Forum Hobbybrouwen.nl

Hobbybrouwen => Brouwproces => Topic gestart door: Hieronymes op 09-05-2017 23:16 u

Titel: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 09-05-2017 23:16 u
Beste forumleden,

Recent heb ik bij kennissen meegeholpen met brouwen in twee grote 50 liter vusten. Nu ben ik gevat door het brouwen en wil zelf beginnen. Ik heb een 20 liter kookpan en wil in eerste instantie de BIAB methode gebruiken om eea onder de knie te krijgen. Alleen na veel inlezen op internet, veel YouTube filmpjes bekijken en het boek 'Thuis bier brouwen' te hebben aangeschaft, zit ik nog met de volgende vragen.

Hopelijk kan iemand mij hierin wegwijzen want door de overflow aan informatie weet ik echt niet hoe ik moet beginnen.

1. Hoe bepaal ik in hemelsnaam hoeveel beslagwater ik moet gebruiken en hoeveel spoelwater?
2. Moet ik Łberhaupt spoelen? Hier lees ik nl. veel verschillende verhalen over.
3. Hoe kan ik de recepten in 'Thuis bier brouwen' omrekenen naar kleinere batches in mijn pan en brouwzak?
4. Kan ik bv. een recept uit dit boek overnemen en het aantal liters beslagwater en spoelwater bij elkaar optellen en hierin mijn mout maischen?
4. Moet ik ook de kook en maischtijden aanpassen bij kleinere batches?

Hopelijk kunnen jullie mij hiermee op weg helpen? Zodat ik zsm aan de slag kan.

Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: DirkB op 10-05-2017 00:25 u
1. Zie 3.
2. Moet niet, mag wel. Zou het niet doen om het lekker simpel te houden, werkt perfect zonder en scheelt een hoop geknoei.
3. Download de spreadsheet van deze site: http://www.biabrewer.info (http://www.biabrewer.info)
4. Vul de spreadsheet uit 3. In met de juiste verhoudingen mout en hoppen (in EBU). Water wijst zichzelf.
5. Tijden kan je gelijk houden.

Veel succes en plezier. BIAB is een prima methode om met eenvoudige middelen uitstekend bier te kunnen brouwen!
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: NaahedetleJ op 10-05-2017 08:54 u
Leuk! nog een BIAB brouwer!

a.s. zaterdag ga ik ook voor het eerst beginnen met thuis brouwen volgens BIAB methode.
Ik ga denk ik wel proberen te spoelen om zoveel mogelijk rendement uit het mout te halen. Heb gehoord dat het optillen van de maischzak en dan spoelen niet echt een leuke optie is (zwaar als je een tijdje zo moet staan), dus denk aan een soort van takel die de moutzak boven de ketel vasthoudt.

En anders is mijn aanvullende vraag: mochten we niet gaan spoelen, gebruik je dan meer mout? (Gezien rendement lager ligt) en zo ja, hoeveel % ong meer?

Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: DirkB op 10-05-2017 09:11 u
Je rendement zal iets lager liggen, echt maar een paar %... je kan je dus afvragen of dat de moeite is. Ik heb het nooit gedaan bij  mijn BIAB brouwsels.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Johannesdeloper op 10-05-2017 09:16 u
Voor het bepalen van je benodigde brouwwater en evt spoelwater, zul je een schatting moeten maken hoeveel
je verdampt bij het koken en hoeveel water je met je bostel en hop weggooit.
In mijn BIAB brouwsels begon ik met 22 L om op 15 L uit te komen met 4kg mout raak je ongeveer 3 L water kwijt.
Met mijn Menno 33 L pan verdampte ik ongeveer 4 L

Wel spoelen / Niet spoelen kost ongeveer 2% brouwzaal rendement ten gunste van wel spoelen.
Qua tijd maakt het niet zo uit omdat je tijdens het spoelen je wort alvast kan gaan verhitten richting kook.

Ik zou vooral gebruik maken van de BrouwHulp software of de Brewersfriend webinterface. ( tot 5 recepten gratis)
Met deze pakketten heb je de mogelijkheid recepten te "schalen" en binnen de software heb je
ook uitgebreide mogelijkheden voor watermanagement.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Jeroen D op 10-05-2017 09:28 u
Als je dan uiteindelijk gaat brouwen: Meet en noteer bij elke stap hoeveel water je verliest door verdamping etc.
Dan kun je de bevindingen de volgende keren in je recept verwerken.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Marksbrew op 10-05-2017 09:52 u
Leuk weer een Biab'er erbij!
Ik spoel zelf bijna niet, wat ik doe is de zak uit dan pan halen en in een andere pan met een litertje water zetten, even laten staan en dan uitknijpen, alles uit de pan kan dan bij de rest.
Qua software werkt BrouwHulp prima voor BIAB, gewoon het spoelwater op 0 of 1 liter zetten.
Wat ik tegenwoordig gebruik is BeerSmith2, die is helemaal makkelijk op je mobiel of tablet en ingericht om te werken met BIAB. Evt spoelwater vul je dan in als top-up.
En als je het dan helemaal makkelijk wil houden de eerste keer kopieer je een recept uit hun database en gebruik je de functie "scale recipe size". Spullen en de pan en gaan!
En de hele goede tip hiervoor ook serieus nemen, schrijf heel goed op wat je doet en wat je meet, dan gaat het de volgende keer weer veel beter.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Marksbrew op 10-05-2017 10:58 u
Ben toevallig net aan het brouwen, hieronder een foto van mijn opzet. Heel simpel twee weck pannen en een inductieplaat. Schraag om de zak uit te laten lekken.
(http://www.wiki-hobbybrouwen.nl/uploads/pics/3efd08ccf141b22cd7ca90dbe217c3fc.JPG) (http://www.wiki-hobbybrouwen.nl/uploads/pics/3efd08ccf141b22cd7ca90dbe217c3fc.JPG)
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: NaahedetleJ op 10-05-2017 13:00 u
Ik lees her en der ook iets over om het wort na het koelen nog extra te filteren met een kaasdoek?  Dit om het wort helderder te krijgen.
Iemand een idee hierover en hoe uit te voeren? Een zeef op het gistvat leggen met de kaasdoek eromheen en dan het wort hierdoor laten gaan?

Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Knobby op 10-05-2017 13:20 u
Ik lees her en der ook iets over om het wort na het koelen nog extra te filteren met een kaasdoek?  Dit om het wort helderder te krijgen.
Iemand een idee hierover en hoe uit te voeren? Een zeef op het gistvat leggen met de kaasdoek eromheen en dan het wort hierdoor laten gaan?
Niet doen, alleen maar extra kans op besmetting en oxidatie.
Bier wordt vanzelf helder als het een tijdje staat. Als je het iets wilt helpen kan je overhevelen na de hoofdvergisting om al een hoop gist en neergeslagen eiwitten kwijt te raken.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Robbert op 10-05-2017 13:39 u
Oxidatie na koelen kan geen kwaad/is zelfs nodigzie o.a. Yeast - Chris white & Jamil Zainasheff, maar vooral het risico op besmetting en het toevoegen van een extra stap zou mij doen twijfelen. Als helderheid belangrijk is, doet een "cold crash" meer, omdat daarmee ook de gistcellen meer uitzakken.

Ik gebruik voor BIAB bij BrouwHulp in het tabblad maischen en water de volgende methode: maischwater eerste stap invullen, kijken hoeveel spoelwater hij zegt dat ik moet toevoegen, en dat vervolgens bij maischwater eerste stap optellen, om op een vol volume maisch uit te komen. als dit niet/krap in mijn ketel past, brouw ik minder.

ps. Oxidatie na vergisting is wel kwalijk  :brouwen:
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: NaahedetleJ op 10-05-2017 14:12 u
Sorry Hieronymes voor het overnemen van je forumpost ;)

Bedankt voor jullie tips!
Beersmith is dus ook een leuke app en te gebruiken bij BIAB. Iemand ook ervaring met BeerAlchemy icm BIAB?
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 10-05-2017 14:32 u
Bedankt voor alle antwoorden. Maar als een recept voorschrijft dat ik x liters moet gebruiken voor het beslagwater. En y liters voor het spoelen. Moet ik dit dan bij elkaar op tellen (en omrekenen naar een kleinere batch) en en vervolgens hierin misschien maischen? 

Misschien een stomme vraag, maar dit snap ik nog steeds niet.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: GeBaxke op 10-05-2017 15:49 u
Bedankt voor alle antwoorden. Maar als een recept voorschrijft dat ik x liters moet gebruiken voor het beslagwater. En y liters voor het spoelen. Moet ik dit dan bij elkaar op tellen (en omrekenen naar een kleinere batch) en en vervolgens hierin misschien maischen? 

Misschien een stomme vraag, maar dit snap ik nog steeds niet.
Ja je hebt gelijk. Als je de helft wil brouwen deel je alles door twee. Bronwater spoelwater, mouten, hop etc.
Je mag ook je recept sturen in een PB naar me zet ik het om naar het gewenste aantal liters wat je uiteindelijk wil brouwen.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Marcel_k op 10-05-2017 16:25 u
Moet ik dit dan bij elkaar op tellen (en omrekenen naar een kleinere batch) en en vervolgens hierin misschien maischen? 
Nee, niet helemaal.
Voor het bereken van de hoeveelheden water, gebruikte ik altijd
http://biabcalculator.com/index.htm (http://biabcalculator.com/index.htm) en verder inderdaad BrouwHulp voor de gerst en hop e.d.  Het volume wort dat je in biabcalculator heb uitgerekend, neem je dan mee in BrouwHulp.  Het tabblad Water daar gebruikte ik dan nooit.
Werkte prima voor mij! Kijk daar anders eens.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Johannesdeloper op 10-05-2017 16:29 u
Waterhoeveelheid is niet helemaal geschaald met de hoeveelheid.

Als je met dezelfde pan 10 L gaat koken of 20 L gaat koken, zul je in een uur ongeveer evenveel verdampen,
zeker niet half zoveel. Ook zal in zo'n geval hetgeen achterblijft in de pan meer dan half zoveel zijn.

Dit valt mbv BrouwHulp goed uit te rekenen.
Precies zul je het weten als je een keer of 2 gebrouwen hebt.
Verder kun je bij het spoelen rekening houden met het door de software vastgestelde SG waarde voor koken en
net zo lang doorspoelen tot je dit bereikt hebt. Als je meer liters heb, gebruik je wat meer hop, als je minder hebt, minder hop.

Bij het koken kun je in beperkte mate wat korter of langer koken of beter nog wat heftiger of minder heftig koken.
Daardoor kun je de verdampingsgraad wat bijsturen en beter op jouw eindhoeveelheid wort uitkomen.
Gebruik eventueel een maatstok om dit te bepalen.

(ook kan je een Grainfather overwegen, de software rekent alles voor je uit, en uiteindelijk kom je precies daar uit, waar je naartoe wilt)
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 10-05-2017 16:57 u
Ok dan. Ik voel me een enorme noob. Ik probeer het eens met een voorbeeld. Het spijt me als ik het niet begrijp.. :weetniet:

Maar stel als een recept voorschrijft;

Voor de maisch: 16 liter beslagwater
Voor de kook: 27 liter spoelwater
En in totaal iets van 6 kg mout.
Overige laat ik even buiten beschouwing.

Bovenstaand recept zou ik dan in een 15liter pan met de biab-methode willen maken. Is het dan bv. zo dat ik beide door 4 deel (16:4= = 4 liter) + (27:4 = 6.75) Bij elkaar opgeteld is dit dan 11.75 liter.

Zou ik dan deze 11.75 liter in mijn pan kunnen verwarmen en dan vervolgens mijn brouwzak met 1.5kg mout erin maischen?

Of moet ik bv enkel die vier liter van het beslagwater nemen en het gehele spoelwater achterwege laten.

I know, klinkt misschien debiel, maar ik zie het echt niet..
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: naero op 10-05-2017 18:00 u
Hoi Hieronymes,

Net als andere BIAB-ers zou ik je inderdaad heel erg aanraden om BrouwHulp te gebruiken. Dat is gratis en echt makkelijk in gebruik, en doet alle lastige dingen als rekenen voor je.

De laatste berekening is trouwens correct volgens mij. Maar als gezegd: rekenen doet BrouwHulp voor mij.

Veel plezier!
Benno
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 10-05-2017 19:52 u
Hoi Hieronymes,

Net als andere BIAB-ers zou ik je inderdaad heel erg aanraden om BrouwHulp te gebruiken. Dat is gratis en echt makkelijk in gebruik, en doet alle lastige dingen als rekenen voor je.

De laatste berekening is trouwens correct volgens mij. Maar als gezegd: rekenen doet BrouwHulp voor mij.

Veel plezier!
Benno

Je bedoelt de berekening met 11.75 liter of met 4 liter? Ik zie echt door het bomen het bos niet meer  :huilen: Misschien maak ik het allemaal wel te moeilijk..
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Neetje op 10-05-2017 21:40 u

Voor de maisch: 16 liter beslagwater
Voor de kook: 27 liter spoelwater
En in totaal iets van 6 kg mout.
Overige laat ik even buiten beschouwing.

Bovenstaand recept zou ik dan in een 15liter pan met de biab-methode willen maken. Is het dan bv. zo dat ik beide door 4 deel (16:4= = 4 liter) + (27:4 = 6.75) Bij elkaar opgeteld is dit dan 11.75 liter.

Zou ik dan deze 11.75 liter in mijn pan kunnen verwarmen en dan vervolgens mijn brouwzak met 1.5kg mout erin maischen?


Zoals Johannesdeloper al schreef:
16 + 27 - kookverlies = 43 - 3 liter = 40liter
40 delen door 4 = 10 en daar kookverlies weer bij optellen = 13 liter.

Hoeveel je kookverlies is, weet je pas na je eerste keer koken. Dit is oa afhankelijk van opp, tijd en toegevoerde energie.
(kookverlies is het verschil van liters tussen start koken en eind koken)
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: NaahedetleJ op 11-05-2017 10:18 u
Hoi Hieronymes,

Ik ben net als jij een Noob, gezien zaterdag (als de dompelkoeler tenminste op tijd arriveert) de eerste keer echt brouwen wordt en dan met de BIAB methode (eerste keer was brouwen uit zo'n blik met siroop etc).

Ik heb op veler aanraden BrouwHulp op de pc gezet en hier al een beetje mee gestoeid.
Leuk programma waarmee je dus ook direct allerlei schema's kunt kiezen (weet nog niet welke het gaat worden, nog even uitzoeken).

Ik wil op 20 liter bier uitkomen. Dit allemaal ingevuld te hebben in BrouwHulp kom ik uit op 20 liter beslagwater, en bij het filteren 10 liter spoelwater (denk dat ik ga voor de methode om de zak in een pan uit te lekken).
Wellicht nog ideeŽn hierover?
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: NaahedetleJ op 11-05-2017 10:22 u
@ Marcel_k

Inderdaad wel een mooie app/site om het eea uit te rekenen! Hier heb ik wellicht ook wel wat aan.
Al vind ik het nog lastig in te schatten hoeveel vochtverlies ik in moet stellen voor de ketel.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: tdp op 11-05-2017 10:36 u
@ Marcel_k

Inderdaad wel een mooie app/site om het eea uit te rekenen! Hier heb ik wellicht ook wel wat aan.
Al vind ik het nog lastig in te schatten hoeveel vochtverlies ik in moet stellen voor de ketel.

Vochtverlies of kookverlies? Kookverlies kun je wel benaderen: Neem je brouwpan en vul die met het aantal liters water wat je normaal zult hebben voor koken (in jou rekenvoorbeeld zou dit zo'n 23 liter zijn. Kook dit een uur en meet daarna het aantal liters wat je nog over hebt. Het verschil is je kookverlies en wanneer je dit omrekent naar een percentage kun je dit invullen in BrouwHulp.

Ik heb bij verlies in kookketel standaard 1 liter staan, dit is iets wat je over de loop van meerdere brouwsels wel kunt bepalen.

Als je geen dompelkoeler hebt, mag je de mijne wel lenen anders, op te halen in Rossum ;) Doe anders maar een PB :)
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 11-05-2017 15:07 u
Bedankt allemaal. En bedankt GeBaxKe. Top dat jullie zo behulpzaam zijn.  Inmiddels begint het een beetje te landen. BrouwHulp en BrouwVisie zijn beide fijn programma's. Ik ga in ieder geval in hele kleine batches beginnen om meer ervaring op te doen en recepten sneller te kunnen verfijnen. De eerste wordt een IPA dit weekend.


Hoe moet ik trouwens die hoptijden lezen. Als er bv 20 minuten staat, is het dan na 20 minuten koken of 20 minuten voor het einde? Dat is ook nog iets wat niet helemaal duidelijk is.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Ziglar op 11-05-2017 15:58 u
Ik lees her en der ook iets over om het wort na het koelen nog extra te filteren met een kaasdoek?  Dit om het wort helderder te krijgen.
Iemand een idee hierover en hoe uit te voeren? Een zeef op het gistvat leggen met de kaasdoek eromheen en dan het wort hierdoor laten gaan?


Ik heb een fastferment waar ik onderstaande zak in hang (ontsmet in oxy), hier door heen giet ik het gekoelde wort. Er blijft meestal trub van ongeveer de grote van een sinaasappel in achter.
http://www.vanderkooyjubbega.nl/monofilament-filter-zak-100-micron.html (http://www.vanderkooyjubbega.nl/monofilament-filter-zak-100-micron.html)
(mijne is 200micron)

Hoe moet ik trouwens die hoptijden lezen. Als er bv 20 minuten staat, is het dan na 20 minuten koken of 20 minuten voor het einde? Dat is ook nog iets wat niet helemaal duidelijk is.


20 minuten kooktijd == 20 minuten voor het einde van de kooktijd toevoegen

Om je recept terug te rekenen naar de volume die jou pan aankan zou ik inderdaad BrouwHulp gebruiken.
iI BrouwHulp moet je zo goed mogelijk je brouwinstallatie invoeren(liters, diameter pan etc).
San voer je de ingrediŽnten toe exact naar hoe het recept is. Liters, mouten, hoppen gisten maar ook het maischschema op het 2e tabblad.
Zodra je dat exact hebt ingevoerd kan je op het eerste tabblad het vinkje "schaal met volume" aanzetten en de volume naar beneden brengen.
Kijk goed op het 2e tabblad of het "vol. bslg." niet meer is dan de max van je pan (liefst nog met een liter of 2 ongebruikte ruimte).
Indien het te veel of als je nog ruimte heb kan je de volume op het eerste tabblad weer aanpassen.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Hieronymes op 13-05-2017 11:08 u
Heeft iemand een tip voor het toevoegen van de hop. Is dit prima te doen met hopzakjes? Of zou je deze los erin moeten gooien of bv. in een zeef?  Zit er veel verschil in het resultaat?
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: naero op 13-05-2017 19:10 u
Heb je bloemen of pellets?
Bloemen gaan prima in hopzakjes, van pellets blijft er weinig in het hopzakje over.
Ikzelf gebruik hopzakjes voor bloemen en dichtgebonden stofluiers voor pellets.

Als je met pellets brouwt kan je ook eens kijken of je de hop met 'whirlpoolen' eruit krijgt, daar is een hoop informatie in het forum over.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: springerke op 13-05-2017 19:30 u
Als je met bloemen werkt zou ik deze los in gooien, ze dienen nog als filter als je werkt met een hevel of komen voor de uitgang van uw aftapkraan te liggen.
Zelfde resultaat als het graanbed bij het filteren, bij mij heeft het een goed resultaat.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: Jeroen D op 14-05-2017 23:19 u
Heeft iemand een tip voor het toevoegen van de hop. Is dit prima te doen met hopzakjes? Of zou je deze los erin moeten gooien of bv. in een zeef?  Zit er veel verschil in het resultaat?

Ik gooi de bloemen er tegenwoordig los in. Hierdoor zijn de bloemen vrij en is er meer contact met het wort. Ik heb het idee dat er tijdens het brouwen in ieder geval meer van de geuren vrijkomen, dus wellicht is het iets efficiŽnter.
Scheelt ook de handelingen met de hopzakjes: voorbereiden, vullen, eventueel verzwaren zodat ze niet aan de oppervlakte blijven drijven, dichtknopen en achteraf schoonmaken.
Losse bloemen geven wel meer rommel in je pan, maar niets onoverkomelijks. Zolang je er maar voor zorgt dat je ze eruit filtert en dus niet in je gistvat meeschenkt/hevelt.

Uiteindelijk: ieder z'n ding.
Titel: Re: BIAB - Recepten berekenen/bepalen? (Spoelen?)
Bericht door: tdp op 15-05-2017 15:56 u
Zowel pellets als bloemen los in de pan, eventueel op het eind voordat ik ga hevelen nog een wirlpool zodat het meest zich in het midden van de pan bevindt.