Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Wort correctiefactor berekenen?  (gelezen 561 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Online Mark GA

  • Brouwvereniging Rotterdam
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.152
  • Land: nl
  • Maasgoud - powered by Green Anchors Crew
Wort correctiefactor berekenen?
« Gepost op: 04-12-2018 10:39 u »
Kan iemand mij uitleggen hoe je een wort correctiefactor berekent?
Via de snelkoppeling op dit forum kom ik uit op deze link: https://www.brewersfriend.com/refractometer-calculator/
En zie daar correctiefactor 1,0 staan.
Ik heb laatst een tooltje aangeschaft en daar zit standaard een correctiefactor van 1,03 staan (die je aan kunt passen).
Wat betekent dat nu eigenlijk en hoe bereken je de juiste correctiefactor?

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Online snowdog2006

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 240
  • Land: 00
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #1 Gepost op: 04-12-2018 10:59 u »
Sorry offtopic Mark, maar ik denk dat Hans H daar wel een mooi betoog over gaat houden :)

Online Mark GA

  • Brouwvereniging Rotterdam
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.152
  • Land: nl
  • Maasgoud - powered by Green Anchors Crew
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #2 Gepost op: 04-12-2018 11:24 u »
Daar ben ik ook een beetje bang voor hahaha
Kan ook zijn dat het totaal niet relevant is en je de default-instellingen kunt laten staan natuurlijk...
Het tooltje dat ik gebruik op de iPhone is Refracto trouwens.
https://itunes.apple.com/us/app/refracto/id954981822?mt=8

Online Mark GA

  • Brouwvereniging Rotterdam
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.152
  • Land: nl
  • Maasgoud - powered by Green Anchors Crew
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #3 Gepost op: 04-12-2018 20:35 u »
Iemand?

Online Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 31.646
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #4 Gepost op: 04-12-2018 23:06 u »
Iemand?

Ik laat de eer over aan Hans...

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.592
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #5 Gepost op: 04-12-2018 23:10 u »
maar ik denk dat Hans H daar wel een mooi betoog over gaat houden :)

Dat heeft ie al eens gedaan... Zoekfunctie wellicht... ;)

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.642
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #6 Gepost op: 04-12-2018 23:34 u »
Neem een goed geijkte densimeter, of een Easydens. Meet daarmee, en ook met je refractometer verschillende worten ...

Et voila, daarmee kan je je correctiefactor bepalen.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.441
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #7 Gepost op: 05-12-2018 00:02 u »
Als je het wilt nalezen dan staat het hier: http://www.wiki-hobbybrouwen.nl/software/boekwerk_rekenen_aan_bier/
en dan hoofdstuk 5.

Kort samengevat komt het erop neer dat je suikerpercentage (g suiker per 100 g oplossing) kunt aangeven in Plato of Brix. Als je afspreekt dat je Platograden meet met een hydrometer en brix graden met een refractometer dan komt daar beiden hetzelfde uit zolang je alleen suikeroplossingen meet. (sucrose) Zo zijn namelijk Brix en plato gedefinieerd.
De verhouding Brx/Plato is de genoemde brixcorretiefactor of wortcorrectiefactor en die is dus 1,00 voor sucrose oplossing.
Een hydrometer meet dichtheid (gram/ml) terwijl een refractometer breking van het licht meet. de schalingsfactoren om van dichtheid naar plato te komen en van brekingsindex naar Brix zijn dus gebaseerd op sucrose oplossing.

bv een 10% sucroseoplossing (10 gram suiker opgelost tot 100g oplossing) heeft een Plato waarde van 10 (dichtheid=1038,12 gram per liter) en brix waarde van 10 (brekingsindex=1.34768)

Maar als er naast sucrose ook nog andere stoffen opgelost zijn zoals eiwit of alcohol dan geldt daarvoor een ander verband tussen concentratie versus brekingsindex en concentratie versus dichtheid.
Voor wort is de verhouding Brix/plato daarom groter dan 1 omdat in wort ook nog opgelost eiwit zit en eiwit heeft dus zo'n ander verband. Dus hoe meer opgelost eiwit er in je wort zit hoe groter de correctiefactor. meestal zit je dan rond de 1.03.

Bijvoorbeeld een oplossing 9.67 gram suiker plus 5 g eiwit opgelost tot 100 g oplossing heeft een Plato waarde van 10,00 (dichtheid=1038,12 gram per liter) en brix waarde van 10.27 (brekingsindex=1.34810) en daardoor een brixcorrectiefactor van  1.0278
     

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.441
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #8 Gepost op: 05-12-2018 00:25 u »
Als je een hydrometer hebt met SG schaal  en een refractometer met Brix schaal dan kun je de Brix correctiefactor alsvolgt uitrekenen:

van SG naar Plato:
plato=260.886 x(SG-1000)/1000

Bijvoorbeeld wort met SG=1040 levert plato=260.886 x 40/1040=10.03 plato

Als je dit meet met een refractometer dan meet je bv 10.3 Brix
dan is je brixcorrectiefactor=10.3/10.03=1.03

Let wel dat beide instrumenten een nauwkeurigheid hebben van een paar procent dus om een brixcorrrectiefactor van 1.03 te kunnen onderscheiden van 1.00 heb je al een nauwkeurigheid nodig van beter dan 3%

Online Mark GA

  • Brouwvereniging Rotterdam
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.152
  • Land: nl
  • Maasgoud - powered by Green Anchors Crew
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #9 Gepost op: 05-12-2018 03:17 u »
Ik wil graag zeggen: “dankjewel, duidelijk” maar ja...
Evenzogoed: dankjewel!

Ik heb een refractometer met zowel Brix als SG.
De bedoeling is natuurlijk om tussentijds te meten met de refractometer in plaats van elke keer 80 ml af te tappen voor de hydrometer.
Misschien even een tijdje allebei doen en dan eindresultaat (eind SG) vergelijken met elkaar?

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.441
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #10 Gepost op: 05-12-2018 08:12 u »

Misschien even een tijdje allebei doen en dan eindresultaat (eind SG) vergelijken met elkaar?
Dat kun je doen, maar heb ik ook al diverse malen gedaan met als resultaat dat het gewoon klopt
https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,12014.msg577464.html#msg577464
Je kunt dus gewoon de  hydrometer in de kast leggen en verder gaan met de refractometer.
enige is dat je voor de juiste waardes je echte begin SG moet hebben, dus voordat er gisting was. Met een giststarter moet je dan de situatie bepalen als of je de giststarter erbij deed nog voordat die gistte. om dat te kunnen doen ga ik nog een keer mijn tooltje updaten.

Maar exacte waardes tijdens de gisting zijn ook niet nodig, immers het gaat meer om de vorm van de grafiek dan om de exacte waardes en die vorm is sowieso geen probleem

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.642
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #11 Gepost op: 05-12-2018 17:52 u »
Het grote voordeel van de hydrometer is dat je genoeg staal moet nemen om een volwaardige slok van het jongbier te kunnen proeven. Het proeven van je bier in alle fasen van het brouwproces is bijna voorwaarde voor het worden van een goede brouwer.

Minimaliseren van staalnames enkel ten behoeve van metingen met een refractometer is een welhaast calvinistische methode die deze vaardigheid in de weg staat. Los van de onbetrouwbare (ijking per individuele meter is noodzakelijk) en vooral indirecte (computer benodigd) en schijnbaar nauwkeuriger metingen die de refractometer geeft.

Durf te meten, durf een staal te proeven, durf te leren. Vertrouw op de zwaartekracht!

Online Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 31.646
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #12 Gepost op: 05-12-2018 21:44 u »
Het grote voordeel van de hydrometer is dat je genoeg staal moet nemen om een volwaardige slok van het jongbier te kunnen proeven. Het proeven van je bier in alle fasen van het brouwproces is bijna voorwaarde voor het worden van een goede brouwer.

Mee eens. Door veel te proeven leer je veel. Bier is veel meer dan cijfertjes. Bier is smaak! !!!

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.441
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Wort correctiefactor berekenen?
« Reactie #13 Gepost op: 05-12-2018 22:27 u »
Het grote voordeel van de hydrometer is dat je genoeg staal moet nemen om een volwaardige slok van het jongbier te kunnen proeven. Het proeven van je bier in alle fasen van het brouwproces is bijna voorwaarde voor het worden van een goede brouwer.

Minimaliseren van staalnames enkel ten behoeve van metingen met een refractometer is een welhaast calvinistische methode die deze vaardigheid in de weg staat. Los van de onbetrouwbare (ijking per individuele meter is noodzakelijk) en vooral indirecte (computer benodigd) en schijnbaar nauwkeuriger metingen die de refractometer geeft.

Durf te meten, durf een staal te proeven, durf te leren. Vertrouw op de zwaartekracht!

Voor de refractometermeting neem ik een injectiespuitje vol. Dat is genoeg om elke dag 1 of 2 x te proeven. Zo kun je prima het smaakverloop gedurende de hele gisting volgen van zoet aan het begin tot droog aan het einde.

Tags: