Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Recepten en spoelwater  (gelezen 5123 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Herder

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Recepten en spoelwater
« Gepost op: 25-01-2014 21:30 u »
Hallo

Ik ben pas begonnen met mijn interesse in bier brouwen.
En nu heb ik een vraagje aangaande het spoelwater. Namelijk zag ik recepten voor 10 liter en 6 liter spoelwater.
Betekent dat je uiteindelijk 17 liter totaal aan wort hebt of blijft het toch 10 liter. Moet je dan voor 10 liter mout erin doen of voor 17 liter bier. Kan mij iemand hier iets over vertellen.

Gr Leo

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline Adbrouwt

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.101
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
    • ABV de bierkaai
Re: Recepten en spoelwater.
« Reactie #1 Gepost op: 25-01-2014 21:50 u »
Leo, je raakt in verschillende stappen wat kwijt. Er blijft wat vocht in je bostel achter en er verdampt wat tijdens het koken. Dat kun je allemaal handmatig berekenen maar brouwsoftware rekent dat allemaal voor je uit. Zelf spoel ik voor 20 liter bier vaak met 13 liter water en maisch met 17 liter na alle handelingen gaat er 20 liter netto het gistvat in. Maar langer koken dan verdampt er natuurlijk meer,  maar dat kun je weer aanvullen tot 20 liter.  :brouwen:

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Recepten en spoelwater.
« Reactie #2 Gepost op: 25-01-2014 21:59 u »
Voor maisch/spoelwater verhoudingen is het handig om 2:1 aan te houden.
Dat geeft ook een optimaal rendement, volgens Adrie's model. :)

Offline Herder

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #3 Gepost op: 26-01-2014 09:49 u »
Dus dat betekent dat als je een recept voor 10 liter maakt en daar staat bij dat je 6 liter spoelwater moet gebruiken.
Dat betekent dat 6 liter verdampt of in de borstel achter blijft. Klopt dat?

Gr Leo

Offline JanEric

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 380
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #4 Gepost op: 26-01-2014 09:58 u »
Dat klopt. Er blijft vocht achter in de bostel. Verder verdampt er een paar liter tijdens het koken en bij het filteren ook nog een beetje.

Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.340
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #5 Gepost op: 26-01-2014 09:59 u »
Dus dat betekent dat als je een recept voor 10 liter maakt en daar staat bij dat je 6 liter spoelwater moet gebruiken.
Dat betekent dat 6 liter verdampt of in de borstel achter blijft. Klopt dat?

Ja, maar... die 6 liter is het verlies van de brouwer die het geplaatst heeft. Dat verlies zal bij jou anders zijn.

Een van de eerste dingen die je kunt doen voor je begint te brouwen is bepalen hoeveel water je verliest bij het koken, dat is dan een vaste waarde in je berekeningen.

Zo bepaal je van achter naar voren door je proces de diverse verliezen en kom je na een keer of twee drie brouwen "altijd" op het zelfde volume uit.

Ingo

Offline Adbrouwt

  • ABV De Bierkaai
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.101
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
    • ABV de bierkaai
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #6 Gepost op: 26-01-2014 10:05 u »
Dus dat betekent dat als je een recept voor 10 liter maakt en daar staat bij dat je 6 liter spoelwater moet gebruiken.
Dat betekent dat 6 liter verdampt of in de borstel achter blijft. Klopt dat?
Bij een start SG van 1066 en een beslag dikte van 3,5 liter/kg. Bij dit voorbeeld is je maisch water ongeveer 10 liter en de bostel spoelen met ongeveer 7 liter dan hou je inderdaad ongeveer 10 liter in je gistvat over. Maar probeer eens wat brouwsoftware dat maakt je brouw leven een stuk relaxter.  :degroeten:

edit: Tegelijk met Ingo aan het tikken geweest. Natuurlijk brouwer en brouwinstallatie afhankelijk de verliezen.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.291
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #7 Gepost op: 26-01-2014 11:06 u »
Inderdaad is brouwsoftware hiervoor erg handig, maar het is ook wel aan te raden om een beetje begrip te hebben voor wat je aan het doen bent. Daarbij zijn er enkele belangrijke punten.
1-De hoeveelheid water die achterblijft in je bostel na het spoelen
2-De verdamping tijdens het koken.
3-Hoever je door wilt gaan met spoelen. Tijdens het spoelen wordt het SG van de opgevangen wort steeds lager. Vaak wordt als optimum aangehouden dat je beter kunt stoppen als het SG in de buurt van 1010 komt.

Al met al betekent dit dat de som van de hoeveelheid maisch- en spoelwater voor een recept een bepaalde waarde moet hebben, dus als je meer maischwater neemt moet je minder spoelwater nemen.
Een voorbeeld wat ik met Bierpro heb berekend voor een standaard 27 liter weckketel als spoelkuip met hevelfilter:
19 liter bier met 4 kg pilsmout.
20 liter wort aan het einde van het koken (je raakt ca 1 liter kwijt met hopafval, eiwitresten, gist etc.)
bij 90 minuten koken verdamp je met een 27 liter weckketel op 2 gaspitten ca 5.5 liter
Je moet dan 25.5liter wort hebben voor het koken.
Dat kan met 22 liter maischwater en 11 liter spoelwater=33liter water totaal.
Daarbij is uitgegaan van stoppen met spoelen bij SG=1010 en dat je stopt met spoelen als het filterbednet is drooggevallen. er zit dan nog enkele liters water in.

in dit geval heb je dan een beslagdikte van 5.5 liter per kg .
33 liter water totaal waarvan 5.5 liter verdampt tijdens het koken en 7.5 liter achter blijft in je bostel. Dat is dus ca 1.9 liter per kg mout.

Je kunt bv ook doorspoelen tot SG=1005 (dan wel het spoelwater aanzuren om kafjessmaak te voorkomen)
dan heb je 18.5l maischwater nodig en 14.5 liter spoelwater samen weer 33 liter.
(in dit geval beslagdikte 4.6)

Stel je maakt iets zwaarder bier, 6 kg mout per 19 liter bier
levert
18.8 liter maischwater, 18.5 liter spoelwater, stoppen SG=1010
MW+SW=37.3 liter er blijft achter in je bostel: 37.3-5.5-20=11.8 liter = 1.9 liter per kg mout

Als je dus je hoeveelheid mout weet en je hoeveelheid wort eind koken en je verdamping kun je met de aanname 1.9liter/kg simpel de som van je maisch en spoelwater met de hand uitrekenen. (maar de verhouding MW/SW blijft lastig met de hand)
HansH

Offline Axmeriscota

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 37
  • Land: nl
  • Lerend
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #8 Gepost op: 07-05-2014 23:16 u »
Ja, maar... die 6 liter is het verlies van de brouwer die het geplaatst heeft. Dat verlies zal bij jou anders zijn.

Een van de eerste dingen die je kunt doen voor je begint te brouwen is bepalen hoeveel water je verliest bij het koken, dat is dan een vaste waarde in je berekeningen.

Zo bepaal je van achter naar voren door je proces de diverse verliezen en kom je na een keer of twee drie brouwen "altijd" op het zelfde volume uit.

Ingo

Seed7

Het is dus slim om een  nieuwe   kookketel met een  exact  aantal liter water te vullen, dit aan de  kook te brengen en na een  90 minuten rollend koken ( na afkoeling) het resterende aantal liters water te meten.
Mijn inziens, buiten beschouwing gelaten:  de plaatselijke luchtdruk, de suikers in de toekomstige wort ect., ( laat staan de waste of water and energie ), kan dit dus een goede manier zijn om te meten welk een verdamping er teweeg wordt gebracht met een specifiek gebruikte gaspit en ketel.

Groet Cor

Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.340
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #9 Gepost op: 07-05-2014 23:23 u »
Cor,

Water krimpt als het afkoelt en zet uit als het warm is. Bij 100C heb je ongeveer 4% meer volume dan bij 0C. Het wort dat je kookketel in stroomt is een graad of 65. Ik zou dus de volumemeting voor en na koken dicht bij de 100C doen. Je hoeft ook niet je hele pan te vullen, een redelijk aantal liters is voldoende en na een half uur koken kun je al meten.

Ingo

Offline Axmeriscota

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 37
  • Land: nl
  • Lerend
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #10 Gepost op: 08-05-2014 00:05 u »
Cor,

Water krimpt als het afkoelt en zet uit als het warm is. Bij 100C heb je ongeveer 4% meer volume dan bij 0C. Het wort dat je kookketel in stroomt is een graad of 65. Ik zou dus de volumemeting voor en na koken dicht bij de 100C doen. Je hoeft ook niet je hele pan te vullen, een redelijk aantal liters is voldoende en na een half uur koken kun je al meten.

Ingo

Seed7

Een van de eerste dingen die je kunt doen voor je begint te brouwen is bepalen hoeveel water je verliest bij het koken, dat is dan een vaste waarde in je berekeningen. 

Het gaat dus om de hoeveelheid water er verdampt wordt bij een specifieke gasbrander en kookketel om aan een vaste waarde te komen.

Het is dus slim om bij een  nieuwe combinatie van gasbrander en kookketel, de kookketel met een  exact  aantal liter water (en hier bedoel ik natuurlijk niet tot aan de rand) te vullen, dit aan de  kook te brengen en na een  90 minuten rollend koken (na afkoeling) het resterende aantal liters water te meten.

Groet Cor

Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.340
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: Recepten en spoelwater
« Reactie #11 Gepost op: 08-05-2014 07:57 u »
Ja, het gaat om de verdamping bij een specifieke ketel/gasvlam combinatie,

Ingo