Advertentie Brouwland

Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Koelen  (gelezen 21636 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Menno

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.201
  • Land: nl
  • PINT moet GROTER!
Koelen
« Gepost op: 29-10-2004 14:55 u »
Hallo Brouwers,

Ik brouw nu een jaartje met mijn schoonvader. Tot voor kort koelden we, na de inhoud van de Weck-pan overgegoten (en gelijk gezeefd) te hebben in een emmer (van Burg te Ermelo ;)), door de emmer in een badkuip met koud water te laten zakken. De volgende morgen voegden we de gist toe. De laatste keer met brouwen had mijn schoonvader een koelspiraal van koper geleend. We konden nu al na ong. 15 minuten de gist toevoegen. Nu heb ik al begrepen dat koelen heel erg essentieel is. Maar is zo'n koperen koeler wel geschikt? Kan ik zelf ook zo'n koeler maken? Die leidingen (van de doe-het-zelver) lijken mij te stevig om "even met de hand" in gewenste vorm te buigen. Heeft er iemand een handige tip? :proost:

Met vriendelijke groet,
Menno
 :biersmile:


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Johannes

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: Koelen
« Reactie #1 Gepost op: 29-10-2004 15:03 u »
Hoi Menno,

Koop 5 meter flexibelkoperbuis of evt 2x5 dit rol je zo in de gewenste vorm. Er zijn echter nog andere mogelijkheden. Tegenstroomkoeler uit een vaillant cv ketel bijvoorbeeld.

Via de zoekfunctie zijn diverse voorbeelden op dit forum te vinden.

groet Johannes

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.465
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: Koelen
« Reactie #2 Gepost op: 29-10-2004 15:52 u »
Voor het koelen van ca 25 L wort heb je volgens mij ca 10 meter roodkoper nodig. Verkrijgbaar bij de betere bouwmarkt of loodgieter. Zelf buigen om een fust heen of om je pan heen of... gebruik je fantasie!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 38.810
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Koelen
« Reactie #3 Gepost op: 29-10-2004 20:43 u »
Hoi Menno,

Ik denk dat je inderdaad een belangrijke stap vooruit gaat plaatsen door te gaan koelen. Maak de koeler zeker niet te klein.
Het is zeer effectief een tegenstroomkoeler te maken. Daarmee kun je in een korte tijd een vrij grote hoeveelheid wort snel koelen.
Controleer wel de temperatur van de uitstroom. Als je te sterk koelt komt de gisting niet snel op gang.
Eigenlijk moet alles er zijn gericht om het wort zo snel als mogelijk is aan het gisten te krijgen. Je krijgt daardoor minder last van hittebelasting (minder maillardproducten die voor ongewenste kleurtoename en smaakjes kunnen zorgen) en je hebt minder kans op infecties.

 :degroeten: Jacques

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Koelen
« Reactie #4 Gepost op: 29-10-2004 22:08 u »
Hoi Menno en Jacques,

Dat laatste is natuurlijk wel het allerbelangrijkste.

Infecties.

Een vriend met wie ik samen brouw zei ooit wel eens : Voor nog geen 10 Euro per fles vekoop ik dit bier (Na 9 uur zwoegen in de keuken). Laat staan dat je een infectie oploopt.
Gelukkig heb ik nog nooit een infectie gehad.

Zo snel mogelijk koelen en als de zodemieter het deksel erop .

Groetjes,

Hoppie



Offline Adrianus Tripel

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 108
  • Land: nl
  • Een dag zonder bier is als een kind zonder lach
    • Bergsche Bierbrouwers Gilde
Re: Koelen
« Reactie #5 Gepost op: 31-10-2004 21:36 u »
Beste Menno,

Als je toch een koeler gaat maken, koop dan ook gelijk een goede hittebestendige slang. Zorg dat de slang ruim over je zachtkoperen pijp kan. Voor je je koeler gaat wikkelen moet je eerst de slang over de koperen pijp schuiven. Als je dit pas doet als je een spiraal gewikkeld hebt is het dikke zweetdruppels op je hoofd werken. (krijg je wel dorst van). Aan het begin en eind een T-verloopstuk wat je een beetje uitboort, zodat de koperpijp er helemaal doorheen kan, slangenklemmen erop en je hebt een pracht van een tegenstroomskoeler (mooi scable woord)

Succes ermee en laat even horen of alles een beetje gelukt is.


 :bijdrage_forum:

Groetjes Ad

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #6 Gepost op: 01-11-2004 09:50 u »
De aanbeveling van Ad kan ik onderschrijven. Bij het maken van mijn tegenstroomkoeler heb ik eerst geprobeerd om de slang om een spiraal te trekken, wat jammerlijk mislukte. Ik heb de buis toen uitgevouwen, de slang er overheen getrokken en de boel daarna om een fust gewikkeld. Inderdaad, zweten en ploeteren, maar het resultaat mag er zijn.

Groeten,

A3

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Koelen
« Reactie #7 Gepost op: 01-11-2004 11:01 u »
Qua tegenstroomkoeler kan ik zeggen dat als je de juiste maat buis kopt (10 of 12 mm dacht ik) en er een goede ruime slang voor kunt vinden (check tuinwinkels of bouwzaken) van zo'n 22 mm, dan valt het ploeteren enorm mee. Het is alleen even wat solderen en bijelkaar zoeken van de juiste onderdeeltjes. Met 5 meter buis/slang trek ik de temperatuur zonder moeite omlaag naar 15 graden.

Deze temperatuur is afhankelijk van de stroomsnelheid en de temperatuur van het wort en het koelwater.

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Koelen
« Reactie #8 Gepost op: 01-11-2004 12:01 u »
Struinend op http://www.hobbybrauer.de/ vond ik nog twee links over koeling met tegenstroomkoelers en spiraalkoelers. Ik hoop dat je er wat aan hebt!

http://thegatesofdawn.ca/wort_chiller.shtml
http://www.oregonbrewcrew.com/cfc/cfc.html

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #9 Gepost op: 01-11-2004 12:40 u »
Qua tegenstroomkoeler kan ik zeggen dat als je de juiste maat buis kopt (10 of 12 mm dacht ik) en er een goede ruime slang voor kunt vinden (check tuinwinkels of bouwzaken) van zo'n 22 mm, dan valt het ploeteren enorm mee. Het is alleen even wat solderen en bijelkaar zoeken van de juiste onderdeeltjes. Met 5 meter buis/slang trek ik de temperatuur zonder moeite omlaag naar 15 graden.

Deze temperatuur is afhankelijk van de stroomsnelheid en de temperatuur van het wort en het koelwater.

Ik heb een 12 mm buis met een 22 mm slang eromheen en mijn ervaring is, dat je toch wel 10 meter nodig hebt om snel en ver genoeg te kunnen koelen. Met de Vier Broeders hebben we een tegenstroomkoeler met 15 mm buis, maar deze werkt aanzienlijk minder goed. Je moet de stroomsnelheid van het wort behoorlijk terugbrengen om goed te kunnen koelen.

Hier nog een foto van mijn koeler:


De slang is een standaard dikke tuinslang die water van 60 graden aankan en dit werkt uitstekend.

Groeten,

A3

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: Koelen
« Reactie #10 Gepost op: 01-11-2004 12:46 u »
:D

Mijn tegenstroomkoeler ziet er precies zo uit, met dezelfde soort tuinslang en ook van die Gardena-koppelstukken. Kost wat, maar dan heb je ook wat. Mijn koeler is 5 meter, maar ik brouw niet meer dan 30 liter per keer, in tegenstelling tot de gigantische capaciteit van de Broeders. Vandaar dat het waarschijnlijk wel voor mij voldoet. Soms moet ik zelfs uitkijken dat het wort niet te koud wordt.

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #11 Gepost op: 01-11-2004 12:49 u »
Ha Eduard,

In mijn eigen installatie brouw ik 25 liter per keer en hier heb ik de 10 meter echt wel nodig om snel klaar te zijn. Maar als je wat meer tijd hebt of wilt nemen, kan 5 meter natuurlijk ook. Korter zou ik niet doen.

Groeten,

A3

Offline Pimpeltje

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 89
Re: Koelen
« Reactie #12 Gepost op: 01-11-2004 13:34 u »
Ik neem aan dat jullie een kraantje aan de ketel hebben zitten waar het wort uitstroomt en hierna door de koeler. (mbv de zwaartekracht dus). Hoe doe je dit als er geen kraantje zit aan de ketel?

Groeten
Ad
 

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #13 Gepost op: 01-11-2004 13:41 u »
Ha Ad,

Bij de tegenstroomkoeler van de Vier Broeders (niet op foto) hebben we een kraantje aan de uitstroomkant van de tegenstroomkoeler gemonteerd. Dit werkt prima. Bij mijn eigen installatie hevel ik uit de kookketel en kan ik de slang gewoon dichtknijpen als dit nodig is. Verder kun je de temperatuur regelen door de doorstroomsnelheid van het koelwater te regelen.

Groeten,

A3

Offline Pimpeltje

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 89
Re: Koelen
« Reactie #14 Gepost op: 01-11-2004 14:38 u »
Hoi A3,

Wat is eigenlijk bedoel, hoe start jij met hevelen. Ik neem aan dat je niet aanzuigt door 10 meter koeler.

Groeten
Ad

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #15 Gepost op: 01-11-2004 15:06 u »
Ha Pimpeltje,

Jawel! Alleen staat de tegenstroomkoeler lager dan het vloeistofniveau, dus zodra het wort over de rand is, loopt het vanzelf door.

Groeten,

A3

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re: Koelen
« Reactie #16 Gepost op: 01-11-2004 15:11 u »
... Korter zou ik niet doen...
Ik heb een tegenstroomkoeler van 4,5 meter met een interne 12mm koperen buis en een gewapende PVC slang (van het tuincentrum) als buitenbuis. Deze buitenste slang heb ik trouwens over de gewikkelde binnenbuis geschoven. Koste wat moeite, maar met afwasmiddel als smeermiddel en wat geduld viel dat ook wel mee.

Met 4,5 meter kan ik het wort vol laten stromen door de tegenstroomkoeler (ik gebruik zelfs een pomp die vol open staat!). Als de koud water kraan dan ook vol open staat koelt mijn wort van 100 graden tot net onder de 30 graden.

Ik zie er in mijn situatie geen noodzaak toe om mijn wort langzamer te laten stromen of een langere koeler te maken.

Grt, Bas H.

Offline pierrepavlov

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 1
  • Land: be
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Koelen
« Reactie #17 Gepost op: 17-03-2007 16:45 u »
Hoi hoi hoi,

Als neofiet-aan-het-bouwen, vraag ik me af of er al iemand een tegenstroomkoeler gebouwd heeft waarbij de 'wortspiraal' van rvs is, en meer bepaald een spiraal uit een bierkoeler?

Mogelijke problemen:
- 10 mm buitendiameter, misschien te dun voor het wort?
- 'vierkant' geplooid, wellicht onmogelijk om er een tuinslang rond te krijgen?
- het solderen van koper op rvs aan de twee uiteinden waar de wortspiraal door het T-stuk gaat

Graag uw commentaren en oplossingen voor de mogelijke problemen, waarvoor dank!

Offline Henielma

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.211
  • Land: nl
  • Eerste glas eigen bier!
    • Henielma
Re: Koelen
« Reactie #18 Gepost op: 17-03-2007 18:09 u »
Ik denk dat het probleem is om de slang om de koeler te krijgen. In mijn ervaring moet de binnenbuis recht zijn wil je de slang er overheen krijgen. Pas daarna buigen samen met de buitenslang.

Je kan wel flink wat ijs met water in de bierkoeler doen en de spiraal daarin laten zitten zonder slang er omheen. Als ik het goed heb zijn er meer op het forum die op die manier het hete wort koelen.

Offline Ludo

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 44
Re: Koelen
« Reactie #19 Gepost op: 18-03-2007 12:20 u »
Ik koel door het wort door de spiraal (10 mtr, dia 15 mm) in het warmwatervat te  pompen. Dit warmwatervat vul ik met koud water en ik kan 30 liter wort in ongeveer 15 minuten koelen naar 25C. Soms voeg ik ijs toe aan het koelwater.

Overigens heb ik alle messing fittingen met zilver soldeer op mijn roestvrijstalen vaten gesoldeerd en dat gaat prima.

Erick

  • Gast
Re: Koelen
« Reactie #20 Gepost op: 26-06-2009 12:39 u »
Ik ga binnenkort voor het eerst mijn spiraalkoeler gebruiken en ik heb hier een vraag over:
Ik begrijp dat je de koeler ter sterilisatie een paar minuten moet laten meekoken.
Ik heb een elektrische ketel en het lijkt mij dat die nog ff wat warmte blijft afgeven nadat je hem hebt uitgezet.

Koelen jullie het wort in de nog warme kookketel of laten jullie het wort eerst overlopen naar het toekomstige gistvat en zetten jullie de koeler dan over in dat vat om aldaar te koelen???

(ben ik een beetje duidelijk?)

 :degroeten:

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Koelen
« Reactie #21 Gepost op: 26-06-2009 12:47 u »
Koelen in de kookketel. Het voordeel is dat hop en eiwitvlokken dan voldoende tijd krijgen om goed te bezinken zodat je alleen wort overhevelt naar je gistingsvat en geen rommel.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 38.810
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Koelen
« Reactie #22 Gepost op: 26-06-2009 13:36 u »
In het verleden koelde ik in het gistvat. Met een hevelfilter voorzien van filterdoeken filterde ik het wort heet in de kookketel. Tegenwoordig gebruik ik nog steeds een filter in de kooktketel maar koel ik vervolgens het wort met behulp een platenkoeler en voer ik het wort terug in de kookketel met een pomp. Als het wort in de ketel een temperatuur heeft van 40 tot 50 C vang ik deze op nadat deze weer langs de platenkoeler is geweest.
Op deze manier zakt het wort in de ketel snel in temperatuur (dat is gunstig om DMS vorming tegen te gaan) en kan ik kouder koelen. Bijkomend voordeel is dat het wort helderder is.

Offline wilko

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 534
  • Land: nl
Re: Koelen
« Reactie #23 Gepost op: 26-06-2009 14:51 u »
In het verleden koelde ik in het gistvat. Met een hevelfilter voorzien van filterdoeken filterde ik het wort heet in de kookketel. Tegenwoordig gebruik ik nog steeds een filter in de kooktketel maar koel ik vervolgens het wort met behulp een platenkoeler en voer ik het wort terug in de kookketel met een pomp. Als het wort in de ketel een temperatuur heeft van 40 tot 50 C vang ik deze op nadat deze weer langs de platenkoeler is geweest.
Op deze manier zakt het wort in de ketel snel in temperatuur (dat is gunstig om DMS vorming tegen te gaan) en kan ik kouder koelen. Bijkomend voordeel is dat het wort helderder is.

Interessant, dit is precies wat ik de laatste keer bij wijze van experiment heb gedaan: over de platenkoeler terugpompen de kookketel in.  Tot hoever koel je terug in de ketel zelf, begrijp ik het goed dat je als het wort in de ketel 40-50 C is je het wort een laatste keer over de platenkoeler laat gaan een opvangvat in?

Ik kon met mijn platenkoeler van pakweg 60-65gr terug naar 21.5 in het opvang/gistvat.

Wilko

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Koelen
« Reactie #24 Gepost op: 26-06-2009 15:01 u »
over de platenkoeler terugpompen de kookketel in.  Tot hoever koel je terug in de ketel zelf, begrijp ik het goed dat je als het wort in de ketel 40-50grC is je het wort een laatste keer over de platenkoeler laat gaan een opvangvat in?

Inderdaad zo! :)
Zo doe ik het ook, mede vanwege het feit dat mijn koeler de stap van 90-95 C (na koken) tot <20 C in gistvat niet in een keer kan maken...