Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Crabtree  (gelezen 1935 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.298
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Crabtree
« Reactie #25 Gepost op: 24-06-2020 23:30 u »
Aerobe vergisting bestaat volgens mij per definitie niet want vergisten betekent afbraak van suiker tot alcohol zonder zuurstof. Maar aerobe assimilatie bestaat volgens mij wel en dat is verbranden van suiker via zuurstof tot koolzuur en water. Daarbij komt veel energie vrij en die kan ingezet worden voor allerlei processen zoals aanmaak van stoffen die de cel nodig heeft oa voor de vorming van celwanden.

In de literatuur wordt gesproken over aerobe en anaerobe vergisting...

Als je een beetje zuurstof beschikbaar hebt dan kan ook die dus daarvoor gebruikt worden.
Nee. Het Crabtree effect voorkomt dit.
Je hebt dus altijd een anaerobe vergisting. De zuurstof in de fles wordt voor een gedeelte gebruikt door de gist.
In een ander topic is dit uitvoerig aan de orde geweest. Hier is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Het is niet nodig deze discussie weer over te doen.


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.298
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Crabtree
« Reactie #26 Gepost op: 24-06-2020 23:39 u »
In theorie heb je natuurlijk gelijk. Maar er is geen enkele reden om de schimmigheid van meer of minder gist en beluchten en esters en hogere alcoholen in te gaan. Dat levert geen enkele transparantie. Niemand kan er wat mee. Kan jij het kwantificeren? Kan je getallen noemen van zoveel gram meer of minder? Zoveel minuten beluchten of minder? En dan natuurlijk de gevolgen ervan. hoeveel meer esters, hoeveel minder ... Nee het is enkel vaag.

Dus ik moet de hobbyist nog tegenkomen die hiermee durft te spelen. Want wat is teveel, te weinig, meer, minder, je kan het niet meten. Overigens ken ik de commercielen ook niet hoor, je refereert vooral aan anekdote.

Er zijn genoeg rekentools waarmee de benodigde hoeveelheid gist berekend kan worden.
Als blijkt dat je zo'n 25% tekort komt kun je er voor kiezen het wort te beluchten om zo meer gistcellen aan te maken.

Zoals je misschien weet heb ik bij meerdere brouwerijen een dagje meegebrouwen. Het gaat niet om een anekdote, maar om een werkwijze die daadwerkelijk wordt toegepast. Weliswaar met vloeibare gist, maar er is in wezen geen verschil tussen vitale gist die goed in conditie is en korrelgist. 
Overigens ben ik het met je eens dat korrelgist voor ons hobbybrouwers veel handiger in gebruik is dan vloeibare gist maar dat is een andere discussie.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #27 Gepost op: 24-06-2020 23:44 u »
In de literatuur wordt gesproken over aerobe en anaerobe vergisting...
Nee. Het Crabtree effect voorkomt dit.
Je hebt dus altijd een anaerobe vergisting. De zuurstof in de fles wordt voor een gedeelte gebruikt door de gist.
In een ander topic is dit uitvoerig aan de orde geweest. Hier is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Het is niet nodig deze discussie weer over te doen.
In die discussie ging het oa over een verklaring die werd gegeven via het onvoldoende snel oplossen van zuurstof uit de kopruimte, vandaar mijn voorstel om dan wat meer te zwenken als dat blijkbaar het probleem is. Dat is in dat onderzoek niet verder uitgezocht dus is het onderzoek nog niet voldoende om een eindconclusie te kunnen trekken. En er is ook geen goede verklaring gegeven waarom de gist wel zuurstof opneemt tijdens de hoofdgisting, maar niet tijdens de hergisting. Nieuwe cellen worden immers in beide gevallen aangemaakt en de energie die bij verbranding met zuurstof ontstaan kan naast groei ook gebruikt worden voor andere processen in de cel. Dat verklaart bv ook volgens mij waarom je rare smaakjes krijgt als je een bier ver na het begin van de gisting gaat beluchten. Door het toevoegen van zuurstof gaat de gist die opnemen en gebruiken om iets mee om te zetten, dus daaruit volgt dan dat het wel degelijk verbruikt wordt. 

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #28 Gepost op: 24-06-2020 23:46 u »
Wel heeft de gist zuurstof nodig voor de aanmaak van nieuwe gistcellen. Zoals EBC ook uitgelegd heeft.
Bij de hergisting op de fles wil je echter geen groei aan gistcellen hebben. Vandaar dat het gewenst is te bottelen met zo min mogelijk zuurstof. Als alternatief kun je zuurstofabsorberende doppen gebruiken.

Gist groeit ook zonder zuurstof. En ook tijdens hergisting vermeerdert gist zich. Ik denk dat we dat allemaal wel al hebben zien gebeuren in onze flesjes. Je vult het helder af, en dan na een week ligt er een laagje onderin. Ik zou niet weten waarom dat slecht is. De praktijk bewijst toch anders.

Jacques is hierin vast gefocust op dode gistcellen en autolyse. Commerciele brouwerijen produceren bier met een flink gehalte aan CO2, en de hergisting is om er net iets meer aan te geven. Daarmee krijg je minder gistdepot. Dat is voor hen de beste methode. Het gaat immers vooral om geld.

Maar niks gaat boven de authentieke hergisting. De authentieke smaak. Laat die commercielen maar doen, wat die mannen maken is toch net niet meer echt lekker.
Die zuurstof absorberende doppen verminderen de gistgroei overigens echt niet, daar zijn ze ook niet voor gemaakt.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #29 Gepost op: 24-06-2020 23:46 u »
Hier is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Het is niet nodig deze discussie weer over te doen.
Niet overdoen, maar afmaken.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #30 Gepost op: 24-06-2020 23:48 u »
x

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #31 Gepost op: 24-06-2020 23:51 u »
Gist groeit ook zonder zuurstof
Klopt precies. Dat had ik een paar weken terug met een proefje aangetoond. 2 identieke potjes wort aangeŽnt met hele kleine identieke hoeveelheid van dezelfde gist die daarna vele malen ging vermeerderen. Ene potje met lucht gevuld en af en toe schudden, 2e potje met koolzuuratmosfeer gevuld en gevuld gehouden met koolzuur, dus de gist in dat potje heeft geen zuurstof gezien.
Resultaat: met zuurstof had je maar iets van 1.5 x zoveel cellen dan met koolzuuratmosfeer.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #32 Gepost op: 24-06-2020 23:59 u »
Gist groeit ook zonder zuurstof (in onze brouwersomgeving zelfs zonder zuurstof). En ook tijdens hergisting vermeerdert gist zich. Ik denk dat we dat allemaal wel al hebben zien gebeuren in onze flesjes. Je vult het helder af, en dan na een week ligt er een laagje onderin. Ik zou niet weten waarom dat slecht is.
Het lijkt mij zelfs heel gunstig om dat te doen, want als de theorie klopt dat zuurstof verbruikt wordt voor de aanmaak van cellen dan kun je dat maar het beste zo snel mogelijk doen, dan ben je het snelste van je (mbt oxidatie schadelijke) zuurstof af in je flesjes. Maar volgens mij hadden we dat al een keer besproken. 

Offline pincopallino

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • drink gezond
Re: Crabtree
« Reactie #33 Gepost op: 25-06-2020 15:39 u »

Bij hergebruik van gist, of bij vloeibare gisten, is dit een ander verhaal. De meeste gestokte vergistingen worden daarmee ook behaald. Met moderne korrelgist zal je dat zelden meemaken.
[/quote]

Bizar, ik luister mee bij  verschillende meetings  van commerciŽle brouwerij. Ze gebruiken geen korrelgist maar juist vloeibare. Reden = vloeibare gisten zijn beter dan korrels gisten

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #34 Gepost op: 25-06-2020 17:20 u »
Bij hergebruik van gist, of bij vloeibare gisten, is dit een ander verhaal. De meeste gestokte vergistingen worden daarmee ook behaald. Met moderne korrelgist zal je dat zelden meemaken.


Bizar, ik luister mee bij  verschillende meetings  van commerciŽle brouwerij. Ze gebruiken geen korrelgist maar juist vloeibare. Reden = vloeibare gisten zijn beter dan korrels gisten

Het is net politiek  ;D

Dit is een hobbybrouwforum, hobbyisten hebben niet de middelen die een commerciŽle brouwerij heeft. Voor hobbyisten gelden andere werkelijkheden.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #35 Gepost op: 25-06-2020 18:06 u »
Ik gebruik vrijwel alleen vloeibare gist die ik opkweek vanaf schuine buis. Zie even niet zo goed wat een commerciele brouwerij in dat opzicht beter zou kunnen doen. Ik kan zelf de hoeveelheid cellen per ml bepalen als ik wil dus de juiste hoeveelheid gist enten. En het is allemaal niet moeilijk dus iedere amateur kan dat leren.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #36 Gepost op: 25-06-2020 19:15 u »
Ik gebruik vrijwel alleen vloeibare gist die ik opkweek vanaf schuine buis. Zie even niet zo goed wat een commerciele brouwerij in dat opzicht beter zou kunnen doen. Ik kan zelf de hoeveelheid cellen per ml bepalen als ik wil dus de juiste hoeveelheid gist enten. En het is allemaal niet moeilijk dus iedere amateur kan dat leren.

Jij bent geen gemiddelde hobbybrouwer.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #37 Gepost op: 25-06-2020 19:29 u »
Jij bent geen gemiddelde hobbybrouwer.
Daar gaat het even niet om. Wat belangrijker is is de boodschap die jij te melden hebt mbt korrelgist en vloeibare gist. Wat ik van jou begrijp is dat je denkt dat vloeibare gist beter is mits goed onder controle, maar dat korrelgisten zonder veel extra moeilijke toestanden wel een goed resultaat geven. Maar denk je dat je met vloeibare gist een beter bier kunt maken, stel dat je alles goed doet? ok dit heeft natuurlijk niets meer met het crabtree effect te maken, maar laten we even kijken waar dit toe leidt.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #38 Gepost op: 25-06-2020 19:43 u »
Daar gaat het even niet om. Wat belangrijker is is de boodschap die jij te melden hebt mbt korrelgist en vloeibare gist. Wat ik van jou begrijp is dat je denkt dat vloeibare gist beter is mits goed onder controle, maar dat korrelgisten zonder veel extra moeilijke toestanden wel een goed resultaat geven. Maar denk je dat je met vloeibare gist een beter bier kunt maken, stel dat je alles goed doet? ok dit heeft natuurlijk niets meer met het crabtree effect te maken, maar laten we even kijken waar dit toe leidt.

Nee, ik denk niet dat vloeibaar beter is. Ik heb ze 18 jaar gebruikt, gebruik nu 7 jaar gedroogd, en ik ga nooit meer terug naar vloeibaar. (Na rehydratatie is gedoogd ook vloeibaar.)

De resultaten van gedroogd zijn betrouwbaar en reproduceerbaar. En zijn voldoende varianten te koop. Geen opkweek nodig. Altijd beschikbaar. Geen gedoe, geen risico op infectie, altijd voldoende actieve gist.

Mijn bieren zijn verbeterd sinds ik gedroogde gist gebruik.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #39 Gepost op: 25-06-2020 19:49 u »
Ok dank dat is heel duidelijk. persoonlijk heb ik een paar hele mooie gisten die niet commercieel verkrijgbaar zijn. 'helaas' moet ik dus wel met vlioeibaar aan de gang als ik die gisten wil gebuiken. (en sinds deze week er weer een bij aan het maken de verboden vrucht gist met dank aan TDP en biertje1985 omdat de leverancier afhaakt) Belangrijkste is om te horen dat gedroogd geen nadelen geeft qua smaak van je uiteindelijke bier. (even aanmemende natuurlijk dat er bij dat droogproces geen bronnen van besmetting zijn) Dat was in het begintijdperk van het hobbybrouwen namelijk wel anders in de jaren 90. De verhalen gingen dat ze de gedroogde gist gewoon op de grond hadden liggen en met scheppen verdeelden.

Offline pincopallino

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • drink gezond
Re: Crabtree
« Reactie #40 Gepost op: 25-06-2020 21:08 u »
Nee, ik denk niet dat vloeibaar beter is. Ik heb ze 18 jaar gebruikt, gebruik nu 7 jaar gedroogd, en ik ga nooit meer terug naar vloeibaar. (Na rehydratatie is gedoogd ook vloeibaar.)

De resultaten van gedroogd zijn betrouwbaar en reproduceerbaar. En zijn voldoende varianten te koop. Geen opkweek nodig. Altijd beschikbaar. Geen gedoe, geen risico op infectie, altijd voldoende actieve gist.


Mijn bieren zijn verbeterd sinds ik gedroogde gist gebruik.

Het is je persoonlijk ervaring en geen maatstaf voor anderen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #41 Gepost op: 25-06-2020 21:20 u »
Het is je persoonlijk ervaring en geen maatstaf voor anderen.

Als ik EBC goed begrijp dan zegt hij dat het vooral gaat om reproduceerbaarheid. Dat is op zich wel logisch want per zakje weet je precies wat je hebt en wat het gaat doen. Het hangt dus van jouw mogelijkheden af in hoeverre je je vloeibare gist kunt besturen bij het opkweken. Dus daarmee kun je zelf beoordelen of je voordeel kunt halen uit vloeibare gist in jouw situatie. Ik heb jarenlang te weinig gist geŽnt met vloeibaar tot ik dat besefte en er wat aan kon doen. Dus het gaat er vooral om dat je beseft waar het om draait en wat je aan het doen bent. 

Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.475
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Crabtree
« Reactie #42 Gepost op: 25-06-2020 21:42 u »
Er zijn genoeg rekentools waarmee de benodigde hoeveelheid gist berekend kan worden.
Als blijkt dat je zo'n 25% tekort komt kun je er voor kiezen het wort te beluchten om zo meer gistcellen aan te maken.

Zoals je misschien weet heb ik bij meerdere brouwerijen een dagje meegebrouwen. Het gaat niet om een anekdote, maar om een werkwijze die daadwerkelijk wordt toegepast. Weliswaar met vloeibare gist, maar er is in wezen geen verschil tussen vitale gist die goed in conditie is en korrelgist. 
Overigens ben ik het met je eens dat korrelgist voor ons hobbybrouwers veel handiger in gebruik is dan vloeibare gist maar dat is een andere discussie.

Die rekentools kunnen je op weg helpen, maar dat is ook allemaal op 'aannames' gebaseerd. Die rekentool weet niet hoe fit jou gist is, hoe goed deze belucht/geroerd/etc is. Als de rekentool dan aangeeft dat je 25% aan gistcellen tekort hebt, hoeveel moet je dan beluchten? 25% te weinig ten opzichte van wat? Met welke middelen? Dat zijn weer allemaal variabelen. Dat is volgens mij wat Jasper probeert aan te geven.

Hans heeft me 'uitgedaagd' door gist op schuine buis mee te geven, en die uitdaging ga ik graag aan. Vooral omdat deze gisten niet commercieel (meer) verkrijgbaar zijn. Maar voor de meeste bieren ben ik groot voorstander van korrelgisten, de beheersing van het proces is daarmee veel makkelijker.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #43 Gepost op: 25-06-2020 21:44 u »
Hans heeft me 'uitgedaagd' door gist op schuine buis mee te geven, en die uitdaging ga ik graag aan. Vooral omdat deze gisten niet commercieel (meer) verkrijgbaar zijn. Maar voor de meeste bieren ben ik groot voorstander van korrelgisten, de beheersing van het proces is daarmee veel makkelijker.
Ha ha ik hoop niet dat ik je nu op verkeerde gedachten gebracht heb. Maar originele Raaf gist is wel zeldzaam, dus je moet wat toch?

Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.475
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Crabtree
« Reactie #44 Gepost op: 25-06-2020 21:47 u »
Ha ha ik hoop niet dat ik je nu op verkeerde gedachten gebracht heb. Maar originele Raaf gist is wel zeldzaam, dus je moet wat toch?

Haha, zeker niet! Ik ben ook absoluut geen tegenstander van vloeibare gisten, en al helemaal niet wanneer je dergelijke gisten kunt gebruiken :D

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.408
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Crabtree
« Reactie #45 Gepost op: 25-06-2020 22:36 u »
Het is je persoonlijk ervaring en geen maatstaf voor anderen.

Ja natuurlijk, wat anders? Je mag ermee doen wat je wil.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.298
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Crabtree
« Reactie #46 Gepost op: 25-06-2020 22:37 u »
Gist groeit ook zonder zuurstof. En ook tijdens hergisting vermeerdert gist zich. Ik denk dat we dat allemaal wel al hebben zien gebeuren in onze flesjes. Je vult het helder af, en dan na een week ligt er een laagje onderin. Ik zou niet weten waarom dat slecht is. De praktijk bewijst toch anders.
Ja, gist groeit ook zonder zuurstof. Maar je hebt veel minder groei als er geen zuurstof voorhanden is.
De commerciŽle brouwers weten inmiddels dat je niet te veel gist in de fles moet hebben. Het depot in commerciŽle bieren met hergisting op de fles is minimaal. Dat is niet voor niets.


Citaat
Maar niks gaat boven de authentieke hergisting. De authentieke smaak. Laat die commercielen maar doen, wat die mannen maken is toch net niet meer echt lekker.
Die zuurstof absorberende doppen verminderen de gistgroei overigens echt niet, daar zijn ze ook niet voor gemaakt.

…ťn van de brouwerijen waar ze bewust weinig gist gebruiken en meer beluchten is La Trappe. De bieren van deze brouwerij worden hogelijk gewaardeerd. Ze worden ook internationaal gewaardeerd en hebben diverse prijzen gewonnen met hun bieren...

Zuurstofabsorberende kroonkurken verminderen in zoverre de gistgroei dat ze er voor zorgen dat zuurstof wordt weggenomen. Maar ze voorkomen gistgroei inderdaad niet.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.298
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Crabtree
« Reactie #47 Gepost op: 25-06-2020 22:41 u »
Niet overdoen, maar afmaken.

In dat topic is aan de orde geweest dat de zuurstof in de kopruimte slechts gedeeltelijk verbruikt wordt door de gist. Dit is een gegeven, ook al zou je dat anders willen...  >:D

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.298
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Crabtree
« Reactie #48 Gepost op: 25-06-2020 22:48 u »
Die rekentools kunnen je op weg helpen, maar dat is ook allemaal op 'aannames' gebaseerd. Die rekentool weet niet hoe fit jou gist is, hoe goed deze belucht/geroerd/etc is. Als de rekentool dan aangeeft dat je 25% aan gistcellen tekort hebt, hoeveel moet je dan beluchten? 25% te weinig ten opzichte van wat? Met welke middelen? Dat zijn weer allemaal variabelen. Dat is volgens mij wat Jasper probeert aan te geven.

Hans heeft me 'uitgedaagd' door gist op schuine buis mee te geven, en die uitdaging ga ik graag aan. Vooral omdat deze gisten niet commercieel (meer) verkrijgbaar zijn. Maar voor de meeste bieren ben ik groot voorstander van korrelgisten, de beheersing van het proces is daarmee veel makkelijker.

De berekende hoeveelheid gist als altijd gebaseerd op 'aannames'

Wanneer je 25% minder gist gebruikt dan de berkende hoeveelheid gist zul je het eind SG ook halen, alleen duur het langer. Door te beluchten van het wort stimuleer je de gist om nieuwe gistcellen aan te maken waardoor de vergisting weer sneller verloopt. Als neveneffect ontstaan er meer esters en hogere alcoholen. Door te spelen met de hoeveelheid gist en beluchting kun je de smaak van je bier beÔnvloeden.

Beginnende brouwers kunnen het beste de hoeveelheden aanhouden die rekentools berekenen, maar er zijn hier op het forum ook heel veel hobbybrouwers die al de nodige bieren gebrouwen hebben en het een uitdaging vinden om nog niet begaande paden te verkennen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.265
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Crabtree
« Reactie #49 Gepost op: 25-06-2020 23:27 u »
Het gekke is dat ik met een proefje met en zonder zuurstof op ongeveer dezelfde hoeveelheid gist uitkom. Blijkbaar zit er een mechanisme in het brouwen wat er voor zorgt dat je met het aantal gistcellen nooit heel ver in de verkeerde richting kunt komen. Waarschijnlijk bepaald door een stof in het wort die het eerste op is. dus als je een beetje minder gist ent dan groeit het in het wort gewoon wat langer door. En dan heb je nog behoorlijk wat marge voordat je teveel cellen hebt (vlak bier) of te weinig cellen (slepende gisting)
Dus misschien worden we ook hier weer in de meeste gevallen gered door de marges die er zijn.

Tags: