Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van Bol.com

Auteur Topic: Afwijkende meetwaarden refractometer  (gelezen 13272 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Nobele Brouwer

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 43
  • Land: nl
  • Alcoholisme, dat komt je niet aanwaaien!
Afwijkende meetwaarden refractometer
« Gepost op: 18-12-2013 19:06 u »
Hoi!

Ik had een vraagje over mijn vergisting en meet apparatuur. Een tijd geleden heb ik een refractometer besteld uit China. Ik heb onlangs voor de eerste keer gebrouwen met de refractometer als meetinstrument, en ik heb afwijkende meetresultaten die ik niet kan verklaren. Misschien weet een van jullie waar het aan ligt?

 Ik heb een bier gebrouwen (17 liter) met 5 kilo pils en 500 gram tarwe.

Mijn maischschema was 30 minuten op 53, 30 op 69 en 30 10 op 78 graden, infusie.  1.5 uur koken met 125 gr gember 5 minuten voor flame-out. 15 minuten na flame out nog laten staan, daarna 11 gram Safale T-56 om mee te gisten.

Mijn verwachte (en gemeten) eind SG met zowel de refractometer als de dompelaar na koken was 1056. Daarmee heb ik voor het eerst precies de door BrouwHulp geschatte waarde gehaald. De vergisting is echter stilgevallen na een dag of 3 (denk ik, ik was 's weekends weg en toen ik maandag thuis kwam was het stil). Ik heb toen geheveld in twee batches van ongeveer 8 liter om een helft nog te dry hoppen.

Nu meet ik 2 dagen na het hevelen, waarbij geen gisting meer is opgestart, een eind SG op de refractometer van 1030. Dit lijkt me toch erg veel, aangezien BrouwHulp een eind SG schatte van 1015. Mijn dompelaar meting leest echter 1020 af, wat al veel dichter bij het geschatte punt komt.

Ik snap niet hoe ik het verschil in meting tussen mijn refractometer en dompelaar moet verklaren. De refractometer is met gedemineraliseerd water geijkt, dus daar kan het niet aan liggen. Ik ben voor het eind SG dus eerder geneigd mijn dompelaar te geloven, maar de refractometer mat het begin SG wel helemaal goed!

Iemand enig idee?

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.114
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #1 Gepost op: 18-12-2013 19:45 u »
Je refractometer heeft een schaal afgestemd op "suikerwater", nu meet je na het gisten een mengsel van alcohol en suikerwater. Je moet daarom de gemeten waarde corrigeren, dit kan met je brouw software of met een los programmatje (waarvan ik de link effe niet kan vinden)

Edit: Deze dus

Ingo

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #2 Gepost op: 18-12-2013 20:00 u »
Zoals Seed ook aangeeft is de afwijking door alcohol anders bij een refractometer. Let wel; beide wijken af door de alcohol. Echter omdat iedereen van oudsher gewend is te werken met een hydrometer, is het gebruikelijk om de waarde van de refractometer om te rekenen naar die van de hydrometer.

Daar zijn verschillende programma's voor, als het goed is doen in ieder geval BrouwHulp, BrouwVisie en bierpro het. Daarnaast nog online tools.

Een en ander is ook al veelvuldig langs gekomen, overigens.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 30.365
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #3 Gepost op: 18-12-2013 23:22 u »
Overigens is deze vraag al heel wat keren aan de orde geweest op dit forum. Even zoeken via de zoekfunctie naar "refractometer hydrometer" of kijken bij de tag refractometer.

Offline HopSwiers

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Land: be
  • A beer a day keeps the doctor away!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #4 Gepost op: 19-12-2013 11:59 u »
Hier is het volgende allicht niet van toepassing, maar soms, zeker op het einde van de vergisting, moet je opletten dat er geen CO2 belletjes worden gevormd aan je dompelaar. Hierdoor lijkt de meting hoger dan in werkelijkheid. Een beetje zoals het rietje dat uit je flesje cola wordt geduwd. Doe maar eens de test met spuitwater (dit is natuurlijk een overdreven situatie) dan zie je een dichtheid van 1010, wat natuurlijk absurt is  :biersmile:

Offline Gerlachus

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 319
  • Land: nl
  • www.gerlachusbier.nl
    • Gerlachus Bier
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #5 Gepost op: 20-12-2013 22:47 u »
Let ook op dat je de meting uitvoert bij kamertemperatuur. Een refractometer die te koud is, geeft een verkeerde waarde aan. Ik heb me eens gekloot met mijn alcoholmeter en dacht dat ik een zeer goed destillaat had maar bij kamertemperatuur was dat een stuk minder.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #6 Gepost op: 20-12-2013 23:41 u »
De meeste refractometers hebben ATC, dus in een vrij breed temperatuursgebied bruikbaar. :)

Offline John

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Vergist wort wordt nooit meer wort!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #7 Gepost op: 26-01-2014 14:00 u »
Wat ik nu constateer: mijn eigen refractometer geeft ongeveer 30 Brix = 1130 SG  maar nu kwam ik een plaatje tegen op het web en zie daar:


Dan ligt 1120 zelfs nog boven 30 Brix!

Welke klopt er niet?

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #8 Gepost op: 26-01-2014 14:26 u »
Suiker versus wort misschien? ;)

Offline John

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Vergist wort wordt nooit meer wort!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #9 Gepost op: 26-01-2014 14:30 u »
Begrijp het niet.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #10 Gepost op: 26-01-2014 14:48 u »
Moet je je ff inlezen in de vele topics die hier al over geschreven zijn.
Kort gezegd: de schaalverdelingen in je refractometer zijn hoogstwaarschijnlijk gebaseerd op suikeroplossingen. De samenstelling van wort is een beetje anders wat schaalafwijkingen veroorzaakt.

Offline John

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Vergist wort wordt nooit meer wort!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #11 Gepost op: 26-01-2014 14:59 u »
Ik heb dat goedkope apparaatje van E bay. Zou dat ding eigenlijk niet geschikt zijn voor wort? Zou dat de reden kunnen zijn dat ik de berekende waarden van BrouwVisie nauwelijks haal?

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #12 Gepost op: 26-01-2014 15:02 u »
Nee, dat is niet de reden, je moet hem gewoon alleen gebruiken voor de brixmeting.
BrouwVisie hanteert een andere schaal, zie mijn vorige post. :)

Offline John

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Vergist wort wordt nooit meer wort!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #13 Gepost op: 26-01-2014 15:09 u »
Bedoel je dat ik de schaalverdeling in SG moet vergeten? Daar kan ik wel mee leven. Maar wat ik toch raar vind is dat de schaalverdeling bij de ene meter bij bepaalde brixwaarde een ander SG aangeeft dan een andere.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #14 Gepost op: 26-01-2014 15:53 u »
Bedoel je dat ik de schaalverdeling in Sg moet vergeten?
Yep, vooral voor hogere SG's.

Citaat
Maar wat ik toch raar vind is dat de schaalverdeling bij de ene meter bij bepaalde brixwaarde een ander SG aangeeft dan een andere.
Vandaar mijn advies je even in te lezen in de materie, dan snap je het vanzelf. :)

Offline John

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Vergist wort wordt nooit meer wort!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #15 Gepost op: 26-01-2014 15:57 u »
Vandaar mijn advies je even in te lezen in de materie, dan snap je het vanzelf. :)
Ga ik doen...

Offline HopSwiers

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Land: be
  • A beer a day keeps the doctor away!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #16 Gepost op: 14-02-2014 13:16 u »
Wat ik nu constateer: mijn eigen refractometer geeft ongeveer 30 Brix = 1130 SG  maar nu kwam ik een plaatje tegen op het web en zie daar:


Dan ligt 1120 zelfs nog boven 30 Brix!

Welke klopt er niet?

Ik heb hetzelfde probleem vastgesteld, maar welke is nu de juiste schaalverdeling om bij het brouwen te gebruiken? ik neem aan de dichtheid in beide gevallen juist wordt gegeven maar dat de brix lager moet zijn bij een zelfde dichtheid bij het brouwen? of ben ik verkeerd?  :weetniet:

Offline harry

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 280
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #17 Gepost op: 14-02-2014 14:02 u »
Ook ik snap dit niet.

Met onderstaande formule bereken ik vanuit de SG de graden Plato(ik geloof dat ik deze overgenomen heb van Adrie)

258,6/(1/(SG/1000-1)+227,1/258,2)

En bij een SG van 1100 geeft dit 23,77 graden Plato

Volgens een pdf in hobbybrouwen is Brix gelijk aan Plato*1,02 dus 24,25 en deze schaal geeft ongveer 26 aan.

Betekent dit dan dat deze schaal niet geschikt is voor gewoon bier en alleen te gebruiken bij specifieke oplossingen die naast suiker veel meer andere stoffen in oplossing hebben dan wort.

Offline harry

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 280
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #18 Gepost op: 14-02-2014 14:37 u »
Met nog wat zoeken kwam ik dit tegen:

http://en.wikipedia.org/wiki/Brix

De internationale commissie gebruikt andere formules voor plato en brix dan ik net meldde. Praktisch helemaal geen verschil meer. Pas bij SG 1323 een afwijking van 1 graad tussen brix en plato.

Offline HopSwiers

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Land: be
  • A beer a day keeps the doctor away!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #19 Gepost op: 14-02-2014 14:40 u »
Dit helpt al!

http://www.thebeginningbrewer.com/tag/refractometer/

Dont trust the specific gravity scale.
Apparently most if not all refractometers that come with a specific gravity scale are not accurate. The corresponding specific gravity reading to 25Bx should be 1.101. As you can see mine is not accurate.


Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #20 Gepost op: 14-02-2014 16:55 u »
Niet zo moeilijk toch?
Kort gezegd: de schaalverdelingen in je refractometer zijn hoogstwaarschijnlijk gebaseerd op suikeroplossingen. De samenstelling van wort is een beetje anders wat schaalafwijkingen veroorzaakt.
Je gebruikt dus gewoon de brixwaarde en rekent de SGwaarde uit met een brouwtool/-software. :)

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 30.365
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #21 Gepost op: 14-02-2014 16:59 u »
Of nog anders gezegd je moet rekening houden met een correctiefactor.
http://www.brewersfriend.com/how-to-determine-your-refractometers-wort-correction-factor/

Offline harry

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 280
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #22 Gepost op: 14-02-2014 16:59 u »
Niet zo moeilijk toch?Je gebruikt dus gewoon de brixwaarde en rekent de SGwaarde uit met een brouwtool/-software. :)

Blijkbaar toch niet zo simpel, gezien de verschillende meningen/berekeningen.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #23 Gepost op: 14-02-2014 17:01 u »
Blijkbaar toch niet zo simpel, gezien de verschillende meningen/berekeningen.
Meningen soit, welke berekeningen heb je gebruikt? BrouwHulp? BrouwVisie? Hans z'n bierpro?

Offline harry

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 280
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Afwijkende meetwaarden refractometer
« Reactie #24 Gepost op: 14-02-2014 17:15 u »
Ik doelde op de berekening van plato en brix. Daar heb ik al diverse berekeningen over gezien en diverse tabellen. Op de site van braukaiser is plato bijvoorbeeld hoger dan brix.

Tags: refractometer