Advertentie Brouwland

Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Mijn eerste giststarter...  (gelezen 23940 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Mijn eerste giststarter...
« Gepost op: 30-05-2010 22:44 u »
Over een paar weken gaan we een Saison brouwen (waarschijnlijk 18 juni). De grondstoffen zijn besteld bij Brouwmarkt en inmiddels gearriveerd. De is in augustus 2009 geproduceerd. Niet echt recent dus. We gaan 18 liter bier maken. En dus lijkt het me wijs om een starter te gaan maken. Ik heb een magneet roerder, erlemeyer, roervlo en 2 pakken moutextract. Volgens Mr Malty heb ik 1 liter giststarter nodig. Zoals de titel suggereert heb ik nog nooit een giststarter gemaakt en heb ik een paar vragen:

1. Is de 1 liter starter voor of na het afgieten?
2. Hoe maak ik eenvoudig een giststarter van 1 liter? Is dat 1 liter water met een hoeveelheid moutextract? Ik geloof dat je ongeveer een SG van 1,040 moet hebben. Maar hoeveel poeder heb je dan nodig?
2. Is afsluiten met een prop watten die steriel zijn gemaakt met spiritus en een stuk aluminium folie voldoende? Ik heb geen rubberen of siliconen stop namelijk.
3. Kan ik de moutextract in een weckpot bewaren?
4. Moet ik het voor 1 liter in stappen doen. Of kan het in ene.
5. Aangezien we met z'n tweetjes brouwen en hier vaak een vrije dag voor nemen moet de starter wel klaar zijn voor de 18e. Hoe vroeg van te voren moet ik beginnen?

Alvast bedankt voor alle antwoorden!


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Offline Sjakie

  • Peels Bierbrouwersgilde
  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 493
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #1 Gepost op: 30-05-2010 23:09 u »
1. Is de 1 liter starter voor of na het afgieten?
2. Hoe maak ik eenvoudig een giststarter van 1 liter? Is dat 1 liter water met een hoeveelheid moutextract? Ik geloof dat je ongeveer een SG van 1,040 moet hebben. Maar hoeveel poeder heb je dan nodig?
2. Is afsluiten met een prop watten die steriel zijn gemaakt met spiritus en een stuk aluminium folie voldoende? Ik heb geen rubberen of siliconen stop namelijk.
3. Kan ik de moutextract in een weckpot bewaren?
4. Moet ik het voor 1 liter in stappen doen. Of kan het in ene.
5. Aangezien we met z'n tweetjes brouwen en hier vaak een vrije dag voor nemen moet de starter wel klaar zijn voor de 18e. Hoe vroeg van te voren moet ik beginnen?

Mijn Werkwijze.
1. Voor. Dus een liter wort + zakje.
2.  liter + 100 gram extract en eventueel olijf olie (druppel) en gistvoeding.
3. Maakt niet uit. Let wel. Als hij overschuimt heb je met watten een plakkerig probleem.
4. Gewoon 1 liter in een keer.
5. 24 uur op de magneetroerder is voldoende.

Dat is hoe ik het nu doe en gaat als en trein.

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.784
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #2 Gepost op: 30-05-2010 23:10 u »
Zoals de titel suggereert heb ik nog nooit een giststarter gemaakt en heb ik een paar vragen:

Tips :

Smack het pakje gist 1,5 week van te voren. Als deze bol staat knip 'm open en giet deze in de erlenmeyer (schoon en ontsmet) en doe er 0,5 liter wort bij laat deze 1 dag roeren. Doe er daarna 1 liter wort bij en weer een dag roeren. Daarna laten bezinken, afgieten en desnoods nog een dag roeren met 1 liter wort. daarna laten bezinken en om de dag van brouwen 's ochtends afgieten en  0,5 liter wort erbij doen en dit geheel bij je wort gooien.

Deze procedure werkt bij mij altijd goed  :duimop:

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #3 Gepost op: 30-05-2010 23:21 u »
2.  liter + 100 gram extract en eventueel olijf olie (druppel) en gistvoeding.
3. Maakt niet uit. Let wel. Als hij overschuimt heb je met watten een plakkerig probleem.

2. Gistvoeding heb ik niet. Zijn hier nog huishoudmiddeltjes voor die ik kan gebruiken?
3. Ik heb een 2 liter Erlemeyer dus ik denk/hoop dat we daar niet tegenaan gaan lopen.

Tips :

Smack het pakje gist 1,5 week van te voren. Als deze bol staat knip 'm open en giet deze in de erlenmeyer (schoon en ontsmet) en doe er 0,5 liter wort bij laat deze 1 dag roeren. Doe er daarna 1 liter wort bij en weer een dag roeren. Daarna laten bezinken, afgieten en desnoods nog een dag roeren met 1 liter wort. daarna laten bezinken en om de dag van brouwen 's ochtends afgieten en  0,5 liter wort erbij doen en dit geheel bij je wort gooien.

Deze procedure werkt bij mij altijd goed  :duimop:

Gebruik jij dezelfde verhoudingen voor het wort als Sjakie (1 liter op 100 gram poeder). Ik zie dat je 3 liter gebruikt. Dus i.t.t. Sjakie reken jij die 1 liter starter afgegoten?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 38.810
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #4 Gepost op: 31-05-2010 07:58 u »
1. Is de 1 liter starter voor of na het afgieten?
2. Hoe maak ik eenvoudig een giststarter van 1 liter? Is dat 1 liter water met een hoeveelheid moutextract? Ik geloof dat je ongeveer een SG van 1,040 moet hebben. Maar hoeveel poeder heb je dan nodig?

1. Als we het hebben over volume van giststarters bedoelen we bijna altijd het volume voor het afgieten.
2. Om een SG van ongeveer 1040 te krijgen moet je 100 g moutextractoplossing in 1 l water.

Gistvoeding heb ik niet. Zijn hier nog huishoudmiddeltjes voor die ik kan gebruiken?

Je zou een zakje oude gist kunnen gebruiken dat je mee kookt met het moutextract (minstens 10 minuten laten koken). Het is de bedoeling daatbij dat je de gistcellen kapot kookt en dat vrijkomende celinhoud weer als voeding kan dienen voor nieuwe cellen.

Offline Kleine_Schriek

  • Peels Bierbrouwersgilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.952
  • Land: nl
  • Keggen die hap!
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #5 Gepost op: 31-05-2010 08:57 u »
Fijn draadje dit, wij gaan binnenkort ook met de eerste giststarter aan de slag. Heb alles genoteerd  :brouwen:

Offline dennis

  • WHO Wageningen
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.395
  • Land: nl
  • Drink je vrijheid!
    • Stadsbrouwerij Wageningen
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #6 Gepost op: 31-05-2010 09:23 u »
De prop watten hoef je niet met alcohol te ontsmetten hoor. 
Wat je kunt doen is de moutextract oplossen in de erlenmeyer en in de erlenmeyer voorzichtig koken op het fornuis.  Het gaat behoorlijk schuimen dus daarom voorzichtig, af en toe schudden kan geen kwaad (de druppel toegevoegde olijfolie helpt ook het schuimen tegen te gaan).  Als het even gekookt heeft en niet meer zo schuimt maak je een mooie redelijk grote prop watten.  Een goede pluk schone witte watten, oprollen en dubbel vouwen tot een mooie prop.  De dubbel gevouwen kant is zonder al te veel pluizen en gaat in de erlenmeyer, de andere kant is een beetje 'fluffy' en moet eigen een paar cm over de rand van de fles uitsteken.  Laat het geheel nog heel even koken, de stoom van de moutextract oplossing steriliseert de prop watten.  De prop watten wordt wel nat hierdoor maar dat geeft niet, wordt ook wel weer droog. 

Oja, doe ook de alu folie er nog even overheen.  Eigenlijk wil je de prop watten nu over de rand laten hangen zodat je straks samen met de alu-folie de prop watten met 1 hand (als je rechts bent doe je dit met links) kunt pakken en vasthouden.  Met de andere hand (rechter) ga ik altijd even heel kort met een gasbrandertje (crme brle of voor las-werkzaamheden) over de hals van de fles en daarna giet ik de gist of extra moutextract in de fles.  Eventueel nog een keer kort met de brander eroverheen.  De prop watten heb ik nog steeds in mijn linker hand en kan ik nu weer in de hals van de erlenmeyer plaatsen.
Eigenlijk doe ik de handeling met de brander iedere keer als ik iets in of uit de fles ga halen, dus ook vlak voor het enten.  Oja, steek de prop watten niet in de fik ;)

Bovenstaande vereist wel enige routine en zal de eerste keer niet zo makkelijk gaan.  Misschien even 'droog' oefenen als er nog geen moutextract en kostbare gist in de erlenmeyer zit! 

Volgens mij is bovenstaande zoals ik het geleerd heb, het luistert overigens allemaal niet zo nauw want besmettingen heb ik niet (klop-klop) en ik realiseer me zojuist dat ik tegenwoordig altijd een gewone prop ongesteriliseerde watten gebruik.  Volgende keer ga ik ze weer netjes steriliseren. 
Wat ik overigens ook geleerd heb is om zo weinig mogelijk met je gezicht of handen boven de hals van de erlenmeyer te komen.  Liever ook niet hoesten of niezen in de erlenmeyer  ;)

De prop watten is overigens ook handig als je wilt beluchten.  In het slangetje van de de aquariumpomp druk ik met een tandenstoker een klein propje watten.  Geen bacterie die daar doorheen komt..
Succes!
(Ik moet een keer een filmpje maken van bovenstaande, dat zou wel eens verhelderend kunnen werken.)

Offline dennis

  • WHO Wageningen
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.395
  • Land: nl
  • Drink je vrijheid!
    • Stadsbrouwerij Wageningen
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #7 Gepost op: 31-05-2010 09:30 u »
Oja, maak de giststarter een paar dagen van te voren.  Je kunt dan het geheel in de koelkast zetten en de gist laten bezinken.  Na 1 of 2 dagen (afhankelijk van de gist) zul je zien dat je een mooi stevig laagje gist onderin de erlenmeyer hebt zitten.  De gebruikte moutextract oplossing daarboven zal helder zijn en kan netjes afgegoten worden, de invloed op de smaak van je bier beperk je dan zoveel mogelijk!  Er blijft altijd een beetje gistextract oplossing achter en dat kun je gebruiken om de neergeslagen gist weer in suspensie te krijgen door goed te zwenken.  Eventueel in suspensie brengen op je brouwdag met wat verse wort die je even steriel gemaakt hebt door het even te koken.

NB: Als de moutextract oplossing erboven erg troebel blijft dan zit daar nog veel gist in en zou ik het niet afgieten!
NB2: in de koelkast wel zorgen dat er lucht uit de fles/erlenmeyer kan ontsnappen, sommige gist gaat gewoon zachtjes door en er kan druk opbouwen!

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #8 Gepost op: 31-05-2010 09:57 u »
1. Is de 1 liter starter voor of na het afgieten?

Is hierboven al gezegd.

2. Hoe maak ik eenvoudig een giststarter van 1 liter? Is dat 1 liter water met een hoeveelheid moutextract? Ik geloof dat je ongeveer een SG van 1,040 moet hebben. Maar hoeveel poeder heb je dan nodig?

Inderdaad, 100 gram op 1 liter water. Bestel voor de volgende keer toch maar een goede gistvoeding (geen gistvoedingszout, want die bevat alleen maar stikstof en fosfaat, maar een complete voeding, zoals SiriS YeastVit)


3. Is afsluiten met een prop watten die steriel zijn gemaakt met spiritus en een stuk aluminium folie voldoende? Ik heb geen rubberen of siliconen stop namelijk.

Alleen aluminiumfolie is voldoende. Die is al steriel. Bovendien gaat een starter in een erlenmeyer op een magneetroerder niet schuimen, dus het wort komt niet in contact met de folie.

4. Kan ik de moutextract in een weckpot bewaren?

Dat kan. Moutpoeder trekt heel snel water aan en dan wordt het een kliederboel gevoelig voor infecties. Dus goed lucht- en waterdicht verpakken is een must.

5. Moet ik het voor 1 liter in stappen doen. Of kan het in ene.

Die ene liter kan in 1 keer.

6. Aangezien we met z'n tweetjes brouwen en hier vaak een vrije dag voor nemen moet de starter wel klaar zijn voor de 18e. Hoe vroeg van te voren moet ik beginnen?

Het is een oud pakje gist, dus begin twee weken van tevoren met het smacken van het pak. Zet het pak op een warme plek (20 tot 25 graden) en wacht tot hij opgebold is. Maak dan de starter. Koken in de erlenmeyer kan, maar pas op, want als de moutextractpoeder nog niet goed is opgelost, dan bakt hij aan (eigen ervaring). Na een kwartier koken laten afkoelen tot 20 graden en dan de gist erbij en op de magneetroerder zetten. Na 24 tot 36 uur is de starter uitgegist en zet je hem in de koelkast om de gist te laten bezinken. Eigenlijk is het beter om de starter in de koelkast te zetten als hij bijna is uitgegist, zodat de gist niet al gaat interen op zijn reservevoedsel. Daarom vervang ik na een uur of 18 20 de aluminiumfolie voor een stop met waterslot, zodat ik de activiteit in de starter kan volgen. Is de activiteit bijna gestopt, dan gaat de starter van de magneetroerder af en de koelkast in.

Nog een puntje: mijn magneetroerder produceert nogal wat warmte heb ik gemerkt en hierdoor kan de starter te warm worden. Houd dat in de gaten. Ik heb het opgelost door twee dunne strips op de magneetroerder te plakken, zodat de erlenmeyer niet direct in contact komt met de magneetroerder. Dat werkt goed, de starter wordt niet warmer dan 25 graden.

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #9 Gepost op: 31-05-2010 10:39 u »
Nog een puntje: mijn magneetroerder produceert nogal wat warmte heb ik gemerkt en hierdoor kan de starter te warm worden.

Hoe warm werd het? 35-37 C is voor bovengisters geen probleem (groeien ze ook sneller ;))
Ondergisters beter niet boven de 30 C

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #10 Gepost op: 31-05-2010 10:45 u »
Toen ik het merkte was hij een graad of 30 en toen heb ik maatregelen genomen. Het leek me geen goed idee om mijn gist op het spel te zetten door te kijken hoe ver het zou gaan. Ik zou biergist zeker niet warmer kweken dan 30 graden en er is ook geen reden om dat te doen.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #11 Gepost op: 31-05-2010 11:10 u »
Fijn draadje dit, wij gaan binnenkort ook met de eerste giststarter aan de slag. Heb alles genoteerd  :brouwen:

Inderdaad! Dank voor alle antwoorden. Hiermee moet het lukken volgens mij.

Je zou een zakje oude gist kunnen gebruiken dat je mee kookt met het moutextract (minstens 10 minuten laten koken). Het is de bedoeling daatbij dat je de gistcellen kapot kookt en dat vrijkomende celinhoud weer als voeding kan dienen voor nieuwe cellen.

Kan dat Bruggeman bakergist zijn? Ik heb daar nog een flink pak van namelijk. Anders moet er een pakje T-58 aan geloven die ik nog heb liggen.

@Dennis: Zeker doen een filmpje! Kan die roervlo eigenlijk tegen koken? Lijkt me wel toch?


Offline dennis

  • WHO Wageningen
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.395
  • Land: nl
  • Drink je vrijheid!
    • Stadsbrouwerij Wageningen
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #12 Gepost op: 31-05-2010 11:38 u »
Die roervlo kan wel tegen koken ja.  Wel een goed idee om die mee te koken, is die ook direct steriel!

Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #13 Gepost op: 31-05-2010 13:11 u »
Ik zou biergist zeker niet warmer kweken dan 30 graden en er is ook geen reden om dat te doen.

Het is ook zeker geen advies, maar tussen advies en "het is een probleem" zit een grijs gebied...

Kan dat Bruggeman bakergist zijn? Ik heb daar nog een flink pak van namelijk. Anders moet er een pakje T-58 aan geloven die ik nog heb liggen.

Doe die bruggeman maar! Zonde van de T58!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 38.810
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #14 Gepost op: 31-05-2010 20:00 u »
Toen ik het merkte was hij een graad of 30 en toen heb ik maatregelen genomen. Het leek me geen goed idee om mijn gist op het spel te zetten door te kijken hoe ver het zou gaan. Ik zou biergist zeker niet warmer kweken dan 30 graden en er is ook geen reden om dat te doen.

Een bovengist heeft de snelste gistgroei bij 37 C... Toch houd ook ik niet van dergelijke hoge temperatuur voor een starter. Als je wat hoger zit kan de gist het niet meer aan. Daarom liever wat koeler, dat is wel ze zeker.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #15 Gepost op: 01-06-2010 23:59 u »
A.s. vrijdag is het 2 weken voor brouwen. Nu ga ik vrijdag morgen naar Londen voor het weekend. Ben zondagavond weer terug. Zal het lukken als ik het pak zondagavond smack? Of toch maar vrijdagochtend op hoop van zegen?

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.887
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #16 Gepost op: 02-06-2010 00:03 u »
2 weken voor brouwen? Dan kan het zondag ook nog wel. Dan heb je nog zeker 1,5 week over voor een goede starter.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #17 Gepost op: 06-06-2010 23:19 u »
Zo... terug uit Londen. Nu het smackpack smacken... :)

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #18 Gepost op: 07-06-2010 09:27 u »
Grappig, zo'n oud pak en toch stond ie vanochtend al semi-bol. Misschien vanavond al in de erlemeyer met wat moutextract oplossing.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #19 Gepost op: 07-06-2010 18:57 u »
Het pak stond al bol! Ik heb maar een starter gemaakt:



Aantal leerpunten:

- Ook mijn magneetroerder wordt warm. Ik heb er twee stroken karton op geplakt zodat de erlemeyer niet op de plaat staat.
- Moutextract toevoegen aan kokend water is geen goed idee :) Schuimt enorm!
- Zelfs in een grote pan is er enorme schuimvorming tijdens het koken.

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.165
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #20 Gepost op: 07-06-2010 19:51 u »
- Moutextract toevoegen aan kokend water is geen goed idee :) Schuimt enorm!
- Zelfs in een grote pan is er enorme schuimvorming tijdens het koken.

Twee druppels olijfolie doet wonderen en is nog goed voor de gist ook.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #21 Gepost op: 07-06-2010 23:58 u »
Twee druppels olijfolie doet wonderen en is nog goed voor de gist ook.

Die staat genoteerd!

Ik laat hem 24 uur op de magneetroerder staan. Wat moet ik daarna doen? Direct in de koelkast tot volgende week vrijdag (brouwdag) of moet ie nog staan om verder te gisten? Ik heb geen stop met waterslot om de vergisting te bekijken namelijk.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #22 Gepost op: 08-06-2010 11:56 u »
Ik denk dat ik hem volgende week op de brouwdag voor het brouwen uit de koelkast haal en nog een halve liter moutextract geef om in suspensie te komen. Goed idee toch?

Zal toch maar een rubberen stop bestellen zodat ik een waterslot kan plaatsen voor de volgende keer.

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #23 Gepost op: 09-06-2010 18:11 u »
Na een dag in de koelkast is de gist al behoorlijk aan het uitzakken een laag witte gist is op de bodem te zien.


Offline RobinB

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 20.934
  • Land: nl
  • Nooit geschroten is altijd mis!
Re: Mijn eerste giststarter...
« Reactie #24 Gepost op: 09-06-2010 19:41 u »
Je gaat zondag brouwen?
Ziet er Ok uit, hij zakt nog wel wat verder uit.