Vraag maischrendement

Gestart door Geert_d, 06-01-2022 17:10 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Geert_d

Ik heb een vraag over het maischrendement zoals dit in BrouwHulp wordt weergegeven.

Ik brouw met Grainfather en meet met een hydrometer de SG na het maischen, voor het koken en na het koken. Bij mijn laatste 2 brouwsels kom ik uit op ongeveer 85-90 % maischrendement en vervolgens meet ik voor koken nog maar rond de 60% rendement. Hoe moet ik dit interpreteren? Ik ben geneigd dan de te denken dat ik het lage rendement moet zoeken bij het spoelen, maar klopt dat wel?

Heb eigenlijk nog een tweede vraag waar ik met Google geen goed antwoord op krijg gevonden. Dat is in verlengde van bovenstaand: als oplossing voor lage SG voeg ik suiker aan het einde toe met BrouwHulp. Stel ik zou minder liters bier ook prima vinden, zou minder spoelwater dan geen betere oplossing zijn dan suiker achteraf toevoegen? Of maakt dat eigenlijk geen verschil met elkaar?

Dank voor jullie hulp!

Jacques

Citaat van: Geert_d op 06-01-2022  17:10 uIk heb een vraag over het maischrendement zoals dit in BrouwHulp wordt weergegeven.

Ik brouw met Grainfather en meet met een hydrometer de SG na het maischen, voor het koken en na het koken. Bij mijn laatste 2 brouwsels kom ik uit op ongeveer 85-90 % maischrendement en vervolgens meet ik voor koken nog maar rond de 60% rendement. Hoe moet ik dit interpreteren? Ik ben geneigd dan de te denken dat ik het lage rendement moet zoeken bij het spoelen, maar klopt dat wel?

Heb eigenlijk nog een tweede vraag waar ik met Google geen goed antwoord op krijg gevonden. Dat is in verlengde van bovenstaand: als oplossing voor lage SG voeg ik suiker aan het einde toe met BrouwHulp. Stel ik zou minder liters bier ook prima vinden, zou minder spoelwater dan geen betere oplossing zijn dan suiker achteraf toevoegen? Of maakt dat eigenlijk geen verschil met elkaar?

Dank voor jullie hulp!

Ik gebruik geen BrouwHulp maar Brewfather. Op je eerste vraag kan ik daarom geen antwoord geven.

Voor wat je tweede vraag merk ik op dat je als het gaat om de smaak van je bier beter is om meer te spoelen en langer te koken dan niet-spoelen. Door de bostel te spoelen met (aangezuurd) spoelwater krijgt je bier meer karakter.

hansHalberstadt

Ongeveer 85-90 % maischrendement en vervolgens meet ik voor koken nog maar rond de 60% rendement.'
Hoe bereken je die rendementen? Dus bv welk volume en SG gebruik je en hoeveel mout, suiker had je?

Geert_d

Citaat van: Jacques op 06-01-2022  20:35 uIk gebruik geen BrouwHulp maar Brewfather. Op je eerste vraag kan ik daarom geen antwoord geven.

Voor wat je tweede vraag merk ik op dat je als het gaat om de smaak van je bier beter is om meer te spoelen en langer te koken dan niet-spoelen. Door de bostel te spoelen met (aangezuurd) spoelwater krijgt je bier meer karakter.

Dank voor het antwoord. Zit er een max dat ik kan doorkoken zonder veel risico te nemen op impact op smaak etc.?

Citaat van: hansHalberstadt op 06-01-2022  22:39 uOngeveer 85-90 % maischrendement en vervolgens meet ik voor koken nog maar rond de 60% rendement.'
Hoe bereken je die rendementen? Dus bv welk volume en SG gebruik je en hoeveel mout, suiker had je?

De berekening doet BrouwHulp automatisch zodra ik SG warden invul. Het ging om:

- 6k mout, 19,7 liter water om te starten, 12 liter om te spoelen
- na maischen een SG van 1.067 gemeten wat BrouwHulp automatisch uitrekent op 83% rendement. Volume van dit moment van meten heb ik niet. Dat zal ongeveer een 13 liter zijn
- na spoelen een SG van 1.024 gemeten bij volume van 25 liter gaf rendement uitgerekend door de tool van rond de 60%
- na koken nog volume van 22 liter met SG van 1.054. Daar 500gr suiker bij gedaan om naar 1.061 te komen

Wat ik vooral niet zo goed begrijp is dat rendement voor het spoelen zo hoog en na het spoelen zo laag. Betekent dat nou dat ik bij het spoelen iets verkeerd doe en enorm verlies in rendement krijg?

brouwerwaldonk

Citaat van: Geert_d op 07-01-2022  11:04 u- na spoelen een SG van 1.024 gemeten bij volume van 25 liter gaf rendement uitgerekend door de tool van rond de 60%
Wat ik vooral niet zo goed begrijp is dat rendement voor het spoelen zo hoog en na het spoelen zo laag. Betekent dat nou dat ik bij het spoelen iets verkeerd doe en enorm verlies in rendement krijg?
Ik maak wort met een SG 1060 voor bier van 7 à 7,5 vol%
Bij mij is het SG bij begin filteren (met hevelfilter) 1080 die van het laatste spoelwater 1010. 
Hoeveel het wort bij begin koken is, heb nog nooit gemeten.

Gossi

Je moet je parameters bijstellen in BrouwHulp.
Je hebt 20 liter brouwwater en 6 kilo mout. Er blijft een liter water per kilo achter in de mout, dus houd je 14 liter wort  over. Hier giet je 12 liter spoelwater bij. Samen 26 liter. Je houd 22 liter over zeg je. Dan verdamp je 3 liter en 1 liter blijft achter in de prut.
De laatste twee kan je instellen in BrouwHulp.
De beoogde hoeveelheid is dus 22 liter. Klopt dat in BrouwHulp? Denk het niet. Maak er 22 liter van. Je zal zien dat je meer mout moet gebruiken om het beoogde rendement te halen.
Zo verfijn je BrouwHulp telkens na een brouw net zo lang tot het wel klopt.
Brouw ze

Jacques

Citaat van: Geert_d op 07-01-2022  11:04 uZit er een max dat ik kan doorkoken zonder veel risico te nemen op impact op smaak etc.?

Dat is sterk bierstijl afhankelijk. Door lang te koken krijg je meer Maillardproducten. Die zijn minder gewenst bij lichtgekleurde bieren maar bij donkere bieren bij kunnen dragen aan de smaak.
Natuurlijk maakt de capaciteit van je verwarming ook veel uit.

Geert_d

Dank voor alle input, ga ik mee aan de slag!

hansHalberstadt

Citaat van: Geert_d op 07-01-2022  11:04 u- 6k mout, 19,7 liter water om te starten, 12 liter om te spoelen
- na maischen een SG van 1.067 gemeten wat BrouwHulp automatisch uitrekent op 83% rendement. Volume van dit moment van meten heb ik niet. Dat zal ongeveer een 13 liter zijn
- na spoelen een SG van 1.024 gemeten bij volume van 25 liter gaf rendement uitgerekend door de tool van rond de 60%
- na koken nog volume van 22 liter met SG van 1.054. Daar 500gr suiker bij gedaan om naar 1.061 te komen

Wat ik vooral niet zo goed begrijp is dat rendement voor het spoelen zo hoog en na het spoelen zo laag. Betekent dat nou dat ik bij het spoelen iets verkeerd doe en enorm verlies in rendement krijg?
Het rendement voor het spoelen is niet heel hoog. jij komt op 64.6% van het moutgewicht omgezet in opgeloste suikers in je beslag. terwijl dat bij goed maischen ca 78% zou zijn in een prof. brouwerij. (zie Excel ) die 83% van BrouwHulp is dan 64.6/78*100%


met  na spoelen een SG van 1.024 gemeten bij volume van 25 liter met 6kg mout geeft bij mijn berekeningen maar een spoel rendement van 37%. dus haal je 37% van de opgeloste suikers uit je beslag over naar je kookketel. 


na koken nog volume van 22 liter met SG van 1.054. Daar 500gr suiker bij gedaan om naar 1.061 te komen:
dat zou betekenen dat je dan ineens 74% van je suikers van je beslag in je kookketel hebt zitten. Dat klopt dus niet met je vorige meting.



hansHalberstadt

Citaat van: hansHalberstadt op 08-01-2022  09:33 uDat klopt dus niet met je vorige meting.
Of bedoel je dat het sg van je laaste afloop 1024 was na 25 liter opvang?

hansHalberstadt

Citaat van: Gossi op 07-01-2022  19:35 uJe moet je parameters bijstellen in BrouwHulp.
Je hebt 20 liter brouwwater en 6 kilo mout. Er blijft een liter water per kilo achter in de mout, dus houd je 14 liter wort  over. Hier giet je 12 liter spoelwater bij. Samen 26 liter.
Wat zegt die 26 liter dan volgens jou? Ik weet niet precies hoe de rendementen in BrouwHulp zijn gedefinieerd, maar als je het totaalvolume weet begin koken en het SG van dat volume en je weet hoeveel mout heb hebt gebruikt dan ligt het rendement vast en hoef je dus niets te tunen. En als je het SG van je beslag meet (oftewel het SG van de eerst opgevangen wort) dan kun je zoals ik aangaf het maischrendement bepalen. en het product van maischrendement en spoelrendement is het totaal rendement (wat dus als je alles optimaal zou doen op 100% ligt)

Theo Mol

Citaat van: Geert_d op 07-01-2022  11:04 u- na maischen een SG van 1.067 gemeten wat BrouwHulp automatisch uitrekent op 83% rendement. Volume van dit moment van meten heb ik niet. Dat zal ongeveer een 13 liter zijn
- na spoelen een SG van 1.024 gemeten bij volume van 25 liter gaf rendement uitgerekend door de tool van rond de 60%

Wat ik vooral niet zo goed begrijp is dat rendement voor het spoelen zo hoog en na het spoelen zo laag. Betekent dat nou dat ik bij het spoelen iets verkeerd doe en enorm verlies in rendement krijg?

Ik zie een groot verschil in je cijfers en ik begrijp niet precies waar ik nu naar kijk.
De hoeveelheid suiker per liter is globaal  te berekenen als (SG - 1000) / 4. Een SG van 1040 komt daarmee uit op ca.10 gram suiker per liter. Dit is een vuistregel, ik weet dat er kleine afwijkingen zijn maar daar gaat het nu niet om.

Met jouw waarden kom ik hierop uit:

SGg/Llitersgrammen
106716,7513217,75
1024625150

Het lijkt alsof er in 13 liter totaal 217,75 gram suiker zit en in 25 liter zit in totaal 150 gram suiker. Ik kan niet bedenken dat er suiker uit je wort is verdwenen, dus vraag ik me af wat er aan de hand is. Wat heb je precies gemeten?

Geert_d

Citaat van: hansHalberstadt op 08-01-2022  09:33 una koken nog volume van 22 liter met SG van 1.054. Daar 500gr suiker bij gedaan om naar 1.061 te komen:
dat zou betekenen dat je dan ineens 74% van je suikers van je beslag in je kookketel hebt zitten. Dat klopt dus niet met je vorige meting.



Die 1.061 heb ik niet kunnen meten, maar heb ik via de rekenhulp van BrouwHulp uitgerekend. Evenals de 500gr suiker die nodig zou zijn om van 10.54 naar 1.061 te geraken. Die 1.054 had ik wel gemeten.

Citaat van: Theo Mol op 08-01-2022  12:42 uIk zie een groot verschil in je cijfers en ik begrijp niet precies waar ik nu naar kijk.
De hoeveelheid suiker per liter is globaal  te berekenen als (SG - 1000) / 4. Een SG van 1040 komt daarmee uit op ca.10 gram suiker per liter. Dit is een vuistregel, ik weet dat er kleine afwijkingen zijn maar daar gaat het nu niet om.

Met jouw waarden kom ik hierop uit:

SGg/Llitersgrammen
106716,7513217,75
1024625150

Het lijkt alsof er in 13 liter totaal 217,75 gram suiker zit en in 25 liter zit in totaal 150 gram suiker. Ik kan niet bedenken dat er suiker uit je wort is verdwenen, dus vraag ik me af wat er aan de hand is. Wat heb je precies gemeten?


Dat is nou precies mijn verbazing ook. Ik heb die dag 2x keer gebrouwen en 2x min of meer hetzelfde 'probleem'.

De eerste keer brouwen:
19 gr per liter gemeten na maischen
9 gr per liter gemeten na spoelen
13,5gr per liter gemeten na koken

De tweede keer brouwen (ander recept):
17 gr per liter gemeten na maischen
6 gr per liter gemeten na spoelen
13 gr per liter gemeten na koken

Het meten heb ik als volgt gedaan met een refractometer. Dat stelde ik verkeerd in de mijn eerste post, haalde even de naamgeving door de war met een hydrometer.
- refractometer gecontroleerd
- na maischen sample genomen, laten afkoelen en gemeten
- twee meetpunt na direct na het spoelen, keertje geroerd vooraf en wederom gemeten
- derde meetpunt is direct na het koken gedaan

Ik vind die 64% rendement bij maischen die Hans uitrekent nog wel acceptabel. Maar bij spoelen zou ik, als ik het goed doe, toch gewoon ook minstens die 65% moeten halen. Begrijp beetje uit jullie reacties dat ik het probleem dus ook echt daar moeten zoeken.


hansHalberstadt

Citaat van: Geert_d op 08-01-2022  14:38 uBegrijp beetje uit jullie reacties dat ik het probleem dus ook echt daar moeten zoeken.


Mijn advies zou zijn om de volgende keer te proberen het maischrendement te meten, dus einde maischen het SG meten van je beslag en goed bijhouden hoeveel mout je had en hoeveel maischwater.
en dan daarna meten hoeveel je hebt opgevangen in je kookketel en het SG daarvan.

hansHalberstadt

Citaat van: hansHalberstadt op 08-01-2022  21:44 uMijn advies zou zijn om de volgende keer te proberen het maischrendement te meten, dus einde maischen het SG meten van je beslag en goed bijhouden hoeveel mout je had en hoeveel maischwater.
en dan daarna meten hoeveel je hebt opgevangen in je kookketel en het SG daarvan.
Pas dan weet je echt waar je veel verliest en waar je dus op moet focussen.

Theo Mol

Citaat van: Geert_d op 08-01-2022  14:38 uDat is nou precies mijn verbazing ook. Ik heb die dag 2x keer gebrouwen en 2x min of meer hetzelfde 'probleem'.

De eerste keer brouwen:
19 gr per liter gemeten na maischen
9 gr per liter gemeten na spoelen
13,5gr per liter gemeten na koken

De tweede keer brouwen (ander recept):
17 gr per liter gemeten na maischen
6 gr per liter gemeten na spoelen
13 gr per liter gemeten na koken

Het meten heb ik als volgt gedaan met een refractometer. Dat stelde ik verkeerd in de mijn eerste post, haalde even de naamgeving door de war met een hydrometer.
- refractometer gecontroleerd
- na maischen sample genomen, laten afkoelen en gemeten
- twee meetpunt na direct na het spoelen, keertje geroerd vooraf en wederom gemeten
- derde meetpunt is direct na het koken gedaan

Ik vind die 64% rendement bij maischen die Hans uitrekent nog wel acceptabel. Maar bij spoelen zou ik, als ik het goed doe, toch gewoon ook minstens die 65% moeten halen. Begrijp beetje uit jullie reacties dat ik het probleem dus ook echt daar moeten zoeken.

Een refractometer werkt snel maar is niet altijd makkelijk af te lezen als je vloeistof troebel is. Dan is een hydrometer misschien nauwkeuriger (en verlies heb je niet want je kunt het wort weer terug in je vat doen omdat je toch nog gaat koken). Let wel op de temperatuur.

Als je spoelt haal je nog suikers uit je graan, maar je voegt ook water toe aan je wort en dat wordt dus dunner. Dat verklaart het lagere SG na het spoelen, maar de verschillen lijken mij erg groot. Misschien is het wort niet goed gemengd, waardoor het deel met het hoge SG onderin zit? Je hebt maar een paar druppels nodig voor je meting dus als je een monster van bovenaf hebt genomen dan heb je het deel met een lager SG gemeten.

En hoe zit het met de hoeveelheden? Bij je laatste brouwsel is het SG meer dan verdubbeld na het koken. Als je geen suiker hebt toegevoegd dan is meer dan de helft van het water verdampt, dat lijkt me ook een vreemd resultaat en dat had je vast wel gemerkt. Ik houd het er op dat je iets anders hebt gemeten dan je verwachtte, maar wat? Dat is de vraag.

Ik meet ook tijdens het brouwen, maar veel minder. Ik weeg mijn mout en hop en ik meet de hoeveelheid vloeistof voor het maischen, tijdens het spoelen en tijdens het koken. Het SG meet ik pas na het koken en dat gebruik ik dan om te zien of mijn brouwproces zo efficiënt is geweest als ik van plan was (en de brouwsoftware had uitgerekend). Meestal zit ik dan iets boven de verwachte waarde en dan ben ik tevreden. In mijn nanobrouwerijtje is dat nauwkeurig genoeg. Misschien bereik ik ooit het punt dat ik mijn brouwproces tot in de puntjes wil kennen en regelen, maar zo zit het nu niet in elkaar.  Het is wel zo rustig.

En dan de belangrijkste vraag: hoe is je bier?

hansHalberstadt

Citaat van: Theo Mol op 09-01-2022  11:46 uEen refractometer werkt snel maar is niet altijd makkelijk af te lezen als je vloeistof troebel is.
Daar is al jaren een goede oplossing voor nl opzuigen via een injectiespuitje en dan filteren door een propje watten wat je in een dun stukje aquarium luchtslang over het spuitmondje doet. 10e druppeltje meten geeft een scherpe streep, ook tijdens de gisting


Jacques

Je kunt ook het wort filteren met een koffiefilter en een beetje bentonietklei. Dat werkt ook heel snel.

Greg

Geert_d,

Ik heb zelf ook een Grainfather waar ik zeer regelmatig mee brouw. Ik meet de evolutie van mijn soortelijk gewicht met een refractometer - is makkelijk, kost weinig tijd en wort, en afkoelen van het wort is niet vereist. Tijdens mijn brouwsessies meet ik net zoals jij het SG na het maischen, en na het spoelen. Het is mij echter opgevallen dat het nemen van een representatief monster uit de Grainfather direct na het spoelen niet erg voor de hand ligt. Dit heeft te maken met de inhomogeniteit van het mengsel: vlak na het spoelen (waarbij het SG van het filtraat steeds verder afneemt) zal de dichtheid bovenin de Grainfather ketel significant lager zijn dan onderin.

Het is dus zaak om zeer goed te roeren (en daarbij ook van boven naar onder, en vice versa) om een homogeen mengsel te verkrijgen. Ik zelf roer vlak na het spoelen en voor het koken zo'n kleine 5 minuten goed door, waarna ik een monster neem. Dit werkt bij mij prima en de SG waarden zijn in lijn met wat ik verwacht op basis van de verkregen volumina.

Hopelijk helpt dit  :D

hansHalberstadt

Citaat van: Greg op 09-01-2022  22:14 uvlak na het spoelen (waarbij het SG van het filtraat steeds verder afneemt) zal de dichtheid bovenin de Grainfather ketel significant lager zijn dan onderin.

Het is dus zaak om zeer goed te roeren
Goed punt. Je kunt natuurlijk ook een meting doen tijdens het koken. Door het koken zal alles immers goed gaan mengen door de grote circulatie met stoombellen. En voor het meten van het rendement maakt het natuurlijk geen verschil mits je in staat bent om nauwkeurig je volume te meten op dat moment. (Even de kook onderbreken als je gaat met omdat opstijgende stoom bellen het volume groter maken dan het is) als je een versie hebt met een meetglas dan is dat goed te doen lijkt mij al kokend. Wel even rekening houden dat je volume 4% lager is dan je meet als je het verrekend naar 20 graden.   

Geert_d

Bedankt voor de alle tips en het meedenken iedereen. Als ik alle reacties zo lees dan denk ik dat Greg en Theo gelijk hebben dat ik met het meten niet nauwkeurig ben geweest. Als in: troebel waardoor de refractometer niet nauwkeurig werkt en zeer waarschijnlijk niet of onvoldoende geroerd waardoor ik vooral spoelwater in het sample had zitten. Dat raakt met de langwerpige ketel van de Grainfather niet snel vermengd.

Ook de tip met het spuitje, erg handig! Thanks!

WJW

Wat een goede oplossing om te filteren, Hans. Die ga ik deze vergisting gebruiken als ik monstertjes neem voor het SG.
Dank voor de tip!

Tags:

Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.