Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier  (gelezen 31596 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #25 Gepost op: 07-11-2010 09:16 u »
31 Brix komt volgens deze schaal overeen met SG=1120. Volgens mij zou dat 1130 moeten zijn. Ik weet niet welke van de 2 schalen ik moet geloven. 
HansH

Welke schaal klopt kun je eenvoudig controleren met een nauwkeurige hydrometer.


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Ronnie

  • Reynaert Wijn- en Bier Gilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.936
  • Land: be
  • Medewerker Reynaert Wijn-makers & Brouwers Gazet
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #26 Gepost op: 07-11-2010 09:50 u »
Dit is de eerste keer dat ik lees over een refractometer met een SG-schaal...

Ho maar die bestaan al lang hoor, maar die dienen eigenlijk om in de wijngaard te gebruiken, dus op druivensap, zeg maar suikerwater

@ Oscar: waarom nog omzetten? Echte brouwers werken toch met °Plato of Brix, en je bent toch ook een echte?

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.952
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #27 Gepost op: 07-11-2010 10:58 u »
Ik heb eea nog eens nagerekend met de rekendemoV2.0. SG=1120 (28.04 Plato) en Brix=31 komt overeen met een brixcorrectiefactor (=Brix/Plato) van 1.1055 en dat is onrealistich hoog. (1.03 is normaal voor wort). Als het een SG schaal voor wijn is, waar vooral suiker inzit, dan zou de Brixcorrectiefactor nog dichter bij 1 moeten liggen, dus dat lijkt mij nog onwaarschijnlijker.

Om eea te checken kun je een oplossing maken van kristalsuiker (zit als het goed is geen water in). 200g suiker oplossen tot 1000g en dan meten. Je zou dan moeten meten: SG=1083.0 (Plato=20.0), Brix=20.0 Dan kun je zien welke schaal klopt.
HansH

Offline Drents Hopbier

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.126
  • Land: nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #28 Gepost op: 07-11-2010 12:02 u »
Een refractometer met een SG schaal is niet bestemd om vergistend wort te meten. Alleen een meting met een hydrometer geeft dan het werkelijk SG aan.

En dan noemen ze het "schijnbaar s.g." vanwege de alcohol. Werkelijk s.g. wordt bepaald na verwijdering van de alcohol.

Hopbier

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #29 Gepost op: 07-11-2010 12:58 u »
En dan noemen ze het "schijnbaar s.g." vanwege de alcohol. Werkelijk s.g. wordt bepaald na verwijdering van de alcohol.

Hopbier

Wanneer je met een hydrometer werkt hoef je geen alcohol te verwijderen, je krijgt gewoon een SG uitlezing. Er is geen sprake van schijnbaar s.g.

Wellicht ten overvloede, SG staat niet voor Soortelijk Gewicht maar voor Specific Gravity, zie hier.

Het is een getal dat de verhouding aangeeft tussen de massa van wort (in ons geval) en dat van zuiver water (ik dacht een en ander bij 20 ºC). In het getal zit een decimale komma die in het Engels als punt wordt gechreven. Wij interpreteren de punt als aanduiding voor een duizendtal en lezen dan duizenddertien voor 1.013 in plaats van één-komma-nul-één-drie.  Omdat het een verhouding is staat er ook geen eenheid achter.

Bert

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #30 Gepost op: 07-11-2010 13:13 u »
Wanneer je met een hydrometer werkt hoef je geen alcohol te verwijderen, je krijgt gewoon een SG uitlezing. Er is geen sprake van schijnbaar s.g.

Het is wel een schijnbaar SG. Als de alcohol verdampt is heb je een hoger SG.

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #31 Gepost op: 07-11-2010 13:19 u »
Het is wel een schijnbaar SG. Als de alcohol verdampt is heb je een hoger SG.

Het is geen schijnbaar SG. Je hebt dan een SG voor wort met alcohol en een SG voor een wort zonder alcohol.
Beide getallen hebben een eigen betekenis voor verdere berekeningen maar het geen "schijnbaar" getal.

Bert

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #32 Gepost op: 07-11-2010 13:23 u »
Het is wel een schijnbaar SG. Als de alcohol verdampt is heb je een hoger SG.

Na mijn vorige reactie bedenk ik mij dat jij wellicht doelt op de uitlezing van de refractometer. Wanneer dat het geval is heb je gelijk, deze uitlezing is geen "echt" SG als er alcohol in zit.

Bert

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #33 Gepost op: 07-11-2010 13:24 u »
Natuurlijk is het geen schijnbaar getal. Maar de waarde die je afleest is niet correct. Ten opzichte van het begin SG is veeeeel minder van het extract vergist. De vergistingsgraad die je berekend met de aflezing van de hydrometer is de schijnbare vergistingsgraad.

Dit verschijnsel wordt veroorzaakt door het feit dat alcohol lichter is dan water.

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #34 Gepost op: 07-11-2010 13:26 u »
De vergistingsgraad die je berekend met de aflezing van de hydrometer is de schijnbare vergistingsgraad.

Helemaal mee eens, het is een schijnbare vergistingsgraad (niet een schijnbaar SG).

Bert

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #35 Gepost op: 07-11-2010 13:28 u »
Helemaal mee eens, het is een schijnbare vergistingsgraad (niet een schijnbaar SG).

Het is ook een schijnbaar SG. Het werkelijke SG ligt hoger door de invloed van de alcohol. Zoals jij terecht opmerkte gaat het om de Specific Gravity.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #36 Gepost op: 07-11-2010 13:33 u »
Overigens bedenk ik nu dat in plaats van SG we ook zouden kunnen spreken van exractgehalte. Dat dekt eigenlijk veel beter de lading. We zijn echter al zo lang gewend aan het begrip SG dat we dit niet meer veranderen.

Offline Albertus

  • De Roode Toren
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.606
  • Land: nl
  • Bibo Ergo Sum
    • Brouwerij Onder de Boompjes
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #37 Gepost op: 07-11-2010 13:35 u »
Overigens bedenk ik nu dat in plaats van SG we ook zouden kunnen spreken van exractgehalte. Dat dekt eigenlijk veel beter de lading. We zijn echter al zo lang gewend aan het begrip SG dat we dit niet meer veranderen.

Dan kunnen er ook geen misverstanden ontstaan.

Bert

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #38 Gepost op: 07-11-2010 13:39 u »
Dan kunnen er ook geen misverstanden ontstaan.

Bert

Je krijgt dan wel afkortingen als BEG een EEG en die kunnen toch weer voor misverstanden zorgen.  :D

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #39 Gepost op: 07-11-2010 13:42 u »
Overigens bedenk ik nu dat in plaats van SG we ook zouden kunnen spreken van exractgehalte. Dat dekt eigenlijk veel beter de lading. We zijn echter al zo lang gewend aan het begrip SG dat we dit niet meer veranderen.

Als je je realiseert dat SG tijdens en na de vergisting niets meer zegt over het suikergehalte is er helemaal geen misverstand.  :D

Er kan nooit een schijnbaar SG zijn. Een SG is iets dat je meet. Hooguit is er sprake van een schijnbaar suikergehalte tijdens de vergisting als je SG direct vertaalt naar suikergehalte.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 34.208
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #40 Gepost op: 07-11-2010 13:52 u »
Als je je realiseert dat SG tijdens en na de vergisting niets meer zegt over het suikergehalte is er helemaal geen misverstand.  :D

Er kan nooit een schijnbaar SG zijn. Een SG is iets dat je meet. Hooguit is er sprake van een schijnbaar suikergehalte tijdens de vergisting als je SG direct vertaalt naar suikergehalte.

Zoals ik hiervoor schreef is het natuurlijk zo dat je een soortelijk gewicht meet (om deze term maar weer eens te gebruiken). Alleen zegt dat soortelijke gewicht niets over de hoeveelheid suikers (beter is het om te spreken over extract) die nog in je vloeistof zit.
Maar volgens mij bedoelen we allemaal het zelfde...

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.952
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #41 Gepost op: 07-11-2010 20:38 u »
Waar Drents hopbier denk ik op doelt is het werkelijk en schijnbaar extract. Omdat je bij extract vrijwel altijd het suikerextract bedoelt, waardoor je bij alcohol suikermengsels daarom iets anders meet dan het extract. (=Plato) omdat de Plato schaal 1 op 1 gekoppeld is met de SG schaal zou je op die manier dus ook van schijnbaar en werkelijk SG kunnen spreken. Dat is dan weer verwarrend omdat schijnbaar SG ook werkelijk SG/ werkelijk SG van zuiver water is.
HansH 

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.952
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #42 Gepost op: 08-11-2010 21:54 u »
Robin,
Het idee daarachter is dat de Platoschaal gekoppeld is aan een hydrometer meting, dus direkt gerelateerd aan SG, terwijl de Brix schaal gekoppeld is aan de refractometer.
Zolang je alleen suikeroplossing meet is er niets aan de hand en geven de Brix en Plato schaal hetzelfde. Als er alcohol bij komt dan geven Brix en Plato verschillende resultaten, maar omdat de Plato schaal gekoppelt is aan SG krijg je bij alcoholhoudende oplossingen natuurlijk nog steeds een correcte SG meting, maar de bijbehorende Plato waarde geeft dan niet meer het suikerextract, dus is hij ''schijnbaar'' geworden. ook de Brix waarde is niet meer het suikerextract, dus ook ''Schijnbaar"
HansH

ps, ik reageerde hier op een  bericht van RobinB, maar dat is inmiddels verdwenen.

Offline Henielma

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.152
  • Land: nl
  • Eerste glas eigen bier!
    • Henielma
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #43 Gepost op: 08-11-2010 22:05 u »
Om eea te checken kun je een oplossing maken van kristalsuiker (zit als het goed is geen water in). 200g suiker oplossen tot 1000g en dan meten. Je zou dan moeten meten: SG=1083.0 (Plato=20.0), Brix=20.0 Dan kun je zien welke schaal klopt.
HansH

Ik heb gistermorgen dit proefje eens gedaan om de refractometer te controleren en tevens eens kijken welke van mijn twee hydrometers het dichst in de buurt van de waarheid komt.

Allereerst de suikeroplossing gemaakt.
Refractometer 20.1 Brix (Eerst goed op nul gesteld met osmose water)
Mijn oudste hydrometer met een gekleurde schaal SG 1083
Mijn reserve hydrometer met een wit papiertje SG 1087

Daarna de hydrometers met osmosewater getest. Hier geven beide hydrometers 1000 aan.

Best wel een flinke afwijking voor de witte hydrometer. Ik zal dus maar zuinig blijven op mijn oude vertrouwde hydrometer.

Hans bedankt voor het idee en de getallen.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #44 Gepost op: 08-11-2010 22:10 u »
Robin,
Het idee daarachter is dat de Platoschaal gekoppeld is aan een hydrometer meting, dus direkt gerelateerd aan SG, terwijl de Brix schaal gekoppeld is aan de refractometer.
Zolang je alleen suikeroplossing meet is er niets aan de hand en geven de Brix en Plato schaal hetzelfde. Als er alcohol bij komt dan geven Brix en Plato verschillende resultaten, maar omdat de Plato schaal gekoppelt is aan SG krijg je bij alcoholhoudende oplossingen natuurlijk nog steeds een correcte SG meting, maar de bijbehorende Plato waarde geeft dan niet meer het suikerextract, dus is hij ''schijnbaar'' geworden. ook de Brix waarde is niet meer het suikerextract, dus ook ''Schijnbaar"
HansH

ps, ik reageerde hier op een  bericht van RobinB, maar dat is inmiddels verdwenen.

Hahaha...
Ik bedacht me ongeveer hetzelfde (plato-hydrometers) en besloot mijn post weer te verwijderen, vandaar! :)
Maar die scheiding plato-brix ben ik niet zo zeker van. Volgens mij werd de originele brix ook "gewoon" met een dompelaar gemeten?

Pas bij de introductie van een andere meet methode lopen de uitkomsten mank.
Dat heeft niet zozeer iets te maken met een verschil in de schaal, maar met een verschil in wat er gemeten wordt.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.952
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #45 Gepost op: 08-11-2010 22:14 u »
Henielma,
Vraag is wel hoe nauwkeurig je de suiker en het totaalgewicht af kunt wegen.
met een keukenweegschaal heb je al snel +/- 1 gram te pakken, of gebruik je een nauwkeuriger weegschaal. Als de 21 Brix klopt dan hoort daar weer SG=1087.4 bij en dan  zou je witte hydrometer ineens weer veel beter scoren.
HansH

Offline Henielma

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.152
  • Land: nl
  • Eerste glas eigen bier!
    • Henielma
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #46 Gepost op: 08-11-2010 22:16 u »
Ik heb mijn weegschaal gebruikt met een resolutie van 0,1 gram.

Het was 20,1 brix, geen 21.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 7.952
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #47 Gepost op: 08-11-2010 22:35 u »
Maar die scheiding plato-brix ben ik niet zo zeker van. Volgens mij werd de originele brix ook "gewoon" met een dompelaar gemeten?

Pas bij de introductie van een andere meet methode lopen de uitkomsten mank.
Dat heeft niet zozeer iets te maken met een verschil in de schaal, maar met een verschil in wat er gemeten wordt.
In feite maakt het niet uit of je het beestje nu Plato of Brix noemt. Wat van belang is is of je de meting doet met een hydrometer of een refractometer. Voor zover ik weet is de Brix definitie officieel  gekoppeld aan de refractometer sinds 1973, zie bv http://www.sugartech.com/ en gaan de rekentools ervan uit dat je met Brix een refractometermeting bedoelt en met Plato een hydrometer meting.
HansH

 

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #48 Gepost op: 09-11-2010 14:49 u »
In feite maakt het niet uit of je het beestje nu Plato of Brix noemt. Wat van belang is is of je de meting doet met een hydrometer of een refractometer.

Dat zeg ik toch?
:)

Offline EBC

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.171
  • Land: be
  • Beer blings us together.
    • Perron Bieren
Re: Hydrometer en refractometer voor bepaling dichtheid bier
« Reactie #49 Gepost op: 09-11-2010 15:56 u »
Ik heb gistermorgen dit proefje eens gedaan om de refractometer te controleren en tevens eens kijken welke van mijn twee hydrometers het dichst in de buurt van de waarheid komt.

Allereerst de suikeroplossing gemaakt.
Refractometer 20.1 Brix (Eerst goed op nul gesteld met osmose water)
Mijn oudste hydrometer met een gekleurde schaal SG 1083
Mijn reserve hydrometer met een wit papiertje SG 1087

Daarna de hydrometers met osmosewater getest. Hier geven beide hydrometers 1000 aan.

Best wel een flinke afwijking voor de witte hydrometer. Ik zal dus maar zuinig blijven op mijn oude vertrouwde hydrometer.

Hans bedankt voor het idee en de getallen.

Met je oude densimeter zou je refractometer een brix-correctiefaktor hebben van 1,005. Een vrij lage waarde, want normaal liggen ze tussen 1,02 en 1,08.

Met de andere densimeter kom je uit op 0,962. Wat helemaal laag is.

Ik denk dat de werkelijkheid ergens tussen de drie meters in ligt...

Mijn refractometer zit op 1,020, met die ene densimeter. Ik heb er nog meer, die zal ik ook eens proberen...