Nieuws:

Help mee aan het verbeteren van het forum via een donatie. Klik hier,

Hoofdmenu


Poging tot Utrechtse dubbele kuyt

Gestart door Ebje, 28-12-2012 11:40 u

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Ebje

Beste brouwers,

Ik wil graag een poging doen om een kuit bier te brouwen. Ik ben dus wat gaan zoeken en lezen. In diverse boeken kwam ik de tekst van een Utrechtse ordonnantie van 1447 tegen, dit is het jaar dat de bestuurders van de stad Utrecht besloten zelf voor de commercie een 'Dubbele Kuyt' te gaan brouwen.  Het brouwersgilde werd opgericht en de samenstelling van het te brouwen bier werd vastgesteld. Voor één brouwsel van 20 grofvaten werd 10 mud haver, 6 mud gerst en 4 mud tarwe gebruikt.
De inhouds- en gewichtsmaten verschilden van stad tot stad dus ik moest op zoek naar die van Utrecht in de 15e eeuw. Gelukkig zijn deze zaken allang uitgezocht. Ik vond dus een boek waarin deze maten voor o.a. Utrecht zijn vastgesteld.  Een grofvat bevatte omgerekend 136 liter en een mud graan 117,8 liter. Een mud is dus een inhoudsmaat en geen gewichtsmaat. Die moest dus omgerekend worden naar gewicht om de storting enigszins te kunnen bepalen.

Twintig grofvaten is 2.720 liter bier en twintig mud is 2.355 liter graan. In een artikel van Leen Alberts, die onderzoek doet naar de Amersfoortse brouwerijen tussen 1300-1600, vond ik een omrekentabel voor het graan van liters naar kilo's. Het gemiddeld graangewicht van ongemout haver is 43 kg per hectoliter. Van ongemout gerst is dat 56 kg en van ongemoute tarwe 73 kg. Het probleem is dat de ordonnantie van 1447 niet duidelijk is over gemout of ongemout graan. De gewichtsverhoudingen wijzigen bij gemout graan. Het moutgewicht per hectoliter is als volgt: haver 36 kg, gerst 47 kg en tarwe 61 kg. Omgerekend bij ongemout graan is de storting bij 10 mud haver 506,5 kg, bij 6 mud gerst 395,3 kg en bij 4 mud tarwe 342 kg. Totaal dus 1.245 kg graan op 2.720 liter = 45,7%. Bij gemout graan is de verhouding als volgt: 10 mud gemout haver 424,8 kg, 6 mud gemoute gerst 331,8 kg en 4 mud gemoute tarwe 287,4 kg. Totaal dus 1.044 kg op 2.720 liter = 38%. De onderlinge verhouding tussen de granen blijft gelijk bij gemout en ongemout graan, resp. 40,6 % haver, 31,7% gerst en 27,6% tarwe.

Helaas is niet te achterhalen welke hop gebruikt werd en hoeveel, noch is er iets bekend over maisch- en kooktijden of gistsoorten. Al met al moet  ik daar dus de gaten zelf invullen. Graag nodig ik jullie uit mee te denken over een goede hop en gistkeuze. Ik zou ook best willen weten of ik geen denkfout bij de reconstructie heb gemaakt en dus ook of de berekeningen kloppen.  Welke storting zou het waarschijnlijkst zijn die van gemout of ongemout graan.

Jacques

Beste Ebje,

Ik zou proberen een exemplaar van het boekje "De Middeleeuwse Brouwerij en de Gruit" van Dr. G. Doorman, oud-ondervoorzitter van de Octrooiraad te pakken te krijgen. Het boekje uit 1955 is uitgegeven door Martinus Nijhoff te 's-Gravenhage.

Ik heb horen fluisteren dat iemand van het forum het ingescand heeft.

Kijk ook bij de tag geschiedenis bier/brouwerijen.

Ebje

Beste Jacques,

Dank je voor de verwijzing. Misschien lukt het de, voor het nageslacht bewaarde, digitale versie van Doorman in te zien. :)

jelle

Ik verwacht dat er geen hop gebruikt wordt maar een gruitmengsel,
misschien met mop maar vast ook andere kruiden

BierHenk

Het koyt - kuitbier werd oorspronkelijk zonder welke toevoeging (hop of kruiden) gebrouwen.
(De middeleeuwse brouwerij en de gruit, blz. 69.)

Ebje

@Jelle en BierHenk

Bedankt voor jullie reacties. Ik denk (met de nadruk op denk, ik weet niks) dat kuitbier met hop gebrouwen werd. Het is een Hollandse imitatie van een Noord-Duits exportbier uit de 15e eeuw. Eigenlijk net als het hoppenbier dat in de 14e eeuw naar Holland kwam. Ook de Hollandse kuit was een exportbier. Het verhaal dat we overal lezen is dat de bloeiende export van Hollands bier mogelijk werd door de introductie van hop, vanwege de conserverende en anti-bacteriële werking. Het moet van tweeën één zijn , lijkt me. Of er is een bloeiende export van bier mogelijk zonder hop of niet. Indien niet dan zit er hop in kuitbier. Dit was ook het verhaal bij de gruit. Het is verdrongen door de komst van de hop en daardoor werd een brouwnering mogelijk die op de export was gericht.

Aart

Citaat van: Jacques op 28-12-2012  12:09 uIk heb horen fluisteren dat iemand van het forum het ingescand heeft.
Oh wie dan??? Ben heel benieuwd naar dit boekje!

Vergelijkbare Topics (7)

28167

Gestart door the_ur


Reacties: 5
Gelezen: 2955

25931

Reacties: 16
Gelezen: 4843

13891

Reacties: 73
Gelezen: 23600

44039

Reacties: 30
Gelezen: 2920

41775

Reacties: 18
Gelezen: 3050

4546

Reacties: 5
Gelezen: 3317

40274

Reacties: 7
Gelezen: 1546


Zoeken met Google op deze site.
Brouwspullen zijn ook te koop via Bol.com.
Als je iets bestelt bij Bol.com (ook andere zaken dan brouwspullen) via deze link steun je het forum.


Het boek van de beheerder van deze site.