Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Thermometer ijken  (gelezen 15232 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline 30cl

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 316
  • Land: nl
  • Ja, lekker!
Thermometer ijken
« Gepost op: 24-10-2011 11:38 u »
Tip voor de mensen die een brouwthermometer gebruiken. IJk deze aan de hand van een laboratoriumthermometer.



De thermometer in kunststof geeft bij controle (met twee verschillende lab-thermometers gecontrolleerde temperatuur) een verschil aan van 4 graden lager.

Maisch je dus op 62 graden is dit werkelijk 66 graden. Wil je een eenstapsmaisch aanhouden, dan zit je dus al redelijk snel dichter bij de alfa-amylase en worden meer onvergistbare suikers vrij gemaakt.

Joep



Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.784
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Thermometer ijken
« Reactie #1 Gepost op: 24-10-2011 12:40 u »
IJk deze aan de hand van een laboratoriumthermometer.


Of gewoon aan bekende fysische eigenschappen van water : Smelt/ijs-water moet 0 C zijn en kokend water 100 C   ;)  Want hoe weet je of de "laboratoriumthermometer" geijkt is... ;) :weetniet:


Offline Raymond293

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.232
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #2 Gepost op: 24-10-2011 12:59 u »
Mijn ervaring met deze maischthermometer is ook dat deze enkele graden afwijkt.
Ik heb dan wel geen lab thermometers, maar met twee andere exemplaren kwamen ook grote afwijkingen aan het licht.

Aan de hand van kokend water blijkt inderdaad dat er een verschil van 3/4 graden is, slechte zaak!
Daarom gebruik ik deze ook niet meer. De thermometer van Ikea heeft maar 1 graad afwijking, dat is nu mijn hoofd meter geworden.

Offline 30cl

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 316
  • Land: nl
  • Ja, lekker!
Re: Thermometer ijken
« Reactie #3 Gepost op: 24-10-2011 14:39 u »

Of gewoon aan bekende fysische eigenschappen van water: smelt/ijs-water moet 0 C zijn en kokend water 100 C   ;)  Want hoe weet je of de "laboratoriumthermometer" geijkt is... ;) :weetniet:

Goed punt!


Offline redox

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #4 Gepost op: 25-10-2011 18:33 u »
Net de proef op de som genomen en een pannetje water op het vuur gezet. Ik heb mijn maisch thermometer en 2 lab thermometers getest. De lab thermometers bleven rond de 99,5C hangen mijn maisch thermometer(zo'n goedkope rode alcohol thermometertje van Brouwland) kwam niet hoger dan 96C :o
Ik heb dus schijnbaar enkele brouwsels geleden een IPA 60minuten op 70-71 C lopen maischen, ik hoop niet dat dit te veel afbreuk oplevert aan de smaak?

Nah ja ik blijf de thermometer wel gebruiken om dat hij duidelijk afleest alleen even rekening houden met het verschil :-\     

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.165
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Thermometer ijken
« Reactie #5 Gepost op: 25-10-2011 19:44 u »
Of gewoon aan bekende fysische eigenschappen van water : Smelt/ijs-water moet 0 C zijn en kokend water 100 C   ;)  Want hoe weet je of de "laboratoriumthermometer" geijkt is... ;) :weetniet:

Als je het helemaal netjes wilt doen moet de thermometer tot de meettemperatuur in de vloeistof zijn gedompeld (de hele kwik- of alcoholkolom moet dezelfde temperatuur hebben)

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.784
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Thermometer ijken
« Reactie #6 Gepost op: 25-10-2011 19:48 u »
Als je het helemaal netjes wilt doen moet de thermometer tot de meettemperatuur in de vloeistof zijn gedompeld

Daar heb ik mijn hoofd al eens over gebroken. ;)  Het klopt wel natuurlijk, maar hoeveel zou het afwijken als je dat niet doet ? De stijgkolom is vrij dun dus enerzijds zou dat effect vrij klein moeten zijn, anderzijds heeft op zo'n dunne kolom een kleine temperatuurswijziging weer een relatief groot effect. :nut:

 :denken:

Praktijk testje. ;D

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.165
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Thermometer ijken
« Reactie #7 Gepost op: 25-10-2011 20:15 u »
Daar heb ik mijn hoofd al eens over gebroken. ;)  Het klopt wel natuurlijk, maar hoeveel zou het afwijken als je dat niet doet?

Tja, je hebt een laboratoriumopleiding gehad of niet. Dit soort dingen werden er ingeramd.

Praktijk testje. ;D

Laat maar horen.

Als je hem dan zo ijkt moet je ook zo meten.

Offline 30cl

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 316
  • Land: nl
  • Ja, lekker!
Re: Thermometer ijken
« Reactie #8 Gepost op: 25-10-2011 20:47 u »
Ik zal deze week mijn vrouw blij maken, mijn kinderen op stang jagen en mezelf blij maken door te zeggen dat ze mee moeten naar de ikea. Goh.. kijk nou waar mijn oog toevallig op valt op de bak-afdeling http://www.ikea.com/nl/nl/catalog/products/20103016/
 
 >:D

Offline Raymond293

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.232
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #9 Gepost op: 25-10-2011 21:26 u »
Is echt een handig ding. Zit 1 graad afwijking in. ( in die van mij tenminste)

Offline 30cl

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 316
  • Land: nl
  • Ja, lekker!
Re: Thermometer ijken
« Reactie #10 Gepost op: 25-10-2011 21:29 u »
Is echt een handig ding. Zit 1 graad afwijking in. ( in die van mij tenminste)

Van de week ff kopen. Voor dat geld niet moeilijk doen!

Offline Hieronymus

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 91
  • Land: nl
  • "Drst" dat brouw ik!
Re: Thermometer ijken
« Reactie #11 Gepost op: 25-10-2011 21:39 u »
ik gebruik ze ook, de IKEA FANTAST en ook nog meer brouwers weet ik. prima materiaal  :brouwen:

Offline redox

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #12 Gepost op: 25-10-2011 21:41 u »
Ik heb even een grotere pan gepakt zodat de thermometers bijna geheel in de vloeistof zaten. De boel tot kook toe verhitten, thermometers erin... dat leverde inderdaad een aanzienlijk verschil op. Alle drie de thermometers netjes tegen de 100 C aan.

Ik moet wel opmerken dat de bouw van een thermometer de grootste 'fout' geeft. Bij de lab thermometers volstaat al het kwik reservoirtje in de vloeistof te houden dan blijf die tegen de 100 C. Deze thermometers hebben alleen een capillair waar de kwik doorheen loop met de graduering in de thermometer zelf en dan pas krijg je een dun glazen mantel. Daar in tegen als je bij goedkope Brouwland thermometer alleen het alcohol reservoir in de vloeistof houd zie je die teruglopen naar de 96 C. De capillair waar de alcohol door heen loopt staat direct in contact met eeb volledige glazen mantel wat schijnbaar het nodige temperatuur overdracht geeft :nut:   

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.499
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Thermometer ijken
« Reactie #13 Gepost op: 25-10-2011 22:07 u »
Jaja, meten is zo simpel nog niet. Naast de hele kolom in de te meten vloeistof houden, moet je ook nog het nodige geduld betrachten. En vooral de thermometer niet als roerstok gebruiken.

Maar als je denkt dan digitale thermometers dan gemakkelijker zijn, kom je bedrogen uit. Ook daar zijn regels voor. Zo meet je gegarandeerd enkele graden fout als je de meter zelf warmer laat worden dan 20 C,  ingeval van thermokoppel meters. Hang hem dus zeker niet op vlak boven je kookketel. Zorg dat de behuizing en meetkabels koel blijven!

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.451
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Thermometer ijken
« Reactie #14 Gepost op: 26-10-2011 14:48 u »
Vergeet vooral niet dit even te lezen
http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,16876.msg271452.html#msg271452
Water kookt bij 1013 millibar bij 100 C , maar bij andere druk scheelt het 2.8 C per 100 mbar
1013 millibar=100 C , 1050 mbar=101.0 C , 950=98.8 C.
Als je wilt ijken via het kookpunt van water, moet je ook nog op de barometer kijken (of op internet).
HansH

Offline davadox

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.214
  • Land: nl
  • Holland's Next Top Brewer
Re: Thermometer ijken
« Reactie #15 Gepost op: 26-10-2011 16:38 u »
Is echt een handig ding. Zit 1 graad afwijking in. ( in die van mij tenminste)
Een graad te koud of te warm?

Offline Raymond293

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.232
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #16 Gepost op: 26-10-2011 20:43 u »
Te koud, maar dat is in mijn geval. Geen idee of ze dit allemaal hebben.

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.887
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Thermometer ijken
« Reactie #17 Gepost op: 26-10-2011 22:25 u »
Vergeet vooral niet dit even te lezen
http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,16876.msg271452.html#msg271452
Water kookt bij 1013 millibar bij 100 C , maar bij andere druk scheelt het 2.8 C per 100 mbar
1013 millibar=100 C , 1050 mbar=101.0 C , 950=98.8 C.
Als je wilt ijken via het kookpunt van water, moet je ook nog op de barometer kijken (of op internet).
HansH
Dan moet je ook bij het maischen dus op je barometer kijken en dit evt. invullen in je brouwsoftware ;)

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.784
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Thermometer ijken
« Reactie #18 Gepost op: 26-10-2011 22:29 u »
Dan moet je ook bij het maischen dus op je barometer kijken

Ja. In theorie hebt ie wel gelijk, maar in de praktijk is het natuurlijk geneuzel in de kantlijn.

1013 millibar=100 C , 1050 mbar=101.0 C, 950=98.8 C

Dat bij 1013 milibar is dat 100C of 100,0C  :weetniet:  ;D ;D ;D want 100 (afgerond) kan ook 100,4 of 99,6 zijn.... >:D >:D >:D

Offline De Waard

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 39
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #19 Gepost op: 27-10-2011 10:17 u »
Zoals hier reeds geschreven moet je bij het ijken van een thermometer in kokend water letten op de luchtdruk. Een andere foutenbron is de kook vertraging, dit is het verschijnsel dat koken uitblijft wegens de energie die nodig is om de gasbellen te vormen.

Ik zelf gebruik een thermometer met een NTC thermistor, die kunnen makkelijk op 0.1 C uitgelezen worden. Je meet de weerstand en berekent daaruit de temperatuur. Toen ik mijn exemplaar testte in kokend water kreeg ik een berekende temperatuur die wel met een graad op en neer ging. Ik gebruikte een glad RVS pannetje uit de keuken. Toen ben ik overgestapt op de elektrische waterketel, die is  van binnen bedekt  met een laag ketelsteen. Met die opstelling kreeg ik een stabiele temperatuur.

De verklaring hiervoor is dat het RVS pannetje te glad is, zodat het moeilijker is om de gasbellen te vormen. Door het ruwe oppervlak van de ketelsteen is dat veel beter in de waterkoker.

Natuurlijk zijn dit soort effecten op 0.1 C schaal minder goed te zien met een normale vloeistofthermometer. Maar omdat ik toch de beschikking heb over een device dat op 0.1 C goed te krijgen is heb ik de moeite genomen om het zo goed mogelijk te ijken.

Ook met dit device heb je het probleem van de insteekdiepte. Ik zou zeggen dat je de ijking moet uitvoeren met de insteekdiepte die je ook tijdens je proces gebruikt, in ons geval het maischen. Om bij het ijken de voorgeschreven diepte te gebruiken die aangegeven is op de duurdere types heeft allen zin als je de ijking wilt controleren.

Offline De Waard

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 39
  • Land: nl
Re: Thermometer ijken
« Reactie #20 Gepost op: 27-10-2011 10:26 u »
Citaat
Dan moet je ook bij het maischen dus op je barometer kijken

Ja. In theorie hebt ie wel gelijk, maar in de praktijk is het natuurlijk geneuzel in de kantlijn.

Het zou inderdaad geneuzel zijn, maar gelukkig is het ook in theorie niet nodig. De verandering van de kooktemperatuur is het gevolg van het feit  dat het kookpunt afhankelijk is van de luchtdruk, gewoon omdat koken optreedt als de evenwichtsdampdruk van water gelijk wordt aan de omgevingsdruk.  De thermometer blijft goed de temperatuur aangeven!

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.451
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Thermometer ijken
« Reactie #21 Gepost op: 27-10-2011 10:31 u »
Dan moet je ook bij het maischen dus op je barometer kijken en dit evt. invullen in je brouwsoftware ;)
Dat hoeft niet, want als je je thermometer 1 keer ijkt is dat voldoende. Verder is de temperatuur die de thermometer aangeeft natuurlijk niet afhankelijk van de luchtdruk.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.451
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Thermometer ijken
« Reactie #22 Gepost op: 27-10-2011 10:35 u »
Ja. In theorie hebt ie wel gelijk, maar in de praktijk is het natuurlijk geneuzel in de kantlijn.
Mensen die een halve graad geneuzel in de kantlijn vinden moeten vooral geen thermometer gaan ijken. De vraag of je nu bij 62 C of 64 C maischt is waarschijnlijk dan ook geneuzel in de kantlijn, dus niet nodig om je thermometer te ijken toch?

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: Thermometer ijken
« Reactie #23 Gepost op: 27-10-2011 11:07 u »
Ik ben verrast over het effect op de kooktemperatuur; ik had gedacht dat het een kleiner effect was. +/- 0,5 C in 'dagelijkse' omstandigheden valt toch ook binnen mijn marge van 'willen weten'. Betrekkelijk is het allemaal wel, gezien de andere vele afwijkingen, maar het zou relativistisch zijn om dit effect om die reden te negeren. (het is niet omdat er speling in je stuur zit dat je opzettelijk tegen een boom moet rijden, niewaar)

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.451
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Thermometer ijken
« Reactie #24 Gepost op: 27-10-2011 11:26 u »
Voor de grap even via KNMI de luchtdruk in Volkel opgezocht van de afgelopen 2 jaar en daar het kookpunt van water tegen uitgezet.
HansH
URL=http://www.wiki-hobbybrouwen.nl/uploads/#9c13b279d7a8314adb889476040abaca.jpg][/URL]

Tags: thermometer koken