Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van Bol.com

Auteur Topic: Eenstaps- versus meerstapsmaischen  (gelezen 37981 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Eenstaps- versus meerstapsmaischen
« Gepost op: 14-01-2004 14:40 u »
Brouwers,

In Engeland en de VS is het gebruikelijk om een eenstapsmaisch te gebruiken. Hierbij wordt het beslag 90 minuten op 1 temperatuur gehouden. Het idee is, dat hoe hoger je de temperatuur aanhoudt, hoe meer dextrinen en hoe minder vergistbare suikers er in het wort zitten. Zo kun je gemakkelijk de zoetheid en body van je bier beïnvloeden. De 1staps is ontstaan doordat de Engelse en Amerikaanse mouten beter opgelost waren dan de Europese en meerdere stappen zoals de eiwitrust bij 50 graden overbodig was.

In Europa werden meerdere stappen aangehouden, vanwege de slechtere kwaliteit mout. Nu is dit niet meer nodig, maar houden we nog wel twee stappen aan: 1 tussen 60 en 63 graden en 1 tussen 70 en 73 graden.

Uit de artikelen van Jacques blijkt, dat je beter laag in deze ranges kan gaan zitten dan hoog, omdat de enzymen minder snel degenereren. Toch blijkt dit niet uit het gebruik van de 1staps maisch. Volgens de gegevens die Jacques presenteert zou je bij een temperatuur van 65 graden snel degeneratie van beta-amylase moeten krijgen en dus een zoet bier. Zelf heb ik de 1staps 2 keer toegepast (een op 65 graden (Rooie Rakker) en een op 67 graden (Orval)). Beide bieren hadden een uitstekende vergistingsgraad van 80%, waarbij het bier bij 67 graden iets meer body had, geheel volgens de theorie. Maar beide bieren waren zeker niet zoet.

Mijn vraag is dus: kunnen we als europese amateurbrouwers dan ook niet gewoon de tweestaps helemaal overboord zetten? Ik zie, gezien de ervaringen van de Engelsen en Amerikanen, het vergelijkbaar zijn van de moutkwaliteiten en mijn eigen ervaringen in deze, eigenlijk geen reden om nog twee stappen aan te houden. Ik heb het idee dat met de 1staps het eenvoudiger is om de verhouding vergistbare suikers/dextrinen te regelen door simpelweg de maischtemperatuur te verhogen of te verlagen. Auteurs als Wheeler en Protz gaan, ook voor europese bieren, eveneens uit van de 1staps, dus met deze methode lijkt het uitstekend mogelijk te zijn om europese bieren te brouwen.

Kan iemand mij overtuigen van het tegendeel? Heeft iemand bijvoorbeeld smaakverschillen gemerkt die uitsluitend kunnen worden geweten aan het maischschema?

Groeten,

A3

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #1 Gepost op: 14-01-2004 15:12 u »
Adrie,

Ik ben het eigenlijk wel helemaal met je eens. Dat je bij de eenstaps manier van maischen bij een hogere temperatuur een betere body zou krijgen, dat wist ik niet. Ik weet ook niet zo zeker of de Orval wel een goed voorbeeld is, daar spreekt de gist natuurlijk ook nog een hartig woordje mee. Ik ben HEEL benieuwd naar Jacques' reactie. Mijn volgende bier wordt een blondje met Danstar gist, misschien ga ik het daar wel mee proberen. Tenslotte maakt dit het brouwen alleen maar makkelijker, en gemak dient de mens.

gr
MO

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #2 Gepost op: 14-01-2004 15:29 u »
Ha Martin,

Je hebt gelijk als je zegt dat de gist ook een rol speelt. Sommige gisten hebben een lage vergistingsgraad bij dezelfde wort en andere een hogere. In het artikel van Jacques zegt hij dat uit zijn onderzoek blijkt dat amateurbrouwers over het algemeen een lagere vergistingsgraad halen dan professionele brouwers, maar ik denk persoonlijk dat dit meer te maken heeft met de gebruikte gist (veelal korrelgist) dan met de gebruikte maischschema's.

Groeten,

A3

Offline Patrik_Claes

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 67
  • En plots wordt biochemie interessant!
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #3 Gepost op: 14-01-2004 15:37 u »
Dag A3,

Ik heb een jaar of 2 terug volgend 'gewaagd' experiment gedaan met mijn studenten biochemie: ik liet een beproefd abdijbier recept van mij brouwen met 2 maischschema's: de ene groep 30' 62 graden 30' 70 graden. De ander 5-10' bij 62 graden en dan 45 minuten bij 70 graden. Wel, beide bieren waren eigenlijk heel gelijk in smaak. en vreemd genoeg was de vergistingsgraad voor beide rond de 75%. Het '70 graden' bier had misschien een beetje meer body (kan 'wetenschappelijke bias' zijn, maar echt zoeter was het toch niet...ik stond versteld!

Groet,

Patrik

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #4 Gepost op: 14-01-2004 15:51 u »
Ha Patrik,

Kijk, dat is nog eens nuttige wetenschap. Ik sta niet minder versteld dan jij en heb ook geen hypothese hoe dit verklaard kan worden... Benieuwd wat Jacques erover te vertellen heeft...

Groeten,

A3

Offline Pallieter

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 128
  • Land: be
  • BROUWEN EEN PRACHTIGE HOBBY
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #5 Gepost op: 14-01-2004 19:03 u »
Hallo A3

Zou het geen goed idee zijn om de mouter zelf deze vraag te stellen http://www.specialtymalts.com/dingemans/.

                                     Groeten,
                                       Jan

Offline TVERSCH

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 544
  • Land: nl
  • Bitter in de mond maakt het hart gezond
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #6 Gepost op: 14-01-2004 21:03 u »
Hoi A3,

Ik sluit me aan bij Mo, en ben het helemaal met je eens. Maar omdat ik al 20 jaar brouw, en in alle boeken steeds  het meer-stappen systeem wordt aanbevolen voor Europese bieren heb ik dit uit gewoonte aangehouden.
Het verbeteren van mijn brouwsels had misschien meer te maken van het gebruik van vloeibare gisten en betere mout, dan met de maischmethode.
Ik zal binnenkort eens een brouwsel van okt.2003 herhalen, maar dan met een 1 temp. maisch.!
Omdat ik meestal per seizoen niet 2x hetzelfde bieren brouw is het altijd moeilijk vergelijken geweest, maar ik ga het eens proberen.
:degroeten: Theo

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #7 Gepost op: 14-01-2004 23:27 u »
Hoi Adrie (en de rest),

Een mooi onderwerp!

De inzichten met betrekking tot het maischen zijn continu aan evaluatie onderhevig!

De huidige moutkwaliteit die ons ter beschikking staat doet volgens mij niet meer onder voor de Engelse moutsoorten. Zelf heb ik een tijdje terug ook geëxperimenteerd met ééntemperatuurschema's met goede resultaten.
Het 60-70 schema is vooral ingegeven vanuit de wens zo veel mogelijk grip te hebben op het eindresultaat. Lang bij 60 graden geeft een droger bier dan kort bij deze temperatuur. Doordat de meeste hobbybrouwers niet erg nauwkeurige termometers hebben is dat wel zo veilig. Door te werken van één temperatuur loop je iets meer risico.

Verder wilde ik niet het gehele stap voor stap verhogen van de temperatuur over boord zetten. Komende van schema's van 37, 45, 52, 63 73, 78 graden is het 60-70 schema een hele versimpeling. Het aanhouden van één temperatuur is een verdere versimpeling waarvoor nu de tijd rijp is. Of dit 'schema' voor alle bieren geschikt is zal moeten blijken. Zoals je aangaf krijg je meer body. Bij hele zware volmout bieren (dus zonder toevoeging van suiker) misschien wel te veel body! Dan kan het 'oude' 60-70 schema toch nog heel nuttig zijn! We mogen niet vergeten dat de Engelse bieren een veel lager stamwortgehalten hebben dan de populaire Belgische bieren.

Verder denk ik dat inderdaad de vergisting een grote rol speelt. Gezien de hoge vergistinggraden is het is duidelijk dat we beter met onze gist omgaan dan een paar jaar geleden. Zoals zo vaak gaat het bij het brouwen van bier om een combinatie van factoren.

 :degroeten: Jacques

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #8 Gepost op: 14-01-2004 23:39 u »
Oh ja, de eigenlijke vraag van Adrie!

Door het lang aanhouden van 63 graden degenereer het enzym alfa-amylase al voordat het echt kan gaan werken bij een hogere temperatuur. Door nu 60 graden aan te houden in plaats van 63 is deze degeneratie veel minder en kan het enzym beter zijn werk doen.

Door meteen op 67, 68 of zelfs 69 graden C te gaan inmaischen heb je natuurlijk helemaal geen degeneratie bij lagere temperaturen en kan het enzym meteen voluit zijn werk doen. Echter je hebt ook de werking van beta-amylase nodig om een ver uitvergist bier te krijgen. Indien beta-amylase helemaal niet zijn werk kan doen krijg je ook een zoet bier. Een dergelijke situatie krijg je als je boven de 70 graden C inmaischt. Vandaar dat verschillende oplossingen mogelijk zijn.

:degroeten: Jacques

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #9 Gepost op: 15-01-2004 08:48 u »
Ha Jacques en de anderen,

Bedankt voor je heldere antwoord. Grappig dat al meerdere brouwers tot dezelfde conclusie zijn gekomen, eventueel na eigen ervaringen.

Jacques, jij schrijft dat de eenstaps wellicht beter geschikt is voor lichte, Engelse bieren, maar Wheeler en Protz gebruiken deze ook voor zwaardere Belgische en Duitse bieren (begin SG 1070 of hoger). Sterker nog, soms bevelen zij een schema aan van 15 minuten op 50 graden en dan een uur op 66 of 67 graden. Hieruit concludeer ik twee dingen:
1. Ook voor zwaardere bieren kun je 1 versuikeringstemperatuur aanhouden;
2. De degeneratie van de enzymen gaat bij 50 graden toch niet zo snel dat zij hun werk bij 66 of 67 graden niet meer kunnen doen.

Jacques, wat je zegt over onnauwkeurige thermometers lijkt me inderdaad een goed punt. Bij de eenstaps is het inderdaad van groter belang de gewenste temperatuur nauwkeurig te bereiken en aan te houden. Ik zou daar nog aan toe willen voegen dat het dan van extra groot belang is om het wort goed te mengen als je je maisch direct met gas stookt. Grote temperatuurverschillen in het wort kunnen natuurlijk ook ongewenste effecten hebben.

Laten we met z'n allen komende tijd eens flink experimenteren met de 1staps en kijken waar we uitkomen.

Groeten,

A3

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #10 Gepost op: 15-01-2004 23:08 u »
Hoi Adrie,

Rond het bierbrouwen heerst veel traditie, dat geldt voor de continentale brouwers maar ook bij de Engelse brouwers. De Engelse hobbybrouwers zijn allemaal grootgebracht met de gewoonte dat je maar één temperatuur hoeft aan te houden voor het maischen dat ze dat maar moeilijk los kunnen laten. Een klein beetje op dezelfde manier waarop ik het werken met meerdere temperaturen niet geheel los kan laten. Het 60-70 schema houdt een klein beetje het midden.
Overigens ken ik maar heel weinig continentale professionele brouwerijen waar met slechts één temperatuur gewerkt wordt. Eigenlijk is Orval de enige die ik kan benoemen. De vele, vele andere brouwerijen die ik in Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië en Frankrijk bezocht heb werkten volgens mij allemaal met meerdere temperaturen!
Gelet hierop zou ik zeker niet elk bier volgens de eenstapmaischmethode brouwen.  :neenee:

 :degroeten: Jacques

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #11 Gepost op: 29-01-2004 12:27 u »
Brouwers,

Hier staat nog een interessant artikel over een experiment met verschillende maischtijden en het effect op de vergistbaarheid van het wort.

Groeten,

A3

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #12 Gepost op: 31-01-2004 21:22 u »
Hoi Adrie,

Het artikel laat mooi zien dat George Fix en ik over dezelfde (Duitse) bronnen beschikking hadden en dat we ongeveer dezelfde conclusie hebben getrokken na het uitvoeren van wat experimenten.
In afwijking tot George Fix start het maischschema dat ik propagendeer niet bij 40 graden C. Dit in verband met het feit dat een studie gelezen had waruit bleek dat je veel minder last hebt van oxydatiesmaakjes als je meteen bij 60 graden start. Verder stelde ik proefondervindelijk vast dat je veel volmondiger bieren krijgt door bij deze temperatuur te starten.

:degroeten: Jacques

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.720
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #13 Gepost op: 31-01-2004 21:44 u »

Citaat

Verder stelde ik proefondervindelijk vast dat je veel volmondiger bieren krijgt door bij deze temperatuur te starten.

Yep! Mee eens en precies de reden waarom ik af en toe de eiwitrust weer uit de kast haal (behalve voor Duitse mout dan, dat is al reden genoeg).

Herman

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #14 Gepost op: 01-02-2004 17:34 u »
Hoi Herman,

Jouw reactie is weer een bewijs dat je nooit in termen van altijd en nooit moet spreken als het om het brouwen van bier gaat. Wees kritisch over hetgeen je leest. Bedenk wat je wilt bereiken, haal je ervaringen op uit je geheugen en doe wat je goeddunkt. Evalueer later.
Wat goed is voor een bepaald biertype is soms niet goed voor een ander biertype. Het leuke van hobbybrouwen is dat je nooit bent uitgeleerd. Deze laatste nooit is een uitzondering op de regel zeg nooit nooit!  ;D

:degroeten: Jacques

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #15 Gepost op: 06-03-2004 12:04 u »
Maandag ga ik voor de derde keer de Muifel brouwen. Dit is een tripel met een wat lagere hopstorting en 6% TARWEMOUT met de opgekweekte DUvel gist. Ik wil eigenlijk zoveel mogelijk overstappen op een eenstapsmaisschema. Dit zal de eerste keer worden dat ik dat toe ga passen. De vorige twee versies hadden het bekende maischschema

45 min 60 gr en 30 min 70 grC

Ik eindigde op SG 1008 (fijn gistje die afvulgist van Duvel).

Wat zal ik doen: 90 min op 66 grC voor een mooi droog bier. En krijg ik problemen met de tarwemout?

En nog iets anders: het lijkt mij een aardig idee om tijdens alle kloon recepten (voor het boek) in ieder geval een deelnemer een eenstapsmaisch te laten testen

gr
MO

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #16 Gepost op: 06-03-2004 12:37 u »
Afgelopen zondag een dubbel gebrouwen, volgens een eigen recept. Ik heb bewust het maischschema uit Wheeler & Protz voor de Westmalle Dubbel gebruikt, dat wil zeggen inmaischen op 55o direct door naar 66o en daar blijven tot zetmeel-neutraal.

Mijn ervaring: rendement zelfs iets hoger dan normaal. Begin SG 1065, na drie dagen vergisten met Westmalle gist SG op 1010. Dat is een vergistingsgraad van bijna 85%.

Over smaak valt natuurlijk nog weinig te zeggen, al leek het wel goed te worden.

Groeten,

Henk  :proost2:

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #17 Gepost op: 06-03-2004 13:09 u »
Henk,

Hoe lang duurde het voordat je zetmeel negatief was, dus hoe lang verbleef je bij 66 ºC?

Welke mout gebruik jij, Bavaria, Dingemans, Duits? Ken je het stikstof gehalte in je mout (ik niet hoor!)?. Volgens Wheeler & Protz is het stikstof gehalte (lees eiwitgehalte) in Europese, continentale mout veel hoger dan in Engelse en Amerikaanse. Volgens hen is dit de reden dat in Europa geen eenstapsmaisch wordt toegepast omdat de 50 ºC rust nodig is om eiwitten (gedeeltelijk) af te breken.
Ik heb namelijk vaker het verhaal gelezen/gehoord dat de moutprocessen in Am/Eng anders zouden zijn dan in Europa. Lijkt me ook logischer, want het klimaat is ongeveer zo'n beetje hetzelfde gebleven, dus het lijkt me niet dat het stikstof gehalte van Europese mout de laatste 10-20 jaar is veranderd.

gr
MO


Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #18 Gepost op: 06-03-2004 16:57 u »
Volgens mij was dit al na ongeveer een uur het geval. Ik heb na een uur chocomout toegevoegd en ongeveer een kwartier erna afgemaischt op 78o.

Mijn mout komt van van der Kooy en volgens mij is het van Dingemans. Ik pas eigenlijk nooit een eiwitrust toe, maar begin wel vaak bij 55o en ga dan direct door naar 60o.

Groeten,

Henk  :proost2:

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #19 Gepost op: 28-03-2004 22:39 u »
Vandaag weer lustig verder geexperimenteerd volgens mijn nieuwe adagium ("waarom moeilijk maischen als het makkelijk kan, een temperatuur is zat!").

Op een middag mijn sterke blonde gebotteld, die voorheen (identiek recept!) met 45 min 60 grC en 30 min 70 grC op 1008 terecht kwam, en nu, met 90 min op 66 grC op 1009. Het jongbier was al behoorlijk helder. Over een week of wat kan ik gaan proeven, helaas is de oude versie met de meerstapsmaisch al op, dus moet ik maar hopen op mijn geheugen.

Tevens met de gistkoek uit het lagervat een nieuw blondje gebrouwen, heel veel hop (op 23 L 50 g Cascade 4% en 25 g Hallertau Perle 8% als bitterhoppen en nog een vleugje van 20 g Cascade 4% als aromahopgift) en hopelijk een licht zoetje, want nu 90 min op 68 grC. Het is wel wat lastig om precies op een temperatuur te blijven. Ik moet ongeveer 5 keer bijverwarmen en kom uit op een nauwkeurigheid van 1.5 grC (dus temperatuur tussen 66.5 en 69.5). Die gistkoek was nog zeer actief, na 4 uur had ik al activiteit in mijn gistvat. Dat is een record voor mij!

Wat zal hier allemaal uitkomen. Nog voor het EK zal ik het weten...

gr
MO

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #20 Gepost op: 25-04-2004 12:05 u »
In een reactie op Bas zijn redelijk terechte opmerking in een ander onderwerp (http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?board=3;action=display;threadid=1224;start=15#lastPost):
ik verkondig niet de waarheid want die ken ik niet. Het spijt me als ik de laatste tijd het eenstapsmaischen teveel heb opgedrongen. Ik was me hier niet zozeer van bewust. Ik meende dat ik alleen regelmatig het advies gaf ook eens eenstaps te proberen als er werd gediscussieerd over maischschema's (in andere onderwerpen). Ik weet dit nog niet zeker - over ca een half jaar heb ik hier meer zicht op - maar ik heb het gevoel dat je met eenstapsmaischen precies dezelfde uitstekende resultaten kunt bereiken als met het befaamde 60/70 schema. En ik vind het dan prettiger om onder deze voorwaarden bij 1 temperatuur te maischen. En of het nou echt moderner is, ik denk het niet, want de Engelsen doen al heel lang niet anders.

Mijn resultaten tot op heden concreet:
- In de Orval kloon werd een prachtig bier verkregen met eenstapsmaisch
- Tot op heden vijf maal zelf en mijn brouwmaat tweemaal gebrouwen met eenstapsmaisch. Eind SG's stuurbaar: wat lagere temp (ca 66 grC) geeft zeer veer doorvergiste bieren (eind SG ca 1010) en wat hogere temp (68-69 grC) geeft wat zoetere bieren
- Gekke dingen: met Danstar Nottingham uitvergisting tot 1006 na 90 min 68 grC maischen. Met Chimay uitvergisting tot 1010 met 90 min 68 grC maischen. We hadden een wat hoger eind SG verwacht
- De Muifel (zie wat eerder in deze thread en een ander onderwerp op de site) had hetzelfde eind SG als normaal (vroeger 45 min 60 grC, 30 min 70 grC; nu 90 min 66 grC), nl 1009. De smaak is uitstekend en sterk vergelijkbaar met eerdere versies, maar hij is nog niet helemaal klaar met rijpen

Ik zal de eenstapsmaisch wat minder heftig promoten, maar mijn resultaten tot op heden zijn zeer bevredigend.

gr
MO

Offline Jeroen - Soest

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 175
  • Bier brouwen is leuk, bier drinken nog leuker!
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #21 Gepost op: 25-04-2004 12:16 u »
Ik heb mijn Chimay Wit ook met een eenstapsmaisch schema gedaan. Het is niet echt makkelijk om de temperatuur constant te houden met een geïsoleerde ketel, ik heb gedurende de maischtijd 2 x moeten bijwarmen. Het bier staat nu te lageren, ik hou jullie op de hoogte.

Groeten,
Jeroen  ;)

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #22 Gepost op: 25-04-2004 12:23 u »
Ik verwarm 6-8 keer bij op een heel laag pitje.
gr
MO

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #23 Gepost op: 25-04-2004 15:38 u »
Hoi MO, Wim en anderen eenstapsmaischers,

Ik wou vooral geen welles-nietes discussie beginnen. Zelf vind ik het heel goed dat er naar eenstapsmaisch gekeken wordt (alhoewel ikzelf even de kat uit de boom kijk). Waar ik alleen wat moeite mee had was een opmerkingen zoals "Doe Mo een lol en jezelf, ga gewoon lekker voor de eenstapsmaisch." die in dit geval gedaan werd als reactie op, in mijn ogen, prima werkend maischschema. Laten we oppassen beginnende (?) brouwers die met (eigen) recepten komen en van ons feedback daarop willen krijgen direct belerend toe te spreken. Beter is het om eenstapsmaisch aan te prijzen met daarbij goed onderbouwde argumenten, zodat de vragensteller zelf de plussen en minnen ervan kan afwegen.

MO, ik vind het trouwens goed om eenstapsmaisch gewoon aan te blijven prijzen en zou het jammer vinden als je dat minder zou doen. Ik ben wel benieuwd naar andere argumenten als de eind dichtheid, zoals hoe volmondig de bieren smaken, de stabiliteit van de schuimkraag, en wat de helderheid (troebelheid) is ten opzichte van meerstapsmaisch bieren. Ik denk dat maischen namelijk niet alleen voor de suikervorming bedoeld is, maar ook voor de balansering van de nodige eiwitten die aan de body en schuimkraag bijdragen.

Grt, Bas H.

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.720
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #24 Gepost op: 25-04-2004 20:08 u »
Hoi Bas,

Goede en nuttige kanttekeningen! Ik heb zelf wel vaker het eenstapsschema gebruikt, maar zal het altijd met mate gebruiken. Om es wat te noemen bijv. niet voor een pils. Daarnaast heb je met een eenstapsmaisch inderdaad wat minder bijsturingsmogelijkheden dan met een meer temperatuur maischschema. Om eens een voorbeeld te noemen: de viscositeit van het wort, bijsturing hiervan is bij eenstapsmaischen niet (of in elk geval nauwelijks) mogelijk.

Enthousiasme is zeker op zijn plaats, maar laten we inderdaad niet iets direct als best practice aanwijzen.

Herman

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #25 Gepost op: 05-05-2004 12:56 u »
Brouwers,

Vorige week hadden MO, Frans (brouwmeester van de Maaslandbrouwerij) en ondergetekende een interessante discussie over dit onderwerp. Frans vertelde dat bij het maischen meer dan 100 enzymen actief zijn. Elke brouwer stuurt meestal op drie enzymen (voor de eiwitafbraak en de zetmeelafbraak). Het reduceren van het maischschema tot 1 stap betekent dat de meeste van die enzymen hun werk niet (goed) kunnen doen en volgens Frans merk je dat in het eindresultaat. Meer stappen zou een voller bier met meer smaakdimensies opleveren. Ik kan me daar wel iets bij voorstellen: hoe meer enzymen er actief zijn, hoe meer stoffen er in oplossing gaan. Deze stoffen kunnen onderling wellicht ook reageren en zo ontstaan meer smaakcomponenten. Toch kan met een eenstapsmaisch een uitstekend bier worden gebrouwen.

Ik heb gister de hoofdstukken over mout in Wheeler & Protz nog eens nagelezen en zij zijn heel stellig over het eiwitgehalte in Europese mouten. Het boek stamt uit 1997 geloof ik, dus deze informatie zal nog niet (erg) verouderd zijn. Toch lees ik regelmatig dat de Europese mouten veel beter zijn geworden. Ligt dit dan aan de gerst of aan het moutproces? Ik kan me voorstellen dat het moutproces is aangepast en dat daarbij de eiwitten nu beter zijn afgebroken dan voorheen. Zo ja, wanneer is die aangepaste mouting dan ingezet?

W&P melden dat het achterwege laten van de eiwitrust bij Europese mouten leidt tot troebel bier (permanent of koudetroebeling) en dat dit bij het ouder worden van het bier erger wordt. Echter, bij mijn bieren zonder eiwitrust heb ik hier eigenlijk nooit iets van gemerkt. Wel regelmatig een koudetroebeling, maar die verdwijnt altijd na verloop van tijd. Zitten W&P ernaast, is de kwaliteit van de gerst beter geworden of is het moutproces beter geworden?

Groeten,

A3

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #26 Gepost op: 05-05-2004 21:25 u »
Brouwers,

Ik heb nog even de eiwitgehalten van de mouten van Weyermann en Dingemans opgezocht en die vergeleken met de waarden die Wheeler & Protz noemen. De mouten van Weyermann en Dingemans hebben een zodanig hoog eiwitgehalte dat volgens de auteurs een eiwitrust noodzakelijk is. We weten nu dus dat de gerst in ieder geval niet is veranderd sinds het boek van W&P verscheen. Wat nog wel veranderd zou kunnen zijn is de mate van omzetting van grote eiwitten in kleinere of zelfs in aminozuren, zodat een eiwitrust toch niet noodzakelijk is. Weet iemand hier iets meer van?

Groeten,

A3

Offline Jeroen - Soest

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 175
  • Bier brouwen is leuk, bier drinken nog leuker!
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #27 Gepost op: 07-05-2004 17:13 u »
Mijn Witte Chimay die ik met een éénstapsmaisch gebrouwen heb staat nu te lageren en is al zeer helder aan het worden. Overigens valt de vergistingsgraad tegen, meer hierover onder het desbetreffende onderwerp.

Groeten,
Jeroen  ;)

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #28 Gepost op: 17-05-2004 17:10 u »
HIER in Brew Your Own magazine, staat een interessant verhaal over de eiwitrust. De auteur beweert dat de eiwitafbraak bij 50 graden nihil is omdat eiwitafbrekende enzymen het moutproces slecht tot niet overleven. De 50-graden stap kan echter wel heel belangrijk zijn om de viscositeit van je wort te verlagen (beta-glucanase activiteit).

Groeten,

A3

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #29 Gepost op: 18-05-2004 01:13 u »
In de thread "Pittig Blondje" las ik de volgende opmerking van MO:

Citaat
Misschien is de schuimhoudbaarheid ietsje minder.
hetgeen had te maken met de eenstapsmaisch.

Ik heb de eenstapsmaisch gebruikt bij mijn dubbel en inderdaad merk ik dat de schuimhoudbaarheid bij dit bier duidelijk minder is dan bij mijn andere bieren.

Het is een volmout bier, waarbij gebruik gemaakt is van verschillende soorten mout (special B, chocolademout). Het is geen uitgesproken zoet bier, het aantal onvergistbare suikers is beperkt, dit bier is gebotteld bij SG 1005. De gist was van Westmalle, waarmee ik diverse bieren heb gebrouwen met een prima schuimhoudbaarheid.

Het is natuurlijk de vraag of een eenstapsmaisch een slechtere schuimkwaliteit oplevert, maar het feit dat Martin hierover een opmerking maakt en het mij bij dit bier in het bijzonder opvalt, is op z'n minst vermeldenswaardig.

Groeten,

Henk :proost2:

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #30 Gepost op: 18-05-2004 08:42 u »
Inderdaad Henk. Ik durf het nog niet helemaal hard te maken, daar moet ik nog wat meer voor experimenteren. Het schuim van het pittige blondje was op zich OK, maar niet zo uitbundig, vol en dik als ik eigenlijk gewend ben. Een ander bier van mij, de Muifel, een tripel-achtige met 5% tarwemout heb ik tweemaal met 60/70 gebrouwen en nu eenmaal eenstaps en de laatste versie heeft ook wat minder schuim, niet heel slecht en heel weinig, maar beduidend minder dan met het 60/70 schema. Daarentegen schuimt mijn witbier het glas uit, dat mag ook wel met 40% ruwe tarwe, maar dit bier was ook gebrouwen met eenstaps. De vlieger gaat dus niet altijd op! Maar ik heb dus wel duidelijke aanwijzingen.
gr
MO

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #31 Gepost op: 25-05-2004 22:16 u »
Mijn meest recente donkere bier (met Chimay gist, 90 min op ca 69 grC) heeft een duidelijke matige schuimkraag. Er is ook wat weinig suiker gebruikt, en het bier is nog maar 3 weken op de fles, maar ik vind dit toch (en niet bepaald de eerste) aanwijzing dat de schuimkraag minder is bij eenstapsmaischen in vergelijking met het 60/70 schema. Ik denk dat ik terugga naar het 60/70 schema (niet lachen!)
gr
MO

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.720
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #32 Gepost op: 25-05-2004 23:00 u »
Tsja. (WoeHa HA Ha ...).  Evenals je plotselinge streven alles met eenstapsmaischen te doen, vind ik ook deze conclusie wat kort door de bocht. Maar op zich niks mis mee ;)

Ik heb in het verleden heb ik in ieder geval prima eenstapsmaisch bier gebrouwen zonder vervelende schuimeffecten. Mocht er toch een relatie zijn, ik ben er wel benieuwd naar!

Herman

Offline Henk oet Paiz

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 564
  • Land: nl
  • Brouwerij Maallust - "Met toewijding gebrouwen"
    • Fanclub van het bier van Henk
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #33 Gepost op: 25-05-2004 23:07 u »
Het bier dat ik had gebrouwen met een eenstapsmaisch is op het ONK met 71 beoordeeld. Voor de schuimkraag en houdbaarheid het volle aantal punten. Ik kwam er onlangs achter dat de kwaliteit van de schuimkraag aanzienlijk verbetert als dit bier in de koelkast wordt bewaard. Dus Martin, inderdaad niet te snel conclusies trekken. ;D

Groeten,

Henk :proost2:

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #34 Gepost op: 26-05-2004 08:02 u »
Ik ben het met Herman eens - je laat je wel erg makkelijk leiden door de resultaten van 1 brouwsel naar het trekken van vergaande conclusies. Ik heb ook prima schuimkragen met 1 staps maischen bereikt. Om te beginnen zou je kunnen proberen om een iets lagere temp te gebruiken dan 69 graden.

:degroeten: JW

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #35 Gepost op: 26-05-2004 08:56 u »
Ha Martin,

Ik sluit me aan bij de vorige schrijvers. Ik denk niet dat de eenstapsmaisch (alleen) verantwoordelijk is voor een matige schuimkraag. Alle bieren die ik met een eenstaps heb gebrouwen hadden een uitstekende schuimkraag (Orval, Rode Rakker, Stout, zelfs een keer een Weizen).

Groeten,

A3

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #36 Gepost op: 26-05-2004 09:28 u »
Ik heb nu drie bieren met een mindere schuimkraag (Stormbier, Muifel (tripel) en de donkere jongen waar ik nu over spreek, die 69 grC was bewust want ik wilde een wat hoger eind SG, 1020 met de Chimay gist is geen sinecure) en drie bieren met een goede schuimkraag  (witbier, tarwetripel en Morval).
Het lijkt dus wel afhankelijk te zijn van de gist. Zoals altijd hangt de ene parameter samen met de andere. Bierbrouwen is niet heel eenvoudig.
Maar bij twijfel zal ik altijd 60/70 gebruiken en niet meer eenstaps.
gr
MO

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #37 Gepost op: 26-05-2004 14:29 u »
Ha Martin,

het is inderdaad afhankelijk van de gist, en van de vergistingstemp. Hoe meer hogere alcoholen b.v., hoe slechter vaak de schuimkraag. Wellicht was er zoiets aan de hand.

:degroeten: JW.

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #38 Gepost op: 26-05-2004 15:15 u »
Mi eigenwijs: in geen van de genoemde eenstaps-maisch-bieren-met-slechte-schuimkraag zijn hogere alcohol of andere hele gekke smaakafwijkingen te vinden.
gr
MO

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re:Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #39 Gepost op: 26-05-2004 15:28 u »
Voor de duidelijkheid - hogere alcoholen hoeven geen 'gekke smaken' te zijn. In tegendeel - ze zijn zeer op hun plaats (in de juiste mate) in veel zwaardere Belgische bieren.

JW.

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #40 Gepost op: 19-12-2006 16:18 u »
Zullen we hier een verdere discussie voeren over eenstapsmaischen. Mijn stelling: het heeft eerder een positief dan een negatief effect op het bier (minder oxidatie, betere schuimkragen, eenvoudiger proces). Een van de nadelen is dat je je temperatuur preciezer moet kunnen meten dan met een 60/70 schema.

oranjeboombiertje

  • Gast
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #41 Gepost op: 19-12-2006 16:22 u »
Zullen we hier een verdere discussie voeren over eenstapsmaischen. Mijn stelling: het heeft eerder een positief dan een negatief effect op het bier (minder oxidatie, betere schuimkragen, eenvoudiger proces). Een van de nadelen is dat je je temperatuur preciezer moet kunnen meten dan met een 60/70 schema.

Zelf brouw ik met een 2 staps maisch (63/73) en soms met uitmaischen omdat ik mijn temperatuur niet precies genoeg kan houden.  Maar ik lees dit en zit met de vraag: Hoe komt er door een temperatuursverschil meer of minder oxidatie in het bier?

 :degroeten:
Wesley

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #42 Gepost op: 19-12-2006 16:41 u »
Omdat je moet roeren tijdens het stoken. Maar als je voorzichtig roert of een HERMS hebt, gaat die vlieger niet op.

En naar mijn overtuiging wordt het effect van het maischschema overschat. De keuze van je gist, de vitaliteit van de gist en de hoeveelheid gist die je toevoegt hebben een veel groter effect op de vergistingsgraad van je bier dan een graadje afwijking tijdens het maischen.

Offline Hans (Lagos)

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 699
  • Land: 00
  • Blichmann Assisted Brewing member
    • Mijn brouwzaal
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #43 Gepost op: 19-12-2006 17:36 u »
En niet geheel onbelangrijk is de verbeterde reproduceerbaarheid van het bier bij het gebruik van de eenstapsmaisch.

Offline Arjan

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 370
  • Land: nl
  • Ahhhh
    • GitHub
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #44 Gepost op: 20-12-2006 08:40 u »
Citaat
En naar mijn overtuiging wordt het effect van het maischschema overschat. De keuze van je gist, de vitaliteit van de gist en de hoeveelheid gist die je toevoegt hebben een veel groter effect op de vergistingsgraad van je bier dan een graadje afwijking tijdens het maischen.

In het geval van een eentrapsmaisch maakt dat graadje juist wel uit. Vooral het verschil tussen 66 en 67 graden is merkbaar. Tenminste... in de vergistingsgraad lijk ik het terug te kunnen zien: 67 graden heeft een iets lagere vergistingsgraad. Maar daar tegenover staat dat ik nu de resultaten van mijn porter met mijn (no so) irish red sta te vergelijken.

Ik heb nu een paar (Engelse) bieren gebrouwen met een eentrapsmaisch en het bevalt eigenlijk zo goed dat ik van de kerstvakantie mijn blonde ook in een stap ga maischen (op 66 graden).

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #45 Gepost op: 20-12-2006 08:48 u »
In het geval van een eentrapsmaisch maakt dat graadje juist wel uit. Vooral het verschil tussen 66 en 67 graden is merkbaar.

Precies. Volgens mij was het John Palmer die daar niet zo lang geleden een mooi vergelijkend onderzoek naar heeft gedaan. Je moet heel constant kunnen brouwen om met deze nieuwerwetse (tong-in-wang!) methode constante resultaten te halen. Uitwisselen van recepten is eigenlijk bij voorbaat onzin, omdat ieders meetapparatuur al gauw twee graden van elkaar verschilt. Leuk dus voor brouwers met Hermsen en geijkte meters, minder zinnig voor de meer ambachtelijken onder ons.

Offline Arjan

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 370
  • Land: nl
  • Ahhhh
    • GitHub
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #46 Gepost op: 20-12-2006 08:59 u »
Ja, een beetje fatsoenlijke digitale thermometer is wel een vereiste.

Overigens heeft het feit dat ze in de UK eentrapsmaischen toepassen en op het vaste land meertraps maischen doen volgens Protz te maken met de samenstelling van de mout. De mout op het vaste land zou meer nitraten[1] in het gerst zouden zitten. Om toch een helder bier te verkrijgen hebben onze Duitse vrienden allerlei methoden bedacht, zoals eiwitrust op 52 gr, koud lageren. In de UK was dat niet nodig, dus deden ze enkel een rust rond de 66 graden[2].


[1] ik hoop dat ik het goed heb, is al weer een tijdje geleden dat ik het gelezen heb (staat in Brewing Classic European Beers at Home).

[2] Nu is Protz een Engelsman, dus misschien is hij wat "biased" met betrekking tot de kwaliteit van de Engelse mouten ;).

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #47 Gepost op: 20-12-2006 09:32 u »
Arjan, dat verhaal over slechter oplosbare mouten is in mijn ervaring achterhaald. Ik eenstapsmaisch altijd, voor welk bier dan ook, en met sommige gisten heb ik na een week navergisting helder bier. Met andere gisten (bv T58) na maanden nog niet. Zowel voor schijnbare vergistingsgraad als voor helder bier geldt dus in mijn opinie dat het effect van de gist wordt onderschat en het effect van het maischschema zwaar wordt overschat. Houd het maischen dus simpel en besteed al je aandacht aan gistmanagment is mijn devies.

Offline Arjan

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 370
  • Land: nl
  • Ahhhh
    • GitHub
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #48 Gepost op: 20-12-2006 09:48 u »
Die indruk deel ik. Voor de huidige mouten geldt het verhaal van Protz niet meer.

Mijn T58 blond heeft ook lang nodig om te klaren terwijl mijn (not so) irish red na een paar weken al kraakhelder was.

Offline Orangeloo

  • Bier & wijngilde Ambrasserie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.353
  • Land: nl
  • De Geuze is het LIVE concert van de bieren.
    • Hobby Brouwerij Orangeloo
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #49 Gepost op: 16-06-2011 12:52 u »
Even een vraagje over deze oude draad.
Als je een eenstapsschema van 66 graden aanhoudt,
moet je dan ook niet uitmaischen?

Ik brouw ambachtelijk, met pan, brander en thermometer.
Is dit dan wel te doen ,omdat ik lees dat één graadje verschil wel veel uit maakt.
Of is dit alleen interessant voor HERMS gebruikers of elektra stokers met thermostaat?

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.354
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #50 Gepost op: 16-06-2011 13:02 u »
Een echte eenstapsmaisch gaat klaren na de 66 grC stap en spoelt met heet water van 78 grC. Voor de zekerheid ga ik altijd nog naar 72 grC voor 5 min waarna ik verder doorverwarm naar 78 grC , dan ga klaren en daarna spoelen.

Het maischen heeft relatief een kleine invloed op wort-vergistbaarheid. De gekozen gist is van veel grotere invloed. Bij een homogene maisch (dus goed maar zachtjes roeren) kan je best met jouw methode eenstapsmaischen.

Offline hansm

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.585
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #51 Gepost op: 16-06-2011 13:09 u »
Ik doe het de laatste tijd nog simpeler. Gewoon uitmaischen op 66 (of 67) graden. Ik heb het idee dat de body/zoetheid-verhouding net iets meer richting body schuift. En voor de vergistingsgraad maakt het volgens mij niet zoveel uit.


Offline De-Geert

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.775
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #52 Gepost op: 16-06-2011 13:09 u »
Even een vraagje over deze oude draad.
Als je een eenstapsschema van 66 graden aanhoud,
Moet je dan ook niet uitmaischen ?
De naam zegt het al: 1-staps maisch. Dat beketent 1 stap. Dus niet afmaischen. Dat zou namelijk de 2e stap zijn. Anders is het geen 1-staps. Maar het is een wijdverbreid misverstand, als je de recepten een beetje volgt zie je het heel vaak:
maischschema: 1-staps, vervolgens
stap 1: 66
stap 2: 78 wie het snapt mag het zeggen.  :nut:
Het hele idee van de 1-staps is ontstaan uit maisch/filterkuipen die geen hittebron hebben.
Je mag natuurlijk wel afmaischen, als je dat graag wilt. Dan krijg je een lagere vergistingsgraad, dat kan een reden zijn om het te doen. Maar dan is het geen 1-staps meer.

Ik brouw ambachtelijk, met pan, brander en thermometer.
Is dit dan wel te doen ,omdat ik lees dat één graadje verschil wel veel uit maakt.
Of is dit alleen interessant voor HERMS gebruikers of elektra stokers met thermostaat?
1 graad maakt niet veel verschil, 2 graden een beetje. Als je je pan goed isoleert moet het kunnen.
Water opwarmen tot een paar graden boven de maischtemperatuur, mout erbij en wachten maar. Eventueel corrigeren met een liter kokend/koud water. Appeltje eitje.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #53 Gepost op: 16-06-2011 13:23 u »
De naam zegt het al: 1-staps maisch. Dat beketent 1 stap. Dus niet afmaischen. Dat zou namelijk de 2e stap zijn. Anders is het geen 1-staps. Maar het is een wijdverbreid misverstand, als je de recepten een beetje volgt zie je het heel vaak:
maischschema: 1-staps, vervolgens
stap 1: 66
stap 2: 78 wie het snapt mag het zeggen.  :nut:

Als je de temperatuur verhoogt tot 73 ºC dan krijg je net iets meer rendement. Naar 78 ºC wordt gedaan om het afbraakproces te stoppen. Je hebt dan iets meer body.

Maar steeds 66 ºC kan ook heel goed. Eventueel kan de temperatuur even verhoogd worden tot 68 ºC om zo een daling van de temperatuur tijdens het filteren te voorkomen.

Offline hansm

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.585
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #54 Gepost op: 16-06-2011 13:40 u »
Naar 78 ºC wordt gedaan om het afbraakproces te stoppen. Je hebt dan iets meer body.

Dat kan je ook bereiken door vanaf het eerst opgevangen wort de kookketel flink op te stoken.


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #55 Gepost op: 16-06-2011 14:01 u »
Dat kan je ook bereiken door vanaf het eerst opgevangen wort de kookketel flink op te stoken.

En dat kun je alleen als je de beschikking hebt over een maischketel en een kookketel. Als je het wort eerst opvangt, zoals ik dat doe, de ketel schoonmaakt en vervolgens daarin het wort gaat koken, zal dit niet lukken.

Offline hansm

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.585
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #56 Gepost op: 16-06-2011 15:37 u »
Nee, dan lukt dat niet. Dat lijkt me logisch... ;)

Offline peter.gelder

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 199
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #57 Gepost op: 20-06-2011 21:18 u »
Als je eenstapsmaischen doet op 66 graden, en je wil nog even 78 graden doen ("2 staps"), moet je dan toch altijd voorzichtig 1 graad per minuut ophogen? Of kun je dan in een keer helemaal door naar die 78 graden?
Na een "aanloopje" kan mijn weckpan dat namelijk wel.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #58 Gepost op: 20-06-2011 21:33 u »
Als je een eenstapsmaisch wilt doen, maar wel afmaischen (immers geen bedoelde conversiestap, maar stilleggen vd conversie) kan je het beste er voorzorgen hier zo snel mogelijk te komen.
Dus als jij zonder aanbranden sneller kan, waarom zou je dat niet doen?
Extra toevoegingen van kokend water kan ook helpen.

Offline @

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 167
  • Land: nl
    • Brouwerij de Grote Beer
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #59 Gepost op: 20-06-2011 22:03 u »
Als je het wort eerst opvangt, zoals ik dat doe

Kun je niet koken in dat opvangvat?
Nu ik dit typ denk ik , het zal wel een plastic vat zijn... ???

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #60 Gepost op: 20-06-2011 22:57 u »
Kun je niet koken in dat opvangvat?
Nu ik dit typ denk ik , het zal wel een plastic vat zijn... ???

Klopt. Een vat met een inhoud van 50 l. Met behulp van een pomp wordt de inhoud later weer in de kookketel gepompt. Maar ik kan wel een gedeelte opvangen in een een nylonvat waarin een verwarmingselement zit. Die kan ik wel eens gaan gebruiken schilt weer opwarmtijd.

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.311
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #61 Gepost op: 21-06-2011 16:22 u »
Als je een eenstapsmaisch wilt doen, maar wel afmaischen (immers geen bedoelde conversiestap, maar stilleggen vd conversie) kan je het beste er voorzorgen hier zo snel mogelijk te komen.
Dus als jij zonder aanbranden sneller kan, waarom zou je dat niet doen?
Extra toevoegingen van kokend water kan ook helpen.

Die 1 graad/min is volgens mij niet gebaseerd op enig brouwtechnisch gegeven. Sneller toegestaan.

Offline De-Geert

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.775
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #62 Gepost op: 21-06-2011 16:48 u »
Bij wijze van hoge uitzondering  ;D, ben ik het helemaal eens met EBC.
Als je het met kokend water doet kan het <1 minuut.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #63 Gepost op: 22-06-2011 19:35 u »
Die 1 graad/min is volgens mij niet gebaseerd op enig brouwtechnisch gegeven. Sneller toegestaan.

Dat zeg ik ook inderdaad. :)

Offline bazje

  • Entre Les Collines
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.139
  • Land: nl
    • Bazelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #64 Gepost op: 23-06-2011 13:01 u »
Ik brouw een bier genaamd "Oersprong" middels een koelbox ipv met mijn weckketel en thermometer.
Ik stort 5 KG mout in 15 liter water van 70 ºC.
Wat ik wel merk, is dat het filteren en spoelen heel gevoelig is met een temp. tussen de 65 en 67 ºC.
De minste beweging van de koelbox of het hevelfilter resulteert meteen in troebelheid.

 

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.311
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #65 Gepost op: 23-06-2011 18:40 u »
Ik brouw een bier genaamd "Oersprong" middels een koelbox ipv met mijn weckketel en thermometer.
Ik stort 5 KG mout in 15 liter water van 70 ºC.
Wat ik wel merk, is dat het filteren en spoelen heel gevoelig is met een temp. tussen de 65 en 67 ºC.
De minste beweging van de koelbox of het hevelfilter resulteert meteen in troebelheid.

 


Misschien wat langer wachten voordat je begint met aftappen?

Offline Kleine_Schriek

  • Peels Bierbrouwersgilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.952
  • Land: nl
  • Keggen die hap!
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #66 Gepost op: 23-06-2011 20:22 u »
Ik denk dat het meer de hoeveelheid mout tov de koelbox zal zijn. Waarschijnlijk is je filterbed nogal dun...

Offline janjansen

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 537
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #67 Gepost op: 23-06-2011 21:06 u »
Ik heb afgelopen dinsdag voor het eerst een 1-stapsmaisch uitgevoerd.
Dat wil zeggen: 90 minuten rond de 67 graden en dan nog effe door naar de 78.
Scheelt een hoop gedoe moet ik zeggen.

Als het echt niet te drinken is zal het melden.

Offline MM

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.321
  • Land: nl
  • The ale is dear
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #68 Gepost op: 23-06-2011 21:19 u »
Ik heb afgelopen dinsdag voor het eerst een 1-stapsmaisch uitgevoerd.
Dat wil zeggen: 90 minuten rond de 67 graden en dan nog effe door naar de 78.
Scheelt een hoop gedoe moet ik zeggen.

Als het echt niet te drinken is zal het melden.

Als het niet te drinken is, lijkt het me sterk dat het door de maischprocedure komt. :)

Offline janjansen

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 537
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #69 Gepost op: 23-06-2011 21:24 u »
MM, tja, daar heb je eigenlijk wel een punt.
Maar dat ga ik niet toegeven natuurlijk.

MM, als dit brouwsel mislukt, dan ligt het aan de 1-staps maisch.
Gesnopen?

Offline MM

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.321
  • Land: nl
  • The ale is dear
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #70 Gepost op: 23-06-2011 21:29 u »
MM, tja, daarheb je eigenlijk wel een punt.
Maar dat ga ik niet toegeven natuurlijk.

MM, als dit brouwsel mislukt, dan ligt het aan de 1-staps maisch.
Gesnopen?

Lol, als jij het zegt. ;D

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #71 Gepost op: 23-06-2011 22:09 u »
Ik heb afgelopen dinsdag voor het eerst een 1-stapsmaisch uitgevoerd.
Dat wil zeggen: 90 minuten rond de 67 graden en dan nog effe door naar de 78.
Scheelt een hoop gedoe moet ik zeggen.

Je kunt ook 45 minuten 67 ºC  en 15 minuten 73 ºC doen zonder uit te maischen. Dan ben je nog sneller klaar.

Offline janjansen

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 537
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #72 Gepost op: 23-06-2011 22:19 u »
Je kunt ook 45 minuten 67 ºC  en 15 minuten 73 ºC doen zonder uit te maischen. Dan ben je nog sneller klaar.

Wat ik me dan afvraag is: neemt de stroperigheid niet toe naarmate de temperatuur daalt?
En zoja, kun je dan niet toch beter op 78 graden spoelen dan op 73?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #73 Gepost op: 23-06-2011 23:18 u »
Wat ik me dan afvraag is: neemt de stroperigheid niet toe naarmate de temperatuur daalt?
En zoja, kun je dan niet toch beter op 78 graden spoelen dan op 73?

Dat valt reuze mee. Wat je kunt doen is het spoelwater warmer maken. Bijvoorbeeld 85 tot 90 ºC. Ik doe dat de laatste tijd ook en dat bevalt mij prima. De temperatuur in het beslag wordt bij mij niet hoger dan 78 ºC ondanks het gebruik van spoelwater van 90 ºC (laatst gecontroleerd). Het een en ander zal wel afhangen van jouw installatie.

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #74 Gepost op: 24-06-2011 08:51 u »
Ik spoel altijd met water van 70 graden, soms nog zelfs iets koeler. Als je klam schroot is je filterbed zo goed, dat dat gemakkelijk kan. Zelfs met 50% haver- of tarwevlokken gaat het filteren dan nog gesmeerd.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #75 Gepost op: 24-06-2011 10:18 u »
Ik spoel altijd met water van 70 graden, soms nog zelfs iets koeler. Als je klam schroot is je filterbed zo goed, dat dat gemakkelijk kan. Zelfs met 50% haver- of tarwevlokken gaat het filteren dan nog gesmeerd.

En bij welke temperatuur ben je het maischproces gestopt?

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.975
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #76 Gepost op: 24-06-2011 10:22 u »
En bij welke temperatuur ben je het maischproces gestopt?

Meestal een graad of 70 tot 73. Tijdens het filteren koelt de heetwatertank dan nog wat af. Terwijl het wort in de kookketel loopt, stook ik die vast op, zodat het instromende wort heel snel boven de 80 graden is en enzymactiviteit wordt gestopt.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #77 Gepost op: 24-06-2011 10:40 u »
Meestal een graad of 70 tot 73. Tijdens het filteren koelt de heetwatertank dan nog wat af. Terwijl het wort in de kookketel loopt, stook ik die vast op, zodat het instromende wort heel snel boven de 80 graden is en enzymactiviteit wordt gestopt.

Zo heeft dus iedereen zijn methodes.

Het moraal van het verhaal is dat je het beslag niet op 78 ºC hoeft te brengen. 

Offline Erick

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.415
  • Land: sy
    • erickslobbe.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #78 Gepost op: 24-06-2011 12:20 u »
Je kunt ook 45 minuten 67 ºC  en 15 minuten 73 ºC doen zonder uit te maischen. Dan ben je nog sneller klaar.
Ligt dat niet heel erg aan het recept?
Of is dit tegenwoordig het 'allesoplossende maischschema dat alle andere schema's vervangt'?
In dat geval moet ik dit schema ook eens proberen :)
 :degroeten:

Offline De-Geert

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.775
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #79 Gepost op: 24-06-2011 13:12 u »
Het moraal van het verhaal is dat je het beslag niet op 78 ºC hoeft te brengen.
Ligt er aan wat je wilt bereiken. Ik doe vaak een 1-staps (dus zonder 78 graden stap), met hoge vergistingsgraden tot gevolg. Soms doe ik ook wel 2-staps met een 73 of 78 graden stap. Bij 78 merk ik een sterke afname van vergistingsgraad, bij 73 veel minder.
Voor filteren is beide niet nodig. (goed schroten wel)


Offline bazje

  • Entre Les Collines
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.139
  • Land: nl
    • Bazelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #80 Gepost op: 24-06-2011 13:28 u »

Misschien wat langer wachten voordat je begint met aftappen?

Dat is het hem juist.
Je moet langer wachten, maar wanneer je per ongeluk tegen het hevelfilter aanstoot ontstaat meteen een lichte troebeling en moet je weer zo lang wachten...

Ik denk dat het meer de hoeveelheid mout tov de koelbox zal zijn. Waarschijnlijk is je filterbed nogal dun...

Dat valt eigenlijk wel mee.
De hoeveelheid mout is relatief gezien hetzelfde als in mijn weckketeltje. Zijn tenslotte allebei zo rond de 25-27 liter.
Wellicht heeft het niet alleen met temperatuur te maken maar ook met het feit dat de koelbox niet rond is?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #81 Gepost op: 24-06-2011 14:20 u »
Ligt er aan wat je wilt bereiken. Ik doe vaak een 1-staps (dus zonder 78 graden stap), met hoge vergistingsgraden tot gevolg. Soms doe ik ook wel 2-staps met een 73 of 78 graden stap. Bij 78 merk ik een sterke afname van vergistingsgraad, bij 73 veel minder.
Voor filteren is beide niet nodig. (goed schroten wel)

We zijn het dus met elkaar eens. 78 ºC is niet nodig als het gaat om het filteren.

Het miaschschema dat ik gaf zorgt voor een kortdurend maischschema met een redelijk goede vergistingsgraad. Overigens is het maischen niet zo heel belangijrk als het gaat om vergistingsgraden. De keuze van het gistras, de hoeveelheid en vitaliteit van de gist, het al of niet toevoegen van gistvoedingzouten en de vergistigsgtemperatuur zijn veel grotere actoren als het gaat om de vergistingsgraad.
 

Offline De-Geert

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.775
  • Land: nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #82 Gepost op: 24-06-2011 15:09 u »
We zijn het dus met elkaar eens.
De wonderen zijn de wereld nog niet uit.  ;D

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.311
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #83 Gepost op: 24-06-2011 23:12 u »
Ik denk dat het meer de hoeveelheid mout tov de koelbox zal zijn. Waarschijnlijk is je filterbed nogal dun...

Dat denk ik ook. Mijn filterbed is een 30 cm dik. Dan kan je de ketel bijna op zijn kop zetten en nog wordt het niet troebel.
Hoe lang wacht je voordat je begint te filteren? Ik wacht 30 minuten.

Offline bazje

  • Entre Les Collines
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.139
  • Land: nl
    • Bazelbrouwerij
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #84 Gepost op: 28-06-2011 12:42 u »
Ik denk dat ik dat met mijn koelboxbrouwsel ook wel haal, die 30 minuten.

Logischerwijs ging ik er hierboven vanuit dat het filterbed dikker zou zijn omdat de oppervlakte van de koelbox kleiner is dan mijn weckketel en dus het filterbed dikker!

Offline Hai

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.161
  • Land: nl
  • Brouwerij Wijchense schóne en HOP'n AROUND
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #85 Gepost op: 24-09-2012 09:52 u »
Je kunt ook 45 minuten 67 ºC  en 15 minuten 73 ºC doen zonder uit te maischen. Dan ben je nog sneller klaar.
Zijn deze inzichten nog hetzelfde?  Met mijn Speidel kan ik de temp. Perfect regelen. Op deze manier kan ik makkelijk 2 brouwsels per dag doen :groots:

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 29.139
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #86 Gepost op: 24-09-2012 20:11 u »
Zijn deze inzichten nog hetzelfde?  Met mijn Speidel kan ik de temp. Perfect regelen. Op deze manier kan ik makkelijk 2 brouwsels per dag doen :groots:

Voor mij betreft wel.
In ieder geval heb ik afgelopen zaterdag nog volgens dit maischschema gebrouwen.
Zonder spoelen een rendement gehaald van 80%. Niets mis mee dus.

Offline Markenrick

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 364
  • Land: nl
  • Bier brouwen is moelijker dan ik dacht...
Re: Eenstaps- vs. meerstapsmaischen
« Reactie #87 Gepost op: 24-10-2012 12:04 u »
Zijn deze inzichten nog hetzelfde?  Met mijn Speidel kan ik de temp. Perfect regelen. Op deze manier kan ik makkelijk 2 brouwsels per dag doen :groots:

Hai,

Hoe zijn je resultaten geweest? Ben erg geïnteresseerd in dit proces!