Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van Bol.com

Auteur Topic: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's  (gelezen 13793 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Gepost op: 23-11-2015 20:51 u »
Alweer een giststarter topic? Ja, omdat ik regelmatig vragen krijg of vragen zie op het forum waarin mensen voor de eerste keer toch moeite of angst hebben een giststarter te maken heb ik gedacht een visueel ingestelde handleiding te maken over hoe je zo'n starter kunt maken.

Ondanks dat er héél veel informatie op het forum over giststarters te vinden is was het voor mij de eerste keer ook moeilijk om uit die enorme hoeveelheid data een stapsgewijze instructie te vinden over hoe je dit kan uitvoeren. Gewoon praktisch onder elkaar met foto’s geïllustreerd zodat je kan zien wat je kan verwachten.

De hieronder getoonde stappen zijn een methode welke goed werkt voor mij en voor sommige anderen. Het is niet bedoeld dit als de ultieme methode te presenteren Er zullen best betere methoden zijn of mensen met andere inzichten. Dit topic is derhalve niet bedoeld om de best mogelijke starter te creëren of hieromtrent reacties uit te lokken, hiervoor hebben we bijvoorbeeld het topic: De perfecte giststarter http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,1864.0.html waar al reeds zoveel informatie in staat dat je dit niet meer in 1 avond kunt lezen.

Het grootste belang volgens mij van een goede actieve starter is dat de hoofdvergisting van je wort snel aan de gang gaat, zodat andere micro-organismen geen kans krijgen zich te vermenigvuldigen in je wort. Met goede starters heb je over het algemeen al binnen een aantal uren zichtbare vergisting. Door een goede starter voorkom je gestokte en slepende vergistingen.
Over het algemeen kan ik stellen dat sinds ik starters gebruik mijn vergisting nagenoeg altijd binnen 1 week beëindigd is.

Wat ik hier wil bereiken is een geïllustreerde stap voor stap instructie hoe een giststarter te maken met een (zelfgebouwde)magneetroerder. Met hierbij wat foto’s zodat het voor beginnende giststarter-makers zichtbaar is wanneer een giststarter de juiste kleur heeft. Wanneer een smartpack bol staat etc. etc.

Indien er interesse bestaat in een stap voor stap bouwbeschrijving van een magneetroerder met foto's wil ik die ook wel maken.
Link met bouwbeschrijving en 'boodschappenlijstje' van mijn magneetroerder : http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?topic=30144.new#new

Benodigdheden:
* Goede hygiëne
* Grote erlenmeyer (2 liter of groter)
* Wyeast Activator Pack
* Magneetroerder
* Roervlo
* Gistvoeding

Optioneel benodigd t.b.v. gist invriezen voor latere brouwsels:
* Goede hygiëne
* Buisjes van bijv. 5ml.
* Glycerine.
* Pipet.
* bekerglas 100ml
* erlenmeyer 100ml

Het opstarten van een giststarter op magneetroerder begint met een stukje planning en voorbereiding.
Omdat gist niet altijd precies doet wat je wil is het verstandig een starter al reeds 1 week van tevoren te maken. Als ik opkweek vanuit een 5ml buisje uit de vriezer dan houd ik zelfs hier 10 dagen voor aan. Soms is gist nu net een paar dagen later actief als een andere keer. Dit heeft met type maar ook met de leeftijd van de gist te maken. Het is zonde je brouwdag hiervoor uit te moeten stellen, maar uitstellen van je brouwdag is altijd beter dan niet genoeg of onvoldoende vitale gist te moeten enten! Als een starter een paar dagen te vroeg voor het brouwen al klaar is, is niet zo erg. Deze parkeren we dan even in de koelkast todat de brouwdag is aangebroken.

Nadat we MrMalty of in mijn geval BrouwHulp hebben laten rekenen hoeveel gistcellen we nodig hebben voor het brouwsel gaan we beginnen. Voor mijn brouwsel zijn 282,1 miljard gistcellen in de starter benodigd. Ikzelf zit altijd graag aan de ruime kant en ga met de parameters op 315 miljard zitten en schat de vitaliteit van de activator pessimistisch in.


Volgens het scherm heb ik met 0,2 activator pack (ik kom zo nog even terug op de 0,2) twee starters (getrapte starter) van 1,5 liter nodig. Dit betekent dat ik een starter van 1,5 liter ga enten met de activator. Indien de starter klaar is gaan we deze koelen, totdat de meeste gist is neergeslagen. Vervolgens het jongbier hierboven afgieten (deze kun je proeven en smaakt zuur. Dit is oké) en weer opnieuw 1,5 liter gekoelde versgekookte wort hierop gieten.

Ik heb een Wyeast activator XL met 125ml en 100 miljard (een amerikaanse billion is geen biljoen, maar slechts een miljard) cellen. De vitaliteit van de gist in zo'n pack loopt echter met de tijd wat achteruit. De datum welke op het pack staat is de productie datum en niet de houdbaarheidsdatum. De vitaliteit kunnen we inschatten door voor iedere maand dat het pack oud is 10% in vitaliteit er vanaf te trekken. Dit betekend dat een pack van 6 maanden oud nog 40% = 40 miljard vitale gistcellen heeft. MrMalty houd hier rekening mee, BrouwHulp niet, hier kun je dus de grootte van de verpakking wat naar beneden bijstellen. 60% vitaliteit is 0,6 activator smackpack. De werkelijke aftakeling van je gistcellen is oa afhankelijk van de opslagtemperatuur van je Activator Pack. Stop deze onderin je koelkast of in een speciale koude groentela.
Afhankelijk van de soort gist en de leeftijd kan het opbollen van het smartpack ergens tussen de 3 uur en 4 dagen liggen. Dit is al reden nr. 1 om ruim op tijd te starten met de giststarter.
Het pack wat ik hier gebruikt was was al bijna 6 maanden oud. Na het smacken duurde het ongeveer 8 uur totdat het smartpack lekker strak stond.

Hier was het smackpack een paar uur na het smacken

Dit is naar mijn idee nog lang niet bol genoeg. Nog gewoon even afwachten totdat de Activator actief word.

Een paar uur later zag het pack er zo uit:

Op dat tijd stip zou ik het al wel aandurven, echter kwam de timing slecht uit. Ik heb hem verder laten opbollen totdat ik gereed was de starter te maken.

Ik open het smartpack nooit te vroeg; de inhoud is namelijk vrij van vreemde microorganismen (ik wou bijna zeggen steriel, maar met miljarden gistcellen is dat natuurlijk niet). Zolang de verpakking dicht zit is besmetting uitgesloten. Staat de verpakking echt helemaal strak en onder druk en kun je de starter nog niet maken, dan zet je de smartpack het best weer even in de koelkast(gesloten).

Een mooie strak staande activator verpakking!

Nadat de verpakking goed bol staat begin ik met het maken van de starter.
Ik neem 1,5 liter water en los hier 150 gram licht moutextract in op. Voeg ook een klein mespuntje of 1/8 theelepeltje gistvoeding toe. Houd de gistvoeding zoveel mogelijk in gesloten verpakking, deze is, net als moutextract,  zeer hygroscopisch(trekt water aan) en een ideale voedingsbodem voor allerlei organismen indien deze vochtig is. Je krijgt dan een wort met een SG van 1.040. Deze wort kook je vervolgens 10 minuten om een steriele wort te verkrijgen. Giet deze kokende wort in een erlenmeyer met roervlo. Dek de erlenmeyer af met een stukje gesteriliseerde aluminiumfolie en koel de erlenmeyer door deze in een bak koud (ijs)water te plaatsen. (Let op, alleen goed (laboratorium)glaswerk kan tegen deze temperatuurshock). In plaats van moutextract kun je natuurlijk ook ingevroren wort van je vorige brouwsel gebruiken (laatste afloop van het filteren) en deze (eventueel) aanvullen met moutextract tot een SG van 1.040
Als de temperatuur van de starterwort onder de 25 graden is kunnen we de gist toevoegen. Af en toe zwenken van de erlenmeyer en weer terug in koud (ijs)water plaatsen bespoedigd het afkoelen van het wort.
Desinfecteer de activator verpakking met star-san of alcohol, houd de snijvlakken van de schaar even boven de brandende fornuispit en open de verpakking hiermee.
 
De inhoud van de verpakking split ik in 2 porties. Dit is optioneel, ik bewaar graag samples van mijn Wyeast gisten zodat ik deze weer kan opkweken en hier later weer nieuwe brouwsels mee kan maken.

Nadat ik optioneel 50ml gist in een steriel bekerglas heb gegoten, giet ik het overblijfsel in de grote starter-erlenmeyer. Sluit de erlenmeyer weer snel af met de alluminiumfolie; zwenk de erlenmeyer een paar keer flink en plaats deze op de magneetroerder. Zet de magneetroerder aan en laat de vlo stevig rondtollen. Een flinke vortex trekken mag, maar is niet per se noodzakelijk. Het belangrijkste is dat de gist in suspensie blijft en de ontwikkelde CO2 uit het starterwort geslagen word. In het begin zal het starter-wort door het roeren nog zuurstof opnemen totdat de CO2 productie op gang komt. De zuurstof is nodig voor de aanmaak van onverzadigde vetzuren en sterolen, waardoor de gistcellen zich kunnen splitsen/vermenigvuldigen.
Laat de giststarter nu voorlopig op de roerder staan totdat de kleur goed is.



-------- OPTIONEEL --------
* Ik vul een steriel bekerglas met circa 50-60 ml gist uit de activator verpakking.
* Vul 50 ml glycerine (80%) in een kleine erlenmeyer. Laat dit eventjes koken in de magnetron. (pas op, kokende glycerine is héél heet!)
* Zorg dat de ‘gistbuisjes’ 10 min. uitgekookt zijn in water 
* De kleine erlenmeyer, afgedekt met een stukje gesteriliseerde aluminiumfolie koel ik nu in een bakje met ijswater tot kamertemperatuur. (Van dik 200 graden naar nulpunt in een lab erlenmeyer werkt zonder dat het glas springt)

Met een steriele pipet voorzie ik alle buisjes van 2ml gekookte en afgekoelde glycerine. Nadat alle buisjes gevuld zijn voeg ik er 3ml vloeibare gist aan toe.
Dopje erop, goed schudden. Flesje markeren met datum en gistidentificatie

   
Vervolgens in de vriezer (-18 graden C) en regelmatig, zeker in het begin, ieder half uur tot uur even schudden om de glycerine en de gist goed vermengd te krijgen. Echt 
helemaal bevriezen doen de buisjes niet bij mij. Na een aantal dagen zijn ze flink stroperig. Op deze manier zouden gisten tot enkele jaren bewaard kunnen worden in de vriezer.
-------- EINDE OPTIONEEL --------

12 uur later zien we dat de starter al aan het verkleuren is. Schuim heb ik zelden op mijn starters, zeker in een eerste trap. Waarschijnlijk is dit omdat ik deze roer. Bij overmatige schuimvorming kan het helpen een klein druppeltje olijfolie in je starter te laten vallen. Ook is olijfolie een bron van onverzadigde vetzuren welke de gist goed kan gebruiken voor de celdeling.

De kleur is nog niet helemaal koffie-verkeerd, meer een koffie met melk. We wachten dus nog wat langer en laten de magneetroerder lekker draaien.

12 uur later lijkt het er al wat meer op.

De kleur is echt room-wit oftewel een koffie verkeerd kleur. Dit is het moment waarop we de roerder uitzetten en de starter in de koelkast parkeren. Laat de gist niet te lang meer staan bij kamertemperatuur. De suikers in het starter-wort of starter-bier zullen inmiddels ver op zijn. Als deze op zijn begint de gist zijn reservestoffen te verbruiken en dit is iets wat we willen voorkomen. De gist moet immers super fit aan ons brouwsel kunnen beginnen.

24 uur later de erlenmeyer uit de koelkast halen. Je ziet dat de gist mooi bezonken is.


Indien je moet doorstarten naar een volgende trap, dan giet je voorzichtig het bovenliggende bier af, laat de gist een half uurtje op temperatuur komen en giet nieuw vers gekookt en afgekoeld(!!) starterwort op de starter. Dit geheel wederom op de roerder.
Let op, voor de 2e trap is er al veel meer actieve gist, het proces gaat nu veel sneller. In mijn geval was de 2e trap na 1 nacht van 8 uur op de roerder al klaar en kon weer de koelkast in.

Is de starter groot genoeg voor de brouwdag dan laat je deze in de koelkast staan tot de brouwdag is aangebroken met het starterbier er nog bovenop.

Op de brouwdag giet ik tijdens het filteren de starter af en laat deze een half uurtje op temperatuur komen. Onderstussen neem wat wort (500 ml) uit het filterproces tijdens het spoelen, kook dit even apart op liefst met wat Wyeast gistvoeding, koel dit in wat ijswater en giet dit bij de afgegoten starter. De starter gaat nu 10 minuten op de magneetroerder om alle gistklonten weer in suspensie te krijgen. Hierna de roerder uitzetten en de starter rustig laten staan.

Als het koken en koelen gereed is de starter samen met het gekoelde wort in je gistvat doen.

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline Tjardo

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #1 Gepost op: 23-11-2015 21:49 u »
Duidelijk verhaal, bedankt!

Offline Jeukstaardt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 772
  • Land: nl
  • Bij twijfel, meer hop!
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #2 Gepost op: 23-11-2015 21:52 u »
Top gedaan! Zullen een hoop mensen baat bij gaan hebben.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #3 Gepost op: 23-11-2015 21:53 u »
Ik zie dat je geen zuurstof toevoert. De groeiende starter zal snel via de koolzuur de zuurstof verdringen. Heb je dan niet te weinig zuurstof. Ik weet dat sommigen een slangetje met steriele luchttoevoer vlak boven het oppervlak houden.

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #4 Gepost op: 23-11-2015 22:12 u »

Ik zie dat je geen zuurstof toevoert. De groeiende starter zal snel via de koolzuur de zuurstof verdringen. Heb je dan niet te weinig zuurstof. Ik weet dat sommigen een slangetje met steriele luchttoevoer vlak boven het oppervlak houden.
Ik heb het niet nodig voor een goede starter te verkrijgen. Ik zwenk/schud initieel de starter flink. Daarna enkel de roervlo om de CO2 te verdrijven en de gist in suspentie te houden. Ik kweek zonder extra O2 op deze manier bergen met gist.
Wellicht dat extra O2 nog meer gist oplevert, ik weet dat echter niet.
Voor mij voldoet de procedure zoals hierboven.
Wel zou ik eens een telkamer willen aanschaffen zodat ik onder de microscoop cellen kan tellen. Weet jij waar zoiets te krijgen is Hans?

Offline brouwmus

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 706
  • Land: nl
  • 't hoeft niet op al is het lekker
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #5 Gepost op: 23-11-2015 22:21 u »
Super bedankt voor het duidelijke verhaal (dat heeft heel wat typwerk gekost)!  :groots:

Is het een idee om dit te verplaatsen naar of toe te voegen aan de Wiki?

ThomasM

  • Gast
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #6 Gepost op: 23-11-2015 22:39 u »
Topverhaal! Zuurstof is een luxe die weinig mensen hebben. Als je het niet hebt is het geen ramp.

Offline Tjardo

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #7 Gepost op: 23-11-2015 22:45 u »
.................
Wel zou ik eens een telkamer willen aanschaffen zodat ik onder de microscoop cellen kan tellen. Weet jij waar zoiets te krijgen is Hans?


Bijvoorbeeld hier

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #8 Gepost op: 23-11-2015 22:56 u »
Bijvoorbeeld hier

Bedankt Tjardo, zo'n buerker telkamer was inderdaad wat ik zocht. Kon even niet op de naam komen.

Offline Tjardo

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #9 Gepost op: 23-11-2015 23:10 u »
Bedankt Tjardo, zo'n buerker telkamer was inderdaad wat ik zocht. Kon even niet op de naam komen.

"Burker - Turk" telkamer worden ze meestal genoemd

Offline Johnny Stardust

  • De Roerstok
  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 433
  • Land: nl
    • Kasteelbrouwerij Haverleij
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #10 Gepost op: 23-11-2015 23:29 u »
Broeders,
Helder & duidelijk.
Bedankt!

Offline rvvliet78

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 145
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #11 Gepost op: 24-11-2015 07:28 u »
Duidelijk. Wellicht een idee om het op de wiki te plaatsen.

Offline ritchiritch

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 18
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #12 Gepost op: 24-11-2015 08:26 u »


Indien er interesse bestaat in een stap voor stap bouwbeschrijving van een magneetroerder met foto's wil ik die ook wel maken.


ABroeders,

Is het mogelijk dat je ook dit online gooit?
Ik ben erg geïnteresseerd om zelf een magneetroerder te maken.

Alvast bedankt,

Richard

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #13 Gepost op: 24-11-2015 08:33 u »
ABroeders,

Is het mogelijk dat je ook dit online gooit?
Ik ben erg geïnteresseerd om zelf een magneetroerder te maken.

Alvast bedankt,

Richard

Zal proberen dit van de week even te doen. Moet nog een paar foto's maken.

Offline _M_M_

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 234
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #14 Gepost op: 24-11-2015 08:49 u »
Bedankt!  Hier heb ik en vele met mij veel aan!  :brouwen:

Offline tdp

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.681
  • Land: nl
  • de kroezeboom bierbrouwerij
    • Kroezeboom Bierbrouwerij
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #15 Gepost op: 24-11-2015 09:02 u »
Bedankt kerel! Heb pas een erlenmeyer gekocht en een magneetroerder in elkaar geknutseld, en was nog op zoek naar een handvat. Gisteren al een verlanglijstje gemaakt. Ga toch maar eens beginnen met een giststarter!

Nogmaals dank!

Groet,
de TDP

Offline Edwarff

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 271
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #16 Gepost op: 24-11-2015 09:04 u »
Mooi alles bij elkaar, dank!

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #17 Gepost op: 24-11-2015 09:30 u »
Ik heb het niet nodig voor een goede starter te verkrijgen. Ik zwenk/schud initieel de starter flink. Daarna enkel de roervlo om de CO2 te verdrijven en de gist in suspentie te houden. Ik kweek zonder extra O2 op deze manier bergen met gist.
Wellicht dat extra O2 nog meer gist oplevert, ik weet dat echter niet.
Voor mij voldoet de procedure zoals hierboven.
Wel zou ik eens een telkamer willen aanschaffen zodat ik onder de microscoop cellen kan tellen. Weet jij waar zoiets te krijgen is Hans?
Ik bedoel geen zuivere zuurstof, maar gewoon lucht, maar wel via sterielfiltertje met aquariumpompje. omdat zuurstof nodig is om de celwanden op te bouwen. Je hebt maar een klein beetje nodig, dus slangetje boven het oppervlak is al voldoende. De vraag is of de gist die je nu opkweekt sterk genoeg is en in optimale conditie. Telkamer heb ik zelf nooit gebruikt, maar zag al een link voorbijkomen. andere optie is optische dichtheid meten want gist verstrooit het licht. 

Offline mbroek

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 953
  • Land: nl
  • Hoe verder je gaat, hoe langer de terugweg.
    • Huisbrouwerij St. Chiellus
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #18 Gepost op: 24-11-2015 09:57 u »
Hans,

ik doe het ook ongeveer als abroeders het beschrijft. De truc is volgens mij het aluminium folie op de erlenmeyer, en niet een stop met waterslot. Hierdoor "ademt" het als het ware. Dit gaat best wel goed, misschien beter met een slangetje erbij, dat zou ik niet weten.

Chiel

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.165
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #19 Gepost op: 24-11-2015 10:42 u »
Goed verhaal  :duimop:   Ik doe het ongeveer ook zo. Ik belucht ook nog, zoals eerder ook al genoemd, met een aquarium pompje met een luchtfiltertje. Het slangetje laat ik net boven de vortex hangen, zodat de CO2 wordt verdreven, want die blijft anders boven het wort hangen, omdat die zwaarder is dan lucht. Het is wel handig om het slangetje boven het wort te langen hangen, want als je een bruissteentje gebruikt, gaat het heel erg schuimen.
 
Nog even over het invriezen.
 
-------- OPTIONEEL --------
* Ik vul een steriel bekerglas met circa 50-60 ml gist uit de activator verpakking.
* Vul 50 ml glycerine (80%) in een kleine erlenmeyer. Laat dit eventjes koken in de magnetron. (pas op, kokende glycerine is héél heet!)
* Zorg dat de ‘gistbuisjes’ 10 min. uitgekookt zijn in water 
* De kleine erlenmeyer, afgedekt met een stukje gesteriliseerde aluminiumfolie koel ik nu in een bakje met ijswater tot kamertemperatuur. (Van dik 200 graden naar nulpunt in een lab erlenmeyer werkt zonder dat het glas springt)

Met een steriele pipet voorzie ik alle buisjes van 2ml gekookte en afgekoelde glycerine. Nadat alle buisjes gevuld zijn voeg ik er 3ml vloeibare gist aan toe.
Dopje erop, goed schudden. Flesje markeren met datum en gistidentificatie
   
Vervolgens in de vriezer (-18 graden C) en regelmatig, zeker in het begin, ieder half uur tot uur even schudden om de glycerine en de gist goed vermengd te krijgen. Echt 
helemaal bevriezen doen de buisjes niet bij mij. Na een aantal dagen zijn ze flink stroperig. Op deze manier zouden gisten tot enkele jaren bewaard kunnen worden in de vriezer.
-------- EINDE OPTIONEEL --------


Forumlid RobinB (die helaas inmiddels niet meer actief is, maar hier wel heel veel verstand van heeft) gaf de tip om een eind percentage van 10 tot 20% (edit: 10 tot 30) glycerol  te gebruiken. Als de oplossing stroperig blijft gebruik je teveel glycerine. Je moet er dan ook even rekening mee houden dat glycerine maar 80% glycerol bevat. Ik heb een Excel bijlage bijgevoegd die ik gebruik om dit te berekenen. Ik ga er dan wel vanuit dat het een goed bezonken starter is, waarvan de slurry goed dik is geworden. Ik heb hiervan onlangs nog een buisje opgestart die bijna een jaar in de vriezer had gelegen en die deed het prima.
 
Edit: het water (zie Excel bijlage) voeg ik toe, zodat ik het makkelijker te mengen is.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #20 Gepost op: 24-11-2015 12:38 u »
De truc is volgens mij het aluminium folie op de erlenmeyer, en niet een stop met waterslot. Hierdoor "ademt" het als het ware.
Als dat werkt is het wel zo simpel, maar hoe stel je vast dat het werkt? Je zou dan eigenlijk een keer een zuurstofmeter moeten lenen en die erboven hangen. Gaat er meer om dat we het eens zijn over hoe je gist optimaal zou moeten laten groeien en dat is met wat zuurstof erbij. Ik denk dat ik het toch met een slangetje+ filtertje zou doen. Kost niet veel extra. 
 

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #21 Gepost op: 24-11-2015 12:58 u »
Als dat werkt is het wel zo simpel, maar hoe stel je vast dat het werkt? Je zou dan eigenlijk een keer een zuurstofmeter moeten lenen en die erboven hangen. Gaat er meer om dat we het eens zijn over hoe je gist optimaal zou moeten laten groeien en dat is met wat zuurstof erbij. Ik denk dat ik het toch met een slangetje+ filtertje zou doen. Kost niet veel extra. 
Ik verwacht niet dat er zuurstof via het aluminiumfolie naar binnen komt. De vergisting in zo'n kleine erlenmeyer zal voor tientallen liters CO2 zorgen. Hierdoor zal snel alle zuurstof verdreven zijn. Er is niets in de erlenmeyer wat zuurstof zal aanzuigen.

Echter, het eerste uur zal er mijn inziens nog genoeg O2 in de erlenmeyer contact maken met het starter-wort. Volgens een Japans onderzoek wat beschreven staat op de website van de brouwerij Het Witte Paard - De Roode Toren is het verschil bij geroerde starters waarbij gedurende 1 uur of constant aanvoer van O2 bewerkstelligd wordt verwaarloosbaar klein. Een geroerde starter welke meteen afgevuld was met stikstof en hierdoor meteen afgesloten was van zuurstof presteerde beduidend minder.

Offline mbroek

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 953
  • Land: nl
  • Hoe verder je gaat, hoe langer de terugweg.
    • Huisbrouwerij St. Chiellus
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #22 Gepost op: 24-11-2015 13:15 u »
Via het aluminium folie zal er ook geen zuurstof binnenkomen, alles wat eruit en erin gaat kruipt onder de folie door. Zuurstof komt erin tijdens het vullen en afgieten. Misschien ook nog iets tijdens het koelen, maar dat is meer een gedachte.
Tijdens het afgieten zal er als het goed is ook veel CO2 de gootsteen in gaan.


Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #23 Gepost op: 24-11-2015 13:28 u »
Volgens een Japans onderzoek wat beschreven staat op de website van de brouwerij Het Witte Paard - De Roode Toren is het verschil bij geroerde starters waarbij gedurende 1 uur of constant aanvoer van O2 bewerkstelligd wordt verwaarloosbaar klein. Een geroerde starter welke meteen afgevuld was met stikstof en hierdoor meteen afgesloten was van zuurstof presteerde beduidend minder.
Als dat waar is dan zou dat betekenen dat er in een keer voldoende zuurstof inzit om de complete hoeveelheid cellen op te bouwen. Lijkt mij wel twijffelachtig omdat de totale hoeveelheid gist opbouwen wel een dag of zo duurt, terwijl de zuurstof van de groeiende cellen al veel sneller volledig is opgebruikt voor zover ik weet. Ik vraag me dan af waar de cellen die na een halve dag of later ontstaan dan nog hun zuurstof voor de opbouw van hun celwanden vandaan moeten halen. enige verklaring die ik zou hebben is dat de opname van zuurstof toch veel langzamer gaat dan we denken, dus dat alle cellen voldoende hebben aan de paar mg die aan het begin is opgelost samen met het beetje wat daarna nog de kans krijgt om op te lossen voordat het verdreven wordt door de koolzuur.  :weetniet:
 

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #24 Gepost op: 24-11-2015 13:28 u »

Via het aluminium folie zal er ook geen zuurstof binnenkomen, alles wat eruit en erin gaat kruipt onder de folie door. Zuurstof komt erin tijdens het vullen en afgieten. Misschien ook nog iets tijdens het koelen, maar dat is meer een gedachte.
Tijdens het afgieten zal er als het goed is ook veel CO2 de gootsteen in gaan.
Klopt, alleen is de groeifase van de gist dan al voorbij. Zuurstof wat dan bij je starter komt is overbodig, uitgezonderd bij het vullen van de erlenmeyer uiteraard.
Het gebruik van een aquariumpompje met luchtfilter zal zeker geen kwaad doen, mits je zorgt dat alles steriel is en hiermee geen extra besmettingsrisico introduceert. Het zal zeker positief bijdragen aan de groei en stevigheid van de celwanden van de gist. Maar, uitgaande van bovenstaand onderzoek verwacht ik geen wonderen van extra luchtinjectie.
Ik denk dat dit voor velen extra complexiteit oplevert tegen een marginale winst.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #25 Gepost op: 24-11-2015 13:39 u »
Nog even het artikel bekeken;
http://roodetoren.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=43:nogmaals-gistkweken&catid=4:artikelen-over-brouwen&Itemid=48
lucht toevoeren is in ieder geval niet nadelig. Het zou misschien zo kunnen zijn dat de onverzadigde vetzuren en sterolen aan het begin gemaakt worden en door later ontstane cellen worden hergebruikt, maar dat lijkt mij niet waarschijnlijk. Hoe dan ook voor mij is de zaak niet helemaal verklaard.

Offline _M_M_

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 234
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #26 Gepost op: 24-11-2015 13:59 u »
Is volgens mij ook gezegd in het begin van dit topic dat het niet tot discussies moest gaan leiden?  Dat dit puur een instructional was over hoe abroeders het doet..  Toch?

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #27 Gepost op: 24-11-2015 14:10 u »

Is volgens mij ook gezegd in het begin van dit topic dat het niet tot discussies moest gaan leiden?  Dat dit puur een instructional was over hoe abroeders het doet..  Toch?
Een beetje discussie is altijd leerzaam en moet ook kunnen. Feit is dat ik wou benadrukken dat dit niet de ultieme of beste methode was die er bestond. Het kan natuurlijk altijd beter. De post was bedoeld als leidraad om beginnende giststarter-kwekers een methode te demonstreren welke goed werkt. Natuurlijk is iedereen vrij om de procedure zo aan te passen dat het voor hun gevoel een betere starter oplevert.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #28 Gepost op: 24-11-2015 14:17 u »
Is volgens mij ook gezegd in het begin van dit topic dat het niet tot discussies moest gaan leiden?  Dat dit puur een instructional was over hoe abroeders het doet..  Toch?
Geen problem om de discussie af te splitsen van de boodschap die abroeders wilde meegeven. Moet Jacques even doen denk ik, evt verwijzen naar de afgesplitste draad. Ik denk dat deze discussie wel heel leerzaam is, vandaar.

Offline mr.chelsea

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 246
  • Land: nl
  • "Boeckelder, Het andere bier uit het Oosten!"
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #29 Gepost op: 24-11-2015 14:53 u »
Mooie uiteenzetting! Bedankt! Een vraagje, is het niet beter alleen gistvoeding aan het begin te gebruiken bij de eerste stap?

Offline _M_M_

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 234
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #30 Gepost op: 24-11-2015 15:34 u »
Een beetje discussie is altijd leerzaam en moet ook kunnen. Feit is dat ik wou benadrukken dat dit niet de ultieme of beste methode was die er bestond. Het kan natuurlijk altijd beter. De post was bedoeld als leidraad om beginnende giststarter-kwekers een methode te demonstreren welke goed werkt. Natuurlijk is iedereen vrij om de procedure zo aan te passen dat het voor hun gevoel een betere starter oplevert.
Ik snap het en natuurlijk moet je wat kunnen steggelen, maar t lijkt mij het handigst om er geen ellen lang verhaal over te maken zoals je in het begin al aangeeft.. Geen kritiek maar  puur een vraag van "is het handig" 

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #31 Gepost op: 24-11-2015 15:36 u »

Mooie uiteenzetting! Bedankt! Een vraagje, is het niet beter alleen gistvoeding aan het begin te gebruiken bij de eerste stap?
Mijn gevoel zegt dat er al voeding toegevoegd is vanuit het smackpack. Ik geef de gist een afgestreken klein theelepeltje voeding mee om aan de 'grote klus' te beginnen. Zou je tijdens de starter voeding toevoegen dan zou m.i. de dosering bijzonder klein moeten zijn anders gooi je bij het afgieten veel voedingsstoffen weg.

Overigens heb ik het inderdaad ook wel eens aan het begin toegevoegd, ook wel eens helemaal geen voeding en heb hierin geen verschil gemerkt. Wellicht dat gistvoeding pas echt zin heeft als je oude slurry recyclet welke alleen nog maar uitgeputte gistcellen bevat. Een opgebolde Wyeast verpakking bevat als het goed is gistcellen in top-conditie.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #32 Gepost op: 24-11-2015 16:18 u »
Als je alleen wort op de roerder zet is extra gistvoeding wel aan te raden. Ik heb ergens een artikel gelezen waaruit bleek dat de gist dan langer door kan groeien omdat hij stopt met groeien als hij iets essentieels tekort komt. gebrek aan gistvoeding is dan de bottleneck. Met gistvoeding krijg je dus meer cellen dan zonder, maar dan moet de gist niet alsnog iets anders tekort komen zoals zuurstof om zijn celwanden op te bouwen.

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #33 Gepost op: 24-11-2015 17:54 u »
Als je alleen wort op de roerder zet is extra gistvoeding wel aan te raden. Ik heb ergens een artikel gelezen waaruit bleek dat de gist dan langer door kan groeien omdat hij stopt met groeien als hij iets essentieels tekort komt. gebrek aan gistvoeding is dan de bottleneck. Met gistvoeding krijg je dus meer cellen dan zonder, maar dan moet de gist niet alsnog iets anders tekort komen zoals zuurstof om zijn celwanden op te bouwen.
Volgens Chris White en Jamil Zainashef, auteurs van het boek 'Yeast' bevat wort eigenlijk in voldoende mate alle voedingsstoffen welke gist nodig heeft, behalve zink. Indien er een tekort ontstaat aan één of meerdere nutriciënten stopt de celdeling en gaat dus ten koste van de gistgroei. In het boek wordt geadviseerd voor thuisbrouwers om 1/8 theelepeltje gistvoeding toe te voegen aan de starter. Ik zal naar aanleiding van dit advies de beschrijving(en ook mijn werkwijze terugveranderen) aanpassen in de openingspost.

Zuurstof wordt volgens het boek gebruikt voor de sterolen synthese, onder invloed van zuurstof worden onverzadigde vetten en sterolen gemaakt welke benodigd zijn voor een stabiele celwand. Deze onverzadigde vetten en sterolen worden tussen moeder en dochtercel verdeeld tijdens de celdeling. Zuurstof is dus m.i. een indirecte behoefte voor celgroei. Zoals ik het begrijp kunnen gistcellen in een later stadium nog steeds reproduceren zonder zuurstof zolang het niveau van onverzadigde vetzuren en sterolen hiervoor nog toereikend is. Wellicht dat zelfs de druppel olijfolie hieraan nog zeer positief bijdraagt, dit is een bron van onverzadigde vetzuren en sterolen. Uiteraard is het beter dat de zuurstof toegevoegd blijft zodat de onverzadigde vetten en sterolen op peil blijven. Langs de andere kant verwacht ik, mede door het bovengenoemde Japanse onderzoek waaruit blijkt dat het 1 uur of continue toevoeren van zuurstof in het uiteindelijke wort weinig uitmaakt, dat indien de gist nadien in een zuurstofrijke omgeving komt, het niveau van onverzadigde vetten en sterolen zich snel zal herstellen. Dit is een conclusie die niet wetenschappelijk onderbouwd is, maar ik wel aannemelijke acht.

Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.679
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #34 Gepost op: 24-11-2015 18:57 u »
Als dat waar is dan zou dat betekenen dat er in een keer voldoende zuurstof inzit om de complete hoeveelheid cellen op te bouwen. Lijkt mij wel twijffelachtig omdat de totale hoeveelheid gist opbouwen wel een dag of zo duurt, terwijl de zuurstof van de groeiende cellen al veel sneller volledig is opgebruikt voor zover ik weet. Ik vraag me dan af waar de cellen die na een halve dag of later ontstaan dan nog hun zuurstof voor de opbouw van hun celwanden vandaan moeten halen. enige verklaring die ik zou hebben is dat de opname van zuurstof toch veel langzamer gaat dan we denken, dus dat alle cellen voldoende hebben aan de paar mg die aan het begin is opgelost samen met het beetje wat daarna nog de kans krijgt om op te lossen voordat het verdreven wordt door de koolzuur.  :weetniet:


Iets wat bij dit soort discussies altijd lijkt te gebeuren dat we het over een proces hebben terwijl er meer tegelijk gebeuren. Je wilt in feite twee dingen, veel cellen en fitte cellen.

Als je in het begin (kort) belucht is er voldoende zuurstof voor een aantal delingen, dat betekend niet dat die laatste generatie cellen ook fit is. Dit is wat het Japanse onderzoek deels laat zien. Wat je nu kunt doen als er veel cellen zijn is een tweede keer beluchten, dit maakt de aanwezige cellen fit. Er moeten dan ook nog wel voldoende andere voedingsstoffen in de starter zitten anders put je de cellen juist uit. Met name Stikstof (FAN) raakt snel op bij gistgroei, vaak sneller dan suikers, met name als je op basis van DME werkt. Deze methode wordt bijvoorbeeld ook bij het hergebruik van geoogste gist gebruikt, net voldoende wort aan de slurrie toevoegen en een paar uur beluchten en de gist is fit voor de volgende batch (o.a. door Boulton & Quian beschreven en Verbelen et al(PDF))

Hier nog een ander stuk over effecten van beluchten op gist groei en smaakeffect op het uiteindelijke bier:
http://www.jmb.or.kr/journal/download.php?Filedir=../submission/Journal/017/&num=2424

Ingo

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #35 Gepost op: 24-11-2015 23:23 u »
ABroeders,

Is het mogelijk dat je ook dit online gooit?
Ik ben erg geïnteresseerd om zelf een magneet roerder te maken.

Alvast bedankt,

Richard

Staat online hier

Offline brucero

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 55
  • Land: 00
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #36 Gepost op: 25-11-2015 10:12 u »

Hans,

ik doe het ook ongeveer als abroeders het beschrijft. De truc is volgens mij het aluminium folie op de erlenmeyer, en niet een stop met waterslot. Hierdoor "ademt" het als het ware. Dit gaat best wel goed, misschien beter met een slangetje erbij, dat zou ik niet weten.

Chiel
Ik doe gewoon een keukenpapier bovenop de erlenmeyer, zodanig dat hij veel lucht kan opnemen wanneer de magneetroerder draait, heb zo al verschillende succesvolle giststarters gemaakt. Vroeger gebruikte ik een aquariumpompje met bruissteentje, maar vond dit te omslachtig.

Offline jevahoe

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 45
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #37 Gepost op: 25-11-2015 20:07 u »


[Nadat de verpakking goed bol staat begin ik met het maken van de starter.
Ik neem 1,5 liter water en los hier 150 gram licht moutextract in op. Voeg ook een klein mespuntje of 1/8 theelepeltje gistvoeding toe. 

Ik heb even rond gekeken op wat bouwmaterialen sides en de gist voeding die ze verkopen noemen ze brouwzout en staat bij dat het voor wijn maken is kan ik dit gebruiken, en het moutextract wat je gebruikt kan ik dat ook maken uit een blik moutextract en zo ja kan ik de rest van het blik dan invriezen

groetjes
jeroen

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #38 Gepost op: 25-11-2015 20:16 u »
Ik heb even rond gekeken op wat bouwmaterialen sides en de gist voeding die ze verkopen noemen ze brouwzout en staat bij dat het voor wijn maken is kan ik dit gebruiken, en het moutextract wat je gebruikt kan ik dat ook maken uit een blik moutextract en zo ja kan ik de rest van het blik dan invriezen

groetjes
jeroen

Jeroen, brouwzouten en gistvoeding zijn 2 totaal verschillende dingen.

Ik gebruik iniedersgeval altijd deze gistvoeding
Moutextractpoeder is vind je hier. 1 Kg is voldoende voor 10 liter starter.

Let op dat beiden zeer hygroscopisch(water aantrekkend) zijn. Verpakkingen goed sluiten en niet boven dampende pannen houden.

Ik zou geen extractblikken kopen en hier starters van maken. Dit is veel te duur en lastig te berekenen hoeveel je nodig hebt voor een wort van SG 1.040

Offline Tjardo

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #39 Gepost op: 25-11-2015 20:37 u »
Ik denk dat jevahoe deze bedoelt? Is voor wijngist, zit hier alleen ammonium fosfaat in? ook dit en dit kom ik tegen op Brouwmarkt onder wijn maken

Offline jevahoe

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 45
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #40 Gepost op: 25-11-2015 20:42 u »
Ik denk dat jevahoe deze bedoelt? Is voor wijngist, ik ben wel benieuwd of dit ook werkzaam is voor biergist.


Ha die had ik gevonden die krijg je als je bij zoeken op gistvoeding zoekt maar ga nu die andere bestellen.

Offline jevahoe

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 45
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #41 Gepost op: 25-11-2015 20:46 u »
Het is misschien een domme redenering:
maar hoe komen jullie aan dat moutextract.
Want als ik bier ga brouwen kan ik daar toch niet een paar liter van afhalen dan klopt mijn recept niet meer?

Offline Tjardo

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Land: nl
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #42 Gepost op: 25-11-2015 21:13 u »
Het is misschien een domme redenering:
maar hoe komen jullie aan dat moutextract.
Want als ik bier ga brouwen kan ik daar toch niet een paar liter van afhalen dan klopt mijn recept niet meer?


Dat koop je in een zak bij de brouwshop, bv hier

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure Giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #43 Gepost op: 25-11-2015 22:04 u »
Dit spul gebruik ik ook wel voorstarters ipv moutextactpoeder. Het voordeel is dat het geen vocht aantrekt en dus lang houdbaar is als het geopend is.
http://www.biovoordeel.nl/gerstemoutstroop-van-horizon-450-p-1083.html
kun je ook kopen bij de natuurvoedingswinkel.

En nog wat gistvoeding, bv
http://www.Brouwmarkt.nl/bierbrouwen/biergisten-kleinverpakking/biergist-kweken-voeding/gistvoedingscomplex-Wyeast-100-gram.html

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #44 Gepost op: 25-11-2015 23:13 u »
Ben een paar dagen geveld door een griepje en een dubbele oogontsteking. Daar heb ik gelukkig niet zo veel last meer van. Mijn ogen tranen nog wel maar de waas voor mijn ogen is gelukkig weg.

Wat zie ik nu. O jee, de zoveelste discussie over het maken van een giststarter...
Al heel, heel veel keren is hierover gediscussieerd. Er zijn tal van methoden: gewoon een grote fles met moutextractoplossing, beluchten van de moutexractoplossing, roeren, roeren met een zuurstofslangje boven de vloeistof, al dan niet gebruik van gistvoeding, wel of niet gebruiken van een stuk folie over een erlenmeyer, verhogen van de temperatuur, aanzuren starter en nog meer van dit soort zaken. Het is allemaal besproken op dit forum.

Kort gezegd: zo veel brouwers zo veel manieren om een giststarter te maken.



Neemt niet weg dat abroeders een goede uiteenzetting heeft gegeven overeenkomstig de huidige inzichten en die tot goede resultaten leidt. En zoals te verwachten komt daarop weer volop discussie. Niet verwonderlijk van iedere hobbybrouwer heeft zijn eigen opvattingen en ervaringen. Eigenlijk weet ik wel zeker dat dit niet de laatste keer is dat er discussie is over het maken van een starter. Daar is ook niet niets mis mee want het geeft aan dat men zich goed realiseert dat voldoende gist die in een goede conditie is heel belangrijk is voor het brouwen van een goed bier.

Goed werk abroeders dat je iedereen weer laat nadenken over zijn methode. :duimop:

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #45 Gepost op: 25-11-2015 23:43 u »
Wat zie ik nu. O jee, de zoveelste discussie over het maken van een giststarter...
Al heel, heel veel keren is hierover gediscussieerd.  Het is allemaal besproken op dit forum.
Teveel om allemaal door te gaan lezen. Vandaar steeds die discussies weer opnieuw waaruit blijkt dat velen zich ook niet kunnen permitteren om zich te gaan verdiepen in alles wat al op het forum staat. Zou goed zijn om in de wiki de meest gangbare en bewezen methodes een keer samen te vatten.

Ben echter van mening dat deze discussie toch weer nieuwe inzichten heeft opgeleverd, bv al of niet noodzaak gist op de roerder alleen het eerste uur beluchten en het feit dat er 2 gangbare methodes zijn
1) via roerder tot juiste aantal cellen en dan in rust in de koelkast en afgieten vloeistof vlak voor gebruik
2) via logfase doorkweken tot juiste aantal cellen vlak voor gebruik en dus niet afgieten.
 

Offline mbroek

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 953
  • Land: nl
  • Hoe verder je gaat, hoe langer de terugweg.
    • Huisbrouwerij St. Chiellus
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #46 Gepost op: 26-11-2015 11:03 u »
Teveel om allemaal door te gaan lezen. Vandaar steeds die discussies weer opnieuw waaruit blijkt dat velen zich ook niet kunnen permitteren om zich te gaan verdiepen in alles wat al op het forum staat. Zou goed zijn om in de wiki de meest gangbare en bewezen methodes een keer samen te vatten.

Dat lijkt me een heel goed plan, kan prima onder puntje "Werkwijze".

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #47 Gepost op: 26-11-2015 22:50 u »
Dat lijkt me een heel goed plan, kan prima onder puntje "Werkwijze".

Op dit moment lukt mij niet om het forum bij te houden, laat staan om een artikel in de wiki op te nemen. Misschien dat iemand anders met schrijfrechten dit op zich wil nemen.

In het artikel horen ook de andere methoden beschreven te worden. Ook bijvoorbeeld de schudmethode waar homoeccentricus laatst naar verwees.

Offline Tuur

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #48 Gepost op: 31-07-2016 09:29 u »
Vraagje aan Abroeders of wie er antwoord op kan geven.

Ik ga beginnen met een gistbank aan te leggen.
Eén ding is mij nog niet helemaal duidelijk. Als de smakpack helemaal opgebold is en klaar is om er een starter van te maken, giet je een beetje in een apart gedesinfecteerd glas maatbekertje of what ever.
Laat je de gist dan ook nog bezinken om het vloeistof er te kunnen gieten? of haal je met een pipet een paar ml gist met vloeistof uit het apart gezet glas om in de vials met glycerine te doen?

Offline seed7

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 3.679
  • Land: nl
    • Moaneschien
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #49 Gepost op: 31-07-2016 10:39 u »
Ik ga beginnen met een gistbank aan te leggen.
Eén ding is mij nog niet helemaal duidelijk. Als de smakpack helemaal opgebold is en klaar is om er een starter van te maken, giet je een beetje in een apart gedesinfecteerd glas maatbekertje of what ever.

Ik haal ~40 ml op het hoogtepunt uit de starter, die gaat in een buis en laat het in de koelkast bezinken. Dan heb je de meest fitte gist, door het afkoelen bouwt de gist extra reservestoffen op om zich tegen de lage temperatuur te weren. Als het helemaal bezonken is giet ik een deel van het buisje af en neem met een spuit 1 ml monsters uit de slurrie en die gaan in 2 ml eppjes met glycerine.

Ingo

Offline Tuur

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #50 Gepost op: 31-07-2016 11:47 u »
Top Ingo, dank je voor je duidelijke antwoord en uitleg :duimop:

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #51 Gepost op: 31-07-2016 19:17 u »
Ik doe het tegenwoordig ook ongeveer zoals Ingo verteld. Ik giet ongeveer 50-75 ml af van mijn actieve starter in een kleine 100 ml erlenmeyer. Koel deze in de koelkast, giet deze na 1-2 dagen af tot circa 25ml. Ik voeg dan ongeveer 10 ml glycerine 70% toe, zwenk de erlenmeyer zodat alles goed vermengd en vul hier 10 buisjes mee die dan in de vriezer gaan.
De gist uit de starter is veel vitaler dan rechtstreeks uit het smackpack heb ik gemerkt. Het opnieuw opstarten vanuit de vriezer gaat op deze manier veel vlotter. Ik heb nog steeds goede resultaten na 1,5 jaar bewaren in de vriezer.

Offline Tuur

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #52 Gepost op: 31-07-2016 20:24 u »
Jij ook bedankt voor je uitleg Abroeders.

Offline Tuur

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #53 Gepost op: 11-08-2016 07:43 u »
Toch nog een vraagje Abroeder.

Als je de gist uit de vriezer weer gaat opkweken, neem je dan 1 of meerdere buisjes?

Offline abroeders

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 704
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #54 Gepost op: 11-08-2016 09:20 u »
Toch nog een vraagje Abroeder.

Als je de gist uit de vriezer weer gaat opkweken, neem je dan 1 of meerdere buisjes?

1 buisje op een kleine hoeveelheid wort of appelsap. 200 ml is al een goede hoeveelheid om je gist goed te vermeerderen. Hierna (als deze starter bijna uitvergist is) maak je een grote 2e trap met wort en gistvoeding om de benodigde hoeveelheid gist te verkrijgen. Yeastcalc.com is een leuke site om je starters te berekenen voor vloeibare gist.

Offline Tuur

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 90
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #55 Gepost op: 11-08-2016 18:36 u »
Wederom vriendelijk bedankt :duimop:
Zaterdag ik weer brouwen. Giststarter staat al klaar in de koelkast met een kleine erlemeyer ernaast met 50 ml gist uit de starter. Morgen ga ik de eerste paar buisjes invriezen.

Offline Zedd

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 194
  • Land: nl
  • Ik brouw meer dan ik drink.
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #56 Gepost op: 19-10-2016 14:58 u »
Je bedoelt waarschijnlijk http://www.yeastcalculator.com/ ?

Om het schuimen in de erlenmeyer te voorkomen, voeg je een druppel of twee olijfolie toe.
Ik heb met name last van het schuim dat ontstaat bij kook-moment van het wort. Ik gebruik moutextract (verhouding 1:10 met water, SG1.040). Op het moment dat het gaat koken komt er een schuimlaag op die meer dan eens zo hoog wordt als de vloeistof. Ik krijg dat, ook met olie, niet echt onder controle en moet dus de pan van het vuur afhalen, schuim laten zakken, opnieuw op vuur - en dit proces een aantal keren herhalen, tot het uitgeschuimd is.
Herkenbaar? En hoe vang jij dat op?

Offline Serge VL

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 759
  • Land: be
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #57 Gepost op: 19-10-2016 15:33 u »
Je bedoelt waarschijnlijk http://www.yeastcalculator.com/ ?

Om het schuimen in de erlenmeyer te voorkomen, voeg je een druppel of twee olijfolie toe.
Ik heb met name last van het schuim dat ontstaat bij kook-moment van het wort. Ik gebruik moutextract (verhouding 1:10 met water, SG1.040). Op het moment dat het gaat koken komt er een schuimlaag op die meer dan eens zo hoog wordt als de vloeistof. Ik krijg dat, ook met olie, niet echt onder controle en moet dus de pan van het vuur afhalen, schuim laten zakken, opnieuw op vuur - en dit proces een aantal keren herhalen, tot het uitgeschuimd is.
Herkenbaar? En hoe vang jij dat op?

Gistvoeding pas toevoegen als je giststarter vloeistof al terug een deels is afgekoeld.

Offline Sander van Dijk

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.165
  • Land: nl
  • Als je je glas op z'n kop houdt... is tie leeg!
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #58 Gepost op: 19-10-2016 16:14 u »
Gistvoeding pas toevoegen als je giststarter vloeistof al terug een deels is afgekoeld.
Is het niet nodig om de gistvoeding even mee te koken? Het zal waarschijnlijk wel meevallen, maar ik wil het toch wel even mee gekookt hebben voor de zekerheid.

Offline Rely

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 40
  • Land: nl
  • Hobbybrouwen.nl geweldige informatiebron
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #59 Gepost op: 19-10-2016 16:28 u »
Dank voor je duidelijke uitleg, dit ga ik een keer proberen.

Offline mvdhiele

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 350
  • Land: nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #60 Gepost op: 19-10-2016 21:27 u »
Misschien een rare vraag, maar waar koop ik glycerine?
Ben wel bijzonder geinteresseerd in het opkweken van gist (spaar je ook veel geld mee uit heb ik het idee).

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #61 Gepost op: 19-10-2016 21:27 u »
Is het niet nodig om de gistvoeding even mee te koken? Het zal waarschijnlijk wel meevallen, maar ik wil het toch wel even mee gekookt hebben voor de zekerheid.
Ik doe de gistvoeding vaak in een (steriel) kopje met wat kokend water. Staat ook in de gebruiksaanwijzing.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #62 Gepost op: 13-06-2017 20:32 u »
Nog 2 vragen over opkweken op de roerder:
1) gaat er iets fout als je gistvoeding meekookt.
2) wat gebeurt er als tijdens het opkweken op de roerder de suiker opraakt, bv 4 uur voordat je stopt en de zaak in de koelkast zet. Is die 4 uur nadelig voor de glycogeenvoorraad? Ik merk dat het erg lastig te timen is als er een werkdag tussen zit om het optimale moment van stoppen te halen. 's morgens is het nog niet koffie verkeerd en 's avonds als ik terug kom is de gisting gestopt.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #63 Gepost op: 13-06-2017 21:25 u »
Misschien een rare vraag, maar waar koop ik glycerine?

Een heel erg verlaat antwoord. Glycerine is gewoon te koop bij onze leveranciers.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #64 Gepost op: 13-06-2017 21:37 u »
Nog 2 vragen over opkweken op de roerder:
1) gaat er iets fout als je gistvoeding meekookt.
2) wat gebeurt er als tijdens het opkweken op de roerder de suiker opraakt, bv 4 uur voordat je stopt en de zaak in de koelkast zet. Is die 4 uur nadelig voor de glycogeenvoorraad? Ik merk dat het erg lastig te timen is als er een werkdag tussen zit om het optimale moment van stoppen te halen. 's morgens is het nog niet koffie verkeerd en 's avonds als ik terug kom is de gisting gestopt.

1) ik kook altijd de gistvoeding kort mee. Gistvoeding is hygroscopisch. Hierdoor is het niet uit te sluiten dat micro-organismen groeien op gistvoeding.
2) Soms is het niet te voorkomen dat de voedingstoffen op raken terwijl je  niet thuis bent. Meestal zie je het aankomen. Wat ik dan doe is de Erlemeijer van de roerder halen en deze in mijn koelkast zetten. Ik doe dit omdat het beter is dat de gistcellen niet interen in het glycogeengehalte. Tegen de tijd dat de vergisting stopt wordt het gehalte aan glycogeen al lager.

Offline Serge VL

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 759
  • Land: be
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #65 Gepost op: 13-06-2017 21:55 u »
Als je gistvoeding mee kookt dan gaat al de DAP die er in zit ontbinden in ammoniak en verdamp die gewoon. Weg voeding :weetniet:
ik voeg die koud toe na het koken en nog nooit een infectie gehad.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #66 Gepost op: 13-06-2017 22:09 u »
Als je gistvoeding mee kookt dan gaat al de DAP die er in zit ontbinden in ammoniak en verdamp die gewoon. Weg voeding :weetniet:

Vandaar dat ik de gistvoeding kort laat meekoken.

Overigens zijn er verschillende soorten gistvoeding. Je hebt gistvoeding die alleen uit diammoniumfosfaat bestaat (ook bekend onder de Engelse afkorting DAP) en complexere gistvoeding zoals die van Wyeast. In de voeding van Wyeast zitten veel meer voedingstoffen waaronder zink, vitamines, lyseproducten van dode gistcellen en calciumzouten en levert zeker voor biergist een beter resultaat dan enkel DAP. Volgens de Wyeast voeg je deze gistvoeding toe tegen het einde van het koken. Zie https://wyeastlab.com/Wyeast-nutrient-blend-he

Het is de gistvoeding van Wyeast die ik gebruik. Ik doe dit na een onderlinge vergelijking van verschillende soorten gistvoeding waarbij de gistvoedingzouten niet zijn gekookt. De gistvoeding van Wyeast kwam er veruit het beste uit.
Nadat ik bij een aangebroken verpakking Wyeast zag dat er vocht zat bij de opening van de verpakking ben ik de gistvoeding kort gaan meekoken. Daarbij heb ik geen verslechtering van de resultaten gezien. En nu zie ik ook dat Wyeast het ook aanbeveelt.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #67 Gepost op: 14-06-2017 09:42 u »
Als je gistvoeding mee kookt dan gaat al de DAP die er in zit ontbinden in ammoniak en verdamp die gewoon. Weg voeding :weetniet:
ik voeg die koud toe na het koken en nog nooit een infectie gehad.
Ja voor zoiets was ik al bang, vandaar de vraag. Rook inderdaad een ammoniak lucht al direct na toevoegen aan een bodempje kokend water.
Misschien een betere optie om de gistvoeding te mengen met wat drinkbare alcohol van 70% (of wodka, jenever oid)

Offline Serge VL

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 759
  • Land: be
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #68 Gepost op: 14-06-2017 11:20 u »
Volgens de Wyeast voeg je deze gistvoeding toe tegen het einde van het koken. Zie https://wyeastlab.com/Wyeast-nutrient-blend-he
Dat is de aanbeveling voor als je dit in je totale wort toevoegt dan heb je veel meer volume (water) ten opzichte van bij een starter en blijft er dus veel meer zo niet alles van de vrijgekomen ammonium opgelost.
Met ander woorden de concentratie in je wort aan ammonium is veel lager dan bij een giststarter. (factor >20 als je 2 gr/l gistvoeding gebuikt in je starter)
De Wyeast gistvoeding is steriel als je die aankoopt, het is een kwestie van dat zo te houden en deze niet te contamineren. (zuiver werken)
Maak het vergelijk met een pakje bottelgist, als je dat eenmaal geopend hebt is het ook niet dat je bij een volgend gebruik deze plots wilde gisten bevat.
Ja voor zoiets was ik al bang, vandaar de vraag. rook inderdaad een ammoniak lucht al direct na toevoegen aan een bodempje kokend water.
misschien een betere optie om de gistvoeding te mengen met wat drinkbare alcohol van 70% (of wodka, jenever oid)

Je hoeft dit echt niet te ontsmetten en als je het dan wel zou doen om je zekerder te voelen waarom geen pasteurisatie stap inlassen
Gewone pasteurisatie (62 – 65°C tot 30 minuten) of hoge temperatuur/korte tijd pasteurisatie: (72 – 75°C, 15 – 240 seconden)

De DAP in de gistvoeding kan je zelfs droog niet hoger verwarmen dan 100°C omdat dat DAP dan ontbind in dan in ammoniak, stikstofoxiden en fosforoxiden. dus droog steriliseren dat lukt ook niet echt
Alcohol zou ik niet gebruiken daar dit een negatief effect heeft op je gist groei.

Eigenlijk is hoge temperatuur pasteurisatie voor ons meer dan voldoende, als oplossing zie ik dan je gewoon je gistvoeding toevoegt aan je gekookte opkweekwort als die afgekoeld is tot 75°C en je deze dan 5 min laat staan bij 75°C alvorens verder af te koelen. Je moet het niet moeilijker maken dan het is.

Offline hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.264
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #69 Gepost op: 14-06-2017 12:02 u »
Hoe bepaal ik dat het wort 75 graden is zonder erin te gaan meten ivm weer kans op besmetting? Klein beetje alcohol lijkt me niet zo'n probleem omdat de starter zelf al meer alcohol maakt. pasteurisatie kan maar is ook weer werk (meten, regelen op 75graden etc.) 

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.045
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: Procedure giststarter op magneetroerder met foto's
« Reactie #70 Gepost op: 14-06-2017 21:18 u »
Dat is de aanbeveling voor als je dit in je totale wort toevoegt dan heb je veel meer volume (water) ten opzichte van bij een starter en blijft er dus veel meer zo niet alles van de vrijgekomen ammonium opgelost.
Met ander woorden de concentratie in je wort aan ammonium is veel lager dan bij een giststarter. (factor >20 als je 2 gr/l gistvoeding gebuikt in je starter)
De Wyeast gistvoeding is steriel als je die aankoopt, het is een kwestie van dat zo te houden en deze niet te contamineren. (zuiver werken)
Maak het vergelijk met een pakje bottelgist, als je dat eenmaal geopend hebt is het ook niet dat je bij een volgend gebruik deze plots wilde gisten bevat.

De gistvoeding van Wyeast is geen pure di-ammoniumfosfaat. Als ik deze voeding bekijk is het aandeel van deze stof maar zeer beperkt.
Als ik bij kokende moutextractoplossing de voeding van Wyeast toevoegt komt er geen sterke ammoniakgeur vrij. Dat heb je DAP wel.

Wyeast adviseert zelfs 15 minuten te koken. Dat doe ik niet. Ik beperk het tot 2 tot 3 minuten.

Overigens geef ik ook om smaaktechnische redenen de voorkeur aan de Wyeast gistvoeding. DAP geeft een zoute smaak. Bij voeding van Wyeast is dat veel minder.

Tags: