Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten  (gelezen 7316 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Erick

  • Gast
Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Gepost op: 14-07-2014 13:38 u »
Ik ben benieuwd wat nu eigenlijk de juiste wijze van aansluiten van een dompel (spiraal) koeler is.

Laat je het koude water eerst via de rechte buis naar de bodem gaan zodat het via het spiraalgedeelte als warm water terug komt of
Als koud water het spiraalgedeelte in en via de rechte buis als heet water terug...

Of maakt het eigenlijk geen enkel verschil hoe je hem aansluit?

 :degroeten:


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline Etn82

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.186
  • Land: nl
  • Life is too short to drink bad beer
    • www.debebaardebrouwer.nl
Re: Dompelkoeler: Juiste wijze van aansluiten
« Reactie #1 Gepost op: 14-07-2014 13:45 u »
Volgens mij maakt het niet heel veel uit. Maar ik sluit het koele water altijd aan op de spiraal, zodat het van boven naar beneden loopt en dan via het rechte gedeelte naar boven gaat.

Het idee hierachter is dat de warmte opstijgt, dus het koude water hiertegen instroomt. Theoretisch zou dit volgens mij daarom moeten leiden tot gelijkmatigere koelen.

Maar zoals ik al zei, het zal vrij weinig uitmaken.

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Dompelkoeler: Juiste wijze van aansluiten
« Reactie #2 Gepost op: 14-07-2014 13:46 u »
Bij het koelen zal het warmste water boven komen. Dat moet dan de plaats zijn waar je als eerste je koelwater doorheen laat lopen.
Of het in de praktijk echt verschil zal maken betwijfel ik.
De grootste winst haal je door het wort te laten bewegen (roerder of gewoon je dompelkoeler een beetje ronddraaien.

Bert

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #3 Gepost op: 14-07-2014 22:11 u »
Door welke buis je het koud water laat instromen is niet zo van belang.
Veel belangrijker is de hoogte van de koeler. De meeste hobbybrouwers laten de koeler op de bodem van de ketel zakken. Veel beter is het als de spiraal zich aan de bovenkant van de vloeistof bevindt. Het afgekoelde wort zakt dan naar beneden. Hierdoor ontstaat er een stroming in het wort die het snel afkoelen bevordert. Als de koeler op de bodem staat blijft er een warme laag boven in de ketel. Het roeren van de koeler kan dan helpen. Maar het omhoog halen van de koeler is effectiever.

Offline DenMaarten

  • De Roerstok
  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 380
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #4 Gepost op: 15-07-2014 06:46 u »

De meeste hobbybrouwers laten de koeler op de bodem van de ketel zakken. Veel beter is het als de spiraal zich aan de bovenkant van de vloeistof bevindt.

Goede tip, had ik nooit over nagedacht.

Offline havu

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 159
  • Land: nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #5 Gepost op: 15-07-2014 07:02 u »
Door welke buis je het koud water laat instromen is niet zo van belang.
Veel belangrijker is de hoogte van de koeler. De meeste hobbybrouwers laten de koeler op de bodem van de ketel zakken. Veel beter is het als de spiraal zich aan de bovenkant van de vloeistof bevindt. Het afgekoelde wort zakt dan naar beneden. Hierdoor ontstaat er een stroming in het wort die het snel afkoelen bevordert. Als de koeler op de bodem staat blijft er een warme laag boven in de ketel. Het roeren van de koeler kan dan helpen. Maar het omhoog halen van de koeler is effectiever.

Jacques heeft het over natuurlijke convectie: koud water is zwaarder, zakt, en geeft een (lichte mate van) stroming.
De hoeveelheid warmte die je van een metalen oppervlak kan overdragen wordt veel groter als de vloeistof snel beweegt. Je moet vloeistofstroming hebben loodrecht op het oppervlak.

Natuurlijke convectie komt qua effectiviteit niet in de buurt van gedwongen convectie/stroming. In de procesindustrie gebruikt iedereen dit principe.

Dus: koeler bovenin is leuk, helpt iets, maar voor effectief koelen is echt meer nodig. Koeler bewegen of pompje dat het wort beweegt. Zo heb je nog eens iets aan stromingsleer :proost:

Hans

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.202
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #6 Gepost op: 15-07-2014 07:04 u »
Natuurlijke convectie komt qua effectiviteit niet in de buurt van gedwongen convectie/stroming. In de procesindustrie gebruikt iedereen dit principe.

Een tegenstroomkoeler/platenkoeler dus... :)

Erick

  • Gast
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #7 Gepost op: 15-07-2014 08:08 u »
 Kortom: Aansluiten zoals het uitkomt en gewoon de pomp van de Braumeister aanzetten dus  ;D
 :degroeten:

Offline havu

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 159
  • Land: nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #8 Gepost op: 15-07-2014 21:01 u »
Kortom: Aansluiten zoals het uitkomt en gewoon de pomp van de Braumeister aanzetten dus  ;D
 :degroeten:

Helemaal mee eens. Voor niet Braumeister-aanhangers: zie de respons van Oscar.
Mij ging het om de - onjuiste - stelling dat je beter de koeler bovenin kan hangen dan roeren.

Hans

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #9 Gepost op: 15-07-2014 21:59 u »
Helemaal mee eens. Voor niet Braumeister-aanhangers: zie de respons van Oscar.
Mij ging het om de - onjuiste - stelling dat je beter de koeler bovenin kan hangen dan roeren.

De strekking van mijn verhaal is dat het beter de koeler bovenin te hangen in plaats van deze onder in de ketel te hebben staan. Roeren met de koeler vind ik altijd wat gevaarlijk in verband met het infectierisico.


Overigens heb ik een Speidel Braumeister en zet ik de pomp aan als ik aan het koelen ben. Dat werkt inderdaad zeer effectief.

Erick

  • Gast
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #10 Gepost op: 15-07-2014 22:02 u »
Maar je zet de spiraal dan dus niet op de bodem van de Braumeister?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #11 Gepost op: 15-07-2014 22:05 u »
Maar je zet de spiraal dan dus niet op de bodem van de Braumeister?

Door de pomp onderin de Braumeister hoeft de spiraal niet omhoog. De pomp zorgt voor voldoende stroming. Maar niet iedereen heeft een Braumeister.

Offline j.heesters3

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 466
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #12 Gepost op: 30-11-2015 14:58 u »
De strekking van mijn verhaal is dat het beter de koeler bovenin te hangen in plaats van deze onder in de ketel te hebben staan. Roeren met de koeler vind ik altijd wat gevaarlijk in verband met het infectierisico.


Overigens heb ik een Speidel Braumeister en zet ik de pomp aan als ik aan het koelen ben. Dat werkt inderdaad zeer effectief.

Heb via mijn brouwmaat een rvs dompelkoeler gekregen van 30 cm hoogte en een doorsnede van 12 cm en 26 wikkelingen. Tussen de wikkelingen zit ongeveer 3 mm speling. buis is buitenwerks 10 mm. Mijn kookketel is 29 cm hoog. Volgens mij, maakt het dan niet uit of je koeler op de boden zet omdat de bovenkant nog 1 cm boven de ketel uitkomt. Heb ik dat goed of maak ik hier een denkfout. Schiet er maat op.

Jos

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #13 Gepost op: 30-11-2015 16:58 u »

Heb via mijn brouwmaat een rvs dompelkoeler gekregen van 30 cm hoogte en een doorsnede van 12 cm en 26 wikkelingen. Tussen de wikkelingen zit ongeveer 3 mm speling. buis is buitenwerks 10 mm. Mijn kookketel is 29 cm hoog. Volgens mij, maakt het dan niet uit of je koeler op de boden zet omdat de bovenkant nog 1 cm boven de ketel uitkomt. Heb ik dat goed of maak ik hier een denkfout. Schiet er maat op.

Jos
Bij een losse kookketel, dus zonder pompje etc. Dan zul je tijdens het koelen de koelspiraal wat op en neer moeten halen door het wort om een beter koelrendement te behalen. Je roert als het ware met je koeler door het wort. Hierbij je koeler zoveel mogelijk onder het wort houden. Dus over de bodem in jouw geval. Ruimte tussen bodem en koeler houden werkt nadelig, omdat de dan minder koelend oppervlakte in je ketel hebt.

Offline j.heesters3

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 466
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #14 Gepost op: 05-12-2015 13:04 u »
Heb via mijn brouwmaat een rvs dompelkoeler gekregen van 30 cm hoogte en een doorsnede van 12 cm en 26 wikkelingen. Tussen de wikkelingen zit ongeveer 3 mm speling. buis is buitenwerks 10 mm. Mijn kookketel is 29 cm hoog. Volgens mij, maakt het dan niet uit of je koeler op de boden zet omdat de bovenkant nog 1 cm boven de ketel uitkomt. Heb ik dat goed of maak ik hier een denkfout. Schiet er maat op.

Jos
Maakt het nog iets uit waar ik het koelwater aansluit?

Offline Henielma

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.148
  • Land: nl
  • Eerste glas eigen bier!
    • Henielma
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #15 Gepost op: 05-12-2015 13:12 u »
Door het koelen het koudste wort onderin de ketel komen en volgens het tegenstroomprincipe moet je hier dan met het koudste koelwater beginnen. Dus de koudwateraansluiting onderaan in de ketel laten beginnen.

Offline brouwmus

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 793
  • Land: nl
  • 't hoeft niet op al is het lekker
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #16 Gepost op: 05-12-2015 20:23 u »
Inderdaad, het water moet van onder naar boven stromen, dan worden ook de luchtbellen in de spiraal naar boven toe eruit geduwd :)

Offline j.heesters3

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 466
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #17 Gepost op: 05-12-2015 21:53 u »
Inderdaad, het water moet van onder naar boven stromen, dan worden ook de luchtbellen in de spiraal naar boven toe eruit geduwd :)

Bedankt voor het advies. Heb imiddels via een rekensommetje uitgevogeld dat de spiraal 10 meter lang is.dus behoorlijk wat koeloppervlak.

Offline Oxhead

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 948
  • Land: nl
  • Elektriek fantastiek
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #18 Gepost op: 06-12-2015 13:39 u »
Bij een losse kookketel, dus zonder pompje etc. Dan zul je tijdens het koelen de koelspiraal wat op en neer moeten halen door het wort om een beter koelrendement te behalen. Je roert als het ware met je koeler door het wort. Hierbij je koeler zoveel mogelijk onder het wort houden. Dus over de bodem in jouw geval. Ruimte tussen bodem en koeler houden werkt nadelig, omdat de dan minder koelend oppervlakte in je ketel hebt.

Juist niet bewegen met een dompelkoeler, de trub kan zo mooi naar de bodem van de pan zakken zodat je heldere wort af kan hevelen zonder nog te moeten filteren.
Dit is juist het voordeel van koelen in je pan met een dompelkoeler.

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #19 Gepost op: 06-12-2015 15:24 u »
Zonder beweging behaal je een zeer slecht koelrendement. Voel maar eens aan de uitstroom van je koelwater als de koeler even stilstaat in kokend heet water. Na een tijdje voel je dat de uitstroom handwarm wordt, terwijl de oan nog gloeiend heet is. Op het moment je de koeler beweegt in het wort, verbrand je je handen aan het uitstromende koelwater.
Ik vind de snelheid van het koelen belangrijker als het bezinken van de eiwitten in het wort.
Na het koelen slinger ik het wort een keer goed rond, laat het 5 minuten bezinken en hevel langs de zijkant af.
Ik gebruik altijd hopbloemen in hopzakjes, dus heb nooit veel trub in mijn kookketel.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 33.817
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #20 Gepost op: 06-12-2015 16:09 u »
Ik gebruik altijd hopbloemen in hopzakjes, dus heb nooit veel trub in mijn kookketel.

Trub is afkomstig van eiwitten. Gisteren had ik erg veel trubvorming. Dit ondanks dat ik een grote hopzak gebruik heb.

Bij mijn Braumeister gebruik ik ook een dompelkoeler. Om zo snel mogelijk te koelen zet ik de pomp aan. Hierdoor koelt het wort erg snel. Beweging is bij het gebruik van een dompelkoeler inderdaad belangrijk.

Offline j.heesters3

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 466
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #21 Gepost op: 06-12-2015 18:23 u »
Zonder beweging behaal je een zeer slecht koelrendement. Voel maar eens aan de uitstroom van je koelwater als de koeler even stilstaat in kokend heet water. Na een tijdje voel je dat de uitstroom handwarm wordt, terwijl de oan nog gloeiend heet is. Op het moment je de koeler beweegt in het wort, verbrand je je handen aan het uitstromende koelwater.
Ik vind de snelheid van het koelen belangrijker als het bezinken van de eiwitten in het wort.
Na het koelen slinger ik het wort een keer goed rond, laat het 5 minuten bezinken en hevel langs de zijkant af.
Ik gebruik altijd hopbloemen in hopzakjes, dus heb nooit veel trub in mijn kookketel.

Je zou ervoor kunnen kiezen de hete wort (die dan ook nog steriel is) over te hevelen naar het  gistvat en pas daar te koelen. Voordeel is dat  je de hop- en  eiwitresten niet meer in het gistingsvat hebt en je de koeler goed kunt bewegen. Ook hoef je het wort niet meer over te hevelen als hij vatbaarder is voor infectie. Of maak ik een denkfout?

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Dompelkoeler: juiste wijze van aansluiten
« Reactie #22 Gepost op: 06-12-2015 19:42 u »
Je zou ervoor kunnen kiezen de hete wort (die dan ook nog steriel is) over te hevelen naar het  gistvat en pas daar te koelen. Voordeel is dat  je de hop- en  eiwitresten niet meer in het gistingsvat hebt en je de koeler goed kunt bewegen. Ook hoef je het wort niet meer over te hevelen als hij vatbaarder is voor infectie. Of maak ik een denkfout?
Dan:
1. Duurt het langer totdat je onder de 80 graden zit en dms vorming stopt.
2. Je gistvat moet tegen zulke hete temperaturen kunnen.
3. Ik ben niet zo bang voor een beetje eiwit in mijn gistvat. Dus of er wat in mijn gistvat of in mijn kookketel achterblijft vind ik niet zo veel verschil. Uiteindelijk bezinkt het toch wel en komt het niet in mijn fles.
4. Als ik na het koelen whirlpool in mijn kookketel blijft er veel eiwit achter. Dit kost maar 5 min extra bij 18 graden. Als extra daarbij dat eiwit beter neerslaat bij 18 graden als bij 95 graden.

Het infectierisico is trouwens het grootst tussen de 60 en 30 graden, niet bij 18 graden, omdat in deze range de bacteriŽn zich het snelst vermenigvuldigen.

Slotconclusie is dat ik liever koel in mijn kookketel als in mijn gistvat.

Tags: koelen