Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist  (gelezen 40210 keer)

0 leden en 2 gasten bekijken dit topic.

Offline Robert1968

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 941
  • Land: nl
Zoals belooft onderstaand een voorstel voor een proefopzet ter beoordeling en commentaar. Het zal wel rond de Kerst worden voor de uitvoering hiervan. Dan heb ik tenminste voldoende tijd om de flessen in de gaten te houden.

Ik maak het mezelf wat gemakkelijker door een bierkit te nemen. Voor het doel van de proef maakt het niets uit. Het moet een bovengister zijn en wellicht handig om een “clean” bier te kiezen, zodat eventuele smaak/geur-verschillen eenvoudiger kunnen worden waargenomen.

Ik heb niet zoveel ervaringen met blikken (meer), maar ik dacht zelf aan deze: http://www.Brouwmarkt.nl/coopers-canadian-blond-voor-2023-liter-bier-p-2081.html, maar andere suggesties zijn welkom.
 
Ik maak dan 17.5-18 l wort volgens de verpakking. Naast water en kristalsuiker wou ik 2 g Wyeast gistvoedingscomplex toevoegen, zodat in ieder geval nutriënten niet limiterend zijn voor de gistgroei.
Ik verdeel 2.5 l wort elk over 7 glazen gistingsflessen van 5 liter. Ik verwacht een SG van ongeveer 1050 g/l, maar zal dat natuurlijk meten (refractometer).

De hoeveelheid te doseren gist is als onderstaand (uitgaande van SG1050 en 100% “viability”). Hydrateren doe ik volgens de aanwijzing op de verpakking, betreffende waterhoeveelheid en temperatuur. Bij geen vermelding neem ik 1 g gist op de 15 ml/gram gesteriliseerd water van 30-35C.

Fles 1: Volgens Mr. Malty +25% : 1,5 gram niet-gehydrateerd
Fles 2: Volgens Mr. Malty +25% : 1,5 gram gehydrateerd
Fles 3: 50% aanbevolen dosering , dus 0,75 gram niet-gehydrateerd
Fles 4: 50% aanbevolen dosering , dus 0,75 gram gehydrateerd
Fles 5: 25% aanbevolen dosering , dus 0,37 gram niet-gehydrateerd
Fles 6: 25% aanbevolen dosering , dus 0,37 gram gehydrateerd
Fles 7: een aantal korreltjes laat zich lastig kwantificeren, ik stel voor 0,05 gram niet-gehydrateerd (oftewel lekker zuinig: 3% van de aanbevolen dosering door Mr. Malty).

Ik vergist in de kamer (mijn klimaatkast staat namelijk in de schuur), dus de omgevingstemperatuur zal variëren van 16-20C. In ieder geval zijn de omstandigheden voor alle flessen gelijk.
In de tijd volg ik:
•   Start van de vergisting (hoewel dat ongeveer zal worden, omdat ik er niet 24 uur/dag bij ben)
•   (Incidenteel) De heftigheid van vergisting (in blubs/minuut door waterslot)
•   Einde vergisting (geen blubs meer)

Ik laat alle bieren nog minimaal 1 week lageren na einde vergisting van de langzaamste gist/fles tot helder genoeg om te bottelen.
Ik meet het eind-SG van alle flessen zowel met een hydrometer als met een refractometer. Met een automatische hevel bottel ik voorzichtig in 30 cl flessen, waarbij ik aan elke fles 2,0 gram kristalsuiker via een kleine trechter toevoeg.

Het gistdepot in de 5 l fles spoel ik met water in een maatcylinder en laat dit 24 uur staan. Na 24 uur wordt het bezonken gistvolume (in ml) afgelezen en een deel van het bovenstaande (heldere) water/bier verwijderd. Het gistdepot wordt overgebracht in een koffiefilter (gewicht bekend). Het gehele koffiefilter gaat bij 100C de oven in  voor droging. Het afgelezen volume (ml) bezonken natte gist is dan te herleiden tot grammen droge gist. Bij de overige 6 flessen hoef ik dan enkel het gistvolume na 24 uur bezinken te meten en dit om te rekenen naar grammen drogestof.

Het (geringe) gewicht aan zouten in het aanhangend bier/water verwaarloos ik in deze maar even.

De bieren laat ik minimaal 2 maand op fles en neem ze mee ter keuring bij de BKG-cursus.

Af en toe post ik wat bevindingen/foto’s.

Zo, mijn Kerstdagen zijn gevuld. :D


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #1 Gepost op: 11-12-2013 13:04 u »
Ziet er goed uit! :duimop:
Ben benieuwd naar de uitkomsten.

Het enige wat een beetje jammer is aan deze opzet, is dat het verschil tussen het mrmalty advies (100%) en mrmalty+25% (125%) niet te objectiveren is. Behalve dat je bij gebrek aan verschil tussen 50% van en 125% dit ook niet meer verwacht tussen 100% en 125%. :)

Gebruik je Fermentis gisten of Danstar?
Dit ivm de verschillen in rehydratie instructies.

Offline Robert1968

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 941
  • Land: nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #2 Gepost op: 11-12-2013 13:13 u »
Als je andere gistdoseringen in gedachte hebt, prima. Laat maar weten.

Ik neem aan dat de gist bij het blik wordt meegeleverd (behorend bij het biertype). Maar ik kan ook een "cleane" Danstar (Nottingham?) gebruiken.

Ik ga mee met de consensus onder de forumleden. Ik probeer te vermijden: "had je maar dit of dat gedaan"

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #3 Gepost op: 11-12-2013 13:14 u »
Mooie opzet.

Toch een kanttekening/punt van discussie. Het gaat hier om een bier met een SG van rond 1,050. Veel hobbybrouwers brouwen echter vaak zwaardere bieren. Is het dan niet beter om bijvoorbeeld 1,070 te nemen?

Verder zou ik de voorkeur geven aan volmout (dus geen suiker), omdat er dan relatief meer maltotriose aanwezig is en dat is een mooie indicator van de vitaliteit van de vergisting. Omdat het een suiker is die gisten wel, maar moeilijk, kunnen vergisten hebben ze zo een goede uitdaging en komen verschillen in vitaliteit sneller tot uiting.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #4 Gepost op: 11-12-2013 14:07 u »
Als je andere gistdoseringen in gedachte hebt, prima. Laat maar weten.
Voor mijn vraagstelling, zie boven, zou je dan 100% vs. 125% willen nemen. Ik kan me voorstellen dat je dat pas gaat doen als een eventuele vervolgstudie?
Immers zal dat mede af kunnen hangen van de resultaten van deze experimenten.

Citaat
Ik neem aan dat de gist bij het blik wordt meegeleverd (behorend bij het biertype).
Die zou ik zeker niet gebruiken omdat deze slecht gedocumenteerd is. Een fermentis of danstar gist heeft dan de voorkeur.

Citaat
Ik ga mee met de consensus onder de forumleden. Ik probeer te vermijden: "had je maar dit of dat gedaan"
Je zult altijd open einden houden, dat is niet te voorkomen. :)

Mbt het wort kan ik goed meegaan met Adrie, omwille van de standaardisatie zou ik ook geen suiker gebruiken. Eigenlijk niet eens een siroopblik?
Gewoon enkel lichte moutextract lijkt me prima, niet te zwaar gehopt.

Offline Robert1968

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 941
  • Land: nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #5 Gepost op: 11-12-2013 16:20 u »
Ik heb de volgende veranderingen doorgevoerd:
- Nottingham gist
- 1 kg moutextract licht toegevoegd. Zonodig beetje suiker toevoegen tot (circa) SG 1068. De bierkit hou ik erin (misschien wel een lekker biertje)
- Gistdosering: 7%, 50%, 100% en 200% wat Mr. Malty voorschrijft
- Alle gevormde gist wegen via filtratie over koffiefilters en droging: geen maatcilinder en bezinktijd nodig.

Onderstaand de gewijzigde opzet.

Ik maak het mezelf wat gemakkelijker door een bierkit te nemen. Voor het doel van de proef maakt het niets uit. Het moet een bovengister zijn en wellicht handig om een “clean” bier te kiezen, zodat eventuele smaak/geur-verschillen eenvoudiger kunnen worden waargenomen.

Ik heb niet zoveel ervaringen met blikken (meer), maar ik dacht zelf aan deze: http://www.Brouwmarkt.nl/coopers-canadian-blond-voor-2023-liter-bier-p-2081.html, maar andere suggesties zijn welkom.
 
Ik maak dan 17.5-18 l wort volgens de verpakking. Naast water en 1kg moutextract voeg ik 3 g Wyeast gistvoedingscomplex toe, zodat in ieder geval nutriënten niet limiterend zijn voor de gistgroei. Doseer (zonodig) kristalsuiker tot SG van circa 1068.

Ik verdeel 2.5 l wort elk over 7 glazen gistingsflessen van 5 liter. De gebruikte gist is Danstar Nottingham (zakje 11 gram).

De hoeveelheid te doseren gist is als onderstaand (uitgaande van SG1068 en 100% “viability”). Hydrateren doe ik volgens de aanwijzing op de Danstar verpakking, betreffende waterhoeveelheid en temperatuur:  1 g gist op 10 ml/gram gesteriliseerd water van 30-35C.
Fles 1: Volgens Mr. Malty +100% : 3,0 gram niet-gehydrateerd
Fles 2: Volgens Mr. Malty +100% : 3,0 gram gehydrateerd
Fles 3: Volgens Mr. Malty, dus 1,5 gram niet-gehydrateerd
Fles 4: Volgens Mr. Malty, dus 1,5 gram gehydrateerd
Fles 5: 50% aanbevolen dosering , dus 0,75 gram niet-gehydrateerd
Fles 6: 50% aanbevolen dosering , dus 0,75 gram gehydrateerd
Fles 7: een aantal korreltjes laat zich lastig kwantificeren, ik stel voor 0,10 gram niet-gehydrateerd (oftewel lekker zuinig: 7% van de aanbevolen dosering door Mr. Malty). 

Totaal nodig aan gist: 10,6 gram.

Ik vergist in de kamer (mijn klimaatkast staat namelijk in de schuur), dus de omgevingstemperatuur zal variëren van 16-20C. In ieder geval zijn de omstandigheden voor alle flessen gelijk.
In de tijd volg ik:
•   Start van de vergisting (hoewel dat ongeveer zal worden, omdat ik er niet 24 uur/dag bij ben)
•   (Incidenteel) De heftigheid van vergisting (in blubs/minuut door waterslot)
•   Einde vergisting (geen blubs meer)

Ik laat alle bieren nog minimaal 1 week lageren na einde vergisting van de langzaamste gist/fles tot helder genoeg om te bottelen.
Ik meet het eind-SG van alle flessen zowel met een hydrometer als met een refractometer. Met een automatische hevel bottel ik voorzichtig in 30 cl flessen, waarbij ik aan elke fles 2,0 gram kristalsuiker via een kleine trechter toevoeg.

Het gistdepot in elke 5 l fles spoel ik met water uit een spuitfles over een koffiefilter  (gewicht bekend). Na uitdruipen gaan alle koffiefilters bij 100C de oven in voor droging. Het (geringe) gewicht aan zouten in het aanhangend bier/water verwaarloos ik in deze maar even.

De bieren laat ik minimaal 2 maand op fles en neem ze mee ter keuring bij de BKG-cursus.

Af en toe post ik wat bevindingen/foto’s.

Zo mijn Kerstdagen zijn gevuld.

Offline Jeukstaardt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.046
  • Land: nl
  • Bij twijfel, meer hop!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #6 Gepost op: 11-12-2013 17:27 u »
Top! Ik zal dit met grote interesse volgen!
Merry Christmas :)

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.118
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #7 Gepost op: 11-12-2013 18:24 u »
Zo op het eerste oog heb ik weinig aan te merken op de opzet.

Wat praktische tips (voor zover je het al niet zelf hebt bedacht):
  • Bij de gehydrateerde gisten er goed op letten dat de gist volledig kwantitatief wordt overgebracht in de gistfles. Mijn ervaring is dat er nog wel eens iets wil blijven plakken aan een glas.
  • Watersloten allemaal met hetzelfde volume water vullen en dezelfde watersloten gebruiken zodat de bubbelfrequentie meer waarde heeft. Eventueel de eerste start bepalen door een ballon over de fles te spannen
  • Het bepalen van het eindpunt van de vergisting zal waarschijnlijk altijd in het nadeel zijn van de ondergedoseerde varianten omdat dat de basissnelheid al veel lager ligt. Aan de andere kant moet een wort met een sg van 1068 binnen drie weken helemaal klaar zijn (ook bij onderdoseren behalve bij de 7% die je misschien apart moet houden tot de volgende vakantie)

Leuk :duimop:


Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.118
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #8 Gepost op: 11-12-2013 20:40 u »
Nog even de wetenschapper uithangen ;).

Misschien moet je (voor jezelf) een doelstelling formuleren wat je uit deze proef wil halen. Dat wil nog wel eens helpen een proefopzet aan te scherpen.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #9 Gepost op: 11-12-2013 21:03 u »
Goede tip inderdaad, als je doel duidelijker is, zijn er mogelijk ook meer aanwijzingen te geven voor de proefopzet.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.495
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #10 Gepost op: 11-12-2013 22:41 u »
Volgens mij adviseert:
- Danstar 1 gram gist per liter wort.
- Fermentis 0,5-0,8 gram per liter wort.

Maar misschien voor verschillende concentraties, dat heb ik niet gecontroleerd.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 37.301
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #11 Gepost op: 11-12-2013 23:38 u »
Een reactie van iemand die al diverse keren dit soort testjes gedaan heeft.

Wat ga je doen om te zorgen dat de hydratatietemperatuur gehandhaafd blijft tijdens het hydrateren?

Met hoeveel water ga je de gist hydrateren. Volgens de aanwijzingen van de fabrikant hoort dat 10 keer het gewicht van de gist te zijn.
Ga je de hoeveelheid water die je gebruikt hebt voor het hydrateren ook toevoegen aan het wort waarbij niet-gehydrateerde gist toevoegt? Houd je daarbij ook rekening met het water dat je gebruikt voor het uitspoelen van het glas waarin je de gist hebt gehydrateerd? Indien je verschillende hoeveelheden water gebruikt omdat je verschillende hoeveelheden gist toevoegt ga je deze verschillende hoeveelheden corrigeren?

Hoeveel tijd voor het enten ga je hydrateren? Voeg je alle gist gelijktijdig toe? Of voeg je de gedroogde gist al toe aan het wort als je begint met hydrateren?
Dit laatste vraag ik omdat goed hydrateren een aandachtig werkje is (temperatuur in de gaten houden en roeren). Als ik aan het brouwen ben kom ik pas aan het hydrateren toe als ik het wort gekoeld heb. En ik neem aan dat bekend is dat te vroeg hydrateren de kwaliteit van de gist niet ten goede komt.

Hoe nauwkeurig zijn de hydrometer en refractometer die je gebruikt voor het bepalen van het eind SG? Zelf heb ik in het verleden voor deze bepalingen gebruik gemaakt van een zeer nauwkeurige plato hydrometer.

Offline Robert1968

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 941
  • Land: nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #12 Gepost op: 12-12-2013 07:26 u »
De doelen van deze proeven zijn:
- beoordelen of er verschillen zijn tussen wel/niet hydrateren en de hoeveelheid gist betreffende start en snelheid van vergisting, body, geur en smaak van het bier
- vaststellen van de gevormde hoeveelheid gist in relatie tot de omgezette suikers en afhankelijk van begindoseerhoeveelheid gist en wel/niet hydrateren.

De hoeveelheid gist is conform Mr. Malty, afhankelijk van de SG van het wort met daarbij een flinke overmaat (+100%), ondermaat (50%) en forse ondermaat (7%).

Ik zet alle glaasjes met gehydrateerde gist in een pan met een laagje water van 30-35 ºC  om afkoeling  te verminderen. Zoals gezegd hydrateer ik met 10 gram (ml) water per 1 gram gist en conform de beschrijving van Danstar (temperatuur, wachttijd, roeren etc.).

Ik corrigeer alle flessen met toe te voegen water zodat het volume (gewicht) en begin-SG van alle flessen gelijk is. Ik voeg alle gist tegelijk toe aan de flessen (met een paar seconden verschil, ik heb maar twee handen).

De SG-meter kan ik op 1 SG-punt nauwkeurig aflezen, de refractometer op 0.5 punt schat ik. Nauwkeurig genoeg voor dit doel lijkt me en ik heb niet anders.

Alle flessen en watersloten zijn identiek. Ik zal de watersloten met dezelfde waterhoeveelheid vullen.

Een ieder tevreden?

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #13 Gepost op: 12-12-2013 08:15 u »
Omdat je met kleine hoeveelheden werkt, is het wel zo handig om het rehydreren au bain Marie te doen.
Houd het beter de gewenste temperatuur. :)

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #14 Gepost op: 12-12-2013 09:23 u »
Dat doe ik inderdaad ook altijd en dat werkt uitstekend.

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.118
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #15 Gepost op: 12-12-2013 18:30 u »
De doelen van deze proeven zijn:
.......
- vaststellen van de gevormde hoeveelheid gist in relatie tot de omgezette suikers en afhankelijk van begindoseerhoeveelheid gist en wel/niet hydrateren.

Waarom heb je dit ook als doelstelling meegenomen?

Wat verwacht je dat hier uit gaat komen? Mijn verwachting is dat de hoeveelheid (droge) gist die je overhoud evenredig is met de grammen omgezet suiker en dat bij gelijke hoeveelheid omgezet suiker de resterende gist vitaler is als er meer gist gedoseerd was óf als er wel gehydrateerd is.

Een ieder tevreden?

 :duimop:

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #16 Gepost op: 12-12-2013 19:02 u »
Ja, dat was mij ook niet echt duidelijk. Maar de rest lijkt oke. :)

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 37.301
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #17 Gepost op: 12-12-2013 22:28 u »

De hoeveelheid gist is conform Mr. Malty, afhankelijk van de SG van het wort met daarbij een flinke overmaat (+100%), ondermaat (50%) en forse ondermaat (7%).
...

De SG-meter kan ik op 1 SG-punt nauwkeurig aflezen, de refractometer op 0.5 punt schat ik. Nauwkeurig genoeg voor dit doel lijkt me en ik heb niet anders.

...

Een ieder tevreden?

Waarom kies je voor 7% en niet voor 5 of 10%?

Mijn ervaring is dat de verschillen heel klein zijn en met een gewone (korte) hydrometer moeilijk zijn waar te nemen.
De digitale refractometer die ik heb geeft waarden per 0,1 Brix. Een nauwkeurige bepaling van het eind SG is belangrijk om een objectief beeld te krijgen van de vergisting.

Ga je de monsters voor de refractometer filteren?



Nog een paar vragen die ik niet eerder gesteld heb.

Wat ga je doen om te zorgen dat alle flessen op dezelfde temperatuur vergist worden?

Waarom kies je voor het drogen van de gist en niet voor het bepalen van de hoeveelheid geoogste gist door middel van volume? (Hiervoor heb je wel meerdere maatglazen nodig. Speciaal voor dit doel heb ik 6 maatglazen aangeschaft met een inhoud van 25 ml.) Zelf ben ik nooit begonnen aan het drogen van de gist omdat het behoorlijk bewerkelijk is, veel energie kost en je zeker moet zijn dat alle monsters door en door droog zijn. Het meten van volume is een veel eenvoudiger en wordt ook door bijvoorbeeld Wyeast gedaan.


Overigens wil ik nog even mijn waardering uitspreken voor het willen uitvoeren van deze test. Het is goed te kijken naar hoe bepaalde zaken in de praktijk uitpakken en ook goed dat bepaalde testjes door anderen overgedaan worden.

Offline Robert1968

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 941
  • Land: nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #18 Gepost op: 13-12-2013 03:51 u »
De antwoorden:
- ik koos voor 0,10 gram (7%), enkel omdat het mooi afgeronde waarde is. 5% vind ik ook prima (nog zuuniger), het wordt dus 0,07 gram.
- de bestelling naar Brouwmarkt is al de deur uit, daar zit helaas geen (dure) digitale SG-meter bij. Jacques, ik weet het goed met je gemaakt, ik stuur je t.z.t. een fles toe van alle bieren (totaal 7 flessen). Kun je ze zelf onafhankelijk meten en proeven wat je belieft. Om alle schijn te vermijden, zal ik de flessen anders nummeren dan is gemeld in deze opzet ;D
- ik kan er alleen voor zorgen dat de omgevingstemperatuur voor alle flessen gelijk is, niet de temperatuur in de fles zelf. Mogelijk vind ik nog een grote bak, dan plaats in de flessen in deze bak met water zodat een gelijkmatiger temperatuur in de fles wordt verkregen.
- het drogen van gist vind ik eenduidiger en nauwkeuriger dan de afgeleide hoeveelheid in milliliters. Ik droog tot geen gewichtsafname meer wordt geconstateerd. Het depot in alle flessen wordt gefiltreerd over koffiefilters die in één keer de oven ingaan. Ik heb ook maar één maatcilinder.

Opmerkelijk vind ik de opmerkingen over de hoeveelheid geproduceerde gist. (Juist) Ik was altijd van mening dat de geproduceerde gisthoeveelheid evenredig zal zijn met de hoeveelheid omgezette suikers, onafhankelijk van de initiële gistdosering. Niet alle forumleden denker er volgens mij zo over, gezien eerdere discussies: een kleine hoeveelheid entgist produceert naar verhouding meer gist was (onder sommigen) de opinie. Is dat ook niet de reden dat giststarters het beste getrapt kunnen worden gemaakt?

Ik zie deze proef als een grote giststarter met verschillende doseringen aan entgist.

 

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.118
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #19 Gepost op: 13-12-2013 09:23 u »
- het drogen van gist vind ik eenduidiger en nauwkeuriger dan de afgeleide hoeveelheid in milliliters. Ik droog tot geen gewichtsafname meer wordt geconstateerd. Het depot in alle flessen wordt gefiltreerd over koffiefilters die in één keer de oven ingaan. Ik heb ook maar één maatcilinder..

Drogen en daarna massabepaling lijkt me ook beter dan volumebepaling. De compactheid van het sediment kan afhankelijk zijn van de condities van de gist. Om zeker te zijn dat het gistdepot droog is kun je drogen totdat de massa van papier + depot niet meer afneemt en door te drogen bij 125°C. Door eventuele restsuikers welke in concentratie toenemen tijdens het drogen, zul je bij 100 ºC niet al het water verwijderen.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 37.301
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #20 Gepost op: 13-12-2013 17:07 u »
Jacques, ik weet het goed met je gemaakt, ik stuur je t.z.t. een fles toe van alle bieren (totaal 7 flessen). Kun je ze zelf onafhankelijk meten en proeven wat je belieft. Om alle schijn te vermijden, zal ik de flessen anders nummeren dan is gemeld in deze opzet ;D

Dat is een heel mooi aanbod. Ik weet niet waar de cursus wordt gegeven maar mogelijk kan ik de bieren ook proeven wanneer de cursus gegeven wordt. Indien je gaat verzenden wil ik graag de verzendkosten voor mijn rekening nemen. In dat geval zal ik het bier niet alleen proeven maar zal ik nog wat andere ervaren proevers vragen ook hun oordeel te geven.
Terwijl de proevers het bier beoordelen kan ik het eind SG bepalen. En natuurlijk proef ik ook een beetje mee.

Overigens heb ik destijds de bieren ook laten proeven zonder de proevers te vertellen in welke volgorde ze de bieren kregen. Daarin ging ik zelfs zo ver dat de bieren verdeeld over twee groepjes proevers beoordeeld werden waarbij de volgorde per groepje verschillend was. Dit vereist wel de nodige administratie.


- het drogen van gist vind ik eenduidiger en nauwkeuriger dan de afgeleide hoeveelheid in milliliters. Ik droog tot geen gewichtsafname meer wordt geconstateerd. Het depot in alle flessen wordt gefiltreerd over koffiefilters die in één keer de oven ingaan. Ik heb ook maar één maatcilinder.

Opmerkelijk vind ik de opmerkingen over de hoeveelheid geproduceerde gist. (Juist) Ik was altijd van mening dat de geproduceerde gisthoeveelheid evenredig zal zijn met de hoeveelheid omgezette suikers, onafhankelijk van de initiële gistdosering. Niet alle forumleden denker er volgens mij zo over, gezien eerdere discussies: een kleine hoeveelheid entgist produceert naar verhouding meer gist was (onder sommigen) de opinie. Is dat ook niet de reden dat giststarters het beste getrapt kunnen worden gemaakt?

Ik zie deze proef als een grote giststarter met verschillende doseringen aan entgist.

Voor wat de vermeerdering aan gistcellen ben ik er nog niet aan uit. Ik heb bij mijn testjes gezien dat het enten van meer gist ook meer gist oplevert. Volgens de literatuur zou de opbrengst aan extra gist moeten afnemen met het geven van meer gist. Die afname was bij mijn testjes veel minder dan ik op basis van cijfertjes die ik de literatuur vond. Met andere woorden er werd meer gist aangemaakt dan verwacht.


Drogen en daarna massabepaling lijkt me ook beter dan volumebepaling. De compactheid van het sediment kan afhankelijk zijn van de condities van de gist. Om zeker te zijn dat het gistdepot droog is kun je drogen totdat de massa van papier + depot niet meer afneemt en door te drogen bij 125°C. Door eventuele restsuikers welke in concentratie toenemen tijdens het drogen, zul je bij 100 ºC niet al het water verwijderen.

Bij een gelijke samenstelling van het wort en tijd waarbij de gist kan bezinken zullen er denk ik geen verschillen zijn qua mate van compactheid of conditie van de gist. In ieder geval hanteert Wyeast ook de methode van het bezinken van het sediment. Het is heel eenvoudig uit te voeren waardoor de kans op fouten bij de bepaling van de gistoogst klein is. En de verschillen zijn ook mooi visueel vast te leggen.

Maar je moet natuurlijk wel meerdere maatglazen hebben...

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #21 Gepost op: 16-12-2013 14:26 u »
Opmerkelijk vind ik de opmerkingen over de hoeveelheid geproduceerde gist. (Juist) Ik was altijd van mening dat de geproduceerde gisthoeveelheid evenredig zal zijn met de hoeveelheid omgezette suikers, onafhankelijk van de initiële gistdosering.
Dat klopt ook, maar dat sluit niet uit dat er minder "generaties" of delingen zijn (vanuit 1 cel redenerend) met een hogere entdichtheid.
Citaat
Niet alle forumleden denker er volgens mij zo over, gezien eerdere discussies: een kleine hoeveelheid entgist produceert naar verhouding meer gist was (onder sommigen) de opinie.
De hoeveelheid gevormde biomassa zal naar mijn verwachting (binnen een bepaalde foutmarge uiteraard) vergelijkbaar zijn, wat naar rato van de om te zetten suikers is.
Daar kan niet anders uit volgen dan dat bij een kleinere enthoeveelheid relatief meer gistgroei is (tov die enthoeveelheid), dan bij een grotere entdichtheid. :)

Een rekenvoorbeeld:
Stel wort x bevat aan suikers voldoende voor het groeien van 1000 gist.
Wanneer je dan start met 10 gist, zou je eindigen met 1010.

Wanneer je start met 500 gist, zou je eindigen met 1500.

Daaruit volgt dat de gist in situatie 1 met een factor 101 is toegenomen. In situatie 2 is het met een factor 3 toegenomen.
Gist kan ook niet om de wet van behoud van energie heen... ;)

Offline Rikkert

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 35
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #22 Gepost op: 17-12-2013 00:12 u »
De doelen van deze proeven zijn:
- beoordelen of er verschillen zijn tussen wel/niet hydrateren en de hoeveelheid gist betreffende start en snelheid van vergisting, body, geur en smaak van het bier
- vaststellen van de gevormde hoeveelheid gist in relatie tot de omgezette suikers en afhankelijk van begindoseerhoeveelheid gist en wel/niet hydrateren.
Ben als brouwer slechts een  beginner, maar de academicus in mij vraagt zich af of naast de snelheid van het vergisten, de eigenschappen van het bier en de verhouding tussen de gevormde hoeveelheid gist en de omgezette suikers het misschien ook erg interessant is (zeker voor beginners) om te kijken wat de vergistingsgraad is van de verschillende hoeveelheden gist.  :D Natuurlijk zit dat impliciet al wel in je onderzoek maar hoop dat die resultaten ook op papier komen, omdat veel vragen op het forum gaan over de gewenste hoeveelheid gist die aan het wort toegevoegd dient te worden.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #23 Gepost op: 17-12-2013 22:55 u »
De opzet impliceert dat de eind SG gemeten wordt, startende van een vast begin SG is dan ook de vergistingsgraad bekend. :)


Ps. Vind je het misschien een idee om het "academicus" toe te lichten in je voorstel-topic? Ik ben benieuwd! :)

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 37.301
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Proef - Invloed wel/niet hydrateren en hoeveelheid korrelgist
« Reactie #24 Gepost op: 18-12-2013 23:13 u »
Ben als brouwer slechts een  beginner, maar de academicus in mij vraagt zich af of naast de snelheid van het vergisten, de eigenschappen van het bier en de verhouding tussen de gevormde hoeveelheid gist en de omgezette suikers het misschien ook erg interessant is (zeker voor beginners) om te kijken wat de vergistingsgraad is van de verschillende hoeveelheden gist.  :D Natuurlijk zit dat impliciet al wel in je onderzoek maar hoop dat die resultaten ook op papier komen, omdat veel vragen op het forum gaan over de gewenste hoeveelheid gist die aan het wort toegevoegd dient te worden.

Wat wel eens vergeten wordt is dat bierbrouwen ook een ambacht is. Het kan best zijn dat je de ene keer kiest voor veel en de andere keer voor minder gist. Is ook afhankelijk van het karakter dat je aan het bier wilt geven. Met de hoeveelheid gist kun je smaak van je bier beïnvloeden. Weinig gist geeft in de regel meer vergistingsproducten en meer gist een wat cleaner en minder vol bier.

Tags: experiment