Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters  (gelezen 6900 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline hans_nwk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 950
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Hier nog eens een vraag waar al veel over geschreven is maar waar veel verschillende methodes voor bestaan. Vaak lees je alleen over de vergistingstemperatuur of duur van de hoofdvergisting maar het hele plaatje ben ik nog niet veel tegengekomen. Ook zitten er wel verschillen in vergistingstemperatuur. Bij een aantal bewezen recepten wordt op 10 C vergist terwijl anderen zeggen dat 12 C net zo clean is en veel vlotter gaat.

Ik heb gisteren mijn eerste pils gebotteld en ben dus ook benieuwd hoe het bier behandeld wordt na het bottelen.

Ik was van plan om na de hoofdvergisting te hevelen maar ik had iets teveel gebrouwen.
Het 30 liter speidel gistingsvat is in de praktijk een stukje groter dan 30 liter (36 liter heb ik ergens gezien) en ik dacht dat de 20 liter dan ook wel wat groter zou zijn. Een goed rendement zorgde voor 24 liter in het gistingsvat en het 20 liter gistingsvat is dus inderdaad 20 liter dus dat ging niet. Gelukkig had ik gemeten hoe groot het 20 liter vat was en ben ik niet begonnen met hevelen om er dan achter te komen.

Start SG was 1049, de gist de Wyeast bohemian lager (flinke starter).

Ik heb nu een week vergist op 10 C en een week op 12 C en daarna in een aantal dagen naar 6 C, daar heeft hij nog 5 dagen op gestaan. Als ik geheveld had zou ik langer gelagerd hebben maar ik dacht dat het beter zou zijn om het van de gist te halen.

De flesjes liggen nu bij 11 C voor de hergisting.

Mijn vragen zijn nu eigenlijk:
- Bij welke temperaturen en hoe lang vergisten/lageren jullie (lichte) ondergisters?
- Moet je in het vat lageren of kan dat ook in de fles? Adrie heeft daar ooit wat over geschreven dat hij het ging proberen maar een resultaat stond er niet bij.
- Er staat vaak beschreven hoe gehandeld wordt tot het bottelen maar wat doen jullie er na?
Een tijdje op hoofdvergistingstemperatuur en dan nog eens lageren of gewoon op kamertemperatuur hergisten?

Wat ik me het meest afvraag is of het lageren lang in het vat moet gebeuren, het liefst zou ik dit in de fles doen.

Groet,
Hans

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #1 Gepost op: 29-09-2014 10:20 u »
Ik vergist ondergisters meestal tussen 10-12 C, dat is ook de temperatuursrange die door de meeste gistleveranciers wordt aangeraden.
Hoe lang bepaalt de gist zelf, normaliter is de vergisting binnen 2 weken afgerond.
Daarna kan je het nog een poosje laten klaren, ik doe dat meestal in een ander vat.
Na wederom 1-2 wk vind ik het helder genoeg en is het tijd om te bottelen.

Na het bottelen hergist ik op de vergistingstemperatuur of iets warmer. In principe zou kamertemperatuur ook kunnen, maar dan loop je wel twee risico's:
- extra estervorming
- verder uitgisten dan verwacht/gewenst.
Iedere gist vergist (binnen de bandbreedte van normaal functioneren) verder uit op een hogere temperatuur dan op een lagere temperatuur. Je zou daar dus in de nagisting ook rekening mee kunnen houden. :)

Een aanvullende koude lagering (bijv. 6 weken bij 0-2 C) doe ik niet.

Offline Markiej87

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.535
  • Land: nl
  • HenkeBier!
    • HenkeBier
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #2 Gepost op: 29-09-2014 10:21 u »
Hee Hans, ik ben nog niet zo ervaren maar ik ga lekker toch antwoord geven op je vragen, aangezien je vraagt hoe iedereen er persoonlijk mee omgaat.

- Bij welke temperaturen en hoe lang vergisten/lageren jullie (lichte) ondergisters?
Ik vergist tussen de 10 en 11 graden. Na de hoofdvergisting hou ik wanneer nodig 2 dagen een diacetylrust op 15 graden en daarna gaat hij weer terug naar 10-11 graden.
- Moet je in het vat lageren of kan dat ook in de fles? Adrie heeft daar ooit wat over geschreven dat hij het ging proberen maar een resultaat stond er niet bij.
Ik lager niet in het vat. Als de vergisting voorbij is, bottel ik.
- Er staat vaak beschreven hoe gehandeld wordt tot het bottelen maar wat doen jullie er na? Een tijdje op hoofdvergistingstemperatuur en dan nog eens lageren of gewoon op kamertemperatuur hergisten?
Na het bottelen zet ik de flesjes weg op kamertemperatuur.
Wat ik me het meest afvraag is of het lageren lang in het vat moet gebeuren, het liefst zou ik dit in de fles doen.
Ik doe het dus in de fles, voordat het flesje open gaat. Hergisting op kamertemperatuur en voordat ze gedronken worden staan de flesjes minimaal 24 uur koud in de koelkast.

Dat is mijn methode. Ik zeg niet dat het de beste is, maar voor mij werkt het tot nu toe.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.094
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #3 Gepost op: 29-09-2014 22:37 u »
Het mooie van het hobbybrouwen is dat er niet n weg is. Er zijn diverse wegen die bewandeld kunnen worden. Heeft ook te maken met de manier van werken. Vergisten bij 8 tot 10 C kan als je veel gist ent. Maar je kunt ook bij 12 tot 14 C enten. Het ene bier is wat cleaner dan het andere. Niet elke pils is zo clean als bijvoorbeeld Jever. Voor mijn smaak is dat pils net iets te clean. Het is dus ook een kwestie van smaak.

Echt lageren doe ik bij mijn ondergisters nooit. Hooguit een paar dagen bij 0 tot 2 C om zo zoveel mogelijk gist te laten uitzakken. Zeker bij een pils wil je niet te veel gist in de fles hebben.

De hergisting op fles voer ik uit bij dezelfde temperatuur als de hoofdgisting. Dat doe ik ook bij bovengistende bieren en dat bevalt mij goed.   

Offline Bennemans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 741
  • Land: nl
  • Bier hier..... dank u wel.
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #4 Gepost op: 29-09-2014 22:50 u »
Hergisting op kamertemperatuur en voordat ze gedronken worden staan de flesjes minimaal 24 uur koud in de koelkast.


Hier dito, alleen doe ik dan weer wel hevelen naar een ander vat om te lageren.

Offline hans_nwk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 950
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #5 Gepost op: 30-09-2014 08:54 u »
Bedankt allemaal voor jullie reacties.

Ik zal dan voorlopig aanhouden dat ik wel ga overhevelen voor de nagisting (was ik van plan maar vat te klein) en kort lageren (of eigenlijk alleen klaren).

Hergisten op fles bij zelfde temperatuur als hoofdvergisting en lageren van flesjes op lage temperatuur doet dus niemand die hier gereageerd heeft (behalve 24 uur koelen voor drinken).

Lang lageren op het vat, is dat wel nodig voor andere bieren? Of rijpt bij jullie (behalve bieren met eiken etc) het bier op de fles?

Groet,
Hans

Offline Markiej87

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.535
  • Land: nl
  • HenkeBier!
    • HenkeBier
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #6 Gepost op: 30-09-2014 23:14 u »
Ik lager nooit op het vat, ik bottel als de vergisting voorbij is.

Offline mr.chelsea

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 284
  • Land: nl
  • "Boeckelder, het andere bier uit het Oosten!"
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #7 Gepost op: 01-12-2014 22:58 u »
Na het bottelen hergist ik op de vergistingstemperatuur of iets warmer.

En hoelang duurt bij jou de hergisting op de fles? Ik heb nu pils 8 dagen in de fles op 12/13 graden.
Groeten!

Offline hans_nwk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 950
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #8 Gepost op: 02-12-2014 08:27 u »
Nog een interssante link hierover:
http://braukaiser.com/wiki/index.php?title=Fermenting_Lagers
Groet,
Hans

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #9 Gepost op: 02-12-2014 08:42 u »
Koud lageren gebeurt bij mij eigenlijk in het fust. Als het bier uitgegist en helder is, dan gaat het op een 19 liter sodakeg en die staat in de koelkast totdat hij wordt aangesloten op de tap. Ik probeer het zo uit te kienen dat ondergisters veel tijd hebben om te lageren en niet al binnen een week of zo worden aangesloten. Het liefst heb ik ze een tot twee maanden in de koeling in het fust voordat het bier getapt wordt.

Offline klan85

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
  • Hobbybrouwerij MARA - 2015 - Groningen
    • Hobbybrouwerij MARA
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #10 Gepost op: 22-01-2016 09:19 u »
Nog een vraagje over lagerpils.

Ik ben het volgende van plan met mijn ur-pils:
 
Het staat nu een week te vergisten op 13 C
Na de hoofdgisting overhevelen en laten lageren in de schuur voor ca 2-3 weken? (buitentemperatuur in NL is onvoorspelbaar maar zal tussen -5 en +5 C liggen).

Moet ik in de hoofdgisting nog variren in temperatuur? En welk effect heeft dat?

Als het extra koud is zal er meer gist uitzakken (toch?), zit er dan na het bottelen nog genoeg gist in het bier zodat bottelsuiker omgezet wordt in koolzuur?

Offline klan85

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
  • Hobbybrouwerij MARA - 2015 - Groningen
    • Hobbybrouwerij MARA
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #11 Gepost op: 22-01-2016 14:28 u »
Nog een vraagje over lagerpils.

Ik ben het volgende van plan met mijn ur-pils:
 
Het staat nu een week te vergisten op 13 C
Na de hoofdgisting overhevelen en laten lageren in de schuur voor ca 2-3 weken? (buitentemperatuur in NL is onvoorspelbaar maar zal tussen -5 en +5 C liggen).

Moet ik in de hoofdgisting nog variren in temperatuur? en welk effect heeft dat?

Als het extra koud is zal er meer gist uitzakken (toch?), zit er dan na het bottelen nog genoeg gist in het bier zodat bottelsuiker omgezet wordt in koolzuur?

Of vergeet ik dan de nagisting op dezelfde temperatuur als de hoofdgisting?

Offline klan85

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
  • Hobbybrouwerij MARA - 2015 - Groningen
    • Hobbybrouwerij MARA
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #12 Gepost op: 24-01-2016 20:30 u »
Kan iemand me helpen met mijn bovenstaande vragen?

En klopt het dat door koud vergisten er meer koolzuur in het bier blijft, en je minder bottelsuiker moet toevoegen?
Of is het nodig, zolang je een waterslot gebruikt, 'gewoon'  7 g/l bottelsuiker toe te voegen?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.094
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Vergisten, lageren bottelen en hergisting van ondergisters
« Reactie #13 Gepost op: 24-01-2016 22:36 u »
Kan iemand me helpen met mijn bovenstaande vragen?

En klopt het dat door koud vergisten er meer koolzuur in het bier blijft, en je minder bottelsuiker moet toevoegen?
Of is het nodig, zolang je een waterslot gebruikt, 'gewoon'  7 g/l bottelsuiker toe te voegen?

Door kouder te vergisten heb je inderdaad meer koolzuur in je bier. Daarbij moet je uitgaan van de temperatuur van de hoofd-/nagisting. Je hoeft geen rekening te houden met de temperatuur die je gehanteerd hebt voor klaren van het bier.

Voor een ondergistend bier kan een lager koolzuurgehalte geen kwaad. Je zou ook 6 g per liter kunnen gebruiken.