Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van bol.com

Auteur Topic: Vragen na de eerste batch!  (gelezen 6595 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Vragen na de eerste batch!
« Gepost op: 03-01-2010 18:30 u »
Beste mensen,

In het voorstel topic heb ik mij voorgesteld, hier en paar vragen n.a.v. mijn eerste brouwdag ooit!


Ik zag jullie eerst vertellen dat ik een simpele installatie heb, een pan, een vergistingsemmer, een zelfgemaakte koeler.. en een filterdoek.
Dat filterdoek ga ik voor de eerstkomende brouwdag vervangen voor iets fatsoenlijks.

Ik en mijn broer zijn uitgegaan van het Golden Beverius pakket, en hebben daar zoethout en kruidnagel en rozemarijn aan toegevoegd in de laatste 15 minuten.

Omdat er geen hoeveelheid spoelwater in het recept stond hebben we 5 liter aangehouden, zonder ergens iets of wat te lezen. Ik denk dat dat erg weinig was, wat denken jullie?

Verder is het filteren met een doek niet heel handig hebben we gemerkt, Hoelang duurt filteren normaal met een filteremmer/bak?


We hebben ipv de beloofde 20 liter nu maar 11,5 Hoe komt dit? Klopt mijn redenatie als ik zeg; slecht filteren, en te weinig spoelwater?

Wel was het SG precies goed! 1068, maar dus niet voor 20 liter, maar voor 15,5 liter. Ik zeg 15,5 omdat we bij het overhevelen na het koelen 4! liter in de pan achter hebben gelaten vanwege de dikke eiwit wolken. (en de hevelslang hield dus ook door de droemeskop op bij die 4 liter)

Verder begon het goedje te koken op 105 graden, is dat goed? eigen redenering is weer ja, omdat SG hoger is, klopt dit?

En de grootste teleurstelling: als ik 20 liter bier had willen hebben, wat hadden we dan anders moeten doen? (naast een filterbak gebruiken)

Groetjes en ik ben benieuwd naar de antwoorden!
Ronald


Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de bovenstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.

Online Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.503
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #1 Gepost op: 03-01-2010 19:01 u »
en hebben daar zoethout en kruidnagel en rozemarijn aan toegevoegd in de laatste 15 minuten.

Ik hoop dat het leker wordt....maar reken op een raar smakende kruidenbom. Kruidnagel en zoethout zijn vrij intensief. Hoeveel hebben jullie toegevoegd ?

Omdat er geen hoeveelheid spoelwater in het recept stond hebben we 5 liter aangehouden, zonder ergens iets of wat te lezen. Ik denk dat dat erg weinig was, wat denken jullie?

Ligt aan de hoeveelheid brouwwater wat je gebruikt hebt... maar 5 liter is inderdaad erg weinig.

Verder is het filteren met een doek niet heel handig hebben we gemerkt, Hoelang duurt filteren normaal met een filteremmer/bak?

Verschilt per brouwer en per brouwvolume...voor 20-25 liter mag het best ± 1 uur duren..

We hebben ipv de beloofde 20 liter nu maar 11,5 Hoe komt dit? Klopt mijn redenatie als ik zeg; slecht filteren, en te weinig spoelwater?

Te weinig spoelwater, maar bij het opvangen had je natuurlijk al door dat je te weinig had....dus had je meer kunnen spoelen...

Wel was het SG precies goed! 1068, maar dus niet voor 20 liter, maar voor 15,5 liter. Ik zeg 15,5 omdat we bij het overhevelen na het koelen 4! liter in de pan achter hebben gelaten vanwege de dikke eiwit wolken. (en de hevelslang hield dus ook door de droemeskop op bij die 4 liter)

4 liter achterlaten in de pan is erg veel. Dus je filtermethode is niet goed en voor verbetering vatbaar...

Verder begon het goedje te koken op 105 graden, is dat goed? eigen redenering is weer ja, omdat SG hoger is, klopt dit?
Klopt...maar koken = koken. Bij welke temperatuur dat gebeurd is niet zo interesant...

En de grootste teleurstelling: als ik 20 liter bier had willen hebben, wat hadden we dan anders moeten doen? (naast een filterbak gebruiken)

Meer spoelen, en efficienter filteren. En gebruik brouwsoftware (BrouwVisie of BrouwHulp) om je recept door te rekenen, dat geeft je in het begin meer inzicht.


Offline Liemingbrouwer

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 810
  • Land: be
  • Ipso Facto
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #2 Gepost op: 03-01-2010 19:22 u »
Het is nu natuurlijk te laat, maar had je niet eerst eens beter gaan kijken bij een hobbybrouwer die bij jullie in de buurt woont???
Door "het" live te zien voordoen leer je het meest.
Je had een oproep hier kunnen plaatsen om een hobbybrouwer in jullie buurt te vinden.

Oscar heeft al goede antwoorden gegeven, maar ik wou toch nog kwijt dat een goed recept de basis is van een perfecte brouw.
Daarmee bedoel ik niet dat de pakketen niet goed zijn maar de receptuur die er bijzit stelt gewoonlijk niet veel voor.

Offline Hopmans

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 11.471
  • Land: nl
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #3 Gepost op: 03-01-2010 19:32 u »
Citaat
En gebruik brouwsoftware (BrouwVisie of BrouwHulp) om je recept door te rekenen
Je vergeet er nog één:

http://members.tele2.nl/lobina/bier-brouwen/confomash/confomash.html

 :brouwen:

Offline jelle

  • De Koperen Tsjettel
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.312
  • Land: nl
  • worst maken ook leuk
    • de koperen tsjettel
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #4 Gepost op: 03-01-2010 20:01 u »

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 36.489
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #5 Gepost op: 03-01-2010 20:44 u »
Filteren met filterdoek moet je leren. Het is heel belangrijk dat je eerst de doek nat maakt voordat deze in contact komt met wort.

Overigens gebruik ik tegenwoordig geen filterdoeken meer maar een rvs vlechtwerk filter (een filter gemaakt van de buitenmantel van een flexibele waterleiding). Dat werkt prima.

En zoals hiervoor al is aangegeven moet je rekening houden dat je zo hier en daar verliezen hebt bij het brouwen. Naarmate je langer brouwt leer je deze verliezen enigszins te beperken.

Offline Wild Chocolate

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 288
  • Land: nl
  • Can't get enough of that wonderful Duff
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #6 Gepost op: 03-01-2010 21:18 u »
Hoi Ronald,

Het zal een behoorlijk steile leercurve zijn zo, uit het niets ineens volmout brouwen zonder al teveel voorkennis. Maar goed, als je snel leert, zal je bij je 2e of 3e brouwsel al het idee hebben dat je nog nooit anders gedaan hebt... Ieder zijn eigen manier van starten, hoor! De 1 gaat eerst met blikken aan de gang, of eens kijken bij een ander, en jij springt gelijk in het diepe. Als je je niet laat afschrikken door een tegenslag, is het helemaal zo gek nog niet!

Voor wat betreft het filteren, ik ben zelf erg tevreden met mijn zelfgemaakte hevelfilter, eentje van koperbuis met kleine gaatjes onderin geboord. Dat is een iets andere uitwerking van het principe dat Jacques beschrijft. Je hebt dan geen aparte filterkuip nodig en hoeft dus ook je beslag niet over te scheppen om te gaan filteren. Daar komt bij dat je voor 15-20 euro zelf zo'n ding kan maken. Het enige wat ik nu anders zou doen, is de pijpjes met de gaatjes vastsolderen. Door de T-koppelingen iets in te knijpen, kun je deze ook vastklemmen en na het brouwen verwijderen om de met een ragertje schoon te maken. Er is op het forum wel het nodige te vinden over de verschillende manieren om een hevelfilter te maken.

Groet,

Remco

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #7 Gepost op: 04-01-2010 09:28 u »
Hoi allemaal,

Super bedankt voor de reacties! Remco, jij ziet in hoe we het van plan zijn. Geen stroopblikken ed, en leren door het te doen.

Maar stel je nou eens voor dat we hetzelfde hadden gefilterd, maar dan met veel meer spoelwater, had dan het SG niet lager geweest? Oftewel is onze exacte 1068 een toevalstreffer? En blijkbaar hadden we dus meer mout of suiker ed nodig gehad om aan dit SG te komen met meer spoelwater?

Verder waren wij er ook al uit dat het een kruidig biertje zal gaan worden, niet helemaal de bedoelingen maar inderdaad een recept van te voren komt er de volgende keer zeker! Als deze mislukt hebben we in ieder geval een leuke leerdag gehad!

Als we dus weer een batch gaan brouwen wil ik een filterbodem of een hevelfilter gebruiken. Bij een hevelfilter, krijg je dan alle vloeistof uit de pulp gezogen op het eind? Of, hoeveel moet je een laag laten staan en als verloren beschouwen? En bij een filterbodem lees is overal dat het niet droog mag vallen, dus ook niet op het einde begrijp ik of wel?

Verder toch nog even een vraag over het afkoelen. Tijdens het afkoelen trok het wort lekker strak en gingen eiwitvlokken naar de bodem, deze vlokken wil je toch niet in je batch hebben? Dat is namelijk de reden dat we 4 liter in de pan hebben moeten laten zitten..

Alle aangeraden rekenbladen en software gaan we eens bekijken!

Offline jelle

  • De Koperen Tsjettel
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.312
  • Land: nl
  • worst maken ook leuk
    • de koperen tsjettel
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #8 Gepost op: 04-01-2010 10:12 u »
Je kunt het beste beginnen met het maken van een hevelfilter,
Deze dingen zijn lekker simpel en goedkoop.
Even zoeken op hevel filter en je vind ze wel.
Een filterplaat gebruik je in combinatie met een pomp of in een aparte filterkuip bv een koelbox.
Die platen zijn vrij kostbaar, tenzij je een kan opsnorren bij de sloop.

Voor het uit filtreren van de eiwitten en de hop na het koken gebruik ik zelf een uitgekookte doek voor een wasemkap,
daaronder een kaasdoek al kan een theedoek ook best, wel uitkoken.

Groet Jelle

Offline Wild Chocolate

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 288
  • Land: nl
  • Can't get enough of that wonderful Duff
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #9 Gepost op: 04-01-2010 12:00 u »
Maar stel je nou eens voor dat we hetzelfde hadden gefilterd, maar dan met veel meer spoelwater, had dan het SG niet lager geweest? Oftewel is onze exacte 1068 een toevalstreffer? En blijkbaar hadden we dus meer mout of suiker ed nodig gehad om aan dit SG te komen met meer spoelwater?

Verder waren wij er ook al uit dat het een kruidig biertje zal gaan worden, niet helemaal de bedoelingen maar inderdaad een recept van te voren komt er de volgende keer zeker! Als deze mislukt hebben we in ieder geval een leuke leerdag gehad!

Als we dus weer een batch gaan brouwen wil ik een filterbodem of een hevelfilter gebruiken. Bij een hevelfilter, krijg je dan alle vloeistof uit de pulp gezogen op het eind? Of, hoeveel moet je een laag laten staan en als verloren beschouwen? En bij een filterbodem lees is overal dat het niet droog mag vallen, dus ook niet op het einde begrijp ik of wel?

Verder toch nog even een vraag over het afkoelen. Tijdens het afkoelen trok het wort lekker strak en gingen eiwitvlokken naar de bodem, deze vlokken wil je toch niet in je batch hebben? Dat is namelijk de reden dat we 4 liter in de pan hebben moeten laten zitten..

Alle aangeraden rekenbladen en software gaan we eens bekijken!

Voor wat betreft het spoelen, wellicht is jullie rendement lager geweest dan waar jullie vanuit waren gegaan. Waarschijnlijk zou je met meer spoelen nog wel de nodige suikers uitgespoeld hebben. Wellicht volgende keer in je recept uitgaan van een (iets 5% of zo) lager rendement. Daarnaast meer spoelwater gebruiken. Als je wat te laag uitkomt, kun je dat voor lief nemen of iets langer koken.

Een voordeel van mijn hevelfilter is, dat ik onderin kleine gaatjes geboord heb en dat hij daardoor pas heel laat valse lucht aan begint te zuigen. Je hebt ook de mogelijkheid om gleuven tot halverwege de buis te zagen, dan zuigt hij iets eerder lucht aan. Als je uitgaat van een gevlochten RVS leiding zal hij nog iets eerder lucht aanzuigen. Ik zet mijn pan op het laatst altijd iets schuin, dan blijft er minder dan 200cc over in mijn pan. Aan de andere kant, met het Wort spoelen kun je bij wijze van spreken ook stoppen met hevelen met nog 2 liter water in de pan. Je gebruikt dan alleen wat meer water... Echter bij het hopfilteren is het wel lekker als je de pan zo ver mogelijk leegkrijgt, daarvoor heb je geen bodembedekkend filter nodig en is Jacques' 'Bazooka filter' ook een goede optie. Ik doe dit zelf met mijn hevelfilter met daaromheen een filterzak. Deze laatste zorgt er voor dat mij filter niet verstopt raakt door eiwitvlokken en hopblaadjes. Je wilt inderdaad niet de eiwitvlokken en dergelijke in je gistingsvat hebben. Al doe ik ook niet panisch over een klein beetje, dat vind ik dan later wel terug op de bodem van het gistvat. Filteren door een fijne doek of RVS vlechtwerk zou dit afdoende tegen moeten houden, zodat je de hele pan leeg kan hevelen. Ook na het hopfilteren blijft er bij mij nauwelijks vocht in de pan achter.

Ik weet overigens niet of het verschil tussen sleuven, gaatjes of rvs vlechtwerk nog aanwezig is wanneer je het filter niet vastsoldeert (want dat heb ik wel gedaan). Hij kan dan immers ook bij de koppelingen wat valse lucht aanzuigen... Ik adviseer je om hem niet vast te solderen, hij blijft dan goed te reinigen. Het nadeel van knelkoppelingen is dat je filter wat ver boven de bodem van je pan ligt, dus ik denk dat soldeerkoppelingen iets inknijpen en dan de pijpjes erin steken, het beste werkt. Ik ga eerdaags ook eens kijken of ik mijn filter weer los kan solderen...

Groet,

Remco

Offline Kleine_Schriek

  • Peels Bierbrouwersgilde
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.952
  • Land: nl
  • Keggen die hap!
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #10 Gepost op: 04-01-2010 12:12 u »
Als we dus weer een batch gaan brouwen wil ik een filterbodem of een hevelfilter gebruiken. Bij een hevelfilter, krijg je dan alle vloeistof uit de pulp gezogen op het eind? Of, hoeveel moet je een laag laten staan en als verloren beschouwen? En bij een filterbodem lees is overal dat het niet droog mag vallen, dus ook niet op het einde begrijp ik of wel?
Alles wordt met een hevelfilter uit de pulp gezogen, op misschien een klein laagje als je hevelfilter met knelkoppelingen vast zitten (dan is er immers 1 a 2 mm ruimte tussen het hevel en de bodem). Natuurlijk verlies je water die nog in de pulp zit, daar houd je rekening mee met het berekenen van spoelwater (doen die pc programma's lekker voor je).  Als al je berekende spoelwater voorzichtig op je pulp gegoten is, dan filter je vrolijk verder tot er niets meer uitkomt. Dan is je filterbed allang drooggevallen.

Verder toch nog even een vraag over het afkoelen. Tijdens het afkoelen trok het wort lekker strak en gingen eiwitvlokken naar de bodem, deze vlokken wil je toch niet in je batch hebben? Dat is namelijk de reden dat we 4 liter in de pan hebben moeten laten zitten..
Gewoon in je batch gebruiken. Maar als het goed is zit er ook hop in, dus hoe heb je dat gedaan ??? Normaal koel je je gekookte wort af en filter je de hop en de eiwitvlokken er met een doek, hopfilter of zeef uit (uitgebreide discussies over de beste methode zijn hier te vinden in het forum). Ikzelf doe de hop in hopzakjes, die vis ik eruit. Daarna hevel ik met een hevelslang het wort (plus eiwitvlokken evt.) over via een fijnmazige zeef in de emmer. Misschien niet de beste methode, maar filterdoek duurde me te lang en mijn hopfilter (bazooka model) slaat telkens dicht doordat ik hoppellets gebruik. Onze bieren zijn helder genoeg en de smaak is zalig, dus ik blijf bij deze methode voorlopig.

 :brouwen: Antoinette  

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #11 Gepost op: 04-01-2010 12:49 u »
. Maar als het goed is zit er ook hop in, dus hoe heb je dat gedaan ???

Hopzakje eruit vissen.. geen losse hop in het brouwsel dus.. Dat klopt toch wel? Of had al die hop los erin moeten zitten? (zo ja, dan wordt het echt een kutbiertje :D)

Och, ik kan niet wachten op de volgende brouwdag met een ongetwijfeld TOP resultaat! :D

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #12 Gepost op: 04-01-2010 14:21 u »
Ik heb vorig jaar de cursus gedaan bij 't Wort Wat en degene die de cursus gaf zei steeds: "Het maakt niet uit als er wat fout gaat, het wordt altijd bier". Daar troost ik mezelf dan steeds maar mee als er wat verkeerd gaat  :nut:

Hop zakjes kan goed werken volgens mij, zeker als je ze verzwaard. Zelf gebruik ik een hevelfilter met een kaasdoek erom heen. Het is een zak waar mijn hevel in gaat en die ik aan de bovenkant kan dichtknopen. Uitkoken doe ik door de hevel met doek 10 minuten voor einde koken al in de pan te doen. Heb ook wel dingen gelezen over 'whirlpoolen'. Rondroeren van het wort, hierdoor zullen de hopresten zich in het midden van de bodem verzamelen. Heb ik zelf geen ervaringen mee (wel met een bak thee, en daar werkte het :))

Online Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.503
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #13 Gepost op: 04-01-2010 15:49 u »
en de gene die de cursus gaf zei steeds: "Het maakt niet uit als er wat fout gaat, het wordt altijd bier".

Dat is natuurlijk een hele foute instelling. Zei hij ook: "Het maakt niet uit wat je doet, het wordt altijd bier" .. :-[
Binnen het segment bier heb je goed bier, matig bier en slechts bier. En slecht bier wil je niet (of zo weinig mogelijk) maken !! Matig bier is al drinkbaar maar voor verbetering vatbaar en goed bier dat is je eeuwige Target  :brouwen:

Offline Adrie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.993
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #14 Gepost op: 04-01-2010 16:05 u »
Voor beginnende brouwers is het een uitstekende instelling: relax, don't worry, have a homebrew. Als er eens wat mis gaat, paniek dan niet, maar kijk wat er uit komt. Perfectioneren kan altijd nog (en komt ook vanzelf, gezien de concentratie mierenn**kers op dit forum).

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #15 Gepost op: 04-01-2010 16:24 u »
Ik wil graag een goed biertje brouwen natuurlijk, maar nu in het begin maakt het me niet uit of deze batch mislukt of niet. En dan is het fijn om te weten dat het toch nog bier wordt!

Maar als deze niet smaakt (hoogstwaarschijnlijk), wordt de voglende al weer beter.. In ieder geval heeft Adrie het motto goed samengevat: Relax!

Online Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.503
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #16 Gepost op: 04-01-2010 16:58 u »
In ieder geval heeft Adrie het motto goed samengevat: Relax!

Maar blijf critisch.. :lessmile:  ;)

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #17 Gepost op: 04-01-2010 17:00 u »
Kritisch ;)

Online Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 24.503
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #18 Gepost op: 04-01-2010 17:08 u »
Goedzo  ;D ;D ;D

Offline Joran

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 549
  • Land: nl
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #19 Gepost op: 04-01-2010 18:42 u »
Dat is natuurlijk een hele foute instelling. Zij hij ook : "Het maakt niet uit wat je doet, het wordt altijd bier" .. :-[
Binnen het segment bier heb je goed bier, matig bier en slechts bier. En slecht bier wil je niet (of zo weinig mogelijk) maken !! Matig bier is al drinkbaar maar voor verbetering vatbaar en goed bier dat is je eeuwige Target  :brouwen:

Niet zo serieus hoor Oscar. De goede man zei het met een glimlach :) En hij heeft gelijk. Tuurlijk moet je naar een goed bier streven, maar als er een keer wat fout gaat hoeft dat niet dessastreus te zijn. En anders heb je altijd nog koolzuur en alcohol. Iets wat ik bij ons eerste brouwsel al erg magisch vond :degroeten:

Offline Ronald_

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.634
  • Land: nl
    • vandeStreek bier
Re: Vragen na de eerste batch!
« Reactie #20 Gepost op: 18-01-2010 11:44 u »
Zo! Gisteren de tweede batch gebrouwen, een heuse stout! Heerlijk die gebrande geuren van de gerst en mouten!

Meteen het bier van de eerste batch (na een week lageren) op fles gedaan! En ik moet zeggen, het valt alles mee! Het is wel een heel raar biertje, maar gelukkig proef je geen kruidnagel (die smaak zal wel transformeren in het proces). Wel veel van de zoethout is te proeven.

Nu een weekje in de huiskamer en dan koud zetten!

Het filteren met hevelfilter van de stout ging goed, maar wel erg snel.. Voor volgende keer een kraantje erop zetten, dan is het rendement ook weer wat hoger (gisteren ongeveer 65%)..

Hoe hard moet het lopen bij het filteren? Druppen? Of een kleinst mogelijk straaltje of zo? Nu hadden we 12 mm slang afgeknepen met een waterpomptang + elastiekje. Het gaatje is dus maar iets van 5 mm geweest. Toch was het filteren in 15-20 minuten klaar...


Tags: