspreid over 5 flessen. In elke fles is exact 650 g wort gedaan. Daarvoor is een weegschaal gebruikt die op 0,1 g nauwkeurig is. Voor de juiste dosering is naast deze weegschaal gebruik gemaakt van een pipet.
Vervolgens zijn de flessen voorzien van een overmaat aan gist. Er is door mij bewust gekozen voor een overmaat om zo sneller resultaten te krijgen.
Fles 1 -  1,5 g Fermentis F2 bottelgist
Fles 2 – 1,5 g Lallemand CBC-1 bottelgist
Fles 3 - 1,5 g Fermentis F2 bottelgist + 1,5 g Mangrove Jack's M31 (een diastaticus)
Fles 4 - 1,5 g Lallemand CBC-1 bottelgist  + 1,5 g Mangrove Jack's M31 (een diastaticus)
Fles 5 - 1,5 g Mangrove Jack's M31 (een diastaticus)

Het idee achter deze gistgiften is verschil tussen de F2 en de CBC-1 te ontdekken. De CBC-1 zou namelijk een zogenaamde killergist zijn en de F2 niet. Om dit te onderzoeken heb ik bij 2 flessen zowel een bottelgist als de Mangrove Jack's M31 geënt. Daarnaast heb ik bij 1 fles alleen de M31 geënt als controle. De keuze voor de M31 is ingegeven door het feit dat het een diastaticus gist is en dat deze door kan gisten na het bottelen.  Als de activiteit van de diastaticus gist gestopt kan worden door een bottelgist zou dat erg fijn zijn.

Eerste resultaten
De test loopt nu 4 dagen en de eerste resultaten zijn verrassend. Bij 2 van de 5 flessen (fles 3 en 4) is in totaal 3,0 g gist geënt. Verrassend is het dat de vergistingsgraad van de flessen 4 en 5 gelijk oplopen terwijl aan fles 4 qua gewicht 2 keer zo veel gist is toegevoegd.
Verder valt op de vergistingsgraad van fles 3 (F2 +M31) een beetje lager is dan die van fles 4 (CBC-1 + M31). Het lijkt er op dat de F2 meer de vergisting van de M31 remt dan de CBC-1.
En verder zie je dat de F2 en CBC-1 een lagere vergistingsgraad geven dan de M31. Dit is in lijn met de verwachting. Wel valt op dat de vergisting door deze bottelgisten tot nu toe nog niet minder wordt. Het is nog steeds een rechte lijn zonder dat er sprake is van een afbuiging ten teken dat de vergisting minder snel verloopt.

Test bottelgisten 230821.png

Nog geen eindresultaat
De test gaat nog een tijd door. Ik ben heel benieuwd naar de uiteindelijke vergistingsgraden.


Snelbier

Titel onderwerp wijzigen? Voorkomt verwarring. Ik stond ook op verkeerde been..
Het gaat om bottelgisten van commerciëlen, en NIET om bijv Fermentis-F2 of Lallemand-CBC-1, bekende bottelgisten voor hobbybrouwers.

Blijft een leuke test, alle waardering voor je inzet  :groots:
Proost, Snelbier.

Jacques

Citaat van: Snelbier op 22-08-2023  17:13 uTitel onderwerp wijzigen? Voorkomt verwarring. Ik stond ook op verkeerde been..
Het gaat om bottelgisten van commerciëlen, en NIET om bijv Fermentis-F2 of Lallemand-CBC-1, bekende bottelgisten voor hobbybrouwers.

De test gaat wel degelijk om de Fermentis F2 en Lallemand CBC-1...
Door middel van deze test wordt gepoogd inzicht te krijgen in vergistingseigenschappen van deze gisten. Door daarin inzicht te krijgen kan hopelijk achterhaald worden of je de originele gist te pakken hebt of niet.

Snelbier

Citaat van: Jacques op 22-08-2023  19:56 uDe test gaat wel degelijk om de Fermentis F2 en Lallemand CBC-1...
Door middel van deze test wordt gepoogd inzicht te krijgen in vergistingseigenschappen van deze gisten. Door daarin inzicht te krijgen kan hopelijk achterhaald worden of je de originele gist te pakken hebt of niet.
Totaal overheen gekeken..  Blijft een leuke test.
Ben ook benieuwd naar de 'killer-factor' van CBC1. Heb ooit gelezen dat niet alle gisten er even gevoelig voor zijn.
Zelf een paar maanden geleden een bock vergist met W34/70, ruim gedoseerd. SG-end bleef 8pt boven verwachting, 2 weken lang.  Gebotteld met CBC1.  Na 3 weken toch gushers, SG 10pt gedaald.  Kan ook een infectie zijn, maar ik zou niet weten waarmee aangezien ander bier toen gebotteld prima was.
Proost, Snelbier.

Pieter1954

Ik gebruik tot nu toe bij al mijn brouwsels de F2 bottelgist. Eigenlijk naar alle tevredenheid.
Onlangs heb ik bij een bestelling toch ook maar eens de CBC-1 mee laten komen. Ik kom pas in oktober weer aan een nieuw brouwsel toe en zal hem dan uitproberen. In de tussentijd ben ik heel benieuwd naar de resultaten en discussies in dit draadje.

Jacques

Citaat van: Snelbier op 23-08-2023  08:33 uBen ook benieuwd naar de 'killer-factor' van CBC1. Heb ooit gelezen dat niet alle gisten er even gevoelig voor zijn.

Het lijkt erop dat ook de MJ M31 (een diastaticus) ook niet erg gevoelig is voor killerfactor van de CBC-1.
Op basis van de test (n=1) lijkt het dat de F2 de vergisting van de M31 meer remt dan de CBC-1. Heel verrassend, vind ik.

Als er meer leden een soortgelijke test willen uitvoeren met andere gisten en andere wortsamenstellingen krijgen meer duidelijkheid. Dit soort testen kosten de nodige tijd, maar zijn erg leerzaam. Zo valt bij mij op dat de inhoud van fles 3 (F2 +M31) lichter van kleur is dan die van de andere flessen. Qua vergistingsgraad scoort deze fles minder dan de flessen 4 en 5 waaraan ook M31 is toegevoegd. Aan het begin van de vergisting was de kleur van alle 5 flessen gelijk. Inmiddels wordt de kleur van fles 3 donkerder door een afname van de vergistingsactiviteit.

Jacques

Even een update om de voortgang van de test te laten zien.

Test bottelgisten 230826.png

Te zien is dat de toegevoegde bottelgisten bij de Mangrove Jack's M31 Belgian Tripel weinig of geen invloed hebben op de vergistingsgraad, dit ondanks dat gestart is met meer gist in totaal. Bij de M31 heeft de aanwezigheid van de CBC-1 geen effect op de vergistingsgraad. De combinatie M31 en F2 zorgt voor een iets lagere vergistingsgraad tot nu toe, maar die combi is op dit moment bezig met een inhaalactie.

Aan de knik bij de grafieklijnen met de M31 kun je afleiden dat er ongeveer 60% van het wort bestaat uit eenvoudige suikers (monosacharides en disacharides). De vergistingsgraad van de M31 ligt volgens Mangrove Jack's op 80 - 82%. Zo te zien loopt de vergisting inderdaad daar naartoe.

Bottelgisten zouden alleen eenvoudige suikers aankunnen en ook dat lijkt door deze test bevestigd te worden. Opvallend is dat de F2 tot nu toe meer suikers heeft vergist dan de CBC-1, maar het verschil wordt langzaam kleiner. En verder valt het mij op dat de bottelgisten rustig hun tijd nemen, zeker als je je bedenkt dat bij deze test een grote overmaat aan gist is geënt.

De test loopt nog steeds. Over een aantal dagen zal ik weer een update plaatsen.

Snelbier

Opmerkelijk dat CBC1 zijn 'killer-functie' niet lijkt waar te maken in combi met M31.
Mangrove Jack's M31 is volgens hun datasheet killer-sensitive, dus gevoelig voor killer-gist.

MJI is overigens de enige (mij bekende) fabrikant die voor haar gisten aangeeft of ze reageren op 'killer-gist'.
Vind ik netjes en waardevolle info, maar lijkt niet te kloppen?  :weetniet:
Vraagt om meer test.. Onder welke omstandigheden doodt CBC1 andere (gevoelige) gisten.
Moet CBC1 de overhand hebben qua actieve cellen om het waar te maken?
Zou het een prachtige test vinden om dit uit te vogelen, maar heb al amper tijd om lekker bier te brouwen. En dat gaat echt voor alles  :proost:
Proost, Snelbier. 


hansHalberstadt

Citaat van: Snelbier op 27-08-2023  08:02 uOpmerkelijk dat CBC1 zijn 'killer-functie' niet lijkt waar te maken in combi met M31.
Hoe concludeer je dat?

Jacques

Citaat van: Snelbier op 27-08-2023  08:02 uMoet CBC1 de overhand hebben qua actieve cellen om het waar te maken?
Bij deze test is net zo veel M31 als CBC-1 geënt aan het begin van de vergisting. 2,3 g per liter wort met een begin SG van 1075.

Snelbier

Citaat van: hansHalberstadt op 27-08-2023  11:56 uHoe concludeer je dat?
Zie vergistingsgrafiek van Jacques.
Verloop M31 met CBC1 wijkt weinig af van pure M31.
Ik zou verwachten/hopen dat het verloop richting pure CBC1 gaat, maar dat is in deze test niet zo.

Citaat van: Jacques op 27-08-2023  14:59 uBij deze test is net zo veel M31 als CBC-1 geënt aan het begin van de vergisting. 2,3 g per liter wort met een begin SG van 1075.
Vandaar dus mijn opmerking dat misschien meer tests nodig zijn om te bepalen onder welke omstandigheden CBC1 de andere gist gaat remmen.
Kan me voorstellen dat CBC1 bij bottelen (weinig ander actief gist) wél de oude gist doodt, maar vereist de nodige tests.
Proost, Snelbier

Jacques

Citaat van: Snelbier op 27-08-2023  17:05 uKan me voorstellen dat CBC1 bij bottelen (weinig ander actief gist) wél de oude gist doodt, maar vereist de nodige tests.

Volgens Lallemand zijn niet alle biergiststammen gevoelig voor de killerfactor van de CBC-1. Toch zou je volgens Lallemand voorzichtig moeten zijn met deze bottelgist om te voorkomen dat je bij volgende brouwsels er last van krijgt.
"LalBrew CBC-1™ is a killer yeast, meaning it will secrete a toxic protein that can inhibit killer sensitive strains (most brewing strains are killer sensitive). While this is a positive yeast trait when conducting a pure fermentation/refermentation with CBC-1, extra care should be taken to ensure proper cleaning procedures are in place to avoid any cross contamination with other brews."
 

Chinook

Interessant! Ik heb een tijd geleden een soortgelijke proef gedaan om te zien wat de vergisting was van verschillende wijn- en bottelgisten in een medium-zwaar bier. Ik heb geen interactie gemeten, maar ik kwam zelf tot de voorlopige conclusie dat ze allemaal redelijk ver door gingen. Ik zou de exacte codes en getallen even op moeten zoeken, maar uit mijn hoofd scoorde US-05 het beste en Lallemand Voss ongeveer gelijk met de wijngisten.

Overigens moet ik zeggen dat het verschil tussen F2 en CBC-1 samen met M31 dusdanig klein is dat ik er geen conclusies uit zou trekken. Het verschil in absolute vergisting is interessanter vind ik. Ook aangezien ikzelf uiteindelijk op een SVG van minimaal 65-70% kwam uit mijn hoofd.

Jacques

Citaat van: Chinook op 31-08-2023  10:57 uOverigens moet ik zeggen dat het verschil tussen F2 en CBC-1 samen met M31 dusdanig klein is dat ik er geen conclusies uit zou trekken.
Die verschillen zijn inderdaad minimaal. De killer-factor van de CBC-1 lijkt weinig invloed te hebben bij de M31. Er zijn meer tests nodig om meer inzicht te krijgen.
 

Jacques

De test is klaar. De laatste 24 uur is geen daling meer geweest van het SG. Daarvoor was de daling minimaal, een teken dat de vergisting nagenoeg klaar was.
Het is grappig om te zien dat de eindstand van de F2 en CBC-1 gelijk is. Het is voor mij ook duidelijk dat deze gisten naast tijdens het bottelen toegevoegde kristalsuiker (sucrose) of dextrose (glucose) ook maltose vergist.
Bronnen die ik geraadpleegd heb op het internet geven heel verschillende verhoudingen van de suikers in het wort. Niet zo heel vreemd want de suikers die je krijgt tijdens het maischen zijn van heel wat factoren afhankelijk.

Een gemiddeld wort bestaat uit:

1,5% - 2% fructose
12% - 16% glucose
4% - 5% sucrose
35%- 45% maltose
12% - 15% maltotriose
20% - 30% dextrines

Het een en ander betekent dat de vergistingsgraad van een bottelgist op zo'n 55 tot 60% ligt en die van biergist tussen de 65 en 80%.

Bij de test die ik uitgevoerd heb, lag de vergistingsgraad van de F2 en CBC-1 op zo'n 58%.

De grafieken zien er als volgt uit.

Test bottelgisten 230903.png

Binnenkort start ik een nieuwe test om te kijken of de CBC-1 wel invloed heeft op de vergisting met andere gisten.

Kassuul

Thnx Jacques, super interessant  smile

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.