Kookvolume

[brouwerwaldonk]

Als ik op het einde van het spoelen een plaat met een gewicht op mijn bostel leg, blijft alles op zijn plaats ligen en komen er geen deeltjes bostel los of mee. Mijn uitloop wordt niet in het minst troebel en blijft heel helder.

[hansHalberstadt]

Als ik op het einde van het spoelen een plaat met een gewicht op mijn bostel leg, blijft alles op zijn plaats ligen en komen er geen deeltjes bostel los of mee. Mijn uitloop wordt niet in het minst troebel en blijft heel helder.

dan pers je gelijkmatig inderdaad, maar komt op mij over als alleen maar complexer, dus wat is het voordeel tov gewoon goed uitspoelen?

[Jacques]

Daar ben ik het niet mee eens.
Een vriend van mij werkt in de brouwerij van Westmalle. Daar wordt de bostel helemaal uitgeperst tot het bijna droog is. Die grote Meura-filters persen het bostel met heel grote kracht uit om de laatste liters wort te winnen. Hij bracht eens een staal van dat bostel mee en het voelde amper vochtig aan. Bovendien is het heel fijn, bijna poeder. 

Ook bij Brand wordt dit zo gedaan. Toch is het voor ons hobbybrouwers niet aan te raden omdat wij het proces veel minder onder controle hebben en veel meer last hebben van oxidatie. De bostel valt bij ons eerst droog, er komt lucht in en vervolgens persen we deze lucht in de vloeistof.
Met een Meura filter wordt zodanig gewerkt dat de bostel niet tussentijds droogvalt.


Hier zie je mij aan het werk met een Meura filter in de Brand brouwerij.

[PeterEngeltje]

Heren heren toch,

Laten we nu niet eindeloos doorgaan over wel of niet de borstel uitpersen.
Kan best zijn dat je onder bepaalde condities probleemloos kunt persen zonder bijsmaakjes en troebelingen uit de borstel te halen.
Maar persen is toch altijd meer gedoe dan simpel voldoende spoelwater toe te voegen.

Interessanter en veel belangrijker is het om bij de berekening van het gewenste eindvolume rekening te houden met de krimp van het hete wort.
Het wort krimpt 4% als je het afkoelt van 100 naar 20 graden.
Dus stel, je wilt 20 liter bier brouwen en er verdampt tijdens het koken 3 liter water.
Dan zul je als je spoelt bij 90 á 100 graden tot 23 liter na het koken en koelen geen 20 liter wort maar circa 19,2 liter wort overhouden (4% krimp: 96% van 20 liter is 19,2). Het SG zal daardoor ook iets hoger zijn dan gewenst. Maar veel erger, je houd ruim twee flesje minder over.
Ik hoop dat jullie software daar rekening mee houdt.

[Ansius]

Interessanter en veel belangrijker is het om bij de berekening van het gewenste eindvolume rekening te houden met de krimp van het hete wort.
Het wort krimpt 4% als je het afkoelt van 100 naar 20 graden.
Dus stel, je wilt 20 liter bier brouwen en er verdampt tijdens het koken 3 liter water.
Dan zul je als je spoelt bij 90 á 100 graden tot 23 liter na het koken en koelen geen 20 liter wort maar circa 19,2 liter wort overhouden (4% krimp: 96% van 20 liter is 19,2). Het SG zal daardoor ook iets hoger zijn dan gewenst. Maar veel erger, je houd ruim twee flesje minder over.
Ik hoop dat jullie software daar rekening mee houdt.

Je betoog begrijp ik niet helemaal.

Verdamping is het verschil tussen begin koken en eind koken bij kooktemperatuur.
Wat gekoeld overblijft is zeer afhankelijk van de methode van koelen en werkwijze.
De krimp is een vast gegeven.

SG gaat toch niet veranderen door koelen?

[hansHalberstadt]

Berekende waardes in brouwsoftware zijn als het goed is allemaal vertaald naar 20 ºC, inclusief die 4% krimp. Dus alles wat je meet tijdens het koken moet je ook eerst vertalen naar 20 ºC. Dus op zich heeft Peterengeltje wel een punt, dus het gemeten begin en eind volume eind koken moet je ook vertalen naar 20 ºC. Dus vooral vena belang dat je je bewust bent dat er zo'n effect meespeelt.

Maar eea hangt er ook vanaf hoe je het meet. Zelf doe ik dat met een houten stok met schaalverdeling die ik in de kokende wort steek. Maar dan zet die stok ook nog uit dus feitelijk compenseer je dus al op die manier omdat de schaalverdeling uitrekt bij hogere temperatuur dus je al minder meet.     

[Serge VL]

SG gaat toch niet veranderen door koelen?

Natuurlijk wel vermist de dichtheid van het water verandert. De dichtheid van water bij 100°C = 0.958 SG  en bij 20 °C = 0.998 SG
Maar wat je meet gaat niet veranderen als je de meting correct uitvoert (dus teruggekoeld naar 20 °C)

[hansHalberstadt]

Natuurlijk wel vermist de dichtheid van het water verandert. De dichtheid van water bij 100°C = 0.958 SG  en bij 20 °C = 0.998 SG
Maar wat je meet gaat niet veranderen als je de meting correct uitvoert (dus teruggekoeld naar 20 °C)

Maar wij definiëren SG tov het SG van water, dus die verhouding verandert bijna niet. Punt is alleen dat onze hydrometers wel echt SG meten, vandaar dat je het terug met koelen naar 20 graden

[PeterEngeltje]

Natuurlijk wel vermist de dichtheid van het water verandert. De dichtheid van water bij 100°C = 0.958 SG  en bij 20 °C = 0.998 SG
Maar wat je meet gaat niet veranderen als je de meting correct uitvoert (dus teruggekoeld naar 20 °C)

SG van het wort meet je altijd in afgekoelde wort. Bij een hydrometer koel je het wort in de maatcilinder tot 20 graden en bij een refractometer zullen die paar druppels die je onder het dekglas plaatst ook snel afkoelen. Daarnaast werken de meeste refractometers met automatic themperature correction (ATC).
Dus wat ik bedoelde betreft niet de SG meting maar het theoretisch verwachte SG t.o.v. je werkelijke eindvolume.
Stel je wilt 20 liter wort brouwen met een gewenst SG van 1.060, dan berekent je brouwsoftware hoeveel suikerhoudende ingrediënten er nodig zijn om in 20 liter dat SG te behalen.
(Ook je Brouwzaalrendement zal hierin worden verrekend, maar dat ter zijde)
Als je dan geen rekening houdt met de krimp van het wort hou je geen 20 liter maar 19 liter wort over.
Het SG zal dan (1 + (0.060 x 20/19)) = 1.063 worden.
Dat lijkt een klein verschil, maar kan bij bierbrouwwedstrijden bepalend zijn of je ingezonden biertje voldoet een het gewenste SG en alcoholgehalte.

[Serge VL]

SG van het wort meet je altijd in afgekoelde wort. Bij een hydrometer koel je het wort in de maatcilinder tot 20 graden en bij een refractometer zullen die paar druppels die je onder het dekglas plaatst ook snel afkoelen. Daarnaast werken de meeste refractometers met automatic themperature correction (ATC).
Dus wat ik bedoelde betreft niet de SG meting maar het theoretisch verwachte SG t.o.v. je werkelijke eindvolume.
Stel je wilt 20 liter wort brouwen met een gewenst SG van 1.060, dan berekent je brouwsoftware hoeveel suikerhoudende ingrediënten er nodig zijn om in 20 liter dat SG te behalen.
(Ook je Brouwzaalrendement zal hierin worden verrekend, maar dat ter zijde)
Als je dan geen rekening houdt met de krimp van het wort hou je geen 20 liter maar 19 liter wort over.
Het SG zal dan (1 + (0.060 x 20/19)) = 1.063 worden.
Dat lijkt een klein verschil, maar kan bij bierbrouwwedstrijden bepalend zijn of je ingezonden biertje voldoet een het gewenste SG en alcoholgehalte.

BrouwHulp rekent dat correct uit, (mits dat je zelf rekening houdt met het kookketelverlies)

[hansHalberstadt]

Dit  verlies van 4% geldt als je ketel een maatverdeling bevat en je daarnaar kijkt. Het is dan de uitzetting van staal tov water waar het om gaat.
Als je zoals ik meet met een meetlat dan kan het anders zijn. Zelf kijk ik globaal naar het volume, maar ik stuur met het koken op SG of Brix die ik wil bereiken.

[Martijnv]

Ik gebruik tot nu toe eigenlijk altijd kant en klare recepten, dus ik volg deze zo veel mogelijk. Maischen doe ik met de deksel op de pan, dus dat zal niet heel veel verlies opleveren. Maar ik denk dat ik de volgende keer gewoon veel meer spoelwater aanmaak en door blijf spoelen tot het gewenst volume, om het risico op ongewenste smaakjes te voorkomen.

Dus bedankt allemaal voor jullie input, weer een hoop geleerd van dit alles!

[Hay]

Dat is ook het probleem van die kant en klare recepten.
Je kunt niet gewoon aanhouden wat er in staat omdat iedere installatie anders is en daarom is het zaak dat je wat Serge en anderen zeggen zo snel en goed mogelijk je verliezen in je brouwprogamma zet.
Het aantal liters bij een recept zetten is totaal overbodig en heeft helemaal geen zin.

[LaurensV]

Dit dus...en schijnbaar kun je het niet vaak genoeg zeggen...


Spoelen tot het gewenste volume voor koken !

Ik heb dus ook last van hetgeen wat de TS benoemd, maar dan met mijn BrewMonk B40. Maar gezien je het zo vaak benoemd in 36pt zal ik eens kijken of dit wel werkt

[Snelbier]

Ik heb dus ook last van hetgeen wat de TS benoemd, maar dan met mijn BrewMonk B40. Maar gezien je het zo vaak benoemd in 36pt zal ik eens kijken of dit wel werkt

Ik moet ook altijd meer spoelen dan 'berekend' door BrouwHulp.
Graanabsorptie staat nu op 0,9.  Je kan kan de absorbtie hoger instellen om berekening kloppend te maken, maar ik gooi er net zo makkelijk een litertje koud spoelwater bij.

De uitgelekte moutkorf staat tijdens koken nog in een lekbak tot ik de boel schoonmaak. Komt net een half litertje extra wort uit, dus daar zit het probleem niet.
Het lijkt er op dat tussen inmaischen en koken al meer verdampt dan gedacht.
Beetje langer maischen en langzamer spoelen, kan allemaal meespelen.
( Dat stelde Brouwerwaldonk ook in post #8 van 8 jaar geleden)

[Jacques]

Ik heb dus ook last van hetgeen wat de TS benoemd, maar dan met mijn BrewMonk B40. Maar gezien je het zo vaak benoemd in 36pt zal ik eens kijken of dit wel werkt

Mijn ervaring is dat het beter is een paar keren goed op te letten en alle hoeveelheden water te noteren. Dus maisch- en spoelwater en de hoeveelheid dat in de kookketel komt voor het koken en dat naar je gistvat gaat. Bereken je verliezen in absolute waarden en in percentages. Stop alles in brouwsoftware en je hebt weinig verrassingen meer. Ook de voorspelde begin SG klopt beter als je je waterhuishouding in orde hebt.

[hansHalberstadt]

Stop alles in brouwsoftware en je hebt weinig verrassingen meer. Ook de voorspelde begin SG klopt beter als je je waterhuishouding in orde hebt.

Complicatie kan wel zijn dat het model wat in de brouwsoftware zit geënt is op een traditionele beslagkuip met bodemfilter. Daardoor wordt mogelijk onvoldoende rekening gehouden met de relatief grote ruimte onder het maischgedeelte. Gevolg is dan dat je het wel voor een specifiek recept goed krijgt, maar het minder goed meeloopt met variaties bijvoorbeeld dunner of dikker beslag en minder of meer spoelwater. 

[Snelbier]

Complicatie kan wel zijn dat het model wat in de brouwsoftware zit ge-ent is op een traditionele beslagkuip met bodemfilter. Daardoor wordt mogelijk onvoldoende rekening gehouden met de relatief grote ruimte onder de het maischgedeelte. Gevolg is dan dat je het wel voor een specifiek recept goed krijgt maar het minder goed mee loopt met variaties bv dunner of dikker beslag en minder of meer spoelwater.   

Net in BrouwHulp beetje gerommeld met maisch-dikte. Mout/water 1:2,5 vs 1:5.
Toont als enig verschil 2pt lager SG-end bij dun maischen.
In het 'normale' bereik van 3-4L water op 1kg mout is het theoretisch verschil 1 puntje op SG-end.
Zou me er niet druk om maken, als het al klopt.

[Jacques]

Complicatie kan wel zijn dat het model wat in de brouwsoftware zit geënt is op een traditionele beslagkuip met bodemfilter. Daardoor wordt mogelijk onvoldoende rekening gehouden met de relatief grote ruimte onder het maischgedeelte. Gevolg is dan dat je het wel voor een specifiek recept goed krijgt, maar het minder goed meeloopt met variaties bijvoorbeeld dunner of dikker beslag en minder of meer spoelwater. 

Eigenlijk had ik moeten schrijven: stop je gegevens van de waterverliezen in Brewfather... Dat is wat meer geavanceerde brouwsoftware waarin veel verschillende profielen zijn te vinden voor diverse moderne browsystemen.
Kijk zelf eens en ontdek.

[Snelbier]

Eigenlijk had ik moeten schrijven: stop je gegevens van de waterverliezen in Brewfather... Dat is wat meer geavanceerde brouwsoftware waarin veel verschillende profielen zijn te vinden voor diverse moderne browsystemen.  Kijk zelf eens en ontdek.

Dan ga ik toch liever naar je eerdere advies;

Mijn ervaring is dat het beter is een paar keren goed op te letten en alle hoeveelheden water te noteren. Dus maisch- en spoelwater en de hoeveelheid dat in de kookketel komt voor het koken en dat naar je gistvat gaat. Bereken je verliezen in absolute waarden en in percentages. Stop alles in brouwsoftware en je hebt weinig verrassingen meer. Ook de voorspelde begin SG klopt beter als je je waterhuishouding in orde hebt.

Beetje begrijpen hoe alles werkt, en waar problemen kunnen zitten..
Koppie erbij houden, en corrigeren waar nodig..
Leve de software, maar brouwer staat bij de ketel.
Proost, Snelbier 

[Jacques]

Dan ga ik toch liever naar je eerdere advies; Beetje begrijpen hoe alles werkt, en waar problemen kunnen zitten..
Koppie erbij houden, en corrigeren waar nodig..
Leve de software, maar brouwer staat bij de ketel.
Proost, Snelbier 

Het gaat om de combinatie.

Je hoort de waarden die je achterhaald hebt in te voeren bij Brewfather en ook het juiste profiel van je brouwketel te gebruiken. Door die combinatie klopt alles, maar dan moet je niet onbedacht meer of minder spoelwater gebruiken...