Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Kiekeboe  (gelezen 25131 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Kiekeboe
« Gepost op: 15-08-2019 21:43 u »
Hallo,

Ik ben Kiekeboe. Ik beschik over een klein vakantieflatje van +/- 40 m² op de flanken van de Baraque de Fraiture op 580 meter boven de zeespiegel, in de pittoreske gemeente Vielsalm, gelegen in het hart van de Belgische Ardennen alsook in de meest zuidelijke provincie (Luxemburg) van het land. Dat is een dik uur rijden vanaf mijn normale woonplaats in Vlaanderen.

In dat flatje brouw ik zo nu en dan bier. Omdat de ruimte erg krap is en omdat de normale woonfuncties (woonkamer, keuken, slaapkamer en badkamer) van het flatje behouden moeten blijven, dient het allemaal een beetje beperkt gehouden te worden en proper en ordentelijk georganiseerd. Het appartementje beschikt niet over een garage of berghok.

Brouwen gebeurt in de woonkamer. In opgeborgen toestand neemt mijn brouwerijtje ongeveer 1.7 m2 in beslag (wand 2.8 m, hoogte 2.4 m en diepte 0.6 m (zie foto). De maximale capaciteit van mijn brouwerijtje is 60 liter per brouwbeurt.




Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #1 Gepost op: 15-08-2019 21:59 u »
Op de slaapkamer staat er een grote frigo (395 liter) dewelke ook als vergistingskast kan gebruikt worden. De temperatuurscontrole gebeurt via externe temperatuurregelaar Inkbird ITC 308. In de vergistingskast kan ik drie gistvaten van 30 liter tegelijk kwijt. Aan de oorspronkelijke koelkast werd niets veranderd. De invoer van het kabeltje met temperatuursensor, alsook de invoerkabel van de verwarming, alsook de invoer kabeltje van het usb ventilatortje gebeurt (let op verwarming en ventilator in het deurvakje) gewoon via de rubberen magnetische sluiting van de koelkasteur zelf. Naargelang de behoefte wordt de koelkast weer gewoon koelkast of bierkelder voor de opslag van bier.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #2 Gepost op: 15-08-2019 22:15 u »
Op de badkamer heb ik op 1m boven het bad een wandplank (rvs-rooster) aangebracht. Omdat de brouwspullen te groot zijn om af te wassen (of te ontsmetten) via de spoelbak bij het aanrecht. Op dat rooster kunnen de vaten en emmers uitlekken of opdrogen alvorens gebruikt (of terug opgeborgen) te worden.



Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #3 Gepost op: 15-08-2019 22:37 u »
Welkom Kiekeboe.

Leuk dat je ons een kijkje in jouw vakantieappartement gunt. Kom je er vaak?
Om het verloop bij te houden is dat handig...

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #4 Gepost op: 15-08-2019 22:41 u »
Omdat het flatje niet over een afdoende afzuigkap beschikt wordt de brouwketel tijdens het brouwen op een serveerwagentje tot aan de deur van het terras gebracht. Een staande ventilator zorgt tijdens het maisch- en kookproces voor de afvoer van waterdamp en andere vluchtige stoffen naar buiten.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #5 Gepost op: 15-08-2019 23:05 u »
Na een zware brouwdag kan ik dan genieten van een biertje op het terras van mijn vakantieflatje, oftewel als ik terug thuis kom in het ingerichte degustatiehoekje met tapkast.









Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #6 Gepost op: 15-08-2019 23:17 u »
Welkom Kiekeboe.

Leuk dat je ons een kijkje in jouw vakantieappartement gunt. Kom je er vaak?
Om het verloop bij te houden is dat handig...

Euhm, geen vast schema, maar als er bier staat te vergisten blijf ik niet langer dan een week weg. Verder probeer ik zoveel mogelijk hetzelfde bier te brouwen, een bier waarmee ik al wat ervaring heb, zodat ik kan bijleren en het brouwproces min of meer al kan voorspellen. Ik experimenteer vooral met mijn eigen versie van het moutpakket Gabriël van Brewferm, waarvan ik de ingrediënten in bulk bestel en proportioneer in pakketten voor 20 liter bier in afwachting van een eerstvolgende brouwdag.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #7 Gepost op: 16-08-2019 10:38 u »
Euhm, geen vast schema, maar als er bier staat te vergisten blijf ik niet langer dan een week weg. Verder probeer ik zoveel mogelijk hetzelfde bier te brouwen, een bier waarmee ik al wat ervaring heb, zodat ik kan bijleren en het brouwproces min of meer al kan voorspellen. Ik experimenteer vooral met mijn eigen versie van het moutpakket Gabriël van Brewferm, waarvan ik de ingrediënten in bulk bestel en proportioneer in pakketten voor 20 liter bier in afwachting van een eerstvolgende brouwdag.

Als ik kijk naar alle spullen en naar de vergistingskast in het bijzonder dan ben je er heel vaak.  :)

Mooi uitzicht om te genieten van zelfgebrouwen bier.

Offline Ronnie

  • Reynaert Wijn- en Bier Gilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.939
  • Land: be
  • Medewerker Reynaert Wijn-makers & Brouwers Gazet
Re: Kiekeboe
« Reactie #8 Gepost op: 16-08-2019 10:57 u »
Hey, Kiekeboe! Welkom op het oudste Nederlandstalig brouwersforum!

Leuke forumnaam ook! Die van een Vlaamse stripheld dan nog, hihi!
Succes met de hobby die nooit verveeld!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #9 Gepost op: 16-08-2019 11:01 u »
Hey, Kiekeboe! Welkom op het oudste Nederlandstalig brouwersforum!

Oudste en grootste...  :)

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #10 Gepost op: 16-08-2019 11:36 u »

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #11 Gepost op: 16-08-2019 12:45 u »
Als ik kijk naar alle spullen en naar de vergistingskast in het bijzonder dan ben je er heel vaak.  :)

Niets is wat het lijkt. Ik brouw met (2 of) drie van die elektrische kookketels van 27 liter tegelijk, nadien gaan ze in (2 of) drie afzonderlijke filterkuipen en plaats tenslotte de brouwsels ook in drie afzonderlijke vergistingsvaten. Het gaat echter niet om verschillende brouwdagen. Alles gebeurt simultaan.

De redenen waarom ik drie kleine ketels i.p.v. één grote ketel, gebruik zijn divers:

- Ik heb die brouwspullen nu eenmaal en ze zijn nog niet versleten.

- Grote ketels zijn veel zwaarder en ze moeten tijdens het brouwproces een aantal keren van plaats veranderen. Door te werken met kleine ketels en vergistingsvaten hoef ik nooit meer dan 30 kg te tillen. Kleine ketels en vaten zijn ook makkelijker te poetsen. Makkelijker opbergen van het materieel is ook een argument. 

- Ander probleem is dat je bij grote brouwketels en dito vaten moet gaan werken met vaste leidingen, pompen, kranen en filters. Ik heb geen idee hoe dat je die dingen ooit nog behoorlijk proper krijgt na gebruik. Nu beperk ik het gebruik van leidingen en kranen zoveel mogelijk.

- Meestal brouw ik in de drie ketels exact hetzelfde bier. Het leuke aan deze werkwijze met drie ketels is ook dat je kan experimenteren. Als je bij één brouwsel iets aan de receptuur of werkwijze of ingrediënten verandert dan heb je aan de andere twee brouwsels leuk vergelijkingsmateriaal om het effect te kunnen zien of proeven.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #12 Gepost op: 16-08-2019 12:52 u »
Hey, Kiekeboe! Welkom op het oudste Nederlandstalig brouwersforum!

Leuke forumnaam ook! Die van een Vlaamse stripheld dan nog, hihi!
Succes met de hobby die nooit verveeld!


Ja als ik mijn brouwproblemen voorleg aan professor Google dan kom ik steevast uit bij dit forum. Het leuke is ook dat er voor allerlei domme beginnersvragen wel altijd iemand te vinden is die net zo dom is als ikzelf. Dus dacht ik, ik zal mezelf dan ook maar eens inschrijven op dat forum. Ik heb hier al heel veel geleerd.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #13 Gepost op: 16-08-2019 13:13 u »
Niets is wat het lijkt. Ik brouw met (2 of) drie van die elektrische kookketels van 27 liter tegelijk, nadien gaan ze in (2 of) drie afzonderlijke filterkuipen en plaats tenslotte de brouwsels ook in drie afzonderlijke vergistingsvaten. Het gaat echter niet om verschillende brouwdagen. Alles gebeurt simultaan.

De reden waarom ik drie kleine ketels gebruik zijn divers:

- Ik heb die brouwspullen nu eenmaal en ze zijn nog niet versleten.

- Grote ketels zijn veel zwaarder en ze moeten tijdens het brouwproces een aantal keren van plaats veranderen. Door te werken met kleine ketels en vergistingsvaten hoef ik nooit meer dan 30 kg te tillen. Kleine ketels en vaten zijn ook makkelijker te poetsen. Makkelijker opbergen van het materieel is ook een argument. 

- Meestal brouw ik in de drie ketels exact hetzelfde bier.
3 ketels van 2000 Watt op 1 stekkerdoos? Nooit kabels die smelten of een zekering die springt? 🤔

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #14 Gepost op: 16-08-2019 13:24 u »
3 ketels van 2000 Watt op 1 stekkerdoos? Nooit kabels die smelten of een zekering die springt? 🤔


Als er een zekering springt (en dat gebeurt als ik meer dan 2 ketels aansluit op hetzelfde stopcontact) dan sluit ik één ketel met een afzonderlijke verlengkabel aan op een andere elektrische keten. Gesmolten kabels heb ik nog niet voor gehad. In de praktijk gebruik ik soms 8000 watt tegelijk, ook nog 2000 Watt voor de campingdompelaar of spiraalverwarmer voor een afzonderlijke warmwaterketel van 37 liter, doch ik probeer het warm water op temperatuur te krijgen tijdens de maischpauzes.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #15 Gepost op: 16-08-2019 13:32 u »

Als er een zekering springt dan sluit ik één ketel met een afzonderlijke verlengkabel aan op een andere elektrische keten. Gesmolten kabels heb ik nog niet voorgehad. In de praktijk gebruik ik soms 8000 watt tegelijk, ook nog 2000 Watt voor de campingdompelaar of spiraalverwarmer voor een afzonderlijke warmwaterketel van 37 liter, doch ik probeer het warm water op temperatuur te krijgen tijdens de maischpauzes.
Hoeveel ampère heeft je zekering dan? Volgens mijn berekeningen moet die minstens 35 A zijn. Anders heb je vroeg of laat  problemen vrees ik. Veiligheid voor alles.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #16 Gepost op: 16-08-2019 13:38 u »
Hoeveel ampère heeft je zekering dan? Volgens mijn berekeningen moet die minstens 35 A zijn. Anders heb je vroeg of laat  problemen vrees ik. Veiligheid voor alles.

Ik heb in mijn elektriciteitskast 10 zekeringen staan van 16 ampère en 4 zekeringen van 20 ampère. Maar naar welke stopcontacten die leiden weet ik niet.

In zoverre ik er iets van begrijp zijn er dus 14 verschillende elektriciteitskringen aanwezig in het flatje. Daarnaast mag je een kring met een zekering van 16 ampère belasten met 3.5 kilowatt (= 1 elektrische brouwketel) en een zekering van 20 ampère mag je belasten met 4.6 kilowatt (= 2 elektrische brouwketels). Daarnaast moet je ook rekening houden met het totaal elektrische vermogen van een normale huisaansluiting. Dat is 40 ampère of 9.2 kilowatt. Een totaal gelijktijdig verbruik van 8 kilowatt is dus mogelijk onder conditie dat je beroep doet op minstens 2 en bij voorkeur 3 of 4 verschillende elektriciteitskringen. Het kan ook nuttig zijn om tijdens het verbruik van  een dergelijk groot vermogen, de wasmachine, de droogkast, de friteuse, de vaatwasser, enz. even uit te zetten.

Offline Guppie

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 218
  • Land: nl
  • Motus necesse est
Re: Kiekeboe
« Reactie #17 Gepost op: 16-08-2019 14:33 u »
Gelijk heb je!!

Zeker als je zo kleine verschillen in je brouwsels kan maken, daar gaat het om bij brouwen, dingen proberen en leren.
Ik vind het wel netjes als je 3 brouwsels simultaan aan kan.

Die pannen zijn prima ik heb er ook prima brouwsels mee gemaakt, niet beter als met mijn EB en om eerlijk te zijn zijn ze ook makkelijker schoonmaken ;-)



Niets is wat het lijkt. Ik brouw met (2 of) drie van die elektrische kookketels van 27 liter tegelijk, nadien gaan ze in (2 of) drie afzonderlijke filterkuipen en plaats tenslotte de brouwsels ook in drie afzonderlijke vergistingsvaten. Het gaat echter niet om verschillende brouwdagen. Alles gebeurt simultaan.

De redenen waarom ik drie kleine ketels i.p.v. één grote ketel, gebruik zijn divers:

- Ik heb die brouwspullen nu eenmaal en ze zijn nog niet versleten.

- Grote ketels zijn veel zwaarder en ze moeten tijdens het brouwproces een aantal keren van plaats veranderen. Door te werken met kleine ketels en vergistingsvaten hoef ik nooit meer dan 30 kg te tillen. Kleine ketels en vaten zijn ook makkelijker te poetsen. Makkelijker opbergen van het materieel is ook een argument. 

- Ander probleem is dat je bij grote brouwketels en dito vaten moet gaan werken met vaste leidingen, pompen, kranen en filters. Ik heb geen idee hoe dat je die dingen ooit nog behoorlijk proper krijgt na gebruik. Nu beperk ik het gebruik van leidingen en kranen zoveel mogelijk.

- Meestal brouw ik in de drie ketels exact hetzelfde bier. Het leuke aan deze werkwijze met drie ketels is ook dat je kan experimenteren. Als je bij één brouwsel iets aan de receptuur of werkwijze of ingrediënten verandert dan heb je aan de andere twee brouwsels leuk vergelijkingsmateriaal om het effect te kunnen zien of proeven.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #18 Gepost op: 16-08-2019 15:35 u »
Gelijk heb je!!

Zeker als je zo kleine verschillen in je brouwsels kan maken, daar gaat het om bij brouwen, dingen proberen en leren.

Tja, als je lekker en goedkoop bier wil, moet je naar de supermarkt gaan en niet zelf gaan brouwen. De zin van het hobbybrouwen ligt in de activiteit van het brouwen zelf en niet in het resultaat. De grote commerciële brouwerijen hoeven geen schrik te hebben van hobbybrouwers.

Citaat
Ik vind het wel netjes als je 3 brouwsels simultaan aan kan.

Een brouwdag met drie ketels duurt precies even lang (8 uur) als een brouwdag met één ketel. Ondertussen moet je wel wat geconcentreerder bezig zijn. Daarenboven hoef ik mijn flatje achteraf slechts één keer te poetsen in plaats van 3 keer.  Tenslotte als er bij één van de 3 brouwsels iets mis zou lopen, dan is 2/3e van het geleverde werk nog niet verloren.

Citaat
Die pannen zijn prima ik heb er ook prima brouwsels mee gemaakt, niet beter als met mijn EB en om eerlijk te zijn zijn ze ook makkelijker schoonmaken ;-)

Wat is een EB?


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #19 Gepost op: 16-08-2019 16:54 u »
Wat is een EB?

Dat is een afkorting voor Arsegan Easybrew, een brouwautomaat.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #20 Gepost op: 16-08-2019 22:14 u »
Dan iets over het afwegen, verpakken en bewaren van ingrediënten.

Verpakkingen gebeuren telkens in hoeveelheden voor 20 liter bier.
 
- Gerst en tarwe worden afgewogen, verpakt in plastic zakjes, geseald maar niet vacuüm getrokken, daarna opgeborgen in een plastic opbergbox, gewikkeld in een keukenhanddoek gewassen op 60°C voor bescherming tegen het licht en vervolgens bewaard op omgevingstemperatuur (tussen 8 en 25°C).

- Korrelgist wordt bewaard in de koelkast (tussen 2 en 6°C).

- Hop (pellets of gedroogde bloemen) wordt afgewogen, vervolgens verpakt in hopzakjes, vervolgens vacuüm getrokken en geseald in plastic zakjes, vervolgens bewaard in een diepvriezertje (boven vergistingkast in slaapkamer) op -18°C.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #21 Gepost op: 16-08-2019 23:09 u »
Dan iets over het  reinigen en desinfecteren van allerlei brouwspullen.

- Brouwvaten, emmers en vergistingsvaten reinig ik na gebruik met een zacht doekje en een sopje met warm water met gewoon huishoudelijk afwasmiddel, vervolgens grondig spoelen. Vlak voor (nieuw) gebruik worden die spullen ontsmet met een mengsel van puro oxi (variant chemipro oxi maar goedkoper).

- Allerlei slangetjes worden gespoeld na gebruik en (aan de binnenkant) schoongeveegd met een elektriciteitsveer + omgebogen paperclip + stukje keukenpapier. Voor gebruik gespoeld met een mengsel van puro oxi en warm water.

- Kraantjes worden na gebruik gespoeld met warm water en voor gebruik gespoeld met warm water + puro oxi en op het allerlaatst moment ook nog eens ontsmet met een sproeifles met alcohol.







Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #22 Gepost op: 16-08-2019 23:17 u »
Dat is geen vakantieflatje meer, maar een vakantiebrouwerijtje!  :)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #23 Gepost op: 17-08-2019 00:10 u »
Dat is geen vakantieflatje meer, maar een vakantiebrouwerijtje!  :)


Bwoah, ik amuseer me er wel mee, maar behalve een bierbrouwerijtje is het vakantieflatje ook een kaasmakerijtje. Ik verwerk er per 'kaasmaakdag' ongeveeer 60 liter rauwe melk (rechtstreeks gekocht bij de boer in de buurt) tot 6 / 8 kg goudse kaas. Maar dat onderwerp hoort niet thuis op dit forum en laat ik verder maar achterwege.







Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #24 Gepost op: 17-08-2019 13:14 u »
Je hebt nu een mooi topic voor een beginnend hobbybrouwer die geen kamer of schuur over heeft.
Ziet er goed uit.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #25 Gepost op: 20-08-2019 00:53 u »
En nu wat foto's van mijn brouwdag eergisteren 18 augustus 2019.

Schroten gebeurt met een walsmolen (1e keer - voordien schijvenmolen). Er wordt klam geschroot -'t is te zeggen ik maak de gerstenmout nat met een sproeifles met water om te voorkomen dat het een stoffig gebeuren wordt in de woonkamer / brouwerij.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #26 Gepost op: 20-08-2019 00:56 u »
We maischen deze keer met 3 elektrische ketels tegelijk. Een digitale sondethermometer (x3) en een kookwekker (x3) zorgen voor de opvolging van tijd en temperatuur.




Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #27 Gepost op: 20-08-2019 00:59 u »
We hebben een rvs wamwaterketel van 37 liter ter beschikking waarin we het water verwarmen met een campingdompelaar of spiraalverwarmer van 2000 Watt, we verwarmen tijdens de maischpauzes om de elektrische installatie niet over te belasten.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #28 Gepost op: 20-08-2019 01:01 u »
Het filteren gebeurt met 3 filteremmers waarin op de bodem een rvs filterplaat zit.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #29 Gepost op: 20-08-2019 01:03 u »
Dan 75 minuten koken. De ketels staan dan op rolwagentjes en een staande ventilator zorgt voor de afvoer van waterdamp naar buiten. Vlak voor het begin van het effectieve koken, scheppen we het schuim af met een schuimspaan om te voorkomen dat de ketel overkookt. Aan het begin van het kookproces voegen we de bitterhop (goldings) en aan het einde de aromahop (Saaz) toe, alsook de brouwsuiker (glucose).


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #30 Gepost op: 20-08-2019 01:05 u »
Dan koelen met een dompelkoeler. Daar moeten ketel 2 en ketel 3 even hun beurt afwachten. Het koelen van de 3 ketels duurt ongeveer 1 uur (20 minuten per ketel). De laatste ketel heeft voor het koelen nog een temperatuur van 80°C. Ik weet niet of het langer laten staan op hoge temperatuur na het koken invloed heeft op de smaak en kwaliteit van het bier. Van bacteriële infecties door het langer laten staan van het gekookte wort ben ik niet zo bang, omdat bacteriën net als mensen zijn en zich het best voelen op een temperatuur tussen 6 en 30°C. Aangezien de temperatuur van het gekookte wort tijdens wachtperiode (80 tot 90°C) nog veel hoger ligt denk ik niet dat er veel bacteriën zijn die zin hebben om mijn bier te komen bederven. 



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #31 Gepost op: 20-08-2019 01:07 u »
Dan de vergistingsvaten vullen en korrelgist toevoegen. We laten het (gekoelde) wort kletteren vanaf 80 cm hoogte om zuurstof toe te voegen voor het vergistingsproces. Ik heb ook een beluchtingspompje met rvs aquarimsteentje. Maar dat heb ik hier niet gebruikt. Volgens info kan het laten kletteren vanop 80 cm hoogte infecties veroorzaken. Doch zo'n aquariumsteentjes moeten ook gedesinfecteerd worden alsook de luchtleiding er naar toe. Dat deed ik in het verleden door het steentje even te laten koken, maar ik krijg de luchtleiding niet meer los, dat is een siliconen darmpje dat ik dan ook maar mee kook. Maar blijkbaar kunnen zulke slangetjes niet tegen kooktemperatuur waardoor ze snel verharden. Daarom heb ik die extra beluchting met een rvs zuurstofsteentje en luchtpompje in deze brouwsessie maar achterwege gelaten.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #32 Gepost op: 20-08-2019 01:09 u »
Tenslotte plaatsen we de gistvaten in de vergistingskast die we hebben ingesteld op 21°C. Problemen hier zijn dat de frigo bovenaan een temperatuur heeft die 4 tot 5 °C hoger ligt dan de temperatuur onderaan. Het bovenste gistvat vergist dus op een andere temperatuur dan onderaan. Sinds ik een usb ventilatortje heb toegevoegd aan de gistkast lijken de verschillen in temperatuur boven en onder kleiner. Ander probleem is dat de externe temperatuurregelaar Inkbird ITC 308 beurtelings de instructie geeft om te koelen en te warmen terwijl de omgevingstemperatuur 21°C is. Dan zou er in principe noch gekoeld, noch verwarmd moeten worden.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #33 Gepost op: 20-08-2019 13:05 u »
En over enkele maanden zou dit bier er dan zo moeten uitzien.



Offline de Machtige Wil

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 164
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #34 Gepost op: 20-08-2019 16:36 u »
Dat ziet er prachtig uit allemaal Kiekeboe, je hebt het goed voor elkaar. Ik krijg er dorst van.  :biersmile:

Offline de Machtige Wil

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 164
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #35 Gepost op: 20-08-2019 16:41 u »
Ander probleem is dat de externe temperatuurregelaar Inkbird ITC 308 beurtelings de instructie geeft om te koelen en te warmen terwijl de omgevingstemperatuur 21°C is. Dan zou er in principe noch gekoeld, noch verwarmd moeten worden.

Heb je de censor van de Inkbird op je vat geplakt of meet die de omgevingstemperatuur? Als ik de censor met een sponsje op het vat tape dan houdt ie de temperatuur goed stabiel. Hangt ie los in de kast gaat de temperatuur veel meer op en neer.

Wat zijn je marges en overige instellingen in je ITC?

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #36 Gepost op: 20-08-2019 19:17 u »
Heb je de censor van de Inkbird op je vat geplakt of meet die de omgevingstemperatuur? Als ik de censor met een sponsje op het vat tape dan houdt ie de temperatuur goed stabiel. Hangt ie los in de kast gaat de temperatuur veel meer op en neer.

Nee, de sensor ligt gewoon los op het middelste gistvat. Als je die vastplakt met een sponsje erop dan isoleer je de sensor en wordt hij dus minder 'sensitief'. Het zal wel kloppen dat de koeling en de verwarming dan veel minder vaak aanslaan maar een koelbeurt of verwarmingsbeurt zal dan wel langer duren. Je meet dan de temperatuur van de inhoud van het vat en niet van de lucht eromheen, maar tenslotte is het de lucht rondom het vat die het vat koelt of verwarmt. Ik twijfel dus of het vastplakken van de sensor met een sponsje winst oplevert of werkelijk een verbetering is.

Bijkomend gegeven is dat ik met drie gistvaten tegelijk werk en slechts één sensor heb. Hou dan ook rekening met het gegeven dat de koelkast bij normaal gebruik bovenaan tot 5°C warmer is dan onderaan (het gaat om een grote koelkast zonder vriesvak binnenin van 1.86 m hoog).

Het usb ventilatortje heb ik ook (enkel) aangesloten op de uitgang "koelen" van de inkbird temperatuurregelaar. Dat betekent dat het ventilatortje alleen werkt als er gekoeld wordt. Ik twijfel of dat de beste optie is. Ik kan het ventilatortje ook op de uitgang "verwarmen" aansluiten oftwel permanent laten draaien door de ventilator niet via de temperatuurregelaar te laten voeden.

Citaat
Wat zijn je marges en overige instellingen in je ITC?

De temperatuurregelaar is ingesteld op 21°C met een tolerantie van +1°C / - 1°C. Als het allemaal klopt zou de gistkast dus altijd ergens tussen 20 en 22°C moeten zitten. En in de wetenschap dat de koelkast boven 5°C warmer is dan onderaan tussen 17.5 en 24.5°C. Volgens het zakje korrelgist (Brewferm Top) is een vergistingstemperatuur tussen 18 en 25°C optimaal. (Als ik dit zo schrijf bedenk ik me dat ik de Inkbird temperatuurregelaar beter op 21.5° zou instellen i.p.v. 21°C.)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #37 Gepost op: 20-08-2019 20:34 u »
Je hebt nu een mooi topic voor een beginnend hobbybrouwer die geen kamer of schuur over heeft.
Ziet er goed uit.


Ja, het is niet zo simpel om bier te brouwen in een flatje dat ook nog als normale woonruimte moet dienst doen. Omgekeerd komt het mogelijks de kwaliteit van het bier wel ten goede. Een leefruimte wordt immers meestal vaker en grondiger proper gehouden dan een garage.

Ik zorg er voor dat ik alleen ben als ik bier ga brouwen of bottelen, want na zo'n brouwdag of botteldag ziet mijn flatje eruit alsof er net een bomaanslag van islamitische staat heeft plaats gevonden.  Tegen de tijd dat andere gezinsleden arriveren is het flatje echter weer picco bello in orde gebracht. 

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #38 Gepost op: 20-08-2019 21:29 u »
Dan iets over het gebruikte recept, ingrediënten en mijn aanpassingen daarvan:

Zoals hoger gezegd brouw ik meestal varianten van het moutpakket Brewferm Gabriël.

De beschrijving daarvan volgens de handleiding is:

Volmout tripel met zoetige, licht kruidige hoofdsmaak. Rijk aan esters en dus fruitige aroma’s. Zacht aromatische hopvariëteiten waarneembaar in de nasmaak.

Begindichtheid: 1.092

Alc. 9 vol.%
Voor 20 liter
Gisting: optimale temperatuur: 20-25°C

Ingrediënten

Pils 3 EBC,
tarwemout licht 3 EBC,
hopbloemen East Kent Goldings + Saaz,
glucose,
biergist.
Bevat gluten.

Beslagwater: 22 liter
Maischschema: (temperatuur resp. tijden)  50°C 62°C 72°C 78°C   -  15 min. 45 min. 30 min. 5 min.
Spoelwater: naspoelen tot een totaal van 24 liter wort
Kooktijd: 75 minuten
•   hop 1 toevoegen bij het begin van het koken
•   hop 2 en glucose toevoegen 15 min. voor het kookeinde
Gisting: optimale temperatuur: 20 - 25°C
Hoeveelheid suiker   voor   hergisting   in   de   fles:       7,5 g/liter
Tip: voeg wat koriander toe, 4 tot 6g voor 20 liter,  15 min. voor het kookeinde.


Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #39 Gepost op: 20-08-2019 21:41 u »
Ja, het is niet zo simpel om bier te brouwen in een flatje dat ook nog als normale woonruimte moet dienst doen...
...want na zo'n brouwdag of botteldag ziet mijn flatje eruit alsof er net een bomaanslag van islamitische staat heeft plaats gevonden...

Geloof ik meteen  :)

Tenslotte plaatsen we de gistvaten in de vergistingskast die we hebben ingesteld op 21°C. Problemen hier zijn dat de frigo bovenaan een temperatuur heeft die 4 tot 5 °C hoger ligt dan de temperatuur onderaan. Het bovenste gistvat vergist dus op een andere temperatuur dan onderaan...

Proef je duidelijk verschil tussen bovenste en onderste vat? Of meng je die vaten voor je gaat bottelen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #40 Gepost op: 20-08-2019 21:45 u »
    Dan mijn ervaringen met dit recept:

    - Een begindichtheid van 1092 heb ik nooit gehaald. Ik kom hooguit op 1070. Het
    overschakelen van een schijvenmolen naar een walsmolen maakt geen verschil.

    - Wat de ingrediënten betreft:

    Omdat het pakket op een bepaald moment niet meer verkrijgbaar was heb ik geprobeerd om de ingrediënten afzonderlijk aan te kopen, maar ik weet niet heel zeker of het helemaal dezelfde zijn. De hoeveelheden gerst, tarwe, hopsoorten en glucose heb ik zelf afgewogen bij een origineel pakket maar staan nergens vermeld in de beschrijving.

    • Gerstenmout 3EBC = 5kg; idem in mijn versie
    • Tarwemout 3EBC = 700 gram; in mijn versie 800 gram
    • Hop Goldings = 50 gram; in mijn versie 60 gram
    • Hop Saaz= 35 gram; in mijn versie 40 gram
    • Glucose= 800 gram; in mijn versie 1000 gram
    • Biergist (Brewferm Top) 12 gram; in mijn versie idem

    De reden waarom ik de hoeveelheden ingrediënten heb gewijzigd was dat ik niet hou van overschotjes en ik wou 5 pakketten voor 20 liter maken vertrekkende van de minimumhoeveelheid gerstenmout van 25 kg (=1 zak en de rest van het gewicht van ingrediënten heb ik gewijzigd in functie van leverbare hoeveelheden die het dichtst in de buurt van de hoeveelheden in het oorspronkelijke recept komen).


    Dan wat het maischschema betreft:

    In de eerste stap wordt een maischpauze aanbevolen op 50°C gedurden 15 minuten. Ik heb die tijd op 50° vermindert tot 5 minuten.

    De reden daarvoor is dat ik ergens gelezen heb (mogelijks op dit forum) dat een lange pauze op 50° de schuimhoudbaarheid vermindert, die schuimhoudbaarheid is soms een probleem, hoewel ik de indruk heb dat hoe langer het bier gerijpt heeft hoe beter de schuimhoudbaarheid. Of dat laatste klopt weet ik niet zeker.

    Een tweede reden waarom ik de tijd van de eerste maischpauze heb ingekort is dat die elektrische ketels van 27 liter van Brewferm bij het verhogen van 50 naar 62° voortdurend uitvallen zonder verklaarbare reden. Het duurt soms langer dan een half uur voordat ik de temperatuur 62° heb bereikt. Dat betekent dus dat tijdens de opwarmingstijd het beslag heel lang (bovenop de 1e pauze op een erg lage temperatuur blijft. Ik denk ondertussen wel dat minder beslagwater gebruiken het probleem ten dele oplost, dan valt de ketel minder vaak uit. Alle drie ketels in mijn bezit hebben hetzelfde euvel. Eén keer op 62° duurt het verwarmen naar een hogere temperatuur (schatting) slechts 1.5 minuut per graad en valt de ketel niet meer vanzelf uit (voordat de gewenste temperatuur is bereikt).

    Wat het alcoholpercentage betreft:

    Ik meet de begindichtheid op het moment dat het gekoelde wort (waar ondertussen de brouwsuiker aan is toegevoegd) met de refractometer en kom ik meestal uit op een waarde tussen 1065 en 1070. Na de vergisting op het moment van bottelen kom ik meestal uit op een waarde tussen 1015 en 1020 (dat meet ik dan met de hydrometer).  Ik bereken dan het alcoholpercentage met de formule begindichtheid - einddichtheid x factor 0.135 = alcoholpercentage (volume). Of die factor 0.135 helemaal klopt weet ik niet. Voor de bottelsuiker 8 gram per liter reken ik nog 0.3% alcohol extra. Ik kom dan uit op een alcoholpercentage van rond de 7.5% en geen 9% zoals in het recept.

    Wat filteren betreft:

    Zoals gezegd maak ik gebruik van een emmer met rvs filterplaat (als filterkuip) en niet van een hevelfilter. Het recept schrijft bij filteren voor 'doorspoelen tot 24 liter wort' dat is tot op ongeveer 3 cm onder de bovenkant van de ketel. Verder meen ik te weten dat je het filterbed niet mag laten droogvallen. Ik vind het echter moeilijk om in te schatten hoeveel wort er nog te verwachten is als het filterbed (aan het einde van het filterproces) droog valt. Ik weet niet hoeveel spoelwater ik mag gebruiken. Soms is de kookketel vol (tot 3 cm onder de rand) en stop ik het filteren, achteraf blijkt echter dat er nog 3 tot 5 liter wort in het filtervat zit (mogelijks het beste deel van het wort) dat word weggegooid. Klopt het dat het spoelwater de helft moet zijn van het maischwater. In dat geval weet ik dat ik max. 10 tot 11 liter spoelwater per ketel moet toevoegen, ongeacht het droogvallen van het beslag in de filterkuip.

    Wat de korrelgist betreft (Brewferm Top):

    Die los ik niet (meer) eerst op in lauw water, maar kieper ik gewoon in de gekoelde wort op het moment dat ik het bier vanaf 80 cm hoogte laat kletteren van het brouwvat in het gistvat. De argumenten voor het niet oplossen voorafgaand in water is dat ik dan weer een glas moet ontsmetten, een lepeltje, een beetje water op temp moet brengen, afdekken met zilverpapier, enz. Dat lijkt me veel kansen voor infecties. Bovendien gebeurt het toevoegen  van de gist op een hectisch moment als je met drie ketels tegelijk bezig bent, brouwvaten moet koelen, gistvaten moet ontsmetten. In zoverre mijn beperkte brouwinzichten reiken levert het voorafgaand oplossen van korrelgist in water geen voordeel op, hooguit komt het gistingsproces dan (10 min.?) eerder op gang als de korrelgist al wat geactiveerd is.

    Wat het toevoegen van brouwsuiker aan het einde van het kookproces betreft:

    Anders dan in het recept kieper ik die niet vlak voor het einde van het kookproces in de brouwketel, maar los ik die eerst op in kokend water. 3 kg brouwsuiker los ik op in 4 liter kokend water wat ongeveer 6 liter suikerwater oplevert, dewelke ik dan weer verdeel over 3 brouwketels voor in totaal 60 liter bier. De reden voor het eerst oplossen van de glucose in water is dat de suiker dan weer ontsmet is (niet nodig volgens mijn actuele info) maar ook dat het verdampte water alweer voor 2 liter per ketel gecompenseerd wordt wat meer bier oplevert. Nog een reden is dat de kokende wort niet wordt afgekoeld door het toevoegen van brouwsuiker maar lustig blijft doorkoken.

    Vaststelling bij het toevoegen van de glucose (zowel rechtstreeks toegevoegd aan het kokende wort als eerst opgelost in kokend water) is dat er zich dan gelatine-achtige deeltjes vormen die de neiging hebben om te bezinken. Dat samenklonteren gebeurt niet in het kokende water, maar wel als dat water (of de glucose rechtstreeks) toegevoegd wordt aan de kokende wort. Die klontertjes zorgen soms voor een verstopping van het kraantje bij het overhevelen (kletteren) naar het gistvat. Ik vraag me ook af of dat fenomeen (glibberige klontertjes) geen invloed heeft op de bepaling van het SG omdat ze de neiging hebben om te bezinken en op de samenstelling van het wort (bezonken of onbezonken fractie) bij staalname (voor bepalen van het SG) een invloed kan hebben.

    Wat lageren betreft:

    Dat heb ik nog nooit gedaan. Ik laat het bier ongeveer 2 weken in de gistkast (in de vooronderstelling dat het bier dan wel uitgegist zal zijn) en schakel de inkbird temperatuurregelaar uit een dag voordat ik ga bottelen waardoor de temperatuur van het bier daalt tot koelkast temperatuur. Dan ga ik over naar bottelen hetzij in flesjes, hetzij in soda-kegs of beiden naargelang de beschikbaarheid van recipiënten.

    Wat de jodiumproef betreft:

    Die doe ik soms maar andere keren sla ik die weer over. Ik weet niet precies hoe ik die moet interpreteren. Er wordt gezegd dat het zetmeel omgezet is in suikers als het beslag niet meer blauw-violet kleurt. Maar als ik dan de gerstkorrels plet met een lepeltje is er toch een (beetje) een verkleuring. Moet de jodiumtest ook na pletten van de moutkorrels een ongekleurd (blauw-violet) resultaat opleveren? Zo ja, hoe lang moet je dan doormaischen en op welke temperatuur?

    Wat het bepalen van de pH waarde betreft:

    Daar heb ik me nog niet mee bezig gehouden. Ik heb wel zo'n pakje strips in mijn bezit, maar ik heb ze nog nooit gebruikt. Ik heb wel ergens gelezen dat het leidingwater in de Belgische Ardennen geschikt is om bier te brouwen, maar ik weet niet of dat klopt.

    Het recept stelt ook voor om koriander toe te voegen, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd.

    Hopelijk wil iemand deze lap tekst doorploegen en me adviseren met wat tips.












Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #41 Gepost op: 20-08-2019 21:59 u »
Proef je duidelijk verschil tussen bovenste en onderste vat? Of meng je die vaten voor je gaat bottelen.

Ik durf niet met zekerheid te zeggen of ik een verschil proef. Ik heb de brouwketels, de filteremmers en de vergistingsvaten genummerd van 1 tot 3 en houd elk brouwsel van schroten tot bottelen appart, ook met een aangepast etiket (daarover later misschien nog meer). Ik kan dus elk brouwsel traceren tot in het flesje.

Maar ik heb me op dat gegeven (boven of onder koelkast) nog nooit echt geconcentreerd, ik ben al blij als het smaakt naar bier en lijkt op bier.

Verder moet ik zeggen dat ik eerst geen ventilatortje had in mijn koelkast en nu wel. Daardoor is het verschil in temperatuur boven en onder veel kleiner tot onbestaande geworden.



Offline Brouwerij De Stichting

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 82
  • Land: nl
  • In de buurt van Zoetermeer
Re: Kiekeboe
« Reactie #42 Gepost op: 21-08-2019 12:16 u »
Ander probleem is dat de externe temperatuurregelaar Inkbird ITC 308 beurtelings de instructie geeft om te koelen en te warmen terwijl de omgevingstemperatuur 21°C is. Dan zou er in principe noch gekoeld, noch verwarmd moeten worden.
Dat zogenaamde pendelen komt door het te grote vermogen van de koeling/verwarming. Zoals gezegd de Inkbird sensor op het gistingsvat plakken en isoleren helpt. Net als spelen met de HD en CD (Heating- en Cooling Difference) instellingen. Het vermogen verlagen van de verwarming helpt ook. Het koelvermogen is niet aan te passen van een koelkast, maar zou ook kunnen helpen. Vergroten van de hoeveelheid gistend bier werkt ook.

Offline Dirtbag

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 830
  • Land: nl
  • Syntax error!
Re: Kiekeboe
« Reactie #43 Gepost op: 21-08-2019 12:39 u »
Ik ben wel echt onder de indruk hoeveel je brouwt in zo'n kleine ruimte, je lijkt de Ikea wel die een compleet huis in een 3 bij 3 kamertje propt ;)

Je zou de brouwsels ook in canon kunnen doen. Dus op het moment dat de eerste aan het masichen is je de tweede pas inmaischen, ook omdat je aan het eind toch moet wachten met koelen.

db


Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #44 Gepost op: 21-08-2019 22:34 u »
Hier ook een elektrische brouwer maar op verschillende manieren/installaties brouwsels van 10 of 20 of 35 liter.

=>Het overschakelen van een schijvenmolen naar een walsmolen maakt geen verschil.

Als ik mijn schijvenmolen strak zet dan is mijn rendement hoger dan bij mijn walsmolen. Omdat ik niet te snel filter en vloeistof niveau  boven filterbed houd tijdens spoelen zijn er nooit problemen met dichtslaan.

=>Wat de ingrediënten betreft:

Heb je deze al een in een programma gezet zoals BrouwHulp oid? Dit betreffende begin sg en rendement.

=> Ik heb die tijd op 50° vermindert tot 5 minuten.
=>Een tweede reden waarom ik de tijd van de eerste maischpauze heb ingekort is dat die elektrische ketels van 27 liter van Brewferm bij het verhogen van 50 naar 62° voortdurend uitvallen zonder verklaarbare reden.

Hier ook meerdere ketels waaronder een Brewferm 27 liter à 2000Watt.
Heb nooit problemen met opwarmen/uitvallen. Sinds geruime tijd verwarm ik mijn water tot 66 graden en voeg dan mijn stort (roerend) toe. Begintemp is dan tegen 63 graden oid.
Probeer dit ook eens tijdens je brouwdag met één ketel. Je zult zien het resultaat zeer goed bier oplevert.

=>Wat het alcoholpercentage betreft: een waarde tussen 1065 en 1070 rond de 7.5% en geen 9% zoals in het recept.

De 7,5% zal met hergisting op fles redelijk kloppen

=>Wat filteren betreft: Ik weet niet hoeveel spoelwater ik mag gebruiken. Klopt het dat het spoelwater de helft moet zijn van het maischwater.

Zodra je minder maischwater gebruikt moet je meer spoelwater gebruiken voor doel sg. zo'n 11 liter spoelwater kan wel met een 20 liter brouw maar dan is het wel van belang met hoeveel liter je start met maischen.

=>Wat de korrelgist betreft (Brewferm Top): Die los ik niet (meer) eerst op in lauw water, maar kieper ik gewoon in de gekoelde wort

Hiero idem.

=>Wat het toevoegen van brouwsuiker aan het einde van het kookproces betreft: ... los ik die eerst op in kokend water.

Ik regel mijn ketel (op stand max.) met een frequentie regelaar en voor ik de suiker (langzaam/goed verdelen) toevoeg zet ik deze op 100%. De laatste minuten kook ik wat feller dan in het begin. Het is niet erg als de kook ff terug valt maar met langzaam toevoegen valt dit wel mee.

=>het verdampte water - 2 liter per ketel gecompenseerd wordt wat meer bier oplevert.

Ook hierdoor daalt je alcohol percentage, Het is de bedoeling van een recept dat de sg begin koken lager is dan bij eind koken.

=>Vaststelling bij het toevoegen van de glucose (zowel rechtstreeks toegevoegd aan het kokende wort als eerst opgelost in kokend water) is dat er zich dan gelatine-achtige deeltjes vormen die de neiging hebben om te bezinken. Dat samenklonteren gebeurt niet in het kokende water, maar wel als dat water (of de glucose rechtstreeks) toegevoegd wordt aan de kokende wort.

Nooit iets van gemerkt. Ik gebruik altijd fijne kristalsuiker.

=>Wat lageren betreft: dat heb ik nog nooit gedaan. Ik laat het bier ongeveer 2 weken in de gistkast (in de vooronderstelling dat het bier dan wel uitgegist zal zijn)

Wel ff kijken of je eind sg is gehaald anders nog enkele dagen wachten

=>Wat de jodiumproef betreft: Moet de jodiumtest ook na pletten van de moutkorrels een ongekleurd (blauw-violet) resultaat opleveren?

Moet niet maar mag wel. Fijner schroten zal de kleur verminderen

=>Wat het bepalen van de pH waarde betreft:

Als je bier lekker is, waarom dan die moeite. Voer je water in in brouwsoftware en dan rolt er meteen uit hoeveel je moet aanzuren (en welke brouwzouten je kan/mag toevoegen.

=>Het recept stelt ook voor om koriander toe te voegen, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd.

Probeer bij één kook een 6 à 8 gram toe te voegen, 10 min voor einde kook. Vind je dat bier lekkerder dan kan je een volgend keer nog meer toevoegen.

Offline emiel1

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 739
  • Land: nl
    • North Brews' facebookpagina
Re: Kiekeboe
« Reactie #45 Gepost op: 21-08-2019 22:48 u »
Nee, de sensor ligt gewoon los op het middelste gistvat. Als je die vastplakt met een sponsje erop dan isoleer je de sensor en wordt hij dus minder 'sensitief'. Het zal wel kloppen dat de koeling en de verwarming dan veel minder vaak aanslaan maar een koelbeurt of verwarmingsbeurt zal dan wel langer duren. Je meet dan de temperatuur van de inhoud van het vat en niet van de lucht eromheen, maar tenslotte is het de lucht rondom het vat die het vat koelt of verwarmt. Ik twijfel dus of het vastplakken van de sensor met een sponsje winst oplevert of werkelijk een verbetering is.

Bijkomend gegeven is dat ik met drie gistvaten tegelijk werk en slechts één sensor heb. Hou dan ook rekening met het gegeven dat de koelkast bij normaal gebruik bovenaan tot 5°C warmer is dan onderaan (het gaat om een grote koelkast zonder vriesvak binnenin van 1.86 m hoog).

Het usb ventilatortje heb ik ook (enkel) aangesloten op de uitgang "koelen" van de inkbird temperatuurregelaar. Dat betekent dat het ventilatortje alleen werkt als er gekoeld wordt. Ik twijfel of dat de beste optie is. Ik kan het ventilatortje ook op de uitgang "verwarmen" aansluiten oftwel permanent laten draaien door de ventilator niet via de temperatuurregelaar te laten voeden.

De temperatuurregelaar is ingesteld op 21°C met een tolerantie van +1°C / - 1°C. Als het allemaal klopt zou de gistkast dus altijd ergens tussen 20 en 22°C moeten zitten. En in de wetenschap dat de koelkast boven 5°C warmer is dan onderaan tussen 17.5 en 24.5°C. Volgens het zakje korrelgist (Brewferm Top) is een vergistingstemperatuur tussen 18 en 25°C optimaal. (Als ik dit zo schrijf bedenk ik me dat ik de Inkbird temperatuurregelaar beter op 21.5° zou instellen i.p.v. 21°C.)

Als ik jou was zou ik de sensor toch op het vat plakken. Het regelen van de temperatuur rondom je vaten zal namelijk maar weinig invloed hebben op de temperatuur in je vaten. Tijdens de vergisting wordt er een hoop warmte geproduceerd, dat wil je terugkoelen. Die stijging vindt plaats in je vat en niet in de ruimte er omheen. Natuurlijk wordt er wel een deel afgestaan aan de ruimte rondom het vat, maar dat is niet zo veel en zal dus snel weer gekoeld zijn. Maar ondertussen loopt de temperatuur in je vaten op en een omgeving van 21 graden zal een vat waarin de temperatuur oploopt met een paar graden per uur niet echt in bedwang gaan houden...

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #46 Gepost op: 21-08-2019 23:59 u »
Als ik jou was zou ik de sensor toch op het vat plakken. Het regelen van de temperatuur rondom je vaten zal namelijk maar weinig invloed hebben op de temperatuur in je vaten. Tijdens de vergisting wordt er een hoop warmte geproduceerd, dat wil je terugkoelen. Die stijging vindt plaats in je vat en niet in de ruimte er omheen. Natuurlijk wordt er wel een deel afgestaan aan de ruimte rondom het vat, maar dat is niet zo veel en zal dus snel weer gekoeld zijn. Maar ondertussen loopt de temperatuur in je vaten op en een omgeving van 21 graden zal een vat waarin de temperatuur oploopt met een paar graden per uur niet echt in bedwang gaan houden...

OK, je hebt me overtuigd. Bij de eerstvolgende brouwsessie zal ik de temperatuursensor op het middelste vat plakken met een sponsje eromheen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #47 Gepost op: 22-08-2019 00:15 u »
Hier ook een elektrische brouwer maar op verschillende manieren/installaties brouwsels van 10 of 20 of 35 liter.

=>Het overschakelen van een schijvenmolen naar een walsmolen maakt geen verschil.

Als ik mijn schijvenmolen strak zet dan is mijn rendement hoger dan bij mijn walsmolen. Omdat ik niet te snel filter en vloeistof niveau  boven filterbed houd tijdens spoelen zijn er nooit problemen met dichtslaan.

=>Wat de ingrediënten betreft:

Heb je deze al een in een programma gezet zoals BrouwHulp oid? Dit betreffende begin sg en rendement.

=> Ik heb die tijd op 50° vermindert tot 5 minuten.
=>Een tweede reden waarom ik de tijd van de eerste maischpauze heb ingekort is dat die elektrische ketels van 27 liter van Brewferm bij het verhogen van 50 naar 62° voortdurend uitvallen zonder verklaarbare reden.

Hier ook meerdere ketels waaronder een Brewferm 27 liter à 2000Watt.
Heb nooit problemen met opwarmen/uitvallen. Sinds geruime tijd verwarm ik mijn water tot 66 graden en voeg dan mijn stort (roerend) toe. Begintemp is dan tegen 63 graden oid.
Probeer dit ook eens tijdens je brouwdag met één ketel. Je zult zien het resultaat zeer goed bier oplevert.

=>Wat het alcoholpercentage betreft: een waarde tussen 1065 en 1070 rond de 7.5% en geen 9% zoals in het recept.

De 7,5% zal met hergisting op fles redelijk kloppen

=>Wat filteren betreft: Ik weet niet hoeveel spoelwater ik mag gebruiken. Klopt het dat het spoelwater de helft moet zijn van het maischwater.

Zodra je minder maischwater gebruikt moet je meer spoelwater gebruiken voor doel sg. zo'n 11 liter spoelwater kan wel met een 20 liter brouw maar dan is het wel van belang met hoeveel liter je start met maischen.

=>Wat de korrelgist betreft (Brewferm Top): Die los ik niet (meer) eerst op in lauw water, maar kieper ik gewoon in de gekoelde wort

Hiero idem.

=>Wat het toevoegen van brouwsuiker aan het einde van het kookproces betreft: ... los ik die eerst op in kokend water.

Ik regel mijn ketel (op stand max.) met een frequentie regelaar en voor ik de suiker (langzaam/goed verdelen) toevoeg zet ik deze op 100%. De laatste minuten kook ik wat feller dan in het begin. Het is niet erg als de kook ff terug valt maar met langzaam toevoegen valt dit wel mee.

=>het verdampte water - 2 liter per ketel gecompenseerd wordt wat meer bier oplevert.

Ook hierdoor daalt je alcohol percentage, Het is de bedoeling van een recept dat de sg begin koken lager is dan bij eind koken.

=>Vaststelling bij het toevoegen van de glucose (zowel rechtstreeks toegevoegd aan het kokende wort als eerst opgelost in kokend water) is dat er zich dan gelatine-achtige deeltjes vormen die de neiging hebben om te bezinken. Dat samenklonteren gebeurt niet in het kokende water, maar wel als dat water (of de glucose rechtstreeks) toegevoegd wordt aan de kokende wort.

Nooit iets van gemerkt. Ik gebruik altijd fijne kristalsuiker.

=>Wat lageren betreft: dat heb ik nog nooit gedaan. Ik laat het bier ongeveer 2 weken in de gistkast (in de vooronderstelling dat het bier dan wel uitgegist zal zijn)

Wel ff kijken of je eind sg is gehaald anders nog enkele dagen wachten

=>Wat de jodiumproef betreft: Moet de jodiumtest ook na pletten van de moutkorrels een ongekleurd (blauw-violet) resultaat opleveren?

Moet niet maar mag wel. Fijner schroten zal de kleur verminderen

=>Wat het bepalen van de pH waarde betreft:

Als je bier lekker is, waarom dan die moeite. Voer je water in in brouwsoftware en dan rolt er meteen uit hoeveel je moet aanzuren (en welke brouwzouten je kan/mag toevoegen.

=>Het recept stelt ook voor om koriander toe te voegen, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd.

Probeer bij één kook een 6 à 8 gram toe te voegen, 10 min voor einde kook. Vind je dat bier lekkerder dan kan je een volgend keer nog meer toevoegen.

Fijne reactie! Ik zat te wachten op kritisch-constructieve commentaar op mijn werkwijze.  Over deze reactie en tips ga ik nadenken en later reageren. Maar nu is het te laat op de dag.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #48 Gepost op: 22-08-2019 00:41 u »
Ik ben wel echt onder de indruk hoeveel je brouwt in zo'n kleine ruimte, je lijkt de Ikea wel die een compleet huis in een 3 bij 3 kamertje propt ;)

Haha, je hebt gelijk, mogelijks is mijn kunde om vanalles en nog wat te organiseren in een kleine ruimte groter dan mijn kunde en kennis van bierbrouwen.

Citaat
Je zou de brouwsels ook in canon kunnen doen. Dus op het moment dat de eerste aan het masichen is je de tweede pas inmaischen, ook omdat je aan het eind toch moet wachten met koelen.

Die 'canon' gebeurt nu ook al. Er is sowieso tijd nodig voor het uitvoeren van allerlei stappen in het bierbrouwprces. In dat proces zit er tussen ketel 1 en 3 gemiddeld 15 minuten. Dat maakt multitasking tot een noodzaak, anderzijds moet ik mijn flatje bij elke stap in het brouwproces herorganiseren. Bij gebrek aan ruimte moet de grootste tafel in het flatje voortdurend opnieuw vrij gemaakt worden voor de volgende stap in het brouwproces. Als ik alle stappen door elkaar mix dan heb ik veel meer werkruimte nodig.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #49 Gepost op: 22-08-2019 21:43 u »
Hier ook een elektrische brouwer maar op verschillende manieren/installaties brouwsels van 10 of 20 of 35 liter.

=>Het overschakelen van een schijvenmolen naar een walsmolen maakt geen verschil.

Als ik mijn schijvenmolen strak zet dan is mijn rendement hoger dan bij mijn walsmolen. Omdat ik niet te snel filter en vloeistof niveau  boven filterbed houd tijdens spoelen zijn er nooit problemen met dichtslaan.


Ik denk ongeveer hetzelfde, hoe fijner je schroot, hoe groter je brouwrendement. Het 'dichtslaan' van het filterbed is een probleem dat je kan voorkomen door voldoende spoelwater toe te voegen zodat het filterbed niet droog komt te staan.

Citaat
=>Wat de ingrediënten betreft:

Heb je deze al een in een programma gezet zoals BrouwHulp oid? Dit betreffende begin sg en rendement.

Nee, ik heb wel ergens ooit brouwsoftware gedownload en er wat op geklikt, maar ik weet niet hoe ik echt met zo'n programma kan werken of hoe ik eraan moet beginnen. Ik brouw gewoon op middeleeuwse wijze met het blote verstand.

Citaat
=> Ik heb die tijd op 50° vermindert tot 5 minuten.
=>Een tweede reden waarom ik de tijd van de eerste maischpauze heb ingekort is dat die elektrische ketels van 27 liter van Brewferm bij het verhogen van 50 naar 62° voortdurend uitvallen zonder verklaarbare reden.

Hier ook meerdere ketels waaronder een Brewferm 27 liter à 2000Watt.
Heb nooit problemen met opwarmen/uitvallen. Sinds geruime tijd verwarm ik mijn water tot 66 graden en voeg dan mijn stort (roerend) toe. Begintemp is dan tegen 63 graden oid.

Tja, het uitvallen van die (alle 3) ketels gebeurt enkel bij het verhogen van de temperatuur van 50 naar 62°, bij hogere temperaturen is er geen probleem meer. Ik lees op verschillende plaatsen dat een maischpauze op 50° nergens voor nodig is. Doch conservatief als ik ben heb ik wel wat angst om van het oorspronkelijke basisrecept af te wijken.

Citaat
Probeer dit ook eens tijdens je brouwdag met één ketel. Je zult zien het resultaat zeer goed bier oplevert.

Ik overweeg om bij een volgende  brouwdag de maischstap op 50° over te slaan, niet bij één ketel maar bij alle drie de ketels. Vervolgens 1 ketel volgens hoger beschreven recept, dan 1 ketel met toevoeging met koriander, dan 1 ketel waar de glucose vervangen wordt door fijne kristalsuiker uit de supermarkt.

Citaat
=>Wat het alcoholpercentage betreft: een waarde tussen 1065 en 1070 rond de 7.5% en geen 9% zoals in het recept.

De 7,5% zal met hergisting op fles redelijk kloppen

OK

Citaat
=>Wat filteren betreft: Ik weet niet hoeveel spoelwater ik mag gebruiken. Klopt het dat het spoelwater de helft moet zijn van het maischwater.

Zodra je minder maischwater gebruikt moet je meer spoelwater gebruiken voor doel sg. zo'n 11 liter spoelwater kan wel met een 20 liter brouw maar dan is het wel van belang met hoeveel liter je start met maischen.

Volgens het recept moet ik vertrekken van 22 liter maischwater, maar dat is volgens mijn ervaring teveel omdat na toevoeging van de mout (5/6 kg) de ketel tot het uiterste randje gevuld is als hij niet scheef staat. Ik overweeg bij een volgende brouwbeurt te vertrekken van 20 liter maischwater en vervolgens tijdens filteren 12 liter (4 beslagscheppen van 3 liter) spoelwater toe te voegen. 

Citaat
=>Wat de korrelgist betreft (Brewferm Top): Die los ik niet (meer) eerst op in lauw water, maar kieper ik gewoon in de gekoelde wort

Hiero idem.

OK

Citaat
=>Wat het toevoegen van brouwsuiker aan het einde van het kookproces betreft: ... los ik die eerst op in kokend water.

Ik regel mijn ketel (op stand max.) met een frequentie regelaar en voor ik de suiker (langzaam/goed verdelen) toevoeg zet ik deze op 100%. De laatste minuten kook ik wat feller dan in het begin. Het is niet erg als de kook ff terug valt maar met langzaam toevoegen valt dit wel mee.

OK

Citaat
=>het verdampte water - 2 liter per ketel gecompenseerd wordt wat meer bier oplevert.

Ook hierdoor daalt je alcohol percentage, Het is de bedoeling van een recept dat de sg begin koken lager is dan bij eind koken.

Dat begrijp ik.

Citaat
=>Vaststelling bij het toevoegen van de glucose (zowel rechtstreeks toegevoegd aan het kokende wort als eerst opgelost in kokend water) is dat er zich dan gelatine-achtige deeltjes vormen die de neiging hebben om te bezinken. Dat samenklonteren gebeurt niet in het kokende water, maar wel als dat water (of de glucose rechtstreeks) toegevoegd wordt aan de kokende wort.

Nooit iets van gemerkt. Ik gebruik altijd fijne kristalsuiker.


Ik ga bij een volgende brouwdag de glucose (druivensuiker) in het recept ook eens vervangen door gewone witte kristalsuiker uit de supermarkt.

Citaat
=>Wat lageren betreft: dat heb ik nog nooit gedaan. Ik laat het bier ongeveer 2 weken in de gistkast (in de vooronderstelling dat het bier dan wel uitgegist zal zijn)

Wel ff kijken of je eind sg is gehaald anders nog enkele dagen wachten


Buh? Ik kan het sg van het wort niet meer meten in de vergistingsfase. Mijn vergistingsvaten hebben geen aftapkraantje. Ik verneem dat de vergisting na enkele dagen is afgelopen. Ik stel dus een veiligheidsmarge in van 1 week alvorens te gaan bottelen.

Citaat
=>Wat de jodiumproef betreft: Moet de jodiumtest ook na pletten van de moutkorrels een ongekleurd (blauw-violet) resultaat opleveren?

Moet niet maar mag wel. Fijner schroten zal de kleur verminderen

OK

Citaat
=>Wat het bepalen van de pH waarde betreft:

Als je bier lekker is, waarom dan die moeite. Voer je water in in brouwsoftware en dan rolt er meteen uit hoeveel je moet aanzuren (en welke brouwzouten je kan/mag toevoegen.

Ik heb tot heden nog nooit gewerkt met brouwsoftware.

Citaat
=>Het recept stelt ook voor om koriander toe te voegen, maar dat heb ik nog nooit geprobeerd.

Probeer bij één kook een 6 à 8 gram toe te voegen, 10 min voor einde kook. Vind je dat bier lekkerder dan kan je een volgend keer nog meer toevoegen.

Op de eerstvolgende brouwdag zal ik bij alle drie de ketels de eerste maischpauze op 50° overslaan. 1 ketel volgens voorgaand recept, 1 ketel voigens voorgaand recept maar met toevoeging van koriander, 1 ketel volgens voorgaand recept maar de glucose - druivensuiker vervangen door gewone witte kristalsuiker uit de supermarkt.

Maar die volgende brouwdag zal pas over een maand of 3/4 kunnen plaatsvinden omdat het bier dat thans staat te vergisten al mijn recipiënten (flesjes en soda-kegs) zal bezetten


Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.843
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Kiekeboe
« Reactie #50 Gepost op: 22-08-2019 22:48 u »
Welkom Kiekeboe,

Mooi inspiratievol voorsteltopic! Inderdaad ongelooflijk knap op de vierkante meter gepland.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #51 Gepost op: 22-08-2019 23:25 u »
Als ik jou was zou ik de sensor toch op het vat plakken. Het regelen van de temperatuur rondom je vaten zal namelijk maar weinig invloed hebben op de temperatuur in je vaten. Tijdens de vergisting wordt er een hoop warmte geproduceerd, dat wil je terugkoelen. Die stijging vindt plaats in je vat en niet in de ruimte er omheen. Natuurlijk wordt er wel een deel afgestaan aan de ruimte rondom het vat, maar dat is niet zo veel en zal dus snel weer gekoeld zijn. Maar ondertussen loopt de temperatuur in je vaten op en een omgeving van 21 graden zal een vat waarin de temperatuur oploopt met een paar graden per uur niet echt in bedwang gaan houden...

Helemaal correct. Je moet de temperatuur van het bier regelen, en dus ook meten. De temperatuur van de lucht in de koelkast is in feite niet relevant.
Tevens voorkom je hiermee dat de regeling gaat resoneren (jojo-en).

Overigens is over dit onderwerp temperatuur gecontroleerd vergisten al heel veel geschreven op dit forum....

Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #52 Gepost op: 22-08-2019 23:32 u »

Volgens het recept moet ik vertrekken van 22 liter maischwater, maar dat is volgens mijn ervaring teveel omdat na toevoeging van de mout (5/6 kg) de ketel tot het uiterste randje gevuld is als hij niet scheef staat. Ik overweeg bij een volgende brouwbeurt te vertrekken van 20 liter maischwater en vervolgens tijdens filteren 12 liter (4 beslagscheppen van 3 liter) spoelwater toe te voegen. 

Met jou stort 5 kg pilsmout + 800 gram tarwemout + 1 kg suiker heb je bij 20 liter maischwater ongeveer 8,4 liter spoelwater nodig voor sg van 1.089. Gerekend met brouwzaalrendement van 80%
Geen water toevoegen tijdens suikerstort koken en al het wort uit de filterkoek laten lopen zodat je de 22,8 liter bij start koken hebt.

Het lijkt erop dat je spoelverlies en extra toevoeging van water je sg verlaagd.
Omdat je volop kookt verwacht ik dat je meer dan 2 liter verdampt maar als je na einde koken minder dan 20,8 liter over hebt kun je nog wat water toevoegen

Bij een rendement van 75 % zou het sg 1.085 zijn.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #53 Gepost op: 24-08-2019 21:34 u »
Welkom Kiekeboe,

Mooi inspiratievol voorsteltopic! Inderdaad ongelooflijk knap op de vierkante meter gepland.


Dank. Zeg maar op de vierkante centimeter gepland ipv vierkante meter.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #54 Gepost op: 24-08-2019 21:47 u »
Helemaal correct. Je moet de temperatuur van het bier regelen, en dus ook meten. De temperatuur van de lucht in de koelkast is in feite niet relevant.
Tevens voorkom je hiermee dat de regeling gaat resoneren (jojo-en).

Overigens is over dit onderwerp temperatuur gecontroleerd vergisten al heel veel geschreven op dit forum....

Ja, het argument van Emiel1 dat de temperatuur in het gistvat aan het begin van de vergisting veel hoger oploopt dan de omgevingstemperatuur heeft me overtuigd. Ook al omdat zo'n plastieken tonnetje minder warmte geleid dan een rvs vergistingsvat. Dan heb je ook een veel lagere omgevingstemperatuur nodig om de temperatuur in het vat efficiënt te koelen tot op het gewenste niveau. De temperatuur rond het vat is niet zo belangrijk als de temperatuur in het vat. Maar ik ga het sponsje met sensor niet vastplakken, maar proberen vastmaken met een elastische broeksriem omdat ik een hekel heb aan plakbandsporen op mijn gistvat. Hoewel ik denk dat zo'n gistvat een iets ruimere omtrek heeft dan de broeksriemen in mijn kleerkast. Maar we zien wel.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #55 Gepost op: 24-08-2019 22:19 u »
Ja, het argument van Emiel1 dat de temperatuur in het brouwvat aan het begin van de vergisting veel hoger oploopt dan de omgevingstemperatuur heeft me overtuigd. Ook al omdat zo'n plastieken tonnetje minder warmte geleid dan een rvs vergistingsvat. Dan heb je ook een veel lagere omgevingstemperatuur nodig om de temperatuur in het vat efficiënt te koelen tot op het gewenste niveau. De temperatuur rond het vat is niet zo belangrijk als de temperatuur in het vat. Maar ik ga het sponsje met sensor niet vastplakken, maar proberen vastmaken met een elastische broeksriem omdat ik een hekel heb aan plakbandsporen op mijn gistvat. Hoewel ik denk dat zo'n gistvat een iets ruimere omtrek heeft dan de broeksriemen in mijn kleerkast. Maar we zien wel.

Ik gebruikte eerst een spanbandje. Zelfde idee al jij hebt...
Nu ben ik iets pragmatischer geworden: duct tape.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #56 Gepost op: 24-08-2019 22:24 u »
Sensor vastplakken met afplaktape voor schilderwerk, dan sponsje erover met elastiek van de naaiwinkel.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #57 Gepost op: 24-08-2019 22:29 u »
Sensor vastplakken met afplaktape voor schilderwerk, dan sponsje erover met elastiek van de naaiwinkel.

Ik plak een stukje isolatiemateriaal dat bedoeld is om achter verwarmingsradiatoren te plakken links, recht en onder op het gistvat vast met duct tape.
Dan duw ik de sensor van bovenaf in dat  'zakje'. De sensor zelf plak ik dus niet vast.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #58 Gepost op: 30-08-2019 23:53 u »
=>Wat lageren betreft: dat heb ik nog nooit gedaan. Ik laat het bier ongeveer 2 weken in de gistkast (in de vooronderstelling dat het bier dan wel uitgegist zal zijn)

Wel ff kijken of je eind sg is gehaald anders nog enkele dagen wachten


Tja, ik verwijs naar foto's van mijn brouwinstallatie hierboven. Mijn gistvaten hebben geen aftapkraantjes. Volgens info zou de vergisting van het bier enkele dagen duren, om er heel zeker van te zijn dat het vergistingsproces voltooid is wacht ik 2 weken. In zoverre observatie met het blote oog ook meetelt stel ik vast dat het bubbelen in het waterslot na enkele dagen stopt. Ik kan dus enkel staalnames doen van het bier als ik de deksel van het vergistingsvat schroef wat dan weer tot infecties kan leiden.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #59 Gepost op: 31-08-2019 20:33 u »
=> Ik heb die tijd op 50° vermindert tot 5 minuten.
=>Een tweede reden waarom ik de tijd van de eerste maischpauze heb ingekort is dat die elektrische ketels van 27 liter van Brewferm bij het verhogen van 50 naar 62° voortdurend uitvallen zonder verklaarbare reden.

Hier ook meerdere ketels waaronder een Brewferm 27 liter à 2000Watt.
Heb nooit problemen met opwarmen/uitvallen. Sinds geruime tijd verwarm ik mijn water tot 66 graden en voeg dan mijn stort (roerend) toe. Begintemp is dan tegen 63 graden oid.
Probeer dit ook eens tijdens je brouwdag met één ketel. Je zult zien het resultaat zeer goed bier oplevert.

Ik wil wel eens proberen om die eerste stap/temperatuur/maischpauze over te slaan.

Nu schrijft het recept voor 15 minuten op 50°, dan 45 minuten op 62°, dan 30 minuten op 72°, tenslotte 5 minuten op 78°.

De benogdigde tijd voor het tussentijds verwarmen naar een hogere temperatuur neemt ook ongeveer één uur in beslag. Het totale maischproces duurt dan 2.5 uur.

Ik vraag me echter af of ik dan de tijd van de maischpauze op 62° moet verlengen? De geschrote mout heeft dan immers +/- 35 minuten minder tijd om te weken en zetmeel om te zetten in vergistbare suikers. Heeft iemand daar een mening over?






Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #60 Gepost op: 31-08-2019 20:52 u »
Ik wil wel eens proberen om die eerste stap/temperatuur/maischpauze over te slaan.

Nu schrijft het recept voor 15 minuten op 50°, dan 45 minuten op 62°, dan 30 minuten op 72°, tenslotte 5 minuten op 78°.

De benogdigde tijd voor het tussentijds verwarmen naar een hogere temperatuur neemt ook ongeveer één uur in beslag. Het totale maischproces duurt dan 2.5 uur.

Ik vraag me echter af of ik dan de tijd van de maischpauze op 62° moet verlengen? De geschrote mout heeft dan immers +/- 35 minuten minder tijd om te weken en zetmeel om te zetten in vergistbare suikers. Heeft iemand daar een mening over?

Sla de temperaturen onder de 62 ºC over en laat de rest zoals het is. De zetmeel wordt netjes omgezet en je hoeft de maischtijden niet te verlengen. Zo haal je een grote tijdwinst die niet ten koste gaat aan de kwaliteit van je bier. 

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #61 Gepost op: 31-08-2019 21:40 u »
Sla de temperaturen onder de 62 ºC over en laat de rest zoals het is. De zetmeel wordt netjes omgezet en je hoeft de maischtijden niet te verlengen. Zo haal je een grote tijdwinst die niet ten koste gaat aan de kwaliteit van je bier.


Aha, een verassend duidelijk antwoord dat dan nog van een grote specialist terzake komt.

Dan nog een paar vraagjes (nu ik je toch aan de lijn heb).

- Ik heb ergens gelezen (mogelijks op dit forum) dat maischen op een lage temperatuur (50°) nadelig uitpakt voor de schuimhoudbaarheid. Dat vind ik soms een probleem (colaschuim), hoewel ik de subjectieve indruk heb dat de schuimhoudbaarheid verbetert als het bier langer (een maand of 3) gerijpt heeft. Klopt daar iets van?

- Dan heb ik ook ergens gelezen (mogelijks ook al op dit forum) dat maischen op een lage temperatuur voordelig uitpakt wat betreft helderheid van het bier. Of er een verband bestaat weet ik niet echt. Ik heb vooral de indruk dat hoe langer het bier in de koelkast staat hoe helderder het wordt.

- Dan overweeg ik ook om de glucose in het recept (800 gr / 1 kg) te vervangen door kristalsuiker uit de supermarkt. Zal dat grote invloed hebben op de smaak of de kwaliteit van het bier?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #62 Gepost op: 31-08-2019 22:44 u »
Eiwitten geven schuim en volmondigheid/body en kunnen troebelheid veroorzaken.
Tegenwoordig wordt de mout in de mouterij intensiever behandeld waardoor eiwitpauzes niet meer nodig zijn. Een enzympauze kan er zelfs voor zorgen dat de schuimhoudbaarheid minder wordt. Maar er zijn veel meer factoren die invloed hebben op schuimhoudbaarheid. De zwaarte van het bier, vergistingstemperatuur, gebruikte gist, de mate van beluchten van het wort en nog wat zaken zijn van belang.

Glucose kun je zonder problemen vervangen door kristalsuiker (sucrose). Dat heeft nagenoeg geen invloed op de smaak van je bier.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #63 Gepost op: 03-09-2019 23:23 u »
En dan een fotoverslagje van een botteldag.


Het bier dat we op 18 augustus hebben gebrouwen (zie hoger) hebben we gebotteld op 2 september. Tussentijds heeft het bier in de vergistingskast (3 vaten van 30 liter - met 22 liter wort) op een temperatuur van 21°C. De dag voor het bottelen schakelen we de inkbird temperatuurregelaar uit en schakelen we de normale koelkastfunctie weer in, vervolgens wordt het bier dan een dag later gebotteld op een temperatuur rond de 6°C.

We hebben het bier 2 weken laten gisten. Het meten van het soortelijk gewicht om het einde van de vergisting vast te stellen hebben we niet gedaan wegens geen aftapkraantje aan de vergistingsvaten. Het SG bij bottelen bleek telkens tussen 1015 en 1020 te liggen (sommige metingen met en andere zonder bottelsuiker). Het begin SG lag telkens tussen 1065 en 1070.

Dit zijn de recipiënten waarin het bier gebotteld zal worden; zijnde 5 bakken met beugelflesjes (steinie brown 33 cl) alsook 2 kleine soda-kegs van 2.5 US gallon (+/- 9.5 liter).



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #64 Gepost op: 03-09-2019 23:31 u »
Alle flesjes worden aan de binnenzijde mechanisch geborsteld met behulp van een flessenborstel gemonteerd op een boormachine. Het is de eerste keer dat ik een boormachine gebruik om flesjes te reinigen en ik ben erg tevreden van het resultaat. Ook sterk vervuilde flesjes met aangedroogde schimmels en rotzooi bleken makkelijk schoon te krijgen met dit systeem en zonder gebruik van agressieve chemicaliën. Ik heb me suf gezocht via google naar een soort van 'automatische' flessenborstel, maar ik heb die niet gevonden. Dus heb ik die zelf maar bedacht. Tenzij de winkels voor hobbybrouwspullen me voor zijn zal ik een patent aanvragen op mijn 'automatische' flessenborstel en daar misschien ooit rijk van worden  :nut:.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #65 Gepost op: 03-09-2019 23:40 u »
Na het borstelen laat ik de flesjes weken in een bad met heet water waarin een 4-tal vaatwastabletten zijn opgelost. Na enkele uren weken worden de flesjes opnieuw gespoeld.

Gelet op het succes van de flessenborstel, boormachine aangedreven overweeg ik om deze fase van weken in bad de volgende keer over te slaan (of te integreren - alles bij het aanrecht zonder langdurig op lage (ergonomisch onverantwoord) hoogte met kromme rug te moeten werken.)

Bij eerdere probeersels van reinigen flesjes liet ik de flesjes eerst weken in bad alvorens met de hand te borstelen, maar dan zat er zoveel viezigheid in het water dat ik deze keer eens wou proberen de flesjes al een beetje proper te hebben voordat ze geweekt werden in bad.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #66 Gepost op: 03-09-2019 23:43 u »
Na het weken worden de flesjes opnieuw gespoeld (evt geborsteld als dat nodig mocht blijken, maar dat was niet zo) en met zuiver water gevuld in een steriliseerketel (elektrische brouwketel/maischketel) gedaan om even te laten koken/steriliseren.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #67 Gepost op: 03-09-2019 23:44 u »
De gesteriliseerde flesjes laten we dan afdruipen op een afdruiprek voor flesjes.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #68 Gepost op: 03-09-2019 23:49 u »
Voorafgaand aan bovenstaande hebben we alle beugels van de flesjes afgenomen. We hebben ook de dichtingsringen van de beugels gescheiden. De beugels steriliseren we door ze te laten koken in water. De dichtingsringen reinigen we eerst met detergent en na grondig spoelen ontsmetten we die in een oplossing van warm water met puro oxi.

De dichtingsringen laten we niet koken omdat ze daardoor verharden. De beugels laten we wel koken maar laten we nadien niet langzaam afkoelen maar heel snel in ijskoud water omdat langzaam afkoelen de staaldraad van de beugels minder hard maakt minder spankracht heeft.




Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #69 Gepost op: 03-09-2019 23:51 u »
Dan hevelen we het bier in het vergistingsvat over naar een bottelvat. We hebben aan het bottelvat 8 gram suiker per liter bier (opgelost in kokend water) toegevoegd voorafgaand aan het hevelen.



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #70 Gepost op: 03-09-2019 23:58 u »
Dan bottelen maar met een afvulpijpje. Met een lamp controleren we het vulniveau tijdens vullen.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #71 Gepost op: 04-09-2019 00:01 u »
Eén flesje (per brouwsel) voorzien we van een manometertje om de hergisting op fles te kunnen opvolgen. Aangezien we 60 liter bier gaan bottelen die afkomstig zijn uit 3 afzonderlijke gistvaten zullen we 3 flesjes met een manometer hebben.




Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #72 Gepost op: 04-09-2019 00:06 u »

De overige flesjes krijgen een etiket met een prijstang. Deze prijstang heeft twee regels waarop je telkens 6 cijfers kan zetten. De bovenste regel bevat de brouwdatum van het brouwsel. De tweede regel bevat info over het type bier alsook over welke variant van het simultaan gebrouwen bier het gaat.






Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #73 Gepost op: 04-09-2019 00:10 u »
Nadat we de 5 bakken bier gevuld hebben moeten we ook nog onze soda-kegs vullen. Die vaatjes worden eerst gespoeld met heet water waarin een vaatwastablet is opgelost, nadien ook nog eens met heet water met puro oxi. Opdat ook de leidingen gespoeld zouden zijn sluiten we ook af en toe de CO2 fles aan en een picknicktap.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #74 Gepost op: 04-09-2019 00:14 u »
Dan vullen we de soda-kegs rechtstreeks vanuit het gistvat en zonder bottelvat. Er werd aan de soda-kegs wel eerst suikerwater toegevoegd (4 gram per liter) alvorens het bier over te hevelen.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #75 Gepost op: 04-09-2019 00:19 u »
Zo dat was het fotoverslagje van mijn bottelmethode. Hopelijk krijg ik wat kritisch-constructieve commentaren waaruit ik kan leren wat ik allemaal verkeerd doe.


Nu is het tijd voor een biertje.

Offline Adbrouwt

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.231
  • Land: nl
  • Wordt wort bier dan wordt wort vergist
    • ABV de bierkaai
Re: Kiekeboe
« Reactie #76 Gepost op: 04-09-2019 07:47 u »
Zo dat was het fotoverslagje van mijn bottelmethode. Hopelijk krijg ik wat kritisch-constructieve commentaren waaruit ik kan leren wat ik allemaal verkeerd doe.

Je gaat ervan uit dat je neergesabeld wordt maar ik vind de onderstaande tip echt top. Ga ik ook doen.



Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.397
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Kiekeboe
« Reactie #77 Gepost op: 04-09-2019 07:57 u »
Je gaat ervan uit dat je neergesabeld wordt maar ik vind de onderstaande tip echt top. Ga ik ook doen.

Vind het ook een praktische oplossing, en zal er ook eens een flessenborstel aan wagen :)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #78 Gepost op: 04-09-2019 11:28 u »
Je gaat ervan uit dat je neergesabeld wordt maar ik vind de onderstaande tip echt top. Ga ik ook doen.

Vind het ook een praktische oplossing, en zal er ook eens een flessenborstel aan wagen :)

Gewoon het uiteinde van de plastic handgreep van een 'gewone' flessenborstel afzagen zodat de rest mooi past in de kop van een boormachine.

Opletten dat de draairichting van de boormachine de windingen van de staaldraad die de kern is van de borstel versterkt in plaats  van verzwakt.

Wat snelheid betreft de boormachine op laagste toerental.

Dan een bak vuile flesjes ruim half vullen met water (de rest spat er mogelijks toch uit tijdens borstelen). De flesjes op voorhand vullen zorgt ervoor dat je de boormachine altijd met een droge rechterhand (gevaar elektrocutie!) kan vastnemen. De flesjes zelf hou je in je linkerhand boven het aanrecht tijdens borstelen.

Dan de boormachine pas laten draaien als de kop van de flessenborstel al een klein stukje in het flesje zit (anders krijg je een vliegtuigpropeller ipv borstel).

Omdat de staaldraad die de kern vormt van de borstel een beetje 'wiebelig' is, zal de draaiende borstel vanzelf de hoekjes (met het meest hardnekkige vuil) aan de ronde onderkant van het flesje als borstelspoor opzoeken.

Tenslotte de geborstelde flesjes leeggieten en naspoelen.

Na hooguit een kwartier heb je een volledige bak van 24 sterk vervuilde flesjes (zonder agressieve chemicaliën) proper geborsteld en nagespoeld met zuiver water. 


Offline Adbrouwt

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.231
  • Land: nl
  • Wordt wort bier dan wordt wort vergist
    • ABV de bierkaai
Re: Kiekeboe
« Reactie #79 Gepost op: 04-09-2019 12:15 u »
Bedankt voor de mooie uitleg. Om de boormachine droog te houden gaat nog de grootste uitdaging worden.

Offline brouwer_paul

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 71
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #80 Gepost op: 04-09-2019 12:19 u »
Hoi Kiekeboe,

Geen kritiek, maar vooral veel lof over je post. Ik heb er van gesmuld en dan heb ik je bier nog niet eens geproefd. Nogmaals hulde!

En ja, die borstel tip ga ik ook opvolgen :-)

groet Paul

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #81 Gepost op: 04-09-2019 12:28 u »
Bedankt voor de mooie uitleg. Om de boormachine droog te houden gaat nog de grootste uitdaging worden.

Dat valt reuze mee als je de flesjes op voorhand vult voordat je met de boormachine + borstel aan de slag gaat. Nadien wacht je ook met leeggieten en naspoelen tot een hele bak flesjes is geborsteld en je de boormachine even aan de kant kan leggen. (Op die manier verspil je ook het minste water tijdens reinigen.)

Bij het terugtrekken van de borstel uit het flesje laat je de boormachine zo langzaam mogelijk draaien zodat er geen water in het rond gezwierd wordt.

Online joenedu

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 557
  • Land: nl
  • In hops we trust
Re: Kiekeboe
« Reactie #82 Gepost op: 04-09-2019 14:36 u »
Prachtig om te lezen en (vooral ook om) te zien hoe u dingen aanpakt en opgelost hebt. Ik heb weer een aantal nieuwe ideeën opgedaan zo, top!

Offline Carlo

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 52
  • Land: nl
  • Ik heb geen drank probleem,alleen als het op is!
Re: Kiekeboe
« Reactie #83 Gepost op: 04-09-2019 14:49 u »
Echt mooi verslag, kan ik nog wat van leren. :proost:

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #84 Gepost op: 05-09-2019 21:59 u »
En dan nu na voorstelling van brouwinstallatie en omstandigheden - receptuur en aanpassingen, beschrijving werkwijzen allerlei, fotoverslagje van brouwdag en fotoverslagje van botteldag - enkele vragen. Hopelijk zijn er enkele collega hobby-brouwers die de tijd en de goedheid in hun hart hebben om te reageren op deze vragen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #85 Gepost op: 05-09-2019 22:06 u »
Vraag nr 1: Ik zie bij heel wat foto's van brouwinstallaties op internet alsook op allerlei filmpjes (met dank aan o.m. de filmpjes van Brouw Tv van Hans Domburg en Oscar Moerman) die ik vaak bekeken heb, dat nogal wat hobby-brouwers zich vermoeien met het isoleren van de maischketel. Dat gaat dan over het isoleren met een slaapzak, muurisolatie, aluminiumfolie of maischen in frigoboxen, enz. Ik begrijp niet waarom dat nodig is. Ik kon nergens duidelijke of pertinente informatie vinden over het nut van die isolatie.

Tijdens een lange maischpauze daalt de temperatuur in de ketel (naargelang omgevingstemperatuur) mogelijks enkele graden. Als de temperatuur te veel of te snel terugloopt, schakel ik de verwarming van de ketel tijdens de maischpauze weer in en roer een beetje in het beslag zodat de temperatuur opnieuw gelijkmatig verdeeld wordt en de gewenste temperatuur opnieuw bereikt is. Is er iets mis met het tussentijds bij verwarmen en roeren tijdens een maischpauze (als alternatief voor een geïsoleerde maischketel) ?

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #86 Gepost op: 05-09-2019 22:36 u »


Alle flesjes worden aan de binnenzijde mechanisch geborsteld met behulp van een flessenborstel gemonteerd op een boormachine.

Goed idee, alleen zou ik wel de voorkeur geven aan een accuboormachine.

Water en 230 Volt is niet echt een veilige combinatie.  :-\

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #87 Gepost op: 05-09-2019 22:52 u »
Goed idee, alleen zou ik wel de voorkeur geven aan een accuboormachine.

Water en 230 Volt is niet echt een veilige combinatie.  :-\


Mijn initieel voornemen was om de flessenborstel te monteren op een oplaadbaar draadloos schroefmachientje i.p.v. op een boormachine op 230 volt. Vooral omdat dit schroefmachientje een stuk kleiner, toch krachtig en minder zwaar is. Maar ik kon geen manier bedenken voor de koppeling van de borstel met het schroefmachientje.

In de praktische ervaring die ik had met een boormachine is het niet moeilijk om de boormachine volkomen droog te houden als je de flesjes op voorhand vult en pas gaat leeg gieten en naspoelen als je de boormachine aan de kant gelegd hebt.

Voor de rest zijn boormachines anno 2019 relatief vochtbestendig. Ook bouwvakkers evt dakwerkers moeten hun materieel in de steek laten als het begint te regenen om te gaan schuilen, na korte tijd -als de regenbui voorbij getrokken is- werken ze zonder problemen verder.

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #88 Gepost op: 05-09-2019 23:25 u »
Ik heb vroeger ook zo mijn flesjes gewassen, werkt goed maar je moet wel opletten als je toevallig een knikje krijgt in de staaldraad van de borstel, dan gebeurt het wel eens dat de hals van een flesje stukspringt. En ik kan je verzekeren je water en flesje wordt snel rood  ;) Dus best handschoenen dragen!!

Omdat de hobby bij mij een beetje uit de hand is gelopen heb ondertussen een machinale flessenwasser waar ik Saniclean oplossing over recirculeer.  https://www.polsinelli.it/en/bottle-washing-machine-maxi-wash-P902.htm
Trouwens bij Enolandia hebben ze mooie machinale en handwas toestellen. http://www.enolandia.it/En/accessori-lavaggio.php
De "Manual Washer" (code 01103) vind ik wel goed gevonden en kan je zelf ook maken ;)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #89 Gepost op: 06-09-2019 00:58 u »
Ik heb vroeger ook zo mijn flesjes gewassen, werkt goed maar je moet wel opletten als je toevallig een knikje krijgt in de staaldraad van de borstel, dan gebeurt het wel eens dat de hals van een flesje stukspringt. En ik kan je verzekeren je water en flesje wordt snel rood  ;) Dus best handschoenen dragen!!

Nee, nee, als je met het nodige geduld en inzicht werkt is er niks gevaarlijk aan het borstelen van de binnenkant van flesjes met een flessenborstel op een boormachine.

Citaat
Omdat de hobby bij mij een beetje uit de hand is gelopen heb ondertussen een machinale flessenwasser waar ik Saniclean oplossing over recirculeer.  https://www.polsinelli.it/en/bottle-washing-machine-maxi-wash-P902.htm
Trouwens bij Enolandia hebben ze mooie machinale en handwas toestellen. http://www.enolandia.it/En/accessori-lavaggio.php
De "Manual Washer" (code 01103) vind ik wel goed gevonden en kan je zelf ook maken ;)

Het apparaat waar je naar verwijst, daarvan kan ik de werking niet goed begrijpen. Vooor de rest verwijzen je links naar spoel- en sproeiapparaten -al dan niet onder hogedruk. Met spoelen en sproeien (evt onder hogedruk) kom je er niet, je kan geen kalkaanslag of biersteen verwijderen met spoelen en sproeien. Dat kan alleen met mechanisch borstelen oftewel met heel erg agressieve chemicaliën.

Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.397
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Kiekeboe
« Reactie #90 Gepost op: 06-09-2019 09:31 u »
Vraag nr 1: Ik zie bij heel wat foto's van brouwinstallaties op internet alsook op allerlei filmpjes (met dank aan o.m. de filmpjes van Brouw Tv van Hans Domburg en Oscar Moerman) die ik vaak bekeken heb, dat nogal wat hobby-brouwers zich vermoeien met het isoleren van de maischketel. Dat gaat dan over het isoleren met een slaapzak, muurisolatie, aluminiumfolie of maischen in frigoboxen, enz. Ik begrijp niet waarom dat nodig is. Ik kon nergens duidelijke of pertinente informatie vinden over het nut van die isolatie.

Tijdens een lange maischpauze daalt de temperatuur in de ketel (naargelang omgevingstemperatuur) mogelijks enkele graden. Als de temperatuur te veel of te snel terugloopt, schakel ik de verwarming van de ketel tijdens de maischpauze weer in en roer een beetje in het beslag zodat de temperatuur opnieuw gelijkmatig verdeeld wordt en de gewenste temperatuur opnieuw bereikt is. Is er iets mis met het tussentijds bij verwarmen en roeren tijdens een maischpauze (als alternatief voor een geïsoleerde maischketel) ?

Isoleren is inderdaad niets anders dan zorgen voor een stabiele temperatuur. Ik isoleer zelf niets (BrouwTV 22 ;)), en verwarm waar nodig bij. Tja, iedereen zijn manier van werken.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #91 Gepost op: 06-09-2019 16:10 u »
Isoleren is inderdaad niets anders dan zorgen voor een stabiele temperatuur. Ik isoleer zelf niets (BrouwTV 22 ;)), en verwarm waar nodig bij. Tja, iedereen zijn manier van werken.
Als je isoleert, moet je minder bijverwarmen en minder roeren. Temperatuur is inderdaad stabieler, minder kans op doorschieters. Veel makkelijker en minder werk dus.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #92 Gepost op: 06-09-2019 19:15 u »
Voor de rest zijn boormachines anno 2019 relatief vochtbestendig. Ook bouwvakkers evt dakwerkers moeten hun materieel in de steek laten als het begint te regenen om te gaan schuilen, na korte tijd -als de regenbui voorbij getrokken is- werken ze zonder problemen verder.

Dit is toch een misvatting, in de handleiding van je boormachine staat o.a. het volgende:
Houd het gereedschap uit de buurt van regen en vocht. Het binnendringen van water in het elektrische gereedschap vergroot het risico van een elektrische schok.

De meeste elektrische gereedschappen zijn sinds jaar en dag IPX klasse 2 geïsoleerd. Dat is zeer beperkt spatwaterdicht. (IPX gaat van klasse 0 tot 9)

Wellicht een stukje beroepsdeformatie van mijn kant dat ik hier oog voor heb, ik werk bij een bedrijf dat elektrische apparatuur, o.a. gereedschap, keurt en certificeert. Veel ongelukken met apparaten en gereedschappen vloeien voort uit het gebruik in toepassingen waar ze niet voor bedoeld zijn. Daar is dit een voorbeeld van.

Overigens zie ik hier op het forum wel vaker dingen voorbijkomen waarvan ik denk 'hmmm...'. Aan iedereen zelf te bepalen welke risico's je wel of niet wilt nemen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #93 Gepost op: 06-09-2019 19:42 u »
De meeste elektrische gereedschappen zijn sinds jaar en dag IPX klasse 2 geïsoleerd. Dat is zeer beperkt spatwaterdicht. (IPX gaat van klasse 0 tot 9)

Je hebt natuurlijk wel gelijk. Maar ik ben me wel bewust dat een boormachine daar niet echt voor gemaakt is. Daarom begon ik zelf over het veiligheidsaspect en gaf ik een beschrijving waarop je de boormachine droog kon houden tijdens het borstelen.

Anderzijds zie ik ook wel enige gelijkenis met een soepmixer of een elektrische klopper (weet niet of het laatste woord begrepen wordt in NL). Dat zijn ook elektro-apparaten waar je met een draaiend uiteinde in de soep of anders zit te plonsen.

Maar je post inspireert me wel om toch eens verder uit te zoeken of ik die flessenborstel ook niet op mijn schroefapparaatje kan monteren, dat is met een oplaadbare accu en is ook wat minder zwaar om te hanteren en op lager toerental toch ook erg krachtig.

Vroeger stond er een driehoekje met één of twee druppels op elektrische apparaten dat aangaf of een apparaat vochtbestendig was. Tegenwoordig zie ik dat nergens meer, wellicht zijn de regels verandert. Kan je IPX-klasse zien op een apparaat?

Citaat
Overigens zie ik hier op het forum wel vaker dingen voorbijkomen waarvan ik denk 'hmmm...'. Aan iedereen zelf te bepalen welke risico's je wel of niet wilt nemen.

Ik denk dat ook wel eens als ik de uitrusting zie voorbij komen van sommige gistkasten met verdeeldozen, lampenfittings, stopcontacten en stekkers in de koelkast zelf. .

Ik maak me ook wel een beetje zorgen over de verwarming en de ventilator in mijn gistkast. Zie foto hierboven
ergens. Kan het kwaad om die attributen permanent te laten werken/draaien in een koelkast?

De ventilator (usb) en de (tuinkas-) verwarming van 45 watt zie je hieronder. Ik maak me het meeste zorgen over het ventilatortje. Dat apparaat is niet gemaakt om te gebruiken in een vochtige omgeving. Daarentegen in de beschrijving van de tube heater staat: "Deze kachel is IP55 gecertificeerd en kan tegen waterspetters."





Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #94 Gepost op: 06-09-2019 20:26 u »
Isoleren is inderdaad niets anders dan zorgen voor een stabiele temperatuur. Ik isoleer zelf niets (BrouwTV 22 ;)), en verwarm waar nodig bij. Tja, iedereen zijn manier van werken.

Ja ik ken dat filmpje. Ik heb de werkwijze om de dompelkoeler voor te verwarmen door hem een tijdje boven de kokende wort te plaatsen -i.p.v. direct erin- overgenomen van dat filmpje in mijn brouwmethode.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #95 Gepost op: 06-09-2019 21:26 u »
....
Anderzijds zie ik ook wel enige gelijkenis met een soepmixer of een elektrische klopper (weet niet of het laatste woord begrepen wordt in NL). Dat zijn ook elektro-apparaten waar je met een draaiend uiteinde in de soep of anders zit te plonsen.
...
Vroeger stond er een driehoekje met één of twee druppels op elektrische apparaten dat aangaf of een apparaat vochtbestendig was. Tegenwoordig zie ik dat nergens meer, wellicht zijn de regels verandert. Kan je IPX-klasse zien op een apparaat?
....
Ik maak me ook wel een beetje zorgen over de verwarming en de ventilator in mijn gistkast. Zie foto hierboven
ergens. Kan het kwaad om die attributen permanent te laten werken/draaien in een koelkast?
...
De ventilator (usb) en de (tuinkas-) verwarming van 45 watt zie je hieronder. Ik maak me het meeste zorgen over het ventilatortje. Dat apparaat is niet gemaakt om te gebruiken in een vochtige omgeving. Daarentegen in de beschrijving van de tubeheater staat: "Deze kachel is IP55 gecertificeerd en kan tegen waterspetters."


De IPX klasse van apparaten kan op het typeplaatje staan (twee vierkantjes in elkaar, al dan niet met een cijfer erachter: II voor IPX klasse 2.) Maar het staat ook in de handleiding bij de technische gegevens.

Een verwarming die bedoeld is voor een kas is (denk ik...) ook wel geschikt om in een koelkast te gebruiken. (Een kas is immers ook een vochtige omgeving.) Maar de stekker zou ik in ieder geval buiten de koelkast laten, dus geen stekkerblok in de koelkast.

USB ventilatortje: de USB voeding zou ik in ieder geval buiten de koelkast houden. (USB zelf is slechts 5 volt.)
Maar of zo'n ventilatortje er tegen kan om continue te draaien? Weet ik niet.

Nog een paar opmerkingen:
- ik kan mijn opvattingen over dingen hier schrijven, maar verantwoordelijk blijf je uiteraard zelf....
- In principe moet alle veiligheid gerelateerde informatie in de handleidingen van de betreffende apparaten staan, maar die leest vrijwel niemand. :huilen:
- Veel spul wat je bij oom Ali koopt is mogelijk niet tegen Europese normen gekeurd.

Als je het interessant vindt kijk maar eens op deze site, en dan klikken op 'alert listings' om te zien hoeveel producten er wekelijks uit de markt worden gehaald met veiligheidsproblemen.  :huilen:

https://ec.europa.eu/consumers/consumers_safety/safety_products/rapex/alerts/?event=SafeProductsOnline&lng=en

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #96 Gepost op: 06-09-2019 21:48 u »
...
Na hooguit een kwartier heb je een volledige bak van 24 sterk vervuilde flesjes (zonder agressieve chemicaliën) proper geborsteld en nagespoeld met zuiver water. 



Kiekeboe,

Graag de foto opnieuw plaatsen. De door jouw geuploade foto is tussen het wal en schip geraakt door een verhuizing van de site waar de foto's geplaatst worden.
Ik had hiervoor deze ochtend een waarschuwing gehad maar was vandaag met andere zaken bezig.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #97 Gepost op: 06-09-2019 22:38 u »
De IPX klasse van apparaten kan op het typeplaatje staan (twee vierkantjes in elkaar, al dan niet met een cijfer erachter: II voor IPX klasse 2.) Maar het staat ook in de handleiding bij de technische gegevens.

Ik zal -bij leven en welzijn- eens kijken of ik de informatie over vochtbestendigheid kan terugvinden op één of andere manier op het moment dat dit me relevant lijkt om te weten.

Citaat
Een verwarming die bedoeld is voor een kas is (denk ik...) ook wel geschikt om in een koelkast te gebruiken. (Een kas is immers ook een vochtige omgeving.) Maar de stekker zou ik in ieder geval buiten de koelkast laten, dus geen stekkerblok in de koelkast.

Dat een tuinkasverwarming relatief vochtbestendig is was ook al mijn intuïtie. Stekkers, verdeeldozen en stopcontacten hou ik sowieso buiten de koelkast.

Citaat
USB ventilatortje: de USB voeding zou ik in ieder geval buiten de koelkast houden. (USB zelf is slechts 5 volt.) 

Dat was ook mijn intuïtie. Maar ik ben niet zo bang van elektrocutie maar vooral van kortsluiting en brandgevaar. Is het brandgevaar bij apparaten die werken op 5 volt lager dan het brandgevaar bij apparaten die werken op 220 volt? Omdat ik bier brouw in een vakantieverblijf waar ik soms weken lang niet meer kom om de situatie op te volgen is dat wel een bezorgdheid.

Citaat
Maar of zo'n ventilatortje er tegen kan om continue te draaien? Weet ik niet.

Die bedenking maakte ik mezelf ook al. Daarom slaat het ventilatortje via een verdeelstekker enkel aan als de temperatuurregelaar Inkbird de instructie geeft om te koelen (de voorbije zomer) omdat in deze periode de omgevingstemperatuur soms hoger ligt dat de voorgeschreven vergistingstemperatuur.

In de herfst, winter en lente die komt  -bij afwezigheid en met de verwarming uit-  zal de omgevingstemperatuur wellicht lager zal liggen dan de voorgeschreven vergistingstemperatuur. Dan laat ik het ventilatortje enkel aanslaan als de inkbird temperatuurregelaar de instructie geeft om te  verwarmen. Meest optimaal zou zijn als de ventilator zowel bij koelen als verwarmen zou aanslaan maar ik weet (voorlopig) niet hoe ik dat technisch moet realiseren.

Citaat
- In principe moet alle veiligheid gerelateerde informatie in de handleidingen van de betreffende apparaten staan, maar die leest vrijwel niemand. :huilen:

Dat komt omdat er in die handleidingen -meestal in 27 overbodige talen- een heleboel overbodige info staat om de producent te beschermen, maar waar de consument geen boodschap aan heeft. Vervolgens worden veel handleidingen computer-vertaald naar het NL, wat een onbegrijpbaar NL oplevert. In de beschrijving van de tube heater wordt in de gebruikershandleiding verwezen naar een 'kachel'. Bij het woord 'kachel' denk ik niet aan een groen buisje van 45 watt, maar aan een kolenkachel of gaskachel in de woonkamer.

Citaat
- Veel spul wat je bij oom Ali koopt is mogelijk niet tegen Europese normen gekeurd.

Ik heb wel een aantal melkbussen besteld in China om kaas te maken maar nog geen elektrische apparaten. Ik vermoed dat ik de usb-ventilator en de tuinkast verwarming bekomen heb  via het NL Bol.com.

Citaat
Als je het interessant vindt kijk maar eens op deze site, en dan klikken op 'alert listings' om te zien hoeveel producten er wekelijks uit de markt worden gehaald met veiligheidsproblemen.  :huilen:

https://ec.europa.eu/consumers/consumers_safety/safety_products/rapex/alerts/?event=SafeProductsOnline&lng=en

Mogelijks zal ik deze info ten gepasten tijde ook eens bekijken/onderzoeken.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #98 Gepost op: 06-09-2019 22:48 u »
Kiekeboe,

Graag de foto opnieuw plaatsen. De door jouw geuploade foto is tussen het wal en schip geraakt door een verhuizing van de site waar de foto's geplaatst worden.
Ik had hiervoor deze ochtend een waarschuwing gehad maar was vandaag met andere zaken bezig.

Ja, ik heb vanavond ook gemerkt dat niet één maar een heleboel zorgvuldig gekozen foto's die ik plaatste op dit forum weg gevallen zijn. Ik zal mijn best doen om de schade aan mijn voorstellingstopic te restaureren.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #99 Gepost op: 06-09-2019 22:56 u »
Ja, ik heb vanavond ook gemerkt dat niet één maar een heleboel zorgvuldig gekozen foto's die ik plaatste op dit forum weg gevallen zijn. Ik zal mijn best doen om de schade aan mijn voorstellingstopic te restaureren.

Meerdere? Oudere foto's dus. Hmmm, dan moet ik even naar de rechten kijken.


[edt] Daar ligt het niet aan. Zo te merken is wat fout gegaan bij het overzetten. Ik heb net contact opgenomen met de hoster. [/edit]

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #100 Gepost op: 09-09-2019 20:58 u »
Ja, ik heb vanavond ook gemerkt dat niet één maar een heleboel zorgvuldig gekozen foto's die ik plaatste op dit forum weg gevallen zijn. Ik zal mijn best doen om de schade aan mijn voorstellingstopic te restaureren.

Heb jij een reparatie doorgevoerd? Ik zie dat alle foto's worden weergegeven. Ik wilde dit topic gebruiken om aan de oude hoster te laten zien dat er foto's weg zijn. Dat is niet meer het geval. Moet ik dus even een ander topic zoeken waar dit gebeurd is.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #101 Gepost op: 10-09-2019 00:52 u »
Heb jij een reparatie doorgevoerd? Ik zie dat alle foto's worden weergegeven. Ik wilde dit topic gebruiken om aan de oude hoster te laten zien dat er foto's weg zijn. Dat is niet meer het geval. Moet ik dus even een ander topic zoeken waar dit gebeurd is.

Ja, zoals gezegd heb ik deze topic in zoverre mogelijk opnieuw gerestaureerd (er waren een heleboel vierkantjes met een kruisje in de bovenhoek). In zoverre ik de foto's nog op mijn eigen PC terug kon vinden heb ik ze opnieuw geplaatst en anders heb ik ze verwijderd of vervangen door een vergelijkbare foto. De teksten heb ik in voorkomend geval ook aangepast.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #102 Gepost op: 10-09-2019 21:09 u »
Ja, zoals gezegd heb ik deze topic in zoverre mogelijk opnieuw gerestaureerd (er waren een heleboel vierkantjes met een kruisje in de bovenhoek). In zoverre ik de foto's nog op mijn eigen PC terug kon vinden heb ik ze opnieuw geplaatst en anders heb ik ze verwijderd of vervangen door een vergelijkbare foto. De teksten heb ik in voorkomend geval ook aangepast.

Ok, helder.

Er zijn meer foto's verdwenen op het forum die jammer genoeg niet meer terug te halen zijn.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #103 Gepost op: 15-09-2019 19:21 u »
Vraag nr.2:  Over brouwzaalrendement

Hoger stelde ik dat ik vooral experimenteer met het moutpakket 'Gabriël' van Brewferm. Het bijgevoegde recept stelt een begin SG (ik veronderstel na toevoeging van brouwsuiker) voorop van 1092. Ik ben echter nog nooit hoger geraakt dan 1070. Ik heb al van alles geprobeerd (fijner schroten versus grof schroten, schijvenmolen versus walsmolen, klam schroten versus droog schroten).

Heeft iemand er enig idee van wat ik verkeerd doe en hoe ik het brouwrendement kan opkrikken of is het recept van Brewferm gewoon fout?

(Neetje heeft hierboven ergens al ingehaakt op dit probleem. Hij stelt dat er geen verschil is tussen een walsmolen en een schijvenmolen en dat er een hoger rendement is bij fijner schroten. Dichtslaan van het filterbed kan voorkomen worden door voldoende spoelwater toe te voegen zodat het filterbed niet droog valt -en dicht slaat. Daarnaast geeft Neetje aan dat volgens -ikweetnietwelk brouwprogramma- ik met gebruikte ingrediënten (5kg pilsmout, 800 gram tarwemout, 1 kg suiker) zou moeten uitkomen op een SG van 1085, dit bij een brouwzaalrendement van 80%. Ik las ergens dat hobbybrouwers een brouwzaalrendement hebben van 65%.)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #104 Gepost op: 15-09-2019 20:09 u »
Vraag nr. 3: Over schuimhoudbaarheid.

Het door mij -tot dusver- geproduceerde hier heeft soms -niet altijd- last van een gebrekkige schuimhoudbaarheid (colaschuim). Jacques bevestigde hoger ergens al mijn vermoeden dat een eiwitpauze op een lage temperatuur (50°C) mogelijks een negatieve invloed kan hebben op de schuimhoudbaarheid. Maar hij stelt dat er nog een heleboel andere factoren van belang zijn.

Tegenwoordig wordt de mout in de mouterij intensiever behandeld waardoor eiwitpauzes niet meer nodig zijn. Een enzympauze kan er zelfs voor zorgen dat de schuimhoudbaarheid minder wordt. Maar er zijn veel meer factoren die invloed hebben op schuimhoudbaarheid. De zwaarte van het bier, vergistingstemperatuur, gebruikte gist, de mate van beluchten van het wort en nog wat zaken zijn van belang.

Jacques stelt dat de schuimhoudbaarheid ook beïnvloed wordt door:

a) De zwaarte van het bier. Mijn vraag daarbij is of bieren met een laag alcoholpercentage een betere schuimbaarheid hebben dan bieren met een hoog alcoholpercentage (of omgekeerd)?

b) De vergistingstemperatuur. Mijn vraag daarbij is of bieren met een hoge vergistingstemperatuur een betere schuimhoudbaarheid hebben dan bieren met een lage vergistingstemperatuur (of omgekeerd)?

c) De gebruikte gist. Ik gebruik korrelgist (Brewferm Top) is dat een goede gist voor schuimhoudbaarheid of zijn er betere gisten in dit verband?

d) De beluchting van het wort. Uit het fotoverslag dat ik hierboven heb gepost kan je zien dat ik de gekoelde wort (tot +/- 25°C) laat kletteren vanaf +/-1 m hoogte tot in het vergistingsvat. Ik heb ook wat geëxperimenteerd met een rvs aquariumsteentje. Maar goed, is extra beluchting voordelig dan wel nadelig wat de schuimhoudbaarheid betreft ?

Graag al te technische antwoorden die veel kennis van chemie vereisen achterwege laten, want daar snap ik toch niets van.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #105 Gepost op: 15-09-2019 21:28 u »

Jacques stelt dat de schuimhoudbaarheid ook beïnvloed wordt door:

a) De zwaarte van het bier. Mijn vraag daarbij is of bieren met een laag alcoholpercentage een betere schuimbaarheid hebben dan bieren met een hoog alcoholpercentage (of omgekeerd)?

b) De vergistingstemperatuur. Mijn vraag daarbij is of bieren met een hoge vergistingstemperatuur een betere schuimhoudbaarheid hebben dan bieren met een lage vergistingstemperatuur (of omgekeerd)?

c) De gebruikte gist. Ik gebruik korrelgist (Brewferm Top) is dat een goede gist voor schuimhoudbaarheid of zijn er betere gisten in dit verband?

d) De beluchting van het wort. Uit het fotoverslag dat ik hierboven heb gepost kan je zien dat ik de gekoelde wort (tot +/- 25°C) laat kletteren vanaf +/-1 m hoogte tot in het vergistingsvat. Ik heb ook wat geëxperimenteerd met een rvs aquariumsteentje. Maar goed, is extra beluchting voordelig dan wel nadelig wat de schuimhoudbaarheid betreft ?

Graag al te technische antwoorden die veel kennis van chemie vereisen achterwege laten, want daar snap ik toch niets van.

a) Zware bieren hebben meer alcohol en hogere alcoholen. Dat werkt schuimnegatief.

b) Door een hogere vergistingstemperatuur krijg je meer hogere alcoholen en esters.

c) De Brewferm Top geeft behoorlijk veel esters. Er zijn gisten die een betere schuimhoudbaarheid geven.

d) Als je wort heel erg intensief belucht krijg je meer hogere alcoholen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #106 Gepost op: 17-09-2019 20:37 u »

Dat is wel gemakkelijk zo'n hoofdbeheerder forum en ook wandelende bierencyclopedie, die ook de moeite neemt om te reageren op domme vragen en dan ook nog (vrij) heldere antwoorden geeft.

Citaat
a) Zware bieren hebben meer alcohol en hogere alcoholen. Dat werkt schuimnegatief.

Ok, ik begrijp dat hoe meer alcohol er in het bier zit, hoe sneller je schuimkraag verdwijnt. Het onderscheid tussen alcohol (tout court) en 'hogere alcoholen' verneem ik voor het eerst.

Citaat
b) Door een hogere vergistingstemperatuur krijg je meer hogere alcoholen en esters.

Gaat dit over ondergistende bieren (4 tot 12°C) versus bovengistende bieren (15 tot 25°)? Of is het ook zo dat als ik het (bovengistend) bier dat ik hierboven probeerde te brouwen (moutpakket gabriël van Brewferm) laat vergisten op 18°C, dat ik dan een betere schuimhoudbaarheid heb dan een vergisting op 25°C?

Citaat
c) De Brewferm Top geeft behoorlijk veel esters. Er zijn gisten die een betere schuimhoudbaarheid geven.

Dat is genoteerd. Het zal nog wel een tijdje duren alvorens ik met een andere gistsoort ga experimenteren omdat ik nog 120 liter bier in voorraad heb voor huishoudelijk gebruik, alsook nog de gist en ingrediënten voor nog eens 60 liter bier.

Citaat
d) Als je wort heel erg intensief belucht krijg je meer hogere alcoholen.

Ik laat de gekoelde wort voorafgaand aan de vergisting vanaf 80/100 cm hoogte kletteren in het gistvat. Is dat intensief ?

Dan nog een bijkomend vraagje. Ik heb de (volstrekt subjectieve) indruk dat de schuimhoudbaarheid verbetert als het bier ouder is (enkele maanden). Kan dat kloppen of is mijn indruk in dezen louter toeval en zit de verklaring voor betere schuimhoudbaarheid elders?


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #107 Gepost op: 17-09-2019 21:27 u »

1. Ok, ik begrijp dat hoe meer alcohol er in het bier zit, hoe sneller je schuimkraag verdwijnt. Het onderscheid tussen alcohol (tout court) en 'hogere alcoholen' verneem ik voor het eerst.

2. Gaat dit over ondergistende bieren (4 tot 12°C) versus bovengistende bieren (15 tot 25°)? Of is het ook zo dat als ik het (bovengistend) bier dat ik hierboven probeerde te brouwen (moutpakket gabriël van Brewferm) laat vergisten op 18°C, dat ik dan een betere schuimhoudbaarheid heb dan een vergisting op 25°C?

3. Ik laat de gekoelde wort voorafgaand aan de vergisting vanaf 80/100 cm hoogte kletteren in het gistvat. Is dat intensief ?

4. Dan nog een bijkomend vraagje. Ik heb de (volstrekt subjectieve) indruk dat de schuimhoudbaarheid verbetert als het bier ouder is (enkele maanden). Kan dat kloppen of is mijn indruk in dezen louter toeval en zit de verklaring voor betere schuimhoudbaarheid elders?

1. Hogere alcoholen zijn alcoholen met meer koolstofatomen (langere alcoholmoleculen). Het zijn vooral de grotere hogere alcoholen die sterk schuimnegatief werken. De vorming van hogere alcoholen is van meerdere factoren afhankelijk. Een hele belangrijke factor is de gebruikte gist. De ene gist maakt veel meer hogere alcoholen aan dan de andere. Verder krijg je meer hogere alcoholen bij een hogere vergistingstemperatuur en een grote gistgroei. Door intensief te beluchten krijg je meer gistgroei.

2. Het gaat over de temperatuur waarbij je een bepaalde gist zijn werk laat doen. Overigens is er een temperatuur waarbij een gist een maximale hoeveelheid hogere alcoholen aanmaakt. Ga je daar overheen dan krijg je niet meer hogere alcoholen.

3. Nee. Intensief is beluchten met een bruissteentje en luchtpomp gedurende een langere periode.

Voor het geval dat je het niet lastig vindt om een Engelstalig artikel te lezen verwijs ik naar het artikel van Scott Janish Esters and Fusel Alcohols


4. Ik heb hier geen directe verklaring voor, maar herken het wel. Kan te maken hebben met de eiwitstabiliteit.
Overigens hebben oudere bieren met hergisting op de fles een mindere schuimhoudbaarheid door de gevolgen van autolyse. Door het uiteenvallen van gistcellen komen eiwitsplitsende enzymen vrij die voor eiwitten afbreken.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #108 Gepost op: 18-09-2019 23:09 u »
Vraag nr.2:  Over brouwzaalrendement

Hoger stelde ik dat ik vooral experimenteer met het moutpakket 'Gabriël' van Brewferm. Het bijgevoegde recept stelt een begin SG (ik veronderstel na toevoeging van brouwsuiker) voorop van 1092. Ik ben echter nog nooit hoger geraakt dan 1070. Ik heb al van alles geprobeerd (fijner schroten versus grof schroten, schijvenmolen versus walsmolen, klam schroten versus droog schroten).

Heeft iemand er enig idee van wat ik verkeerd doe en hoe ik het brouwrendement kan opkrikken of is het recept van Brewferm gewoon fout?

(Neetje heeft hierboven ergens al ingehaakt op dit probleem. Hij stelt dat er geen verschil is tussen een walsmolen en een schijvenmolen en dat er een hoger rendement is bij fijner schroten. Dichtslaan van het filterbed kan voorkomen worden door voldoende spoelwater toe te voegen zodat het filterbed niet droog valt -en dicht slaat. Daarnaast geeft Neetje aan dat volgens -ikweetnietwelk brouwprogramma- ik met gebruikte ingrediënten (5kg pilsmout, 800 gram tarwemout, 1 kg suiker) zou moeten uitkomen op een SG van 1085, dit bij een brouwzaalrendement van 80%. Ik las ergens dat hobbybrouwers een brouwzaalrendement hebben van 65%.)

Op deze vraag kwam nog niet echt een inhoudelijke reactie (behalve de reactie van Neetje die ikzelf al weer gaf in de vraag zelf). Ik ontdekte ondertussen deze topic op het forum (uit 2016) van een beginnende bierbrouwer die met hetzelfde moutpakket (Brewferm Gabriël) als ikzelf aan de slag is gegaan. https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,32732.50.html

Betrokkene haalt ook (slechts) een begin SG van 1070 terwijl het recept een begin SG van 1092 voorspelt. Weet iemand wat ik verkeerd doe of is het recept van Brewferm gewoon fout?

Offline Brouwerij De Stichting

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 82
  • Land: nl
  • In de buurt van Zoetermeer
Re: Kiekeboe
« Reactie #109 Gepost op: 19-09-2019 12:47 u »
4. Ik heb hier geen directe verklaring voor, maar herken het wel. Kan te maken hebben met de eiwitstabiliteit.
Overigens hebben oudere bieren met hergisting op de fles een mindere schuimhoudbaarheid door de gevolgen van autolyse. Door het uiteenvallen van gistcellen komen eiwitsplitsende enzymen vrij die voor eiwitten afbreken.
Het is ook mijn ervaring dat de schuimstabiliteit na verloop van tijd soms verbetert. Mijn gedachte daarover is dat hogere alcoholen (schuimnegatief) tijdens de rijping esters met tevens aanwezige zuren vormen waardoor het gehalte aan hogere alcoholen lager wordt. Zou dat kunnen?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #110 Gepost op: 19-09-2019 14:45 u »
Het is ook mijn ervaring dat de schuimstabiliteit na verloop van tijd soms verbetert. Mijn gedachte daarover is dat hogere alcoholen (schuimnegatief) tijdens de rijping esters met tevens aanwezige zuren vormen waardoor het gehalte aan hogere alcoholen lager wordt. Zou dat kunnen?

Ik denk, zoals ik al schreef, dat het meer gezocht moet worden in een verandering van de eiwitten. Mogelijk speelt ook het beter opnemen van de koolzuur in het bier een rol.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #111 Gepost op: 21-09-2019 21:45 u »
Vraag  nr. 4 over ingrediënten:

Ik had in het verleden veelvuldig contact met fruitkwekers. Daaruit heb ik geleerd dan naargelang het voorbije seizoen meer of minder zonnig was dat bv een appel meer of minder suiker bevat.

Klopt het dat (naar analogie) mout ook meer of minder suiker kan bevatten naargelang de weersomstandigheden in het voorbije  seizoen? En is dat effect dan verwaarloosbaar of heeft het invloed op het brouwzaalrendement?

Zelfde vraag voor hop. Bevat hop (van dezelfde plant) naargelang de weersomstandigheden in het voorbije seizoen, andere (bitter-) stoffen dan anders en heeft dit invloed op de smaak van het uiteindelijke bier?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #112 Gepost op: 21-09-2019 21:56 u »
De kwaliteit van mout en hop zijn inderdaad ook afhankelijk van de weersomstandigheden en plaats waar ze geteeld worden.

Bij mout speelt het eiwitgehalte een belangrijke rol.
De hoeveelheid alfazuren is bij hop van jaar tot jaar anders.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #113 Gepost op: 21-09-2019 22:02 u »
Vraag nr. 5 over filtermethode.

Ik heb vastgesteld dat hobbybrouwers allerlei verschillende filtermethodes gebruiken. Meest voorkomend lijkt me de hevelfilter, die in de maischketel geduwd wordt. Daarnaast is er het overscheppen of overpompen van het beslag naar een (afzonderlijke) filtervat (of filteremmer zoals ondergetekende toepast), dan heb je hobbybrouwers die een binnenketel met gleuven of perforaties bezigen die na het maischen uit de kookketel getakeld wordt -met variant filterzak. Wat zijn de voor- of nadelen van de gebruikte methodes? Heeft dat dan invloed op het brouwzaalrendement?

Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #114 Gepost op: 22-09-2019 17:56 u »
Ze hebben allemaal plussen en minnen.
Zelf gebruik ik meestal een sleuvenfilter (in mijn 27 liter pan) vastgezet aan mijn kraantje.
Gemaakt als ring zodat tijdens verwarmen geroerd kan worden, ter voorkoming van aanbranden. De verwarming zit in het iets verhoogde gedeelte)
Gezien ik graag fijn schroot werkt dit perfect voor mij => goed rendement/nooit dichtslaan.
Ook belangrijk, geen geknoei. Kraantje een stukje open en het wort loopt zo in mijn kookketel. (Eerste liter gooi ik terug).
Omdat het wort uit zichzelf naar mijn kookketel loopt (zwaartekracht), kan ik meteen de tempertuur van de kookketel hoog zetten, en heb mijn handen vrij om op de juiste manier te spoelen.
Na het juiste aantal liters te hebben toegevoegd, trekt het hoogteverschil de ketel (wort) helemaal leeg.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #115 Gepost op: 22-09-2019 21:01 u »
Ze hebben allemaal plussen en minnen.
Zelf gebruik ik meestal een sleuvenfilter (in mijn 27 liter pan) vastgezet aan mijn kraantje.
Gemaakt als ring zodat tijdens verwarmen geroerd kan worden, ter voorkoming van aanbranden. De verwarming zit in het iets verhoogde gedeelte)
Gezien ik graag fijn schroot werkt dit perfect voor mij => goed rendement/nooit dichtslaan.
Ook belangrijk, geen geknoei. Kraantje een stukje open en het wort loopt zo in mijn kookketel. (Eerste liter gooi ik terug).
Omdat het wort uit zichzelf naar mijn kookketel loopt (zwaartekracht), kan ik meteen de temperatuur van de kookketel hoog zetten, en heb mijn handen vrij om op de juiste manier te spoelen.
Na het juiste aantal liters te hebben toegevoegd, trekt het hoogteverschil de ketel (wort) helemaal leeg.




Aha, interessant. Het is de eerste keer dat ik een (foto van een) hevelfilter zie waarbij er niet geheveld moet worden, maar waar gebruik gemaakt wordt van het aftapkraantje van de maischketel zelf.

Ik vind die hevelfilters maar niks. Je zit met het onhygiënisch aanzuigen met je mond en met het risico dat je je mond verbrand met hete wort tijdens het aanzuigen, en als er tussentijds problemen zijn moet je dat aanzuigen nog een aantal keren herhalen.

Het voordeel van het werken met een kraantje is ook dat je het filteren wat kan vertragen door het kraantje maar gedeeltelijk open te draaien of helemaal te sluiten als het filteren te snel gaat (en de suikers niet de kans hebben om op te lossen of mee te spoelen met het spoelwater.

Ikzelf werk niet met een hevelfilter maar met een filteremmer met rvs filterplaat op de bodem en ook met een aftapkraantje. Ik schep het beslag na het maischen over naar de filteremmer en tussentijds (als het beslag de tijd krijgt om te bezinken) kan ik de maischketel proper maken om die vervolgens opnieuw te gebruiken als kookketel. Dat heb ik zelf niet bedacht, het was gewoon de consequentie van het startpakket (elektrisch) bier brouwen dat ik destijds heb aangekocht.

Verder zie ik toch nog altijd wat nadelen aan jouw filtermethode. Je hebt dan toch een extra brouwketel nodig (kookketel is niet dezelfde als de maischketel). Ik weet ook niet hoe je zo'n hevelfilter behoorlijk proper kan krijgen na gebruik. Je kan zo'n hevelfilter enkel naspoelen met heet water evt gebruik van chemicaliën.

Dan zijn hevelfilters ook (zover ik weet) altijd zelfgemaakt. Men gebruikt  dan koperen of rvs buizen die doorboord of ingeslepen worden, maar dat laat altijd een braam achter aan de binnenkant van de buizen waaruit de hevelfilter is samengesteld met het risico dat er zich een heleboel rotzooi ophoopt achter die bramen.

Ik snap niet dat er al zoveel spullen op de markt gebracht zijn die specifiek bedoeld zijn voor hobbybrouwers, maar dat er nog geen enkele fabrikant op het idee kwam ook eens een hevelfilter te maken die gemakkelijk te reinigen is.

Ik begrijp ook niet waarom mensen zoveel geld willen geven aan brouwautomaten allerhende. Uit de Youtube filmpjes die ik daarover zag is dat ook een heel gedoe. Heel duur in aankoop, heel moeilijk grondig te reinigen, geen besparing wat betreft brouwtijd en geen besparing wat betreft de nodige werkruimte of opslagruimte na het brouwen. Ik blijf voorlopig bij het werken met een steriliseerketel uit grootmoeders tijd. 

Offline Gossi

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 221
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #116 Gepost op: 23-09-2019 06:19 u »
Dank voor je mooie fotoverslagen en je manier van brouwen.

Ik denk toch dat je lagere rendement komt van je manier van spoelen. Ik weet niet wat je spoelwatertemperatuur is, maar ik zou zo warm mogelijk spoelen (95 graden). Je gaat eerst je keteltjes proper maken maar ondertussen koelt de maisch behoorlijk af. Ik denk dat je daar je verlies krijgt.

Als ik zie hoeveel spullen je hebt in het kleine vertrekje, dan geeft een brouwautomaat beduidend meer comfort en neemt veel minder ruimte in. Ook je brouwtijd zal behoorlijk inkorten, doordat je in de zelfde ketel kookt. Veel mensen schaffen zo'n ding aan omdat het veel minder rompslomp geeft en je brouwdag ontspannen verloopt als je het goed doet.

Brouw ze

Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #117 Gepost op: 23-09-2019 13:58 u »

Verder zie ik toch nog altijd wat nadelen aan jouw filtermethode.
- Je hebt dan toch een extra brouwketel nodig (kookketel is niet dezelfde als de maischketel).
Klopt

- Ik weet ook niet hoe je zo'n hevelfilter behoorlijk proper kan krijgen na gebruik. Je kan zo'n hevelfilter enkel naspoelen met heet water evt gebruik van chemicaliën.
Je kan de op de hoeken of tussenin niet vastgesoldeerde verbindingen maken. Werkt ook prima
Dan kan je hem na brouwen met een borsteltje reinigen


- Men gebruikt  dan koperen of rvs buizen die doorboord of ingeslepen worden, maar dat laat altijd een braam achter aan de binnenkant van de buizen waaruit de hevelfilter is samengesteld met het risico dat er zich een heleboel rotzooi ophoopt achter die bramen.
Bramen kun je verwijderen. Is dus niet van toepassing (kost wel ff tijd)



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #118 Gepost op: 23-09-2019 19:16 u »
Dan vraag nr. 6. Ik probeer iets te begrijpen van het programma BrouwHulp. Daarbij heb ik +/- de ingrediënten toegevoegd die ik tot dusver heb gebruikt in mijn brouwsessies. Ik ben wel verwonderd over de bitterheid die het programma aangeeft. Over de brouwsels die ik tot dusver heb gemaakt valt vanalles te zeggen, maar niet dat het erg bitter smaakt. Heeft iemand een verklaring voor het feit dat het programma aangeeft dat ik een zeer bitter bier maak (bitterheidsindicator ver in het rood)?



Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #119 Gepost op: 23-09-2019 19:30 u »
BrouwHulp heeft uitgerekend dat dit recept een bitterheid van 54 IBU heeft.
Je hebt aangegeven dat het een tripel is (stijl), en een tripel 'hoort' volgens de stijl richtlijnen een bitterheid tussen 20 en 40 te hebben, dus zegt BrouwHulp dat je recept te bitter is.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #120 Gepost op: 23-09-2019 20:23 u »

Ik denk toch dat je lagere rendement komt van je manier van spoelen. Ik weet niet wat je spoelwatertemperatuur is, maar ik zou zo warm mogelijk spoelen (95 graden). Je gaat eerst je keteltjes proper maken maar ondertussen koelt de maisch behoorlijk af. Ik denk dat je daar je verlies krijgt.


Eerder: Na het uitmaischen op 78°C schep ik het beslag over in de filterkuip. Ik voeg dan spoelwater toe op 80°C. Na het hele filterproces zet ik de verwarming van de kookketel aan, de temperatuur van het wort (inclusief benodigde tijd reinigen ketel alsook de benodigde tijd voor het filterproces) is dan gedaald tot 65°C.

Thans: Bij de laatste brouwsessies heb ik niet gewacht totdat het hele filterproces was voltooid en ben ik de gefilterde wort beginnen verwarmen voordat het filterproces helemaal was voltooid (zoals in een brouwautomaat).

Ik heb ondertussen ook vernomen dat de temperatuur van het spoelwater hoger mag zijn dan 80°C en dat dan de afkoeling van het wort tijdens filteren nog minder is. Maar dat heb ik nog niet echt uitgeprobeerd.

Maar goed, ik heb het oorspronkelijke recept van het moutpakket Brewferm Gabriel proberen invoegen in het programma BrouwHulp. In zoverre ik actueel begrijp kan je met die ingrediënten niet hoger geraken dan een begin SG van 1075, ik heb daarbij nog 100 gram extra tarwemout toegevoegd alsook 200 gram extra suiker.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #121 Gepost op: 25-09-2019 02:16 u »
Dan vraag nr. 7: Vandaag een hopplantje toegekregen dat ik besteld had via het internet. Het ziet er na een lange reis via post.nl e.a. een beetje flets uit. Ik zal het mogelijks volgende week in volle grond plaatsen in de nabijheid van het prieeltje op de rand van het terras van mijn vakantieflatje. Heeft iemand enig idee of dit plantje kans heeft om te overleven op de Ardense hoogten op 580 m boven de zeespiegel (waar het gemiddeld 5°C kouder is dan in de rest van België) ?









Offline Ronnie

  • Reynaert Wijn- en Bier Gilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.939
  • Land: be
  • Medewerker Reynaert Wijn-makers & Brouwers Gazet
Re: Kiekeboe
« Reactie #122 Gepost op: 25-09-2019 11:19 u »
Oei! Da's toch koud zunne!

Noteer dat de beste hoppen niet te ver van de kust groeien, waar het klimaat een pak milder is.
Voorbeelden: Poperinge.

Zelfs Pajottenland is pak zachter dan  The Ardens!

In de Ardennen zal ie veel later rijp zijn, mogelijks tot het al vriest.
Anderzijds heb je nu natuurlijk de opwarming van de aarde die in je voordeel speelt.

Dus dit jaar en volgende zou dat best kunnen lukken, je kan maar proberen. En hopelijk zal dat on 2050 niet meer lukken en maak ik me geen zorgen meer over want dan zou ik al veel jaren onder de zoden moeten liggen.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #123 Gepost op: 25-09-2019 19:52 u »
Noteer dat de beste hoppen niet te ver van de kust groeien, waar het klimaat een pak milder is.

In Beieren wordt heel veel hop gekweekt, o.a. in de Hallertau halverwege Nürnberg en München. Daar zijn de heuvels ook meer dan 500 m hoog, een echt landklimaat daar.
Dus ik denk dat je in de Ardennen op 500 meter ook wel hop kunt kweken.

Ik zou hem wel zo snel mogelijk planten, dan kan hij nog een beetje wortelen voor de winter.

Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.397
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Kiekeboe
« Reactie #124 Gepost op: 25-09-2019 20:59 u »
Dat gebied ligt ook weer meer zuidelijk, waar het gemiddeld warmer is.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #125 Gepost op: 25-09-2019 21:45 u »
Oei! Da's toch koud zunne!

Noteer dat de beste hoppen niet te ver van de kust groeien, waar het klimaat een pak milder is.
Voorbeelden: Poperinge.

Zelfs Pajottenland is pak zachter dan  The Ardens!

In de Ardennen zal ie veel later rijp zijn, mogelijks tot het al vriest.
Anderzijds heb je nu natuurlijk de opwarming van de aarde die in je voordeel speelt.

Dus dit jaar en volgende zou dat best kunnen lukken, je kan maar proberen. En hopelijk zal dat on 2050 niet meer lukken en maak ik me geen zorgen meer over want dan zou ik al veel jaren onder de zoden moeten liggen.

In Beieren wordt heel veel hop gekweekt, o.a. in de Hallertau halverwege Nürnberg en München. Daar zijn de heuvels ook meer dan 500 m hoog, een echt landklimaat daar.
Dus ik denk dat je in de Ardennen op 500 meter ook wel hop kunt kweken.

Ik zou hem wel zo snel mogelijk planten, dan kan hij nog een beetje wortelen voor de winter.

Dat gebied ligt ook weer meer zuidelijk, waar het gemiddeld warmer is.

Hmm, tja, we zullen wel zien. Ik ben van plan om het zondag of maandag te planten. Ik ga het zeker niet proberen overwinteren binnenshuis, want dat gaat volgens mij nog minder lukken.

Het plantje is een plantje en geen wortelstok. Dus ik veronderstel dat als ik het met de potgrond en al mee plant dat het de winter wel zal overleven wat wortels betreft.

Het ergste wat me kan overkomen is dat het plantje zo happy is dat het volgend seizoen 9 meter gaat groeien. Dan heb ik gegarandeerd een hoop problemen met medeëigenaars van het flatgebouw.  Ik hoop dat het de winter overleeft en dat het volgend seizoen een stuk zal willen opklimmen via het prieeltje dat je hoger op de foto ziet.

De bedoeling is niet om zelfvoorzienend te zijn (op hoppig vlak). Eerder dat het plantje een decoratieve, informatieve of educatieve functie zou kunnen hebben voor vrienden en familie die op bezoek komen en enige intresse betonen voor het bierbrouwproces en alles wat daar mee te maken heeft.

Om dezelfde reden (decoratief/informatief) wil ik komend voorjaar ook wel eens zomergerst proberen zaaien in een bloemblak op het terras waar dit jaar viooltjes in stonden (zie foto). Ik heb via google echter geen voorbeelden gevonden van mensen die gerst proberen kweken in een bloembak op een terras van een appartementsgebouw. Voorbeelden van allerlei siergrassen in een bloempot heb ik wel gevonden.






Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #126 Gepost op: 25-09-2019 23:50 u »
Dat gebied ligt ook weer meer zuidelijk, waar het gemiddeld warmer is.

Landklimaat: in de zomer is het er gemiddeld wat warmer, in de winter kouder.

Offline marnox

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 42
  • Land: nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #127 Gepost op: 26-09-2019 14:41 u »
Vraag nr. 5 over filtermethode.

Ik heb vastgesteld dat hobbybrouwers allerlei verschillende filtermethodes gebruiken. Meest voorkomend lijkt me de hevelfilter, die in de maischketel geduwd wordt. Daarnaast is er het overscheppen of overpompen van het beslag naar een (afzonderlijke) filtervat (of filteremmer zoals ondergetekende toepast), dan heb je hobbybrouwers die een binnenketel met gleuven of perforaties bezigen die na het maischen uit de kookketel getakeld wordt -met variant filterzak. Wat zijn de voor- of nadelen van de gebruikte methodes? Heeft dat dan invloed op het brouwzaalrendement?

Nog een optie: de filterheks. Een flexibele spiraal waarbij tussen de omwentelingen van de spiraal door het plaatsen allemaal kleine sleufjes ontstaan. Het is daarmee een soort van "hevelfilter plus" als je het mij vraagt.

Matmill maakt er eentje:





Maar je kan ze ook krijgen op AliE:
https://www.aliexpress.com/item/32962319962.html?spm=a2g1y.12024536.productList_15280930.pic_4

Offline ciesvandekwis

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.540
  • Land: be
  • napalm is er nog palm
    • De Gentse Biervereniging
Re: Kiekeboe
« Reactie #128 Gepost op: 26-09-2019 15:50 u »
Een bezige bij ben je wel, Kiekeboe! En als je een wat simpelere versie brouwsoftware wilt, kijk dan even naar de Brouwplanner van Ronnie. Ik gebruik die ook nog altijd, een eenvoudige excel waar je zelf ook hoppen etc kunt toevoegen.
https://vlaamshobbybrouwforum.be/forum/index.php?thread/1171-brouwplanner-v6-0-handleiding/&pageNo=1

En woeha, nog een kaasmaker op het forum. Daar word ik blij van. Al eens met rood- en blauwschimmels gewerkt? Zeker eens doen, staat op het NL kaasforum, ik veronderstel dat je daar ook al een profiel hebt? https://zelfkaasmaken.forum2go.nl/viewtopic.php?f=10008&t=1521&p=35111&sid=9dd5e1594e535031c31ed9af62c62a4c#p35111

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #129 Gepost op: 26-09-2019 20:57 u »
Nog een optie: de filterheks. Een flexibele spiraal waarbij tussen de omwentelingen van de spiraal door het plaatsen allemaal kleine sleufjes ontstaan. Het is daarmee een soort van "hevelfilter plus" als je het mij vraagt.


Ja, ik had die dingen ook al zien staan op de website van Brouwmarkt, maar ik had me nog niet gerealiseerd (tot voor de post van Neetje hierboven) dat je ze ook kon gebruiken zonder hevel, maar rechtstreeks aansluiten op een kraantje in het maischvat (of de filterkuip).

Vreemde naam trouwens voor dit brouwattribuut. Bij een 'heks' denk ik aan een dame op leeftijd, met een kromme haakneus + wrat, die op een bezem door de lucht vliegt. Wat het verband is met dit brouwattribuut zie ik voorlopig niet. Mogelijks verwijst de naam naar een hexagram, dan is er misschien wel (met de nodige fantasie) enig verband te bedenken, maar dan zou het een filterhex moeten zijn, i.p.v. een filterheks.

In zoverre ik kan afleiden uit allerlei foto's is het eigenlijk een veer die als je ze plooit in een cirkel aan één kant een beetje open gaat staan. Klopt dat?

Misschien zal ik in de toekomst zo'n filterheks ook eens uit proberen, maar dan niet in de maischketel maar in de filterkuip. (Omdat ik de maischketel ook gebruik als kookketel en ik de maischketel poets tijdens filteren.). Heeft een filterheks voordelen tgo een filterplaat? Is het een goed idee om zo'n filterheks te gebruiken in combinatie met een filterplaat? Hoe krijg je zo'n filterheks weer proper na gebruik?



Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #130 Gepost op: 26-09-2019 21:42 u »
Een bezige bij ben je wel, Kiekeboe! En als je een wat simpelere versie brouwsoftware wilt, kijk dan even naar de Brouwplanner van Ronnie. Ik gebruik die ook nog altijd, een eenvoudige excel waar je zelf ook hoppen etc kunt toevoegen.
https://vlaamshobbybrouwforum.be/forum/index.php?thread/1171-brouwplanner-v6-0-handleiding/&pageNo=1

Aha, dat is misschien interessant. Ik heb de link bezocht, maar ik kan niks downloaden alvorens me aan te melden op dat forum. Ik zal eens onderzoeken hoe ik dat moet doen. Ik begrijp echter niet helemaal waarom al die hobbybrouwers voortdurend op een laptop zitten te tokkelen tijdens het brouwen. Mijn moeder heeft nooit bier gebrouwen maar ze kon wel tomatensoep maken zonder computer en via mijn Afrikaanse pleegzoon heb ik geleerd dat bier brouwen en wijn maken in Afrika een huishoudelijke activiteit is n.a.v. feesten, dat doet men ginder ook al zonder computer.

Citaat
En woeha, nog een kaasmaker op het forum. Daar word ik blij van. Al eens met rood- en blauwschimmels gewerkt? Zeker eens doen, staat op het NL kaasforum, ik veronderstel dat je daar ook al een profiel hebt? https://zelfkaasmaken.forum2go.nl/viewtopic.php?f=10008&t=1521&p=35111&sid=9dd5e1594e535031c31ed9af62c62a4c#p35111

Tja, over blauwschimmelkaas. Net zoals bij mijn bierbrouwactiviteit zet ik wat betreft kaas in op één enkele eenvoudige kaas. Ik probeer dus een allereenvoudigste Gouda-kaasje te maken. Tot dusver was die kaas de ene keer te hard, de andere keer te zuur, nog een andere keer noch hard, noch zuur maar vooral smaakloos. Maar ik maak vorderingen (heel langzaam, maar toch heel zeker).

Mijn kaasmaakactiviteit is het laatste half jaar wat stilgevallen wegens gebrek aan tijd en de wijnkoelkast die ik gebruik als kaasgrot voor de rijping van de kaas (bij mij thuis en niet in het vakantieflatje) de geest gegeven had. Dat probleem is ondertussen verholpen en ik kijk uit naar enkele vrije dagen om nog eens kaas te maken.

Voor de rest maak ik me wel wat zorgen over de combinatie kaas maken en bier brouwen in mijn vakantieflatje. Temeer omdat ik een aantal attributen zowel gebruik voor bier als voor kaas en ik vernomen heb dat de melkzuurbacterie (allernoodzakelijkst voor kaas) een grote vijand is van een lekker biertje. Tot dusver heb ik nog geen problemen gemerkt. Ik maak alles zo goed als mogelijk schoon na gebruik en er zit meestal een hele tijd tussen kaas maken en bier brouwen (tussen beide activiteiten zit meestal enkele weken of maanden).

Het kaasforum waarnaar je verwijst is me bekend en ik heb er al veel van geleerd, maar ik heb er nog niks op gepost. Ik heb me enkele dagen geleden wel aangemeld omdat anders dan voorheen 'gasten' niet meer mogen meelezen zonder eerst aangemeld te zijn (een foute keuze van het beheer volgens mij, maar goed).

Offline marnox

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 42
  • Land: nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #131 Gepost op: 26-09-2019 21:43 u »
Tsja, waar de naam vandaan komt weet ik ook niet. De productnaam is Läuterhexe, wat letterlijk vertaald wel zoiets als filterheks is.

Wat betreft je veronderstelling over een veer: dat klopt. Je legt de heks in je maischpan of filterkuip en door de plooiing ontstaan er aan de buitenzijde allemaal kleine sleufjes, veel meer dan iemand in een zelfgemaakt hevelfilter kan maken.

Schoonmaken is overigens opvallend gemakkelijk. Ik draai de filterheks los uit de pan en spoel m af onder de kraan. Door de veer een klein beetje uit elkaar te trekken open je als het ware alle gleufjes en spoel je de boel gemakkelijk af. Als je één pan wilt gebruiken voor maisch en koken kan je de hevelfilter onder in je ene pan schroeven. Je gebruikt deze pan met daarin de filterheks dan na de maisch als filterpan. Je wort laat je overlopen in het (plastic) vat wat je nu gebruikt als filteremmer. Na leegscheppen van de maischpan haal je de filterheks eruit en gebruik je de pan om het wort in te koken.

Verstuurd vanaf mijn Mi A2 Lite met Tapatalk


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #132 Gepost op: 26-09-2019 21:58 u »
Als je één pan wilt gebruiken voor maisch en koken kan je de hevelfilter onder in je ene pan schroeven. Je gebruikt deze pan met daarin de filterheks dan na de maisch als filterpan. Je wort laat je overlopen in het (plastic) vat wat je nu gebruikt als filteremmer. Na leegscheppen van de maischpan haal je de filterheks eruit en gebruik je de pan om het wort in te koken.

Ja, die procedure had ik ook al overwogen. Maar als je gefilterde wort in de plastic emmer zit dan moet je die weer overkieperen in het gereinigde kookvat wat kans op oxidatie oplevert. Als je overhevelt al dan niet via een kraantje dan koelt het/het wort weer verder af alvorens het koken kan beginnen, dat mag dan ook weer niet zover ik begrijp. Maar we zien wel.

Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #133 Gepost op: 27-09-2019 12:52 u »
Misschien zal ik in de toekomst zo'n filterheks ook eens uit proberen, maar dan niet in de maischketel maar in de filterkuip.

Als je nu een goede filterplaat/bodem hebt dan zou ik die blijven gebruiken. Volgens mij is het makkelijker om een goed-hoog rendement te behalen met een filterplaat.

Het voordeel van een filterhexe of sleuvenpijp is dat je niet behoeft over te scheppen en sneller naar kook kunt gaan. Na de 78 graden stap, spoelen met 99 graden. Het laatste afloop bepaalt zo'n beetje start koken. Ik heb zo'n 5 verschillende filterpijpen gemaakt en daarmee geexpirimenteerd. Bij allemaal een goed rendement dus de verschillen zijn marginaal tov filterplaat. Maar alle knutsels als doel om de filteremmer/geknoei en tijdverlies te bannen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #134 Gepost op: 27-09-2019 19:23 u »
Als je nu een goede filterplaat/bodem hebt dan zou ik die blijven gebruiken. Volgens mij is het makkelijker om een goed-hoog rendement te behalen met een filterplaat.

Het voordeel van een filterhexe of sleuvenpijp is dat je niet behoeft over te scheppen en sneller naar kook kunt gaan. Na de 78 graden stap, spoelen met 99 graden. Het laatste afloop bepaalt zo'n beetje start koken. Ik heb zo'n 5 verschillende filterpijpen gemaakt en daarmee geexpirimenteerd. Bij allemaal een goed rendement dus de verschillen zijn marginaal tov filterplaat. Maar alle knutsels als doel om de filteremmer/geknoei en tijdverlies te bannen.


Klinkt allemaal logisch. Ik zal die filterheks dan maar laten voor wat ze is.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #135 Gepost op: 27-09-2019 19:46 u »
Vandaag ben ik achter de verklaring gekomen van iets wat voor mij tot dusver een mysterie was (aha erlebnis).  Als ik spaghetti, soep, aardappelen of eieren kook, dan heb ik nog nooit de kooktemperatuur gemeten. Op de lagere school heb ik immers geleerd dat water kookt op 100°C. Ik ben er op gezag van mijn leermeester op de lagere school al mijn hele leven van uit gegaan dat dit zo was.

Bij het bierbrouwen hou ik echter de temperatuur van het beslag of het wort continu in de gaten met een sondethermometer. Het was me al vaker opgevallen dat het (proefondervindelijk vastgestelde) kookpunt van het wort ongeveer 97°C is en geen 100°C. De door mij gebezigde aanname was vervolgens dat mijn sondethermometer niet helemaal correct was. Maar aangezien ik tegenwoordig met drie ketels en drie thermometers tegelijk werk stelde ik vast dat alle thermometers niet klopten.

Ik had al wel eens ooit gehoord dat er een verband is tussen luchtdruk en hoogte en de kooktemperatuur van water maar had me nooit gerealiseerd dat het verschil zo groot kon zijn. Op de top van de Mount Everest kookt water blijkbaar al op 75°C. Dat mijn wort al begint te koken op 96 a 97° op 580 meter hoogte boven de zeespiegel blijkt dus normaal en is niet te wijten aan een defecte thermometer.





Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #136 Gepost op: 30-09-2019 21:30 u »
Hier is ie dan. Het eerste (?) hopplantje in volle grond in hoog België. Als het plantje de winter overleeft en de teelt een succes wordt dan staat deze regio over 200 jaar misschien internationaal bekend als een belangrijke regio voor industriële hopteelt. Historici kunnen dan via dit forum -hobbybrouwen.nl-  terug opzoeken hoe het allemaal begonnen was met één enkel plantje. Maar goed, zover zijn we voorlopig nog niet.  :)


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #137 Gepost op: 30-09-2019 22:23 u »
Veel succes toegewenst met je hopplantage.  :)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #138 Gepost op: 04-12-2019 00:30 u »
Bij gelegenheid heb ik ook eens getest hoeveel het verlies is als ik het uitgegiste bier overhevel met een automatische hevel met droesemkop naar het bottelvat.  (zie foto 1).

De hevel stopt met hevelen van zodra de hevel lucht begint aan te zuigen. In mijn installatie (gistvat uit kunststof van 30 liter) blijft er 2165 gram (water/bier/gistkoek/sediment) achter in het gistvat (zie foto 2).





Ik probeer uit te rekenen hoeveel maisch- en spoelwater ik nodig heb om uiteindelijk uit te komen op 20 liter bier, rekening houdende met het verlies aan opslorping van water door mout/tarwe, verdamping, verlies gistkoek.


Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #139 Gepost op: 04-12-2019 20:34 u »
Het restant in het gistvat is bij mij verschillend. Heb een droesemkop verlaagd zodat ik tot een lager niveau kan hevelen en met een beetje schuin zetten schat ik tussen een halve en twee liter uit te komen.
Dus nooit dezelfde hoeveelheid hiero.
Deels komt dit verschil door meer of minder eiwitten mee te nemen na koken en anderzijds afhankelijk van het type gist (floculatie) en toevoegen van korrelgist of slurry opkweek.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #140 Gepost op: 04-12-2019 21:59 u »
Het restant in het gistvat is bij mij verschillend. Heb een droesemkop verlaagd zodat ik tot een lager niveau kan hevelen en met een beetje schuin zetten schat ik tussen een halve en twee liter uit te komen.
Dus nooit dezelfde hoeveelheid hiero.
Deels komt dit verschil door meer of minder eiwitten mee te nemen na koken en anderzijds afhankelijk van het type gist (floculatie) en toevoegen van korrelgist of slurry opkweek.

Ja, bij mij is de hoeveelheid bezinksel ook altijd verschillend, toch minstens als ik een ander bier probeer te brouwen. Mijn testje hierboven betrof geen uitgegist bier maar zuiver kraantjeswater. De hoeveelheid die overblijft in het gistvat werd bij deze test dus enkel bepaald door de droesemkop en het moment waarop die lucht begint te zuigen.

Het schuin zetten van het vat doe ik wel als ik van het bottelvat wil hevelen naar flesjes, maar niet als ik van het gistvat wil overhevelen naar het bottelvat, immers dan komt de gistkoek in beweging en hevel je toch weer heel wat bezinksel over naar het bottelvat en het lijkt me de bedoeling dat het bezinksel achter blijft in het gistvat.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #141 Gepost op: 01-01-2020 03:29 u »
Gisteren voor het eerst gewerkt met chemipro caustic voor het reinigen van kunststof gistvaten van 30 liter.  Daarvan een foto-verslagje.

1. We maken gebruik van een busje chemipro caustic van 400 gram. De aanbevolen hoeveelheid caustic is 1 gram per liter, dus 30 gram per gistvat. Dat meten we af met een maatlepeltje 2 x het grootste formaat maatlepeltje.



2. We volgden de veiligheidsvoorschriften op de verpakking. Dat wil zeggen gebruik maken van handschoenen en een veiligheidsbril.



3. Daarna de gistvaten (met nog wat brouwattributen erin) in het bad gezet en tot aan de rand gevuld met water met de doucheslang. Temperatuur van het water +/- 45°C. Vervolgens 1 uur laten weken (tussendoor bovendrijvende spullen nog wat onderdompelen / draaien met een houten lepel).



4. De schroefdeksels waren te groot om in het gistvat zelf te laten meeweken. Daarom hebben we gebruik gemaakt van een metselkuip om de deksels eveneens te reinigen. Voorafgaand hebben we de rubberen dichtingsringen er uit gehaald.



5. Nadat de gistvaten een uur (aan de binnenkant) hebben geweekt worden ze nog even geveegd met een zacht sponsje aan de binnenkant en aan de buitenkant, vervolgens nagespoeld met de doucheslang van het bad. Vervolgens netjes geplaatst op de rvs wandplank/rooster boven het bad om verder uit te lekken en op te drogen.



6. Zie 5. Opmerking: Totaal ongeveer 120 liter warm water verspild, alsook 120 gram chemipro caustic. Daarnaast een onbekende hoeveelheid water voor naspoelen. Vraag daarbij: Kan het ook niet met een emmertje van 5 liter oplossing waarmee je dan de vaten inwrijft met een sponsje. Hoe reinigen anderen op dit forum kunststof gistvaten?


Offline Ansius

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 740
  • Land: nl
  • pauze
Re: Kiekeboe
« Reactie #142 Gepost op: 01-01-2020 09:38 u »
Houten lepel in chemipro is geen goed idee.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #143 Gepost op: 01-01-2020 10:12 u »
Heb je geen last dat er water of agressieve stoffen/zeep tussen jouw schrootjes loopt en daarna niet meer bereikbaar is? Ik zou die randjes afkitten, bv met transparante siliconenkit.
 

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #144 Gepost op: 01-01-2020 11:05 u »
Houten lepel in chemipro is geen goed idee.

Vertel verder.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #145 Gepost op: 01-01-2020 11:06 u »
Heb je geen last dat er water of agressieve stoffen/zeep tussen jouw schrootjes loopt en daarna niet meer bereikbaar is? Ik zou die randjes afkitten, bv met transparante siliconenkit.

Je bent wel heel erg nuchter en opmerkzaam op een nieuwjaarsmorgen.

Offline Neetje

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.518
  • Land: nl
  • De elektrische brouwer
Re: Kiekeboe
« Reactie #146 Gepost op: 01-01-2020 14:04 u »

Totaal ongeveer 120 liter warm water verspild, alsook 120 gram chemipro caustic. Daarnaast een onbekende hoeveelheid water voor naspoelen. Vraag daarbij: Kan het ook niet met een emmertje van 5 liter oplossing waarmee je dan de vaten inwrijft met een sponsje. Hoe reinigen anderen op dit forum kunststof gistvaten?


Je kan een vat vullen en na 10 minuten overschenken in 2e vat enz. Tussentijds beginnen met 1e vat reinigen.

Ik maak altijd gebruik (na omspoelen) van verneveling/plantenspuit om te weken en te reinigen en reinig met een zachte spons icm emmertje warme zeepoplossing. Daarna goed spoelen.
=> (Meest belangrijke is het droog wegzetten)

Offline Ansius

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 740
  • Land: nl
  • pauze
Re: Kiekeboe
« Reactie #147 Gepost op: 02-01-2020 09:19 u »
Vertel verder.

Chemipro is ongeschikt voor hout.
Lepel zou ik niet meer gebruiken om te brouwen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #148 Gepost op: 02-01-2020 10:27 u »
Vertel verder.
Houten lepel is gemaakt van materiaal wat ooit levend is geweest en Chemipro heeft als werking om levend materiaal op te lossen. Dat lijkt me wel voldoende aanknopingspunt. Je kunt hem wel gebruiken, maar dan wordt hij steeds kleiner. 

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #149 Gepost op: 02-01-2020 22:17 u »

Totaal ongeveer 120 liter warm water verspild, alsook 120 gram chemipro caustic. Daarnaast een onbekende hoeveelheid water voor naspoelen. Vraag daarbij: Kan het ook niet met een emmertje van 5 liter oplossing waarmee je dan de vaten inwrijft met een sponsje. Hoe reinigen anderen op dit forum kunststof gistvaten?

Ik reinig mijn kunststof gistvat na de vergisting met heet water, een zacht sponsje en Dreft. Daarna maak ik het gistvat goed droog. Het vat is dan huishoudelijk schoon.

Tijdens het de volgende keer brouwen (maischen) stoom ik mijn gistvat ca 20 minuten uit. Daarna is ook de lucht van de vorige vergisting verdwenen.

Op deze manier verbruik ik maar weinig water en schoonmaakmiddelen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #150 Gepost op: 02-01-2020 22:25 u »

Ik reinig mijn kunststof gistvat na de vergisting met heet water, een zacht sponsje en Dreft. Daarna maak ik het gistvat goed droog. Het vat is dan huishoudelijk schoon.

Tijdens het de volgende keer brouwen (maischen) stoom ik mijn gistvat ca 20 minuten uit. Daarna is ook de lucht van de vorige vergisting verdwenen.

Op deze manier verbruik ik maar weinig water en schoonmaakmiddelen.
Helemaal mee eens. Doe ik precies zo. Ook voor flesjes.   

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #151 Gepost op: 02-01-2020 22:37 u »
Helemaal mee eens. Doe ik precies zo. ook voor flesjes.
Dat kan kloppen. Ik heb de tip van jou overgenomen :) :groots:

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #152 Gepost op: 02-01-2020 22:45 u »
Dat kan kloppen. Ik heb de tip van jou overgenomen :) :groots:
En blijkbaar tevreden :brouwen:. Ik dacht dat ik alleen maar onzin verkondigde.  ;)

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #153 Gepost op: 02-01-2020 22:52 u »
Helemaal mee eens. Doe ik precies zo. Ook voor flesjes.

Het nadeel van hittebehandeling van flesjes is dat je biersteen niet verwijderd. Je bakt als het ware de eiwittten vast. De oneffenheden kunnen op termijn zorgen voor gushing.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #154 Gepost op: 02-01-2020 23:47 u »
Het nadeel van hittebehandeling van flesjes is dat je biersteen niet verwijderd. Je bakt als het ware de eiwittten vast. De oneffenheden kunnen op termijn zorgen voor gushing.
Wat calcium bij het beslag scheelt al een hoop biersteen en flesjes een beetje in de gaten houden door er met een zaklantaarn in te schijnen. Als er echt biersteen te zien is reinig ik de flesjes een keer met loog. De praktijk wijst uit dat dat hooguit een keer per 5 x bottelen hoeft. Na het opdrinken 3 x goed schudden met water en vinger op de opening en dan op zijn kop laten drogen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #155 Gepost op: 03-01-2020 02:34 u »


Tijdens het de volgende keer brouwen (maischen) stoom ik mijn gistvat ca 20 minuten uit. Daarna is ook de lucht van de vorige vergisting verdwenen.

Op deze manier verbruik ik maar weinig water en schoonmaakmiddelen.

Wat is dat 'uitstomen'? Hoe doe je dat? Met welke apparatuur? Foto?

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #156 Gepost op: 03-01-2020 02:49 u »
Je kan een vat vullen en na 10 minuten overschenken in 2e vat enz. Tussentijds beginnen met 1e vat reinigen.

Ik maak altijd gebruik (na omspoelen) van verneveling/plantenspuit om te weken en te reinigen en reinig met een zachte spons icm emmertje warme zeepoplossing. Daarna goed spoelen.
=> (Meest belangrijke is het droog wegzetten)

Ik probeer het allemaal een beetje te begrijpen. Maar wat reiniging- en ontsmettingsmiddelen betreft is het ok om te vernevelen met een plantenspuit voor alcohol / star san (+ varianten chemipro san en puro san). Ook enzybrew mag je vernevelen of uitsmeren met een spons (in zoverre mijn inzicht en/of informatie reikt). Maar wat betreft varianten van caustic lees ik nergens dat het ook kan en mag met een nat sponsje of een plantenspuit. Dan heb ik ook nog een fles puro acid in bezit. Ik zou wel eens willen weten hoe je dat moet gebruiken.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #157 Gepost op: 03-01-2020 10:18 u »
Wat calcium bij het beslag scheelt al een hoop biersteen en flesjes een beetje in de gaten houden door er met een zaklantaarn in te schijnen. Als er echt biersteen te zien is reinig ik de flesjes een keer met loog. De praktijk wijst uit dat dat hooguit een keer per 5 x bottelen hoeft. Na het opdrinken 3 x goed schudden met water en vinger op de opening en dan op zijn kop laten drogen.

Kijk eens met een UV-zaklamp, verontreinigingen lichten daarmee eerder op.

Het probleem van hitte desinfectie is dat eiwitverontreinigingen uitharden door hitte, op dezelfde manier dat eiwit van een ei hard wordt als het kookt of bakt. Hierdoor is het lastiger te verwijderen.

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #158 Gepost op: 03-01-2020 20:25 u »
Wat is dat 'uitstomen'? Hoe doe je dat? Met welke apparatuur? Foto?
Een foto kan ik op een later moment posten. Maar ik gebruik een snelkookpan. Bij mijn snelkookpan zit op een tuitje een gewichtje dat er voor zorgt dat er met water en stoom in de pan een hogere druk ontstaat. Dat gewichtje kan er af en over het tuitje past een siliconen slang met een binnen diameter van 6 mm.

Het andere eind van die slang doe ik door het gat van de stop voor het waterslot in het gistvat. De pan met water erin op het gas en stomen maar.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #159 Gepost op: 07-01-2020 19:05 u »
Dan heb ik me vermoeid om voor het eerst een digitale pH meter uit te testen.

Benodigdheden:

a) Een digitale pH meter (Voltcraft PHT-02 ATC) met toebehoren, zijnde: buffervloeistof pH7; buffervloeistof pH4; bewaarvloeistof; handleiding; schroevendraaiertje.

b) Nog toegevoegde benodigdheden: glas met gedestilleerd water (via Degros.nl); een glas/monster met afgewerkt bier uit de huishoudelijke biertapinstallatie; een glas/monster met gewoon leidingwater; 2 plastic (mayonaise-) bekertjes voor buffervloeistoffen; rol keukenpapier.

Werkwijze:

a) spoelen van meetpen in gedestilleerd water voor kalibratie; na kalibratie pH7; na kalibratie pH4; na meting leidingwater; na meting bier; na gebruik. Telkens afvegen van de meetpen met een stukje keukenpapier.  Van de kalibratie zelf heb ik geen foto's omdat ik geen foto's kan nemen als ik mijn 2 handen nodig heb.

b) Het leidingwater en het bier uit de tap heb ik wat op temperatuur laten komen, maar de temperatuur bij meting was wellicht nog geen kamertemperatuur, ik schat eerder tussen 10 en 15°C, maar heb de temperatuur van het monster niet gemeten.

Resultaten:

a) Leidingwater: daar kwam ik op 7.8 tot 7.9 pH
b) bier: daar kwam ik uit op 4.1 tot 4.2 pH

Zijn dat normale waarden?
Graag commentaar, suggesties, betere handelswijzen, enz.






Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #160 Gepost op: 07-01-2020 19:35 u »

Chemipro is ongeschikt voor hout.
Lepel zou ik niet meer gebruiken om te brouwen.

Houten lepel is gemaakt van materiaal wat ooit levend is geweest en Chemipro heeft als werking om levend materiaal op te lossen. Dat lijkt me wel voldoende aanknopingspunt. Je kunt hem wel gebruiken, maar dan wordt hij steeds kleiner.

De houten lepel (die in contact geweest is met chemipro caustic) niet meer gebruiken om te brouwen vind ik wel behoorlijk streng. Hij ziet er nog erg goed uit, hij is ook iets lichter van kleur geworden, lijkt na contact met chemipro caustic terug een beetje nieuwer nadat hij door veelvuldig gebruik als brouwlepel donkerder was geworden. Denken anderen ook dat ik de lepel niet meer mag gebruiken voor brouwen (tijdens maischen of koken)?

De opmerkingen zijn alvast genoteerd. Ik heb nog een kunststof roerlepel uit het starterspakket die ik nog nooit gebruikt heb omdat ik hem te zwiebelig vond. Om voorwerpen onder te dompelen in een bad(je) met chemipro caustic oplossing is hij waarschijnlijk heel geschikt.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #161 Gepost op: 07-01-2020 19:45 u »
Een foto kan ik op een later moment posten. Maar ik gebruik een snelkookpan. Bij mijn snelkookpan zit op een tuitje een gewichtje dat er voor zorgt dat er met water en stoom in de pan een hogere druk ontstaat. Dat gewichtje kan er af en over het tuitje past een siliconen slang met een binnen diameter van 6 mm.

Het andere eind van die slang doe ik door het gat van de stop voor het waterslot in het gistvat. De pan met water erin op het gas en stomen maar.

Aha, dat maakt al veel duidelijk. Je gebruikt een snelkookpan met een siliconenslangetje. De werkwijze en procedure lijkt me echter behoorlijk omslachtig, zeker als ik hoor dat anderen ook al hun gebruikte flesjes uitstomen.

Een foto zou geen overbodige luxe zijn. En in zoverre ik me de beschreven werkwijze voor de geest haal is er toch een probleem met de sluitring en de rubberen dichtingsring van het gistvat. Die moeten op het gistvat zitten en zijn dus eigenlijk onbereikbaar voor de stoom.

Ik dacht bij een stoom apparaat eerder aan een soort hogedrukreiniger waar garagisten mee werken om door olie en stof vervuilde motoren te reinigen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #162 Gepost op: 07-01-2020 20:20 u »
probleem met de sluitring en de rubberen dichtingsring van het gistvat. Die moeten op het gistvat zitten en zijn dus eigenlijk onbereikbaar voor de stoom.
Je kunt het deksel een paar slagen losdraaien bij het uitstomen. Dan vult de rand met de ring zich ook met stoom.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #163 Gepost op: 07-01-2020 20:39 u »
Je kunt het deksel een paar slagen losdraaien bij het uitstomen. Dan vult de rand met de ring zich ook met stoom.

Hmm, tja, maar dan moet in de constellatie snelkookpan --> siliconenslangetje --> gat voor waterslot de invoer van het slangetje lucht-/water- en persdicht zijn, alleen zo kan de stoomdruk afgeleid worden langs de sluitingsring en dito rubber.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #164 Gepost op: 07-01-2020 20:44 u »
Hmm, tja, maar dan moet in de constellatie snelkookpan --> siliconenslangetje --> gat voor waterslot de invoer van het slangetje lucht-/water- en persdicht zijn, alleen zo kan de stoomdruk afgeleid worden langs de sluitingsring en dito rubber.
Ik doe dat al jaren zo. Valt in de praktijk allemaal best mee.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #165 Gepost op: 07-01-2020 20:59 u »
Ik doe dat al jaren zo. Valt in de praktijk allemaal best mee.

En wat doe je met de opmerking van Jacques dat eiwitten verharden onder invloed van een hittebehandeling tijdens reinigen?

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #166 Gepost op: 07-01-2020 21:09 u »


Aha, dat maakt al veel duidelijk. Je gebruikt een snelkookpan met een siliconenslangetje. De werkwijze en procedure lijkt me echter behoorlijk omslachtig, zeker als ik hoor dat anderen ook al hun gebruikte flesjes uitstomen.

Een foto zou geen overbodige luxe zijn. En in zoverre ik me de beschreven werkwijze voor de geest haal is er toch een probleem met de sluitring en de rubberen dichtingsring van het gistvat. Die moeten op het gistvat zitten en zijn dus eigenlijk onbereikbaar voor de stoom.

Ik dacht bij een stoom apparaat eerder aan een soort hogedrukreiniger waar garagisten mee werken om door olie en stof vervuilde motoren te reinigen.

Mwah, ik vond jouw procedure ook niet echt LEAN :)

Ik leg de rubberen afsluitring los in het gistvat tijdens het stomen. De stoom is ca 120 graden dus het hele vat wordt behoorlijk warm. Bovendien is het vat eerder al huishoudelijk schoon en droog gemaakt.

Ik wil juist niet dat het vat onder druk komt te staan. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren. Hete stoom is heet :)

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #167 Gepost op: 07-01-2020 21:19 u »
En wat doe je met de opmerking van Jacques dat eiwitten verharden onder invloed van een hittebehandeling tijdens reinigen?
In principe zijn de flesjes bij mij voor het stomen al gereinigd. Ik stoom een hele krat met flesjes tegelijk om ze te desinfecteren. Dit gaat reuze makkelijk.

Ik vraag mij wel af of eiwitten zich überhaupt verharden tijdens een stoom behandeling. Als je flesjes in de oven zet, met een droge warmte, geloof ik direct dat je alles juist vast bakt.

Maar stoom wordt juist gebruikt om veel dingen te reinigen. Mijn buurman heeft een reinigingsbedrijf. Als hij iets moet reinigen, zoals een vieze aangekoekte afzuigkap in bijvoorbeeld een shoarmazaak (kan echt heel vies zijn) gaat hij als eerste met stoom aan de gang. Dit weekt juist veel vuil los.


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #168 Gepost op: 07-01-2020 22:10 u »
Resultaten:

a) Leidingwater: daar kwam ik op 7.8 tot 7.9 pH
b) bier: daar kwam ik uit op 4.1 tot 4.2 pH

Zijn dat normale waarden?

Ja.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #169 Gepost op: 07-01-2020 22:19 u »
Maar stoom wordt juist gebruikt om veel dingen te reinigen. Mijn buurman heeft een reinigingsbedrijf. Als hij iets moet reinigen, zoals een vieze aangekoekte afzuigkap in bijvoorbeeld een shoarmazaak (kan echt heel vies zijn) gaat hij als eerste met stoom aan de gang. Dit weekt juist veel vuil los.

Bij een vette aanslag werkt stoom prima om de vetten vloeibaar te maken.
Echter in bier zit weinig vet...

Bij eiwithoudende verontreiniging wordt geadviseerd eerst te spoelen met lauw water.

Als je stoom gebruikt voor het desinfecteren van flessen hoor je eerst te zorgen dat de flessen schoon zijn.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #170 Gepost op: 08-01-2020 00:06 u »
Ik stoom een hele krat met flesjes tegelijk om ze te desinfecteren. Dit gaat reuze makkelijk.

Daar wil ik dan wel eens een foto van zien. Tot dusver zie ik enkel een snelkookpan met daaraan een siliconenslangetje dat je in elk flesje een kwartier laat stomen. Dan moet je 6 uur stomen om een heel krat bier te desinfecteren.

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #171 Gepost op: 08-01-2020 00:20 u »
Daar wil ik dan wel eens een foto van zien. Tot dusver zie ik enkel een snelkookpan met daaraan een siliconenslangetje dat je in elk flesje een kwartier laat stomen. Dan moet je 6 uur stomen om een heel krat bier te desinfecteren.
Heb ik voorlopig zo niet bij de hand. Maar het is niet zo ingewikkeld hoor.

Ik zet een krat met de (24) flesjes op z'n op er in, in een curverbox/krat. De krat staat op een paar latjes, zodat er wat meer ruimte tussen de bodem van curverbox en de bier krat ontstaat.

Door een gaatje in het deksel van de curverbox, gaat de slang heen, die verbonden is met de snelkookpan. Die slang komt uit op de bodem van de curverbox. Tijdens het stomen doe ik even een deken over/om de krat heen, zodat de temperatuur zo hoog mogelijk wordt in de krat.

De temperatuur wordt in de box ruim 100°c.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #172 Gepost op: 08-01-2020 00:34 u »
Heb ik voorlopig zo niet bij de hand. Maar het is niet zo ingewikkeld hoor.

Ik zet een krat met de (24) flesjes op z'n op er in, in een curverbox/krat. De krat staat op een paar latjes, zodat er wat meer ruimte tussen de bodem van curverbox en de bier krat ontstaat.

Door een gaatje in het deksel van de curverbox, gaat de slang heen, die verbonden is met de snelkookpan. Die slang komt uit op de bodem van de curverbox. Tijdens het stomen doe ik even een deken over/om de krat heen, zodat de temperatuur zo hoog mogelijk wordt in de krat.

De temperatuur wordt in de box ruim 100°c.

Aha, dus een volledige krat bier met 24 flesjes op hun kop in een grotere curverbox met deksel. Vervolgens via een gaatje stoom invoeren via de snelkookpan en siliconenslangetje. Dat is al veel duidelijker. En hoe lang duurt zo'n stoomsessie per krat dan ?

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #173 Gepost op: 08-01-2020 00:52 u »
Aha, dus een volledige krat bier met 24 flesjes op hun kop in een grotere curverbox met deksel. Vervolgens via een gaatje stoom invoeren via de snelkookpan en siliconenslangetje. Dat is al veel duidelijker. En hoe lang duurt zo'n stoomsessie per krat dan ?
Inderdaad.

Qua tijd, dat verschilt een beetje. Minimaal 20 minuten, maar als er ruim voldoende water (pan moet niet 'droog koken') in de pan zit, hoef ik er niet bij te blijven. Vaak doe ik tussendoor wat anders. Na een tijdje wissel ik de krat om voor een andere.

Maar dit is dus vooral een desinfectie stap. De flesjes moeten dus wel al schoon zijn.


Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #174 Gepost op: 08-01-2020 00:56 u »


Als je stoom gebruikt voor het desinfecteren van flessen hoor je eerst te zorgen dat de flessen schoon zijn.

Eens!   Ik gebruik het stomen als desinfectie stap

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #175 Gepost op: 08-01-2020 19:12 u »
Ik ontsmet flessen met een beetje star san met zo'n ding:

https://www.braumarkt.com/flessenspoelapparaat-eco

Na het spoelen zet ik ze op de flessenboom.
In een paar minuten heb ik een kratje ontsmet.

Dit lijkt me veel sneller, eenvoudiger en energie-efficiënter dan het stoom proces.
Of zitten daar voordelen aan die ik over het hoofd zie?

Offline GekkeGwuido

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 87
  • Land: be
  • There are no points for second place!
    • Brouwerij "VanneSmied"
Re: Kiekeboe
« Reactie #176 Gepost op: 10-01-2020 11:35 u »
Ik ontsmet flessen met een beetje star san met zo'n ding:

https://www.braumarkt.com/flessenspoelapparaat-eco

Na het spoelen zet ik ze op de flessenboom.
In een paar minuten heb ik een kratje ontsmet.
Doe ik net zo, maar dan met het spoelapparaat van AVVINATORE, en dan omgekeerd terug de bak in...

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #177 Gepost op: 11-01-2020 09:43 u »
Ik ontsmet flessen met een beetje star san met zo'n ding:

Dit lijkt me veel sneller, eenvoudiger en energie-efficiënter dan het stoom proces.
Of zitten daar voordelen aan die ik over het hoofd zie?

2 kratjes  desinfeceren:

Methode stoom: 2 kratjes tegelijk in een box zetten, stoomslang aansuiten en verwarming uitzetten na ca 20 *minuten tijd qua handelingen=2 minuut werk
*kosten=2500 Watt gedurende 20 minuten=0.8 kWH=0,25 euro elektra of ca 15ct gas. (Als de verwarming thuis aanstaat hergebruik je alle warmte, dus kost dan feitelijk niets)
* gegarandeerd kiemvrij


methode spoelen:
*48 flesjes spoelen, 60 seconden (aanbevolen contacttijd) per flesje=50 minuten werk
*kosten 160 liter oplossing voor 12 euro stel 2 liter nodig?=0,15 euro
*Star San is geen desinfctiemiddel maar reinigingsmiddel.

Conclusie mag je zelf trekken wat het beste is.

Offline GekkeGwuido

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 87
  • Land: be
  • There are no points for second place!
    • Brouwerij "VanneSmied"
Re: Kiekeboe
« Reactie #178 Gepost op: 11-01-2020 10:34 u »
*Star San is geen desinfctiemiddel maar reinigingsmiddel
Huh? Sanitizer vertaal ik toch nog ontsmettingsmiddel...
Dus ik moet nu concluderen dat ik al 5 jaar mijn vaten, flesjes en alle andere toebehoren na koelen nooit heb ontsmet, maar alleen gereinigd?

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #179 Gepost op: 11-01-2020 11:36 u »
Huh? Sanitizer vertaal ik toch nog ontsmettingsmiddel...
Dus ik moet nu concluderen dat ik al 5 jaar mijn vaten, flesjes en alle andere toebehoren na koelen nooit heb ontsmet, maar alleen gereinigd?
Een Sanitizer is geen ontsmettingsmiddel laat dat duidelijk zijn, het is niet omdat de Nederlandse taal zo arm is dat er geen specifiek woord is dat de lading 100% dekt dat je ontsmetten mag gelijkstellen met sanitiseren
Citaat
It is important to differentiate and define certain
terminology:
• Sterilize refers to the statistical destruction and
removal of all living organisms.
• Disinfect refers to inanimate objects and the
destruction of all vegetative cells (not spores).
• Sanitize refers to the reduction of
microorganisms to levels considered safe from a
public health viewpoint.
Bron: https://ucfoodsafety.ucdavis.edu/sites/g/files/dgvnsk7366/files/inline-files/26501.pdf

Citaat
Know the difference between cleaning, disinfecting, and sanitizing
Cleaning removes germs, dirt, and impurities from surfaces or objects. Cleaning works by using soap (or detergent) and water to physically remove germs from surfaces. This process does not necessarily kill germs, but by removing them, it lowers their numbers and the risk of spreading infection.

Disinfecting kills germs on surfaces or objects. Disinfecting works by using chemicals to kill germs on surfaces or objects. This process does not necessarily clean dirty surfaces or remove germs, but by killing germs on a surface after cleaning, it can further lower the risk of spreading infection.

Sanitizing lowers the number of germs on surfaces or objects to a safe level, as judged by public health standards or requirements. This process works by either cleaning or disinfecting surfaces or objects to lower the risk of spreading infection.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #180 Gepost op: 11-01-2020 12:33 u »
Methode spoelen:
*48 flesjes spoelen, 60 seconden (aanbevolen contacttijd) per flesje=50 minuten werk
*kosten 160 liter oplossing voor 12 euro stel 2 liter nodig?=0,15 euro
*Star San is geen desinfctiemiddel maar reinigingsmiddel

Ik kan je berekening niet volgen.

Ik gebruik voor twee kratten een kleine halve liter Star San oplossing, kosten nihil.
Ik spuit met het flessenspoelapparaat de binnenkant van de fles in en zet de fles dan op de kop in de flessenboom.
Dat kost enkele seconden per flesje.

In het boek van Adrie Otte lees ik 'Star San is mijn favoriete ontsmettingsmiddel', in het boek van Jacques Bertens lees ik 'Voor mij is het meest ideale desinfecteermiddel Star San'.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #181 Gepost op: 11-01-2020 13:50 u »
Ik kan je berekening niet volgen.

Info komt van de gegevens van de Brouwmarkt site:
https://www.braumarkt.com/reinigen-en-ontsmetten/reinigingsmiddelen/arsegan-puro-san-300-ml?gclid=EAIaIQobChMIpL-M1sn75gIVF-h3Ch363QEIEAQYASABEgJVNfD_BwE

Inhoud doseerflacon 250 ml (voldoende voor ongeveer 160 liter reinigingsmiddel) € 11,95
Benodigde contacttijd slechts 60 seconden.

Offline bultje76

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 144
  • Land: se
  • GrainFather-er
Re: Kiekeboe
« Reactie #182 Gepost op: 11-01-2020 18:04 u »
Ja, maar je hoeft natuurlijk niet steeds een minuut te wachten voordat je aan het volgende flesje begint. Met een flessenboom of op zijn kop in een krat kun je gewoon door. De star san blijft gewoon in contact met de fles, die verdwijnt niet binnen de minuut tenzij het een sauna of zo is.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #183 Gepost op: 11-01-2020 20:39 u »
Ik heb tot dusver mijn flesjes ontsmet door ze vlak voor het bottelen te laten opkoken in de elektrische steriliseer-/brouwketel van 27 liter die ik ter beschikking heb.

Ondertussen ben ik er wel van overtuigd dat de methode die Middelaersch (en vele anderen) voorstelt, de gemakkelijkste, snelste en goedkoopste methode is. Namelijk een kleine hoeveelheid star- (chemipro- of puro-) san oplossing in zo'n avvinatore of vergelijkbaar sproeiapparaat. Daarna uitlekken op een flessenboom of een afdruikrek voor flessen.

Niettemin boeit die stoomtechniek voor ontsmetten me wel. Ik zou bijvoorbeeld de flesjes in plaats van te laten koken in de brouwketel, gewoon kunnen stomen, door in plaats van de ketel helemaal te vullen met water slechts enkele centimeters te vullen en dat te laten koken/stomen gedurende 20 minuten. Dat is al een hele besparing op vlak van water en energie in vergelijking met mijn voorgaande steriliseermethode.

Maar dan heb ik toch nog wat vragen. Krijg je na enkele keren stomen geen witte kalkaanslag op je flesjes. Als je drinkglazen afwast in heet water en dan aan de lucht laat drogen, dan zien die er na enkele keren ook niet meer echt proper en appetijtelijk uit door kalkaanslag.

Verder heb ik het internet afgeschuimd om foto's of filmpjes te vinden van zo'n stoommethode voor het ontsmetten van brouwspullen of flesjes, maar ik heb niets kunnen vinden.

Als je gebruik maakt van een snelkookpan (zie beschrijving van Sander van Dijck hierboven) met siliconenslangetje en een gesloten curverbox. Dan heb je een snelkookpan nodig waar je zo'n siliconenslangetje op kan aansluiten. Met mijn snelkookpan gaat dat niet, met die van mijn moeder zaliger (in zoverre ik me herinner) ging dat wel (je had daar een tuitje waar je het tegengewicht/stop helemaal kon afhalen).

Maar dan nog siliconenslangetjes verharden als ze blootgesteld worden aan een temperatuur van 100°C. En ook een curverbox kan niet tegen een temperatuur van boven 80°C.

En dan die curverbox. De stoom die je invoert, moet ook weer weg kunnen anders heb je een bom. Dus moet die curverbox een uitlaat hebben en kan dat dan enkel in een tuin of een garage, want binnenshuis lijkt me na een tijdje het behang van de muren te gaan vallen als je langdurig zit te stomen.

Enz.


Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #184 Gepost op: 11-01-2020 21:02 u »

Als je gebruik maakt van een snelkookpan (zie beschrijving van Sander van Dijck hierboven) met siliconenslangetje en een gesloten curverbox. Dan heb je een snelkookpan nodig waar je zo'n siliconenslangetje op kan aansluiten. Met mijn snelkookpan gaat dat niet, met die van mijn moeder zaliger (in zoverre ik me herinner) ging dat wel (je had daar een tuitje waar je het tegengewicht/stop helemaal kon afhalen).

Maar dan nog siliconenslangetjes verharden als ze blootgesteld worden aan een temperatuur van 100°C. En ook een curverbox kan niet tegen een temperatuur van boven 80°C.

En dan die curverbox. De stoom die je invoert, moet ook weer weg kunnen anders heb je een bom. Dus moet die curverbox een uitlaat hebben en kan dat dan enkel in een tuin of een garage, want binnenshuis lijkt me na een tijdje het behang van de muren te gaan vallen als je langdurig zit te stomen.

Enz.


Ik gebruik dat concept met stoom al zeker van voor 2013 en heb het als eerste hier op het forum gepromoot. Eerst veel weerstand, zoals met alles wat nieuw en niet gangbaar is, maar langzamerhand gaan steeds meer mensen het gebruiken.  Alle problemen die jij noemt met stoom zijn in de praktijk geen probleem. Van vrijwel alle snelkookpannen kun je het gewichtje losmaken, bv door de draaien. Je moet het immers ook schoon kunnen maken als er bv prut uit je pan doorheen is gespoten. lees anders even de gebruiksaanwijzing. Ik heb diverse foto's gepost van dit proces al jaren geleden, maar kan het zo snel niet vinden.

Siliconenslangetjes verharden niet door stoom, zo ja dan is het geen silicone, maar zacht pvc.
zo,n opbergbox is nooit helemaal luchtdicht en de stoom slaat gelijk neer, dus komt pas naar buiten als de hele krat is opgewarmt tot het kookpunt. dat is ook de manier om te zien of het al klaar is nl dat er stoom naar buiten begint te komen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #185 Gepost op: 11-01-2020 21:30 u »
Ik gebruik dat concept met stoom al zeker van voor 2013
Zelfs al in 2008:
https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,521.msg103426.html#msg103426
Dit is uit 2013

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #186 Gepost op: 12-01-2020 00:08 u »
*Star San is geen desinfctiemiddel maar reinigingsmiddel.

Star San is wel degelijk een desinfecteermiddel. Dat Brouwland het niet als zodanig benoemd heeft te maken met Europese toelatingsprotocollen...



Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #187 Gepost op: 12-01-2020 09:37 u »
Maar hoe goed desinfecteert het? Heeft iemand dat al eens echt getest door te kijken of je met bacteriën en gisten besmette vloeistof na behandeling nog in staat bent om met een agar plaat bacteriën op te kweken? Dat is nl het enige bewijs.

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #188 Gepost op: 12-01-2020 09:49 u »
Star San is wel degelijk een desinfecteermiddel. Dat Brouwland het niet als zodanig benoemd heeft te maken met Europese toelatingsprotocollen...



Star San is geen desinfectiemiddel maar een sanitiser! Je haalt er geen log 6 reductie mee zoals de definitie van een desinfectiemiddel voorschrijft.


Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #189 Gepost op: 12-01-2020 11:36 u »
Is dat dan niet hetzelfde: De toelatingsprotocollen zullen vast een definitie bevatten waar een product aan moet voldoen om die funtie te mogen hebben, dus in dit geval log 6 reductie (factor 1 miljoen reductie van ongewenste organismen?)

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #190 Gepost op: 12-01-2020 15:18 u »
Satr San is geen desinfectiemiddel maar een sanitiser! Je haalt er geen log 6 reductie mee zoals de definitie van een desinfectiemiddel voorschrijft.

Het Nederlandse woord voor sanitiser is desinfecteermiddel...  :)

"Sanitize: Make clean and hygienic; disinfect." https://www.lexico.com/en/definition/sanitize






Er zijn wel differentiaties in de mate waarin desinfecteermiddelen werken. Met andere woorden het ene middel is effectiever dan het andere.


The Difference Between Cleaning and Sanitizing


Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #191 Gepost op: 12-01-2020 16:10 u »
Het Nederlandse woord voor sanitiser is desinfecteermiddel...  :)

Leuk dat je een middel werkzaam kunt krijgen door een een bepaalde taaldefinitie op los te laten. Maar in werkelijkheid gaat het om het desinfecterend vermogen zoals SergeVL aangeeft: een bepaalde factor (>10^6 ??) reductie van ongewenste organismen.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #192 Gepost op: 12-01-2020 17:15 u »
Leuk dat je een middel werkzaam kunt krijgen door een een bepaalde taaldefinitie op los te laten. Maar in werkelijkheid gaat het om het desinfecterend vermogen zoals SergeVL aangeeft: een bepaalde factor (>10^6 ??) reductie van ongewenste organismen.

Ik denk dat jullie begrippen door elkaar halen. 10^6 is de eis voor steriliseren. Dat is heel wat anders en voor hobbybrouwen niet nodig.

https://lci.rivm.nl/richtlijnen/reiniging-desinfectie-en-sterilisatie-de-openbare-gezondheidszorg

'Sterilisatie is een proces dat alle micro-organismen op of in een voorwerp doodt of zodanig inactiveert dat de kans op de aanwezigheid van levende organismen per gesteriliseerde eenheid kleiner is dan één op een miljoen'.


John Palmer legt het duidelijk uit in zijn boek 'How to brew':

The terms clean, sanitize and sterilize are often used interchangeably, but should not be. Items may be clean but not
sanitized or vice versa. Here are the definitions:

• Clean - To be free from dirt, stain, or foreign matter.
• Sanitize - To kill/reduce spoiling microorganisms to negligible levels.
• Sterilize - To eliminate all forms of life, especially microorganisms, either by
chemical or physical means.

Cleaning is the process of removing all the dirt and grime from a surface, thereby removing all the sites that can harbor bacteria. Cleaning is usually done with a detergent and elbow grease. None of the sanitizing agents used by homebrewers are capable of eliminating all bacterial spores and viruses. The majority of chemical agents homebrewers use will clean and sanitize but not sterilize. However, sterilization is not necessary. Instead of worrying about sterilization, homebrewers can be satisfied if they consistently reduce these contaminants to negligible levels.

.......
Star San is an acidic sanitizer from the makers of PBW and was developed
especially for sanitizing brewing equipment.
......
Star San is my preferred sanitizer


Dus ja Star San is een 'sanitizer', of in goed Nederlands een ontsmettingsmiddel en geen sterilisatiemiddel.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #193 Gepost op: 12-01-2020 18:21 u »
Ik denk dat jullie begrippen door elkaar halen. 10^6 is de eis voor steriliseren. Dat is heel wat anders en voor hobbybrouwen niet nodig.


Star San is geen desinfectiemiddel maar een sanitiser! Je haalt er geen log 6 reductie mee zoals de definitie van een desinfectiemiddel voorschrijft.



Ik denk dat er nu nog meer begrippen door elkaar gaan lopen:
 log 6 reductie is denk ik een reductie van het aantal met een factor 1 miljoen? SergeVL?
Dus stel dat je een miljard bacteriën had dan heb je er na behandeling nog 1000.
Dat is nog heel iets anders dan de kans van 1 op 6 miljoen dat er in een gesteriliseerde unit nog een levende cel voorkomt.
Dan heb je er namelijk in 6 miljoen gevallen dat je dat proces doet 0 en hooguit in 1 geval meer dan 0.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #194 Gepost op: 12-01-2020 18:25 u »
Voor mij is de praktische conclusie dat je Star San prima kunt gebruiken voor het ontsmetten of desinfecteren van bierflesjes.
Daar gaat het om. :brouwen:

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #195 Gepost op: 12-01-2020 18:59 u »
Ik had een heleboel flessenbeugels met witte aanslag (zinkoxide? / witte roest?). Dat ziet er niet appetijtelijk uit. Ik heb die beugels nu in een kookpot (6 liter)  gedaan en er een pakje citroenzuur (100 gr.) bij gedaan. Daarna het water verwarmd tot 80°C.

Gaat dat helpen of zijn mijn beugels nu helemaal naar de vaantjes?






Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #196 Gepost op: 12-01-2020 19:08 u »
Gek dat je de vraag stelt nadat je al citroenzuur hebt gebruikt, beetje te laat.
Ik zou de beugels gewoon even in de oxi zetten en de dichtingen reinigen en enkel die laatste even in de starsan.

Offline Ztefan

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 30
  • Land: nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #197 Gepost op: 12-01-2020 19:19 u »
Is de witte aanslag niet van Oxi? Als je dat te lang laat inwerken ontstaat er een soort kalkachtige laag.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #198 Gepost op: 12-01-2020 19:21 u »
Gek dat je de vraag stelt nadat je al citroenzuur hebt gebruikt, beetje te laat.
Ik zou de beugels gewoon even in de oxi zetten en de dichtingen reinigen en enkel die laatste even in de starsan.

Nee, oxi is rampzalig voor beugels. De witte aanslag (oxidatie / roest)  bij beugels die in contact geweest zijn met oxi is het ergste. Het gebruik van oxi is volgens mij de voornaamste reden dat de beugels er niet meer uitzien.

Citroenzuur om een oxidatielaag te verwijderen heb ik ergens gelezen ivm oxidatie van gegalvaniseerde dakplaten. Ivm met hobbybrouwers kon ik geen info vinden. Dus heb ik citroenzuur maar geprobeerd bij flessenbeugels.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #199 Gepost op: 12-01-2020 19:22 u »
Is de witte aanslag niet van Oxi? Als je dat te lang laat inwerken ontstaat er een soort kalkachtige laag.

Juist! Ook bij korte inwerkingstijd. De flesjes die ik kortstondig heb behandeld met oxi hebben geen witte waas, maar de beugels zien er niet uit.

Offline Ztefan

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 30
  • Land: nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #200 Gepost op: 12-01-2020 20:07 u »
Hier wordt er wat over geschreven: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?topic=28515.0

Je hebt een zuur nodig, dus de weg die je bent ingeslagen lijkt mij de juiste.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #201 Gepost op: 12-01-2020 22:00 u »
Leuk dat je een middel werkzaam kunt krijgen door een een bepaalde taaldefinitie op los te laten. Maar in werkelijkheid gaat het om het desinfecterend vermogen zoals SergeVL aangeeft: een bepaalde factor (>10^6 ??) reductie van ongewenste organismen.

Desinfectie is wat anders dan steriliseren zoals middelaersch ook al schrijft.

Desinfectie is het thermisch of chemisch doden of inactiveren van micro-organismen waarbij het aantal micro-organismen wordt teruggebracht tot een aanvaardbaar niveau. (Zie https://lci.rivm.nl/richtlijnen/reiniging-desinfectie-en-sterilisatie-de-openbare-gezondheidszorg).

Overigens omvat het begrip steriliseren ook het afdoden van sporen.

Voor ons hobbybrouwers is het van belang dat de hoeveelheid ongewenste micro-organismen zeer klein is. Steriel is niet nodig. De omgeving waarin wij werken is niet steriel. Doordat je veel gistcellen ent overheersen deze tijdens de vergisting. Na de vergisting zijn de omstandigheden zodanig dat de meeste micro-organismen niet tot wasdom kunnen komen. Er is alcohol en koolzuur, de pH is gedaald en er zijn weinig aminozuren voorhanden.

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #202 Gepost op: 12-01-2020 22:02 u »
Het Nederlandse woord voor sanitiser is desinfecteermiddel...  :)

Spijtig dat de Nederlandse taal zo arm is dat er geen goede woord is dat de lading van "sanitizer" dekt

Maar als je de zin "The Difference Between Cleaning, Sanitizing and Disinfecting' rechtstreeks vertaalt kom je ook tot:



Laat nu voor een keer een van je stokpaardjes "Het exacte Nederlands" voor wat het is, je maakt deze materie er niet makkelijker door!!!
Door je aan een vertaling te houden die de landing niet dekt maak je de verwarring des te groter bij de hobbybrouwers

Een woord foutief te interpreteren omdat er geen goede vertaling of goed Nederlands woord voor is, omdat je vind dat er enkel netjes Nederlands mag gebruikt worden op het forum en al zeker geen anglicismen, dit heeft echt geen toegevoegde waarde  :echtboos:

En ja ik zet het in BOLD omdat ik nu vind dat je gewoon aan het ezelen bent om te ezelen. je mag dat boos zijn echt letterlijk interpreteren.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #203 Gepost op: 12-01-2020 22:07 u »
Ik zou niet weten waarom het woord desinfectiemiddel niet gebruik zou kunnen worden voor "sanitizer".

Zie ook de definitie die Nederlandse overheid hanteert (RIVM is de Nederlandse rijksdienst voor volksgezondheid en milieu).


Overigens doden de meeste desinfectiemiddelen niet alle micro-organismen. Er blijven er altijd wel een aantal die de dans ontspringen.
Een goed desinfecteermiddel doodt zo veel mogelijk micro-organismen in een zo kort mogelijke tijd. Wat dat betreft is Star San een prima middel.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #204 Gepost op: 12-01-2020 22:11 u »
Hier wordt er wat over geschreven: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?topic=28515.0

Je hebt een zuur nodig, dus de weg die je bent ingeslagen lijkt mij de juiste.

De behandeling met citroenzuur van de beugels lijkt geslaagd. Ik heb ze een uur of drie vier laten weken. Omdat er gasbelletjes naar boven bleven komen heb ik gewacht tot de reactie uitgewerkt was, daarna gespoeld met proper water en gedroogd met een haardroger. Ze zijn nu matter dan splinternieuwe beugels, maar geen (giftig) wit poeder meer dat aan je vingers blijft hangen als je een beugel vast neemt. Nu zijn ze goed om opnieuw te gebruiken.

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #205 Gepost op: 12-01-2020 22:37 u »
Ik zou niet weten waarom het woord desinfectiemiddel niet gebruik zou kunnen worden voor "sanitizer".

Zie ook de definitie die Nederlandse overheid hanteert (RIVM is de Nederlandse rijksdienst voor volksgezondheid en milieu).
Om dat het totaal verschillende dingen zijn Jacques!!!

Citaat
It is important to differentiate and define certain
terminology:
• Sterilize refers to the statistical destruction and
removal of all living organisms.
• Disinfect refers to inanimate objects and the
destruction of all vegetative cells (not spores).
• Sanitize refers to the reduction of
microorganisms to levels considered safe from a
public health viewpoint.


Bij saniteren bepaal je zelf waar de grens ligt van welke organismen en in hoeverre je deze wil doden.
Bij desinfecteren is de definitie minimaal een log 3 reductie
Bij steriliseren is de definitie een log 6 reductie
https://www.lenntech.nl/sterilisatie.htm (dit is een Nederlands bedrijf dat ook probeert duidelijk te maken dat er een verschil is, en die zitten er niet mee om een anglicismen te gebruiken als het maar duidelijk is)

Starsan haalt niet steeds een log 3 reductie vandaar dat het ook niet als desinfectie middel kan geregistreerd worden in de EU maar als sanitizer (je kan er gewoonweg niet mee desinfecteren)

Bierbrouwen hoeft totaal geen log 3 reductie (desinfectie niveau), al zeker niet als de vergisting ten einde is, dan is je jong bier al bacteriostatisch!

Laat aub nu voor een keer je stokpaardje van het goed Nederlands en gebruik voor een keer een anglicismen dan maak je het duidelijk voor iedereen!!!




Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #206 Gepost op: 12-01-2020 23:09 u »
Bierbrouwen hoeft totaal geen log 3 reductie (desinfectie niveau), al zeker niet als de vergisting ten einde is, dan is je jong bier al bacteriostatisch!
Maar toch zie je soms besmettingen in flesjes. Dat de besmetting in het flesje ontstaat kun je dan concluderen uit het feit dat sommige flesjes prima smaken en anderen niet of gushing vertonen. Het ging om de vergelijking tussen stoom en starsan die ik maakte (Reactie #177 Gepost op: Gisteren om 09:43 ») en waar de hele discussie over definitie van desinfecteren uit voortkwam. Ik probeer altijd zoveel mogelijk onzekerheden uit te sluiten, zeker als het op een simpele manier te bereiken is. Dus deze hele discussie is voor mij alleen maar meer reden om het te houden bij de methode die ik al meer dan 10 jaar toepas, nl uitstomen van kratjes oorafgaand aan het bottelen.

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #207 Gepost op: 12-01-2020 23:14 u »
Even John Palmer er terug bijhalen die heeft het ook nog eens heel duidelijk gesteld in "Not Exactly Sterile" https://realbeer.com/jjpalmer/cleaning.html

Citaat
When it comes to actually ridding brewing equipment and the environment around the brewery of germs, the best homebrewers can do is disinfect. More likely they will only sanitize. In order of decreasing rank it is sterilize. disinfect, sanitize. The term disinfect has a number of legal and regulatory definitions, but for our purposes it means to kill all the harmful microorganisms that can cause beer to spoil. A disinfectant is defined as an anti microbial agent that is intended for application to inanimate objects or surfaces for the purpose of killing all pathogenic organisms (excluding spore-forming bacteria). To pass the official test, a disinfectant must kill the organisms in 10 minutes or less, according to the defined conditions of the appropriate test of the Association of Official Analytical Chemists (AOAC) (2). (For this discussion we will exclude the microorganisms responsible for lambic and other similar styles of beer.) The majority of chemical and physical agents homebrewers use will clean and sanitize and/or disinfect but not sterilize. But remember. sterilization is neither readily achievable nor necessary.

.

Starsan staat gelabeld als sanitizer het is dus geen desinfectie middel. En heeft ook geen officiële erkenning dat het een desinfectie middel is.
Maar het is wel voldoende sterk om onze hobby brouw apparatuur tot op een zo microbiologisch niveau te brengen dat het sanitized is (zelfs de auto correctie meent het wordt sanitized aan)

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #208 Gepost op: 12-01-2020 23:31 u »
Maar toch zie je soms besmettingen in flesjes. Dat de besmetting in het flesje ontstaat kun je dan concluderen uit het feit dat sommige flesjes prima smaken en anderen niet of gushing vertonen. Het ging om de vergelijking tussen stoom en starsan die ik maakte (Reactie #177 Gepost op: Gisteren om 09:43 ») en waar de hele discussie over definitie van desinfecteren uit voortkwam. Ik probeer altijd zoveel mogelijk onzekerheden uit te sluiten, zeker als het op een simpele manier te bereiken is. Dus deze hele discussie is voor mij alleen maar meer reden om het te houden bij de methode die ik al meer dan 10 jaar toepas, nl uitstomen van kratjes oorafgaand aan het bottelen.
Ja je ziet soms besmettingen in flesjes, als je flesje vb ergens biersteen bevat en dus eigenlijk onvoldoende gereinigd is dan kunnen sommige sanitizer of desinfectie middel hun werk gewoon weg niet naar behoren doen.
Met warmte heb je dat probleem amper of niet, daar je een totaal andere manier gebruik om je micro-organismen te doden nl warmte en die dringt ook door tot achter het biersteen.  ;)





Offline GekkeGwuido

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 87
  • Land: be
  • There are no points for second place!
    • Brouwerij "VanneSmied"
Re: Kiekeboe
« Reactie #209 Gepost op: 13-01-2020 09:33 u »
Starsan staat gelabeld als sanitizer het is dus geen desinfectie middel. En heeft ook geen officiële erkenning dat het een desinfectie middel is.
Maar het is wel voldoende sterk om onze hobby brouw apparatuur tot op een zo microbiologisch niveau te brengen dat het sanitized is (zelfs de auto correctie meent het wordt sanitized aan)
Eerlijk gezegd ben ik jullie al lang kwijt in heel de discussies, maar conclusie dus:
Starsan biedt voor de gemiddelde hobbybrouwer voldoende veiligheid (zal het zo maar noemen om een term van hierboven te vermijden) om alle betrokken materialen na koken te kunnen gebruiken?!

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #210 Gepost op: 13-01-2020 15:57 u »
Eerlijk gezegd ben ik jullie al lang kwijt in heel de discussies, maar conclusie dus:
Starsan biedt voor de gemiddelde hobbybrouwer voldoende veiligheid (zal het zo maar noemen om een term van hierboven te vermijden) om alle betrokken materialen na koken te kunnen gebruiken?!
Ja natuurlijk op voorwaarde dat je de gebruiksconcentratie, pH en contacttijd respecteert.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #211 Gepost op: 14-01-2020 21:45 u »
Om dat het totaal verschillende dingen zijn Jacques!!!


Bij saniteren bepaal je zelf waar de grens ligt van welke organismen en in hoeverre je deze wil doden.
Bij desinfecteren is de definitie minimaal een log 3 reductie
Bij steriliseren is de definitie een log 6 reductie
https://www.lenntech.nl/sterilisatie.htm (dit is een Nederlands bedrijf dat ook probeert duidelijk te maken dat er een verschil is, en die zitten er niet mee om een anglicismen te gebruiken als het maar duidelijk is)

Star San haalt niet steeds een log 3 reductie vandaar dat het ook niet als desinfectie middel kan geregistreerd worden in de EU maar als sanitizer (je kan er gewoonweg niet mee desinfecteren)

Bierbrouwen hoeft totaal geen log 3 reductie (desinfectie niveau), al zeker niet als de vergisting ten einde is, dan is je jong bier al bacteriostatisch!

Laat aub nu voor een keer je stokpaardje van het goed Nederlands en gebruik voor een keer een anglicismen dan maak je het duidelijk voor iedereen!!!

In het Nederlands hebben we nog een categorie: ontsmettingsmiddelen. Bij nader inzien is dat de beste Nederlandse benaming. Als we het hebben over saniteren zullen er maar weinig Nederlandstaligen zijn die dit iets zegt. Met de term ontsmetten zijn we wel allemaal vertrouwd.

https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/156938-desinfectie-ontsmetting-en-sterilisatie.html


Het is niet nodig om klakkeloos Engelse termen over te nemen te gebruiken terwijl we er goede Nederlandse alternatieven voor hebben.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #212 Gepost op: 14-01-2020 22:24 u »
Als we het hebben over saniteren zullen er maar weinig Nederlandstaligen zijn die dit iets zegt.



Dat is ook logisch, want het woord saniteren is geen Nederlands woord. Dat 'woord' bestaat alleen hier op het forum...  :biersmile:


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #213 Gepost op: 14-01-2020 22:38 u »
Ook het woord sanitizer zegt veel Nederlandstaligen niet veel...

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.411
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Kiekeboe
« Reactie #214 Gepost op: 14-01-2020 22:39 u »

In het Nederlands hebben we nog een categorie: ontsmettingsmiddelen. Bij nader inzien is dat de beste Nederlandse benaming. Als we het hebben over saniteren zullen er maar weinig Nederlandstaligen zijn die dit iets zegt. Met de term ontsmetten zijn we wel allemaal vertrouwd.

https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/156938-desinfectie-ontsmetting-en-sterilisatie.html


Het is niet nodig om klakkeloos Engelse termen over te nemen te gebruiken terwijl we er goede Nederlandse alternatieven voor hebben.

Ontsmetten lijkt mij inderdaad een goede optie om te gebruiken voor het Engelse 'to sanitize'

Ik moet wel zeggen dat ze er in de in het stukje van jouw link wel een potje van maken. Daar wordt van alles door elkaar gehaald. "Verhitten is steriliseren"?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #215 Gepost op: 14-01-2020 22:51 u »
Ik moet wel zeggen dat ze er in de in het stukje van jouw link wel een potje van maken. Daar wordt van alles door elkaar gehaald. "Verhitten is steriliseren"?

Een bekende methode om te steriliseren is verhitten gedurende een langere periode bij een hoge temperatuur in een autoclaaf.
Kortstondige verhitting is niet voldoende...

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.355
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Kiekeboe
« Reactie #216 Gepost op: 14-01-2020 23:23 u »
Haal de lassos maar tevoorschijn, de stokpaardenstal is opengebroken.  ;D

Gaat allemaal nergens over. Star San is een prima middel om je apparatuur te ontsmetten. Meer hoeft er niet over gezegd te worden.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #217 Gepost op: 15-01-2020 02:13 u »
Deze week heb ik me nog eens vermoeid om 3 batchen bier te brouwen van ongeveer 20 tot 22 liter.


1) Voorafgaand heb ik het leidingwater / brouwwater gecontroleerd op pH waarden. Voor leidingwater op kamertemperatuur kwam ik uit op 6.7 pH. Voor kortstondig gekookt leidingwater en nadien terug afgekoeld kwam ik na meting uit op een pH waarde van 7.4. In zoverre mijn brouwinzichten reiken zouden de pH waarden geen verschil gaan maken gelet op het eerder zure/lage pH waarde van het leidingwater. Dus heb ik niet aangezuurd en ook geen metingen meer verricht tijdens de brouwdag zelf.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #218 Gepost op: 15-01-2020 02:30 u »
Dan heb ik 3 batchen gebrouwen van ongeveer 20/22 liter. Vanachter mijn PC kon ik vanaf de keukentafel en vanachter mijn laptop het verloop van het maisch- en kookproces opvolgen middels 3 digitale sondethermometers en 3 kookwekkers.



Ingrediënten en maischschema batch 1:

5 kg pilsmout 3EBC
800 gram tarwemout 3EBC
Hop Goldings 60 gr
Hop Saaz 40 gram
1 kg kristalsuiker Everyday uit de supermarkt
Gist 12 gram Brewferm Top

Maischschema

45 min 62° C
30 min 72 ° C
5 min 78 ° C

Kooktijd 75 min.
Hop 1 (Goldings) toevoegen bij begin koken.
Hop 2 (Saaz) + suiker toevoegen 15 minuten voor einde koken.

Ingrediënten en maischschema batch 2:

Idem 1, echter 15 minuten voor einde koken werd 6 gram (koffielepel) korianderpoeder toegevoegd.

Ingrediënten en maischschema batch 3:

Idem 1, maar de gist (2x6 = 12 gr) Brewferm Top werd vervangen door SafAle BE-256 (11.5 gr)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #219 Gepost op: 15-01-2020 02:45 u »

Vervolgens heb ik een aantal metingen uitgevoerd volgens de weegmethode Haberstadt



Resultaten:

Begin SG batch 1:

Hydrometer: 1073
Refractometer: 1070

Begin SG batch 2:

Hydrometer: 1080
Refractometer: 1078

Begin SG batch 3:

Hydrometer: 1070
Refractometer: 1065

Weegmethode Haberstadt

Gewicht (leeg) van gistvat + waterslot + ondersteunend dienblad : 2.99 kg

Totaal gewicht bij plaatsing in gistkast:

Batch 1: 24.910 kg
Batch 2:  24.925 kg
Batch 3: 24.405 kg

Een dag later (26/28 uur later)

Batch 1: 24.395 kg
Batch 2: 24.280 kg
Batch 3: 23.990 kg

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #220 Gepost op: 15-01-2020 02:59 u »
4) Dan de gistvaten in de gistkast.





Verschillen tussen deze 3 batchen en voorgaande brouwsels:

- 1e maischstap 15 min op 50°C werd overgeslagen.
- glucose werd vervangen door kristalsuiker.
- de vergistingstemperatuur werd van 21°C verlaagd tot 19°C
- de sensor van de inkbird werd deze keer vastgemaakt met sponsje en elastisch broekriem aan het middelste vat.
- Voor batch 2: toevoeging koriander 6gr.
- Voor batch 3: vervanging gist Brewferm Top door SafeAle BE 256


Offline tdp

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.397
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Kiekeboe
« Reactie #221 Gepost op: 15-01-2020 08:03 u »
Goed bezig! Zou zelf wel de glasplaten in de koelkast waar je de vergistingsvaten op hebt staan vervangen, door bijvoorbeeld Betonplex.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #222 Gepost op: 15-01-2020 18:40 u »
Zouden wel eens lekkere biertjes kunnen worden, zeker die met de be256 gist. Laat tzt maar eens weten hoe het is geworden.
Ik ben vooral nieuwsgierig naar wat de be256 doet in zo'n recept.

Zelf heb, zoals dtp ook suggereert, het glasplaatje in mijn gistkast vervangen door watervast multiplex.


Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #223 Gepost op: 15-01-2020 21:14 u »
Update weegmethode Haberstadt vandaag wo 15/01/2020 om  16.30 u. oftewel 42.5 u. na eerste meting:

Batch 1: 24.020 kg ; verschil eerste weging = 24.910 - 24.020 = 890 gram
Batch 2: 23.965 kg ; verschil eerste weging = 24.925 - 23,965 = 960 gram
Batch 3: 23.575 kg ; verschil eerste weging = 24.405 - 23,575 = 830 gram


Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #224 Gepost op: 15-01-2020 21:42 u »
Update weegmethode Haberstadt vandaag wo 15/01/2020 om  16.30 u. oftewel 42.5 u. na eerste meting:

Batch 1: 24.020 kg ; verschil eerste weging = 24.910 - 24.020 = 890 gram
Batch 2: 23.965 kg ; verschil eerste weging = 24.925 - 23,965 = 960 gram
Batch 3: 23.575 kg ; verschil eerste weging = 24.405 - 23,575 = 830 gram


Mooi dat je dit bijhoudt met zo'n groot volume en een goede weegschaal. Daarmee kun je hele exacte SG curves maken en kunnen we ook mooi de constante k1 bepalen voor volumekrimp. Ik moedig je dus aan zoveel mogelijk meetresultaten te posten zoals je nu doet.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #225 Gepost op: 15-01-2020 21:45 u »
Goed bezig! Zou zelf wel de glasplaten in de koelkast waar je de vergistingsvaten op hebt staan vervangen, door bijvoorbeeld Betonplex.

Zelf heb, zoals dtp ook suggereert, het glasplaatje in mijn gistvat vervangen door watervast multiplex.

Tja, het was initieel de bedoeling om die glasplaten te vervangen door watervast multiplex.

Maar hier zijn er 2 problemen:

1)  Aan de voorzijde van de koelkast zijn uitsteeksel voorzien om de glasplaat evt multiplex gewoon op te leggen. Aan de achterkant echter zijn het geen uitsteeksels maar gleuven. Die gleuven zijn te smal om er een normale dikte van watervast multiplex (18 mm) tussen te schuiven. Het kan dus enkel met een veel dunnere plaat. Ik ben bang dat die zal doorbuigen wegens te dun.

2) De tussenafstand tussen de verdiepingen zijn niet vrij te bepalen. Je moet daarvoor de uitsteeksels/gleuven volgen. Daardoor is de koelkast niet netjes in hoogte te verdelen wat legplanken betreft. Het probleem is dat als ik 3x een betonplaat van 18 mm gebruik ipv bestaande glasplaat dat één tussenruimte net ietsje te klein is om het gistvat inclusief waterslot er tussen te krijgen. De deksel van het cilindrisch waterslot heeft dan niet meer de mogelijkheid om op en neer te dansen.

Maar goed: Ondertussen heb ik toch wel enkele gist-ervaringen achter de rug en de glasplaat heeft wel enige draagkracht. Ik denk trouwens dat als je een gewone frigo vol zet met gevulde flessen dat je dan ook komt aan 25 kg per glasplaat, normaal moeten die glasplaten dat gewicht aankunnen. Bovendien gaat het telkens om een dubbele glasplaat. Omdat ik het aantal onderverdelingen in hoogte heb gereduceerd van 5 naar 3 kon ik elke glasplaat versterken met een 2e op liggende glasplaat (behalve het onderste gist vat maar dat rust voor 2/3e niet op een glasplaat maar op de kunststof onderkant achter de groentelade, daaronder zit het koelmechanisme).

We zien wel. Ik blijf nadenken over watervaste multiplex. Niettemin doet de frigo slechts enkel weken of maanden per jaar dienst als gistkast. Voor de rest is het gewoon een frigo die ook voor allerlei gebruikt wordt (frigo, bierkelder, kaasgrot, enz. )

Serge VL

  • Gast
Re: Kiekeboe
« Reactie #226 Gepost op: 15-01-2020 21:55 u »
Ik blijf nadenken over watervaste multiplex. Niettemin doet de frigo slechts enkel weken of maanden per jaar dienst als gistkast. Voor de rest is het gewoon een frigo die ook voor allerlei gebruikt wordt (frigo, bierkelder, kaasgrot, enz. )
Zoek je een stukje volkern (= HPL gevelplaat / Tresp / Max / Arpa) , deze vind je even dik dik als een glasplaat maar heeft de stevigheid van een 12 tot 16mm multiplex en is zelfs dan nog eens 100% water en chemikalien vast.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #227 Gepost op: 15-01-2020 22:09 u »
Ik heb even eea in Excel gezet. Dan is het is makkelijker te volgen.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 35.831
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Kiekeboe
« Reactie #228 Gepost op: 15-01-2020 22:20 u »
Star San is een prima middel om je apparatuur te ontsmetten. Meer hoeft er niet over gezegd te worden.

Klopt helemaal. Star San is een prima middel. Heel wat gebruikers hebben dit mogen ervaren.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #229 Gepost op: 15-01-2020 22:21 u »
Mooi dat je dit bijhoudt met zo'n groot volume en een goede weegschaal. Daarmee kun je hele exacte SG curves maken en kunnen we ook mooi de constante k1 bepalen voor volumekrimp. Ik moedig je dus aan zoveel mogelijk meetresultaten te posten zoals je nu doet.

Ik zie dat het Halberstadt is ipv Haberstadt.

Verder: Helaas pindakaas, ik heb ondertussen mijn vakantieflatje (brouwerijtje) alweer verlaten wegens andere verplichtingen. Ik keer er ten vroegste terug volgende maandag maar mogelijks pas ook de maandag nadien. Dus ik zal geen dagdagelijkse metingen meer kunnen doen.

Het is de bedoeling om het bier gewoon 2 weken te laten gisten (wachten), nadien de inkbird temperatuurregelaar uit te schakelen en het bier (zonder over te hevelen naar een ander vat) nog één week te laten lageren op koelkasttemperatuur (2 tot 6°C), dan bottelen.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #230 Gepost op: 15-01-2020 22:34 u »
Zoek je een stukje volkern (= HPL gevelplaat / Tresp / Max / Arpa) , deze vind je even dik dik als een glasplaat maar heeft de stevigheid van een 12 tot 16mm multiplex en is zelfs dan nog eens 100% water en chemikalien vast.

Dat is een tip om te onthouden.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #231 Gepost op: 15-01-2020 22:43 u »
Het is de bedoeling om het bier gewoon 2 weken te laten gisten (wachten), nadien de inkbird temperatuurregelaar uit te schakelen en het bier (zonder over te hevelen naar een ander vat) nog één week te laten lageren op koelkasttemperatuur (2 tot 6°C), dan bottelen.

Lageren doe ik nooit, ik zie het nut er niet van in. Zodra het goed is uitgegist ga ik direct bottelen. (Maar er zijn ook brouwers die daar anders over denken, en wel nut zien in lageren.)

Maar als je toch wil lageren, dan zou ik het na de hoofdgisting overhevelen naar een ander vat. Ik denk dat het er niet beter van wordt als het, langer dan nodig is, op die oude gistkoek staat.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #232 Gepost op: 15-01-2020 22:48 u »
Ik zie dat het Halberstadt is ipv Haberstadt.

Verder: Helaas pindakaas, ik heb ondertussen mijn vakantieflatje (brouwerijtje) alweer verlaten wegens andere verplichtingen. Ik keer er ten vroegste terug volgende maandag maar mogelijks pas ook de maandag nadien. Dus ik zal geen dagdagelijkse metingen meer kunnen doen.

Het is de bedoeling om het bier gewoon 2 weken te laten gisten (wachten), nadien de inkbird temperatuurregelaar uit te schakelen en het bier (zonder over te hevelen naar een ander vat) nog één week te laten lageren op koelkasttemperatuur (2 tot 6°C), dan bottelen.
Op zich hoef je niet tussentijds te meten, maar om zeker te weten dat je bier is uitgegist is het wel aan te raden om voor je gaat bottelen metingen te hebben met ten minste een paar dagen ertussen, zodat je kunt zien of je SG nog zakt. Als je SG nog zakt kun je (beter) nog even wachten met bottelen ivm bommengevaar.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #233 Gepost op: 15-01-2020 22:53 u »
Lageren zou ik niet doen. Zodra het goed is uitgegist zou ik gewoon bottelen.

Maar als je toch wil lageren, dan zou ik het eerst overhevelen naar een ander vat. Ik denk dat het er niet beter van wordt als het, langer dan nodig is, op die oude gistkoek staat.

OK, ik zat zelf nog te twijfelen, dan zal ik op maandag 27 januari bottelen na 2 weken gisting op een temp van 19/19.5 °C. (Dat is ook ongeveer de praktijk die ik tot dusver gebezigd heb). Ik dacht erover om het bier een week langer te laten staan op koelkasttemperatuur ipv 19° om minder gistdepot te hebben. Maar goed, het gistdepot in het flesje valt mee en ook als je het bezinksel mee in het glas schenkt dan heb je een troebel bier, maar dat ziet er ook lekker en smaakvol uit.

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #234 Gepost op: 15-01-2020 22:57 u »
OK, ik zat zelf nog te twijfelen, dan zal ik op maandag 27 januari bottelen na 2 weken gisting op een temp van 19/19.5 °C.

Zoals Hans ook al aangaf: controleer voor je bottelt wel of het goed is uitgegist, door met een dag of drie/vier ertussen het SG te meten. Je kunt er niet zondermeer vanuit gaan dat het na twee weken is uitgegist.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #235 Gepost op: 15-01-2020 23:04 u »
Zoals Hans ook al aangaf: controleer voor je bottelt wel of het goed is uitgegist, door met een dag of drie/vier ertussen het SG te meten. Je kunt er niet zondermeer vanuit gaan dat het na twee weken is uitgegist.
Precies. Daarom is het zo belangrijk om de gisting te kunnen volgen (met de weegschaal)

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #236 Gepost op: 15-01-2020 23:08 u »
Op zich hoef je niet tussentijds te meten, maar om zeker te weten dat je bier is uitgegist is het wel aan te raden om voor je gaat bottelen metingen te hebben met ten minste een paar dagen ertussen, zodat je kunt zien of je SG nog zakt. Als je SG nog zakt kun je (beter) nog even wachten met bottelen ivm bommengevaar.

Zoals Hans ook al aangaf: controleer voor je bottelt wel of het goed is uitgegist, door met een dag of drie/vier ertussen het SG te meten. Je kunt er niet zondermeer vanuit gaan dat het na twee weken is uitgegist.

Ja, mijn motivatie om de weegmethode van Halberstadt uit te proberen was vooral om het einde van de vergisting te kunnen vaststellen. Aangezien ik geen kraantjes heb op mijn gistvaten en omdat ik het gistvat niet wil openen voor een staalname lijkt me de weegmethode een goede uitweg. Maar drie dagen wachten om het einde van de vergisting vast te stellen lijkt me wat veel. Ik moet heen en terug in totaal 250 km rijden om dat te doen. Tussentijds heb ik andere verplichtingen. Bovendien blijkt de weegmethode een pak nauwkeuriger te zijn dan een meting met een hydrometer of refractometer. Dus ik denk op zondagavond 26 januari een meting te doen en maandagmiddag 27 januari een 2e meting. Als er dan geen betekenisvol verschil is wat het SG betreft gewoon bottelen. Wat denk je?

Offline middelaersch

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 990
  • Land: nl
  • En ik preuf, 't smakt, heb ik zelf gemakt!
Re: Kiekeboe
« Reactie #237 Gepost op: 15-01-2020 23:40 u »
Ja, mijn motivatie om de weegmethode van Halberstadt uit te proberen was vooral om het einde van de vergisting te kunnen vaststellen. Aangezien ik geen kraantjes heb op mijn gistvaten en omdat ik het gistvat niet wil openen voor een staalname lijkt me de weegmethode een goede uitweg. Maar drie dagen wachten om het einde van de vergisting vast te stellen lijkt me wat veel. Ik moet heen en terug in totaal 250 km rijden om dat te doen. Tussentijds heb ik andere verplichtingen. Bovendien blijkt de weegmethode een pak nauwkeuriger te zijn dan een meting met een hydrometer of refractometer. Dus ik denk op zondagavond 26 januari een meting te doen en maandagmiddag 27 januari een 2e meting. Als er dan geen betekenisvol verschil is wat het SG betreft gewoon bottelen. Wat denk je?

Ik snap je probleem, maar ik vind het tricky. Overal lees ik: voor bottelen twee keer meten met minimaal drie, maar beter vier dagen ertussen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #238 Gepost op: 16-01-2020 00:15 u »
Met de weegmethode in jouw geval kun je inderdaad al een paar gram afname zien, dus hoef je niet zo lang te wachten tussen 2 metingen. Maar zolang het afneemt zou ik niet bottelen, desnoods nog een week wachten of 2 weken en dan nog een keer wegen en dan bottelen als je weer tijd hebt.

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #239 Gepost op: 17-01-2020 00:25 u »
Zouden wel eens lekkere biertjes kunnen worden, zeker die met de be256 gist. Laat tzt maar eens weten hoe het is geworden.
Ik ben vooral nieuwsgierig naar wat de be256 doet in zo'n recept.

Tja, communiceren over smaak van bier is niet gemakkelijk. Met termen als volmondigheid, fruitig, body enz. Heb ik niet zoveel. Ik zou bij een bierproeversvereniging moeten zitten om de smaakervaring te kunnen combineren met de juiste term.

Los daarvan ben ik best wel tevreden over de smaak van de tot dusver gebrouwde biertjes, die meestal kleine varianten zijn van het zelfde recept.

Voornaamste probleem is schuimstabiliteit. Hoewel er ook een heleboel batchen geweest zijn waar ik heel tevreden was over schuimstabiliteit. Ik ben/was dus vooral geïnteresseerd in handelswijzen die de schuimstabiliteit kunnen verbeteren.

Op advies van Jacques (en vele anderen) heb ik de 1e maischstap op 50° C overgeslagen en direct beginnen maischen op 62 °C. Dat zou de schuimstabiliteit verbeteren. We zien wel.

Ook op advies van Jacques ben ik me meer gaan concentreren op de vergistingstemperatuur. Volgens Jacques (en vele anderen) zorgt een hogere vergistingstemperatuur voor een gebrekkige schuimstabiliteit. Ik probeer dat allemaal te begrijpen en onder controle te krijgen.

Het is in ieder geval duidelijk dat als het misloopt met deze batches dat het dan helemaal de fout en de schuld is van Jacques die foute adviezen verstrekt tijdens zijn tussenkomsten op dit forum.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.887
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Kiekeboe
« Reactie #240 Gepost op: 17-01-2020 00:36 u »
Voornaamste probleem is schuimstabiliteit.
toen ik pas begon had ik ook altijd schuimproblemen. Nu niet meer. (en ik doe nog steeds 52 graden stap) Juiste pH 5.2 instellen zodat de processen optimaal verlopen hielp mij, maar vooral temperatuur gecontroleerd vergisten met sensor op het vat en voorkomen dat de temperatuur de 1e 2 dagen omhoog schiet door de warmteproductie tijdens de gistingspiek is denk ik de belangrijkste. Door oplopen van de temperatuur krijg je veel esters en hogere alcoholen die sterk schuimremmend werken. 

Offline elBieros

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 77
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #241 Gepost op: 17-01-2020 08:16 u »
Het is in ieder geval duidelijk dat als het misloopt met deze batches dat het dan helemaal de fout en de schuld is van Jacques die foute adviezen verstrekt tijdens zijn tussenkomsten op dit forum.

Nou nou nou...  :neenee:

Offline Ansius

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 740
  • Land: nl
  • pauze
Re: Kiekeboe
« Reactie #242 Gepost op: 17-01-2020 17:43 u »
Het is in ieder geval duidelijk dat als het misloopt met deze batches dat het dan helemaal de fout en de schuld is van Jacques die foute adviezen verstrekt tijdens zijn tussenkomsten op dit forum.

Juist, aan u kan het nooit liggen.

Iemand die probeert te helpen zou ik ook de schuld geven als ik het zelf zou verprutsen.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #243 Gepost op: 17-01-2020 17:52 u »
Juist, aan u kan het nooit liggen.

Iemand die probeert te helpen zou ik ook de schuld geven als ik het zelf zou verprutsen.
Ik denk dat zijn opmerking ironisch bedoeld is. Anders mag hij als straf al zijn mislukt bier opdrinken. God straft onmiddellijk. 😜

Offline HermanH

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 443
  • Land: be
  • Dimidium facti qui coepit habet
Re: Kiekeboe
« Reactie #244 Gepost op: 17-01-2020 17:59 u »
Ik denk dat zijn opmerking ironisch bedoeld is. Anders mag hij als straf al zijn mislukt bier opdrinken. God straft onmiddellijk. 😜
inderdaad Koen, denk het ook, ook een (hobby-)bierbrouwer moet tussen de lijntjes/regels kunnen lezen, maar al zeker niet tussen de lijntjes brouwen, groot verschil...  :brouwen: :D

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #245 Gepost op: 17-01-2020 18:15 u »

Nou nou nou...  :neenee:

Juist, aan u kan het nooit liggen.

Iemand die probeert te helpen zou ik ook de schuld geven als ik het zelf zou verprutsen.

Ik denk dat zijn opmerking ironisch bedoeld is. Anders mag hij als straf al zijn mislukt bier opdrinken. God straft onmiddellijk. 😜


inderdaad Koen, denk het ook, ook een (hobby-)bierbrouwer moet tussen de lijntjes/regels kunnen lezen, maar al zeker niet tussen de lijntjes brouwen, groot verschil...  :brouwen: :D

Hèhè, het feit dat ik de adviezen van Jacques in de praktijk van mijn eigen brouwprutserij probeer te realiseren betekent dat ik een groot vertrouwen heb in zijn kennis. Een ironisch grapje mag er dan wel van af. Gelukkig slagen Koen en Herman erin om de gigantische cultuurverschillen tussen het noorden en het zuiden van het Nederlandse taalgebied te overbruggen.

Online Koen S

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.062
  • Land: be
  • Waar de brouwer komt, moet de bakker niet zijn.
    • Sint Franciscus Home Brewery
Re: Kiekeboe
« Reactie #246 Gepost op: 17-01-2020 18:19 u »

Hèhè, het feit dat ik de adviezen van Jacques in de praktijk van mijn eigen brouwprutserij probeer te realiseren betekent dat ik een groot vertrouwen heb in zijn kennis. Een ironisch grapje mag er dan wel van af. Gelukkig slagen Koen en Herman erin om de gigantische cultuurverschillen tussen het noorden en het zuiden van het Nederlandse taalgebied te overbruggen.
Ik denk dat ironie geen Belgische uitvinding is. Of was die opmerking ook ironisch bedoeld? 🙈

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #247 Gepost op: 17-01-2020 18:29 u »


Weet iemand wat de term is om dit soort stekker te benoemen. Dit is een foto van de voedingskabel van mijn printer. Ik zou zo'n stekker willen vinden die ikzelf op een kabel kan zetten met een schroevendraaier. Behalve het 'vrouwelijke' exemplaar (foto) moet ik ook een 'mannelijk' exemplaar hebben. Het heeft te maken met mijn gistkast, ik wil een kabel door de smalle gleuf van de deur van een koelkast kunnen schuiven aan de scharnierkant. Het gaat over de kabel van mijn verwarming, de stekker die er nu aan staat is te groot om door die gleuf te kunnen. Weet iemand waar ik dat kan bestellen/kopen?

Online Kiekeboe

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 547
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Kiekeboe
« Reactie #248 Gepost op: 17-01-2020 18:35 u »
Ik denk dat ironie geen Belgische uitvinding is. Of was die opmerking ook ironisch bedoeld? 🙈

Hmm, tja, geen idee, maar dit is al de tweede 'clash between civilizations'. Eerder maakte ik al de ironische opmerking dat als je kwaliteitsvol bier wil aan een correcte prijs, dat je dan naar de supermarkt moet gaan en zeker niet zelf moet beginnen brouwen. Toen kreeg ik ook al het halve forum over me heen.

Online