Hoe plaats je een foto op dit forum, klik hier voor nadere uitleg.

Steun het forum. Koop via deze links: Nederlandstalige bierboeken, Engelstalige bierboeken, een bierig artikel of een ander artikel van Bol.com

Auteur Topic: SG berekenen/alcoholgehalte  (gelezen 133493 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Johnnys_Bierbrouw

  • Gast
SG berekenen/alcoholgehalte
« Gepost op: 09-03-2002 00:54 u »
Hallo allemaal

Ik heb een vraagje over het s.g.
Zelf reken ik het als volgt uit: Begin s.g. min eind s.g. maal 0.131 plus natuurlijk 0.5 % voor hergisting op fles.
Ik heb namelijk een biertje gebrouwen met een waarde van 1122-1010 dus kom ik uit op 15,2 % of niet?
Nu is het volgende probleem, twee collega brouwers zijn ook aan het rekenen gegaan met dezelfde gatallen en kwamen uit op een andere uitkomst. Welke methode ze gebruikte weet ik helaas niet. Ze rekende dus weer allebei met een andere formule.
Lijkt me interessant als andere mede brouwers zich hier eens over brouwde, eh buigde, zodat ik aan een en dus een goede formule kom.

               Alvast bedank, met biergroet John :gistsmile:

Heb je iets nodig dat je bij Bol.com wil kopen? Zoek het op met de onderstaande advertentie en bestel. Pas het zoekwoord aan. Je kunt zoeken in de volledige catalogus van Bol. Door de spullen van Bol te kopen via onderstaande advertentie steun je het forum en het kost je niets extra. Voor de bierliefhebber hebben ze overigens meer spullen dan je zou verwachten. Zoek maar eens.


Offline papa

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 66
Re: S.G berekenen
« Reactie #1 Gepost op: 09-03-2002 10:33 u »
Volgens mij bereken je zo de aloholpercentage.

Johnnys_Bierbrouw

  • Gast
Re: S.G berekenen
« Reactie #2 Gepost op: 09-03-2002 10:36 u »
Dat is dan heel mooi want dan heb ik dus een bier met een percentage van z'n slordige 15.2 %.
Zal er dan maar een paar minder nemen.

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.700
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: S.G berekenen
« Reactie #3 Gepost op: 10-03-2002 15:41 u »
Even uit nieuwsgierigheid: wat voor gist heb je hier gebruikt?
Een vergistingsgraad van bij 92% vind ik nogal wat  ::)

Herman

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Alcoholgehalte berekenen 1
« Reactie #4 Gepost op: 10-03-2002 19:44 u »
Citaat

Zelf reken ik het als volgt uit: Begin s.g. min eind s.g. maal 0.131 plus natuurlijk 0.5 % voor hergisting op fles.
Ik heb namelijk een biertje gebrouwen met een waarde van 1122-1010 dus kom ik uit op 15,2 % of niet???
Nu is het volgende probleem, twee collega brouwers zijn ook aan het rekenen gegaan met dezelfde gatallen en kwamen uit op een andere uitkomst. Welke methode ze gebruikte weet ik helaas niet. Ze rekende dus weer allebei met een andere formule.
Lijkt me interesant als andere mede brouwers zich hier eens over brouwde, eh buigde, zodat ik aan een en dus een goede formule kom.


Het berekenen van het alcoholgehalte van zelfgebrouwen bier is een onderwerp dat mij nooit zo raakte. Ik merk dat ik daar kennelijk een uitzondering ben. Al eerder heb ik een onderzoek gedaan naar dit onderwerp wat uiteindelijk resulteerde in de formule voor het berekenen van het alcoholgehalte met behulp van een refractometer en een nauwkeurige hydrometer. Niet iedereen beschikt over een kostbare refractometer. Wel heeft elke hobbybrouwer een goedkope hydrometer. Vandaar dat er steeds maar weer gevraagd wordt hoe je het alcoholgehalte kunt bepalen met dit instrument. Omdat dit forum alleen kan bestaan op basis van het principe u vraagt en wij draaien ben ik nogmaals op zoektocht gegaan.

Allereerst heb ik geconstateerd dat heel wat verschillende formules voor het berekenen van het alcoholgehalte met behulp van het gebruik van een hydrometer bestaan.

1. Zo kun je op het internet de volgende pagina vinden http://home.tiscalinet.be/wijngilde/hydrometer.htm Op deze pagina staat een tabel aan de hand waarvan het alcoholgehalte kan worden bepaald. Zo'n zelfde tabel staat in het boekje "Zelf Bier Maken" van Ron Hoose (1982).

2. In het standaardboek "Malting and Brewing Science" geschreven door J.S. Hough, D.E. Briggs, R. Stevens en T.W. Young wordt ook gewerkt met een tabel, zij het een heel andere dan onder 1 genoemd.
Daarnaast wordt in dit boekje ook gesteld dat het alcoholgehalte benaderd kan worden door het verschil tussen het begin een het eind SG te delen door de factor 0,102.

3. Ook Jac. Lambrechts werkt met een tabel in zijn boek "Bieren Zelf Brouwen" (1989). Eigenlijk zijn er zelfs een tweetal verschillende tabellen in het boek op genomen.

4. Op de site Beer & Wine Crafts http://www.beercrafts.com/hydrometer.html kwam ik een formule tegen waarbij het verschil tussen het begin en eind SG vermenigvuldigd wordt met een factor 0,105 om eerst gewichtsprocenten te krijgen en dan met een factor 1,25 om volumeprocenten te krijgen (er wordt dus feitelijk gewerkt met een factor 0,13125).

5. Gregory J. Noonan hanteert in zijn uitstekend boek "New Brewing Lager Beer" (1996) de volgende formule: (begin SG - eind SG) * 0.129.

6. Het Twents Bierbrouw Gilde HAB geeft op haar pagina http://www.hab.brouwen.nl/Brouwen/Alcohol.html aan dat de formule die je moet gebruiken afhankelijk is van het begin SG. Vandaar dat zij werken met een zogenaamde deelfactor.
Verder noemen ze ook een andere methode waarbij je het eind SG met en zonder alcohol meet (door deze te laten verdampen). Uit het verschil volgt het alcoholgehalte.

7. Tenslotte noem ik in deze niet uitputtende serie het boekje "Bier Brauen nach eigenem Geschmack" geschreven door Hubert Hanghofer (een vrij nieuw boek dat echter ongedateerd is). In dit boekje wordt een vrij ingewikkelde formule gegeven.  Deze formule is gebaseerd op een oude vergelijking die ontwikkeld is door Balling. De basis van de formule heb ik ook in het boek "Malting and Brewing Science" als bedoeld onder 2 gezien.  De formule heb ik in een Exel '97 werkblad verwerkt. Dit werkblad kun je vinden op http://www.hobbybrouwen.nl/rekenen/alcoholberekening_hydrometer.xls  Na even met het werkblad gespeeld te hebben kwam ik er achter dat de uitkomsten van de formule precies overeenkomen met die van de tabel van Ron Hoose.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Alcoholgehalte berekenen 2
« Reactie #5 Gepost op: 10-03-2002 19:45 u »

Berekeningen
Als voorbeeld van de alcoholberekeningen ga ik uit van een zelfgebrouwen tripel die al eerder als voorbeeld heb gebruikt op dit forum. Bij de berekeningen is geen rekening gehouden met de suiker die toegevoegd is ten behoeve van de hergisting. In het onderstaande overzicht worden alleen de uitkomsten vermeld.

1. 9,6 %
2. a.  15,4 %      b. 7,2 %
3. a.  tabel gaat niet verder dan een begin SG van 1080      b. 8,9 %
4. 9,3 %
5. 9,2 %
6. a.  10,1 %      b. 8,8 %
7. 9,6 % (gelijk aan 1)

Om het overzicht helemaal compleet te maken vermeld ik hier ook nog eens dat refractometerformule uitkomt op 8,5 % (inclusief de alcohol gevormd tijdens de hergisting).

Hulp vereist
Wat is nu de juiste formule? Ik weet het niet! De formule van Balling lijkt betrouwbaar omdat deze gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek, maar de uitkomst van deze formule wijkt redelijk veel af van die van de refractometerformule. Na controle van een aantal commerciële bieren ben ik van oordeel dat de refractometerformule heel dicht de waarde benadert die de commerciële brouwers op hun etiketten zetten.
Bij deze wil ik iedereen die de mogelijkheid heeft het alcoholgehalte op een officiële wijze te (laten) bepalen vragen de hobbybrouwende gemeenschap te helpen door een van een aantal bieren (minimaal 3) waarvan het begin en eind SG gemeten zijn met een hydrometer op het alcoholgehalte te testen. Ik heb begrepen dat er een paar hobbybrouwers onder ons bevinden die over deze mogelijkheid beschikken. Kom jongens, help ons!

:degroeten:  Jacques

Johnnys_Bierbrouw

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #6 Gepost op: 26-03-2002 23:26 u »
Hallo Jacques

Even een vraagje, waarom blijft dit bericht bovenaan in de lijstr staan en staat er dat tekentje voor?
Kan ik eerder gestelde vragen ook zelf verwijderen?
Zoals je ziet het is meer dan een vraagje, maar alvast bedankt.

       Groet John d'n brouwer!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #7 Gepost op: 27-03-2002 23:02 u »
Hoi John,

Dit onderwerp blijft bovenaan staan omdat het een vastgezet onderwerp is. Dat heb ik gedaan omdat telkens vragen gesteld werden over het alcoholgehalte.

Het is niet mogelijk een bericht dat je eenmaal geplaatst heb te verwijderen. Wel kun je de inhoud veranderen. Op zich is dit logisch omdat je alleen baas kunt zijn over je eigen berichten. Anderen kunnen namelijk reageren op een bericht van jou en die verwijder je dan ook.
Zo nu en dan verwijder is wat berichten. Als jij vindt dat een onderwerp dat jij gestart hebt verwijderd kan worden kun je mij dat in een privé bericht mededelen.

:degroeten: Jacques

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #8 Gepost op: 04-04-2002 15:02 u »
Omdat ik ook in staat wil zijn om de alcoholpercentages in mijn bier te bepalen, ben ik eens aan de slag gegaan met allerlei berekeningen. Hiervoor heb ik het Handbook of Chemistry and Physics  :leren: gebruikt, alsmede twee artikelen over de modellering van gistgroei. Hoeveel alcohol er ontstaat in een brouwsel is uiteraard voor een belangrijk deel afhankelijk van de gistgroei.  :lessmile:

Hoe meer gist er ontstaat, hoe minder alcohol. Hoeveel gist er ontstaat is afhankelijk van de gistsoort, de temperatuur en de hoeveelheid beluchting. Verder spelen allerlei fysische eigenschappen van maltose en alcohol in een waterige oplossing een rol (test maar uit: als je 50 ml pure alcohol met 50 ml puur water mengt, krijg je een oplossing met een volume van minder dan 100 ml).

Kortom: het is inderdaad niet zo eenvoudig om uit een begin- en een einddichtheid een alcoholpercentage te berekenen. Maar met de getallen die ik tot mijn beschikking heb, kom ik uit op de formule:

Volume% alcohol = (SGbegin - SGeind) * 0,122

Maar afhankelijk van begin- en einddichtheid kan de factor variëren tussen 0,115 en 0,125. Voor de dichtheidsrange waarin amateurbrouwers meestal brouwen, lijkt 0,122 een goede maat. Het blijft echter niet meer dan een grove benadering!

Offline Edwin

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.883
  • Land: nl
  • Onrooise Bierbrouwerij
    • Onrooise Bierbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #9 Gepost op: 18-04-2002 11:58 u »
Hoi Adrie  :proost:

Jouw benadering komt dan aardig in de buurt van die van Noonan (zie reactie van Jacques). Op basis waarvan ben je tot deze factor gekomen? Het kan ons mogelijk helpen bij de zoektocht naar de juiste benadering van het alcoholpercentage.

Edwin

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #10 Gepost op: 18-04-2002 12:43 u »
Hoi Edwin,

Daar vraag je me wat! Hoeveel MB hebben we tot onze beschikking?  ;)
Ik zal proberen het kort uit te leggen. Als basis voor de omrekening van SG naar suikerconcentratie en van SG naar alcoholgehalte (zowel mg/l als volume%)  en vise versa heb ik de tabellen gebruikt uit het Handbook of Chemistry and Physics (CRC press, editie 63). Uit die tabellen heb ik formules afgeleid voor de omrekeningen.  :lessmile:
Vervolgens heb ik uit gistingsmodellen de zogenaamde yields gehaald. De yields zijn de omzettingsfactoren van suiker in alcohol, kooldioxide en gistcellen. Hiermee kun je dus berekenen hoeveel alcohol er ontstaat uit 1 gram suiker.

Uit de begindichtheid kun je precies berekenen hoeveel suiker er aanwezig is. Vervolgens heb ik berekend voor verschillende hoeveelheden suiker in het wort hoeveel alcohol er kan ontstaan bij verschillende hoeveelheden restsuiker. Met de combinatie restsuiker/alcoholgehalte kun je vervolgens weer berekenen wat de dichtheid van de oplossing is.
Nu heb je dus begindichtheden, einddichtheden en alcoholconcentraties. Die laatste reken je om naar volumepercentages. Tussen elke set van begin- en einddichtheden enerzijds en alcoholpercentages anderzijds kun je vervolgens de omrekeningsfactor berekenen.

Omdat, zoals gezegd, ook fysische oplossingsverschijnselen een rol spelen, krijg je per set begin SG+eind SG en alcoholpercentage steeds een andere omrekeningsfactor. Ook de gistsoort en de vergistingstemperatuur spelen een rol, omdat deze twee factoren de yield van suiker naar gist en dus ook van suiker naar alcohol bepalen. Overigens heb ik de berekeningen gemaakt met slechts 1 yield. Ik zou nog eens verder kunnen rekenen met verschillende yields die in de literatuur bekend zijn.

De omrekeningsfactor waarmee ik op de proppen ben gekomen, is de meest voorkomende omrekeningsfactor die ik uit de set gegevens heb gedestilleerd.

Pffff, ben je er nog??  :nut:

Het is duidelijk dat eenvoudige oplossingen in deze niet bestaan. We zullen als eenvoudige hobbyisten moeten roeien met de riemen die we hebben. Werken met een combinatie van hydrometer en refractometer levert waarschijnlijk betere resultaten op. Nog beter is natuurlijk om het alcoholgehalte van je bier te bepalen door middel van destillatie.

Groeten,

A3.


Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #11 Gepost op: 18-04-2002 13:24 u »
By the way: als iemand toevallig yield-getallen heeft, zou hij/zij die dan even kunnen vermelden, dan kan ik nog wat aanvullende berekeningen maken.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #12 Gepost op: 21-04-2002 17:01 u »

Citaat

Omdat, zoals gezegd, ook fysische oplossingsverschijnselen een rol spelen, krijg je per set begin SG+eind SG en alcoholpercentage steeds een andere omrekeningsfactor. Ook de gistsoort en de vergistingstemperatuur spelen een rol, omdat deze twee factoren de yield van suiker naar gist en dus ook van suiker naar alcohol bepalen. Overigens heb ik de berekeningen gemaakt met slechts 1 yield. Ik zou nog eens verder kunnen rekenen met verschillende yields die in de literatuur bekend zijn.


Hoi Adrie,

Dank voor heldere uiteenzetting. Ik had al wel door dat het gistras van belang was bij de alcoholproductie en ook de mate van beluchten maar had de link met de vergistingstemperatuur eerlijk gezegd nog niet gemaakt. Achteraf een beetje dom van mij omdat de gistgroei natuurlijk ook sterk afhankelijk is van de vergistingtemperatuur. (Bij een hoge temperatuur meer gistgroei en dus een lager alcoholgehalte.)
Jouw bijdrage laat duidelijk zien dat we nog veel van elkaar kunnen leren.

In het programma Promash waarvan ik een demoversie gedownload staan hoge en lage vergistinggraden vermeld van verschillende gistsoorten. Deze cijfers moeten volgens mij een relatie hebben met de jou bedoelde 'yield'.

:degroeten:  Jacques

Kees

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #13 Gepost op: 11-08-2002 19:17 u »
Hoi John, Ik gebruik altijd een tabel uit het boek "Het internationale Bierbrouwboek. van Henk van Slageren.Als je wilt kan ik deze wel doormailen.
:lessmile:Kees

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.700
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #14 Gepost op: 11-08-2002 22:45 u »
Hoi Kees,

Die tabel is gemaakt door (Begin SG - Eind SG) te vermenigvuldingen met ca 0,136/0,137.

Maar zo'n tabelletje leest natuurlijk wel makkelijk af, da's wel een goede tip natuurlijk. Echter gezien ook de vorige berichten is dit alleen maar een handig hulpmiddel om een grove indicatie te krijgen, eigenlijk alleen goed bruikbaar voor onderlinge vergelijking van eigen recepten.

Herman

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #15 Gepost op: 08-10-2002 09:47 u »
Met een aantal begin- en einddichtheden heb ik vergeleken wat Promash en wat Strangebrew voor alcoholpercentages aangeven. Hieruit heb ik de omrekeningsfactor teruggerekend.

Promash en Strangebrew ontlopen elkaar niet veel. De omrekeningsfactor varieert met verschillende begin- en einddichtheden en ligt in beide programma's rond 0,134, hoewel deze factor per set dichtheden in beide programma's verschilt. De range is ongeveer 0,131 - 0,136. 0,134 lijkt me dus een veilige factor voor een indicatie van het alcoholgehalte van je bier.

Groeten,

A3

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #16 Gepost op: 08-10-2002 10:30 u »
Ik gebruikte tot nu toe de factor 0.136 (maal het verschil in SG voor en na vergisten) voor het berekenen van het alcohol percentage. Ik las zojuist over percentages van 15%. Nu staat mij iets bij dat het niet mogelijk is om een hoger percentage te maken dan 12% v/v, want dan houdt de vergisting gewoon op. Zwaardere wijnen of bieren zijn dan ook niet te koop. Bij port wordt alcohol bijgemengd meen ik.
Nu heb ik de mogelijkheid om op mijn werk GC (gaschromatograaf) metingen te laten doen, hiermee bepaal je de echte waarde voor het alcohol gehalte (zoals de commercielen dit ook doen). Ik zal jullie de resultaten laten weten als ik meer weet (incl de dan werkelijk gevonden omrekeningsfactor)

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #17 Gepost op: 08-10-2002 10:34 u »
Fantastisch! Daar hebben we wat aan! Ga je nu al je bieren doormeten?

Groeten,

A3

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #18 Gepost op: 29-11-2002 07:59 u »
Goed nieuws. De eerste GC meting is binnen. Ik heb bier laten meten met de volgende waarden:

Begin SG 1090
Eind SG 1026

Alcohol berekening 1090-1026 = 64 x 0.136 = 8.7 + 0.3 = 9.0%

GC meting: 9.0% v/v?!

Dus in mijn geval klopt de factor 0.136 precies als je daar 0.3% bij optelt voor hergisting op fles (8 g/L suiker).

Ik zal in de toekomst nog 1 of 2 bieren laten meten. Ik houd jullie op de hoogte!

Groet,
MO

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #19 Gepost op: 29-11-2002 09:28 u »
Hoi MO,

Dat is een leuk resultaat! Meet ook eens een bier door met een lagere begindichtheid, want daarbij zou de factor nog wel eens anders kunnen komen te liggen.

Groeten,

A3

Offline Pallieter

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 128
  • Land: be
  • BROUWEN EEN PRACHTIGE HOBBY
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #20 Gepost op: 29-12-2002 11:32 u »
Hallo brouwers,


De factor 0.136 wordt bij ons in de Gilden van Het V.A.W gehanteerd .
Zelf heb ik meerdere malen de kans gehad van een SCABA analyse te laten doen bij o.a Maes-Pils en Moortgat en was vrij verwondert dat deze factor correct is (max afwijking 0.2°)
                                 Groeten,
                                   Jan

willeke bouwmans

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #21 Gepost op: 13-01-2003 09:48 u »
wil er iemand mij aub helpen. wij hebben op school zelf bier gemaakt. nou is de opdracht om zelf uit te zoeken wat het alcoholpercentage is, ZONDER alle meters die er zijn. dus gewoon met een lakmoes papiertje of zo. wie weet hoe dat dan moet. wil degene mij aub een mailtje sturen. dit zou ik heel fijn vinden. ik heb namelijk al op internet gezocht, maar dat lukte niet. dankje wel. groetjes willeke

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #22 Gepost op: 13-01-2003 11:45 u »
Hoi Willeke,

Als je er achter bent hoe je het alcoholgehalte kunt meten zonder meters, dan mag je mij dit laten weten.

Weet je ook hoe je bier kunt proeven zonder het te drinken??

Even zonder gekheid: als je deze thread helemaal leest, kun je lezen dat je toch minimaal een dichtheidsmeter nodig hebt. Dit is een soort dobber met een maataanduiding. Hoe dieper de dobber in de vloeistof komt, des te kleiner is de dichtheid van de vloeistof. De dichtheid wordt uitgedrukt in g/m³. Door de dichtheid van het ongegiste bier te meten en die van het uitgegiste bier, kun je het alcoholgehalte (bij benadering) berekenen, zoals uitgelegd in deze thread.

Groeten,

A3

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #23 Gepost op: 13-01-2003 12:00 u »
Volgens mij is deze manier voor het meten van het alcohol % niet zo bekend: meet het kookpunt van de vloeistof!

Een ethanol / water mengsel is een z.g.n. binaire vloeistof, dat wil ongeveer zeggen dat het zich gedraagt als een stof met eigen specifieke fysische eigenshappen. Een daarvan is het kookpunt:

- Het kookpunt van puur water is 100 ºC.
- Het kookpunt van 5 % ethanol/water (vol.) is 96.2 ºC.
- Het kookpunt van 10 % ethanol/water (vol.) is 93.1 ºC.
- Het kookpunt van 95% ethanol/water (vol.) is 78.1 ºC.

Je kunt de volgende formule gebruiken om het alcohol % (per vol.) te berekenen (~benaderen):

Tkookpunt (ºC op zeeniveau) = (60.526 * alcperc4) - (163.16 * alcpers3) + (163.96 * alcpers2) - (83,438 * alcpers) + 100

waar alcpers = % alcohol (per vol.) in de vloeistof

In een spreadsheet (excel) kun je snel een tabel maken die bij een bepaalde alcohol % de daarbijbehorende temperatuur aangeeft.

Maar .... doordat bij het koken meer ethanol dan water verdampt zal het alcohol % van de vloeistof afnemen, waardoor het kookpunt vanzelf richting de 100 ºC opschuift. Het is dus de kunst om de temperatuur precies te meten wanneer het koken begint. Een manier om dat te bepalen is door de temperatuurstijging te volgen. Tot het kookpunt zal de temperatuur ongeveer lineair stijgen (de vloeistof wordt verwarmd met en dat is lineair afhankelijk van de warmtecoefficient). Als het kookpunt is bereikt blijft de stof normaalgesproken koken op deze temperatuur (temperatuur veranderd niet meer). Maar voor een ethanol / water mengsel gaat dit niet op, omdat er meer ethanol verdampt en dus de temperatuur ook tijdens het koken stijgt. Toch kun je het waarnemen, omdat verdampen eenmaal meer energie kost dan verwarmen (behoorlijk meer), dus je temperatuur zal vanaf het moment dat het koken begint minder snel stijgen. Als je een grafiek bij zou houden waarin temperatuur tegen de tijd uitgezet is, dan zou je een knik moeten kunnen zien (eerst stijgt de temperatuur snel, dan langzaam). Het oorspronkelijke alcohol % kan dan worden berekend door de temperatuur die bij de knik hoort op te zoeken in de tabel die je met bovenstaande formule hebt berekent.

Deze methode gaat ook op voor alcoholische dranken, ook al bevatten die meestal meer dan water en ethanol alleen. Deze dranken, zoals bier, bevatten nog een paar andere kleine kookpuntjes, bijvoorbeeld rond de 64.7 ºC zal de vloeistof eventjes koken (en de temeratuur even niet stijgen) totdat alle methanol verdampt is (omdat dit niet zo veel is zal het waarschijnlijk niet erg waarneembaar zijn). Doordat de hoeveelheid andere stoffen (buiten ethanol en water) klein zijn zal dit niet zo'n probleem opleveren.

Dus het enige wat je nodig hebt is een goede geijkte termometer, een goed horloge en wat handigheid in een spreadhseet programma zoals excel.

Pas wel op, je bent alcohol aan het uitdampen die sterk is. Bijv: als je een vloeistof gaat koken die orgineel een 7.0% alcohol volume heeft, dan is de damp 43.9% (je kunt er behoorlijk dronken van worden, en nog erger, het is explosief!). Voor de liefhebbers heb ik wel wat benaderingsformules die het alcohol % van de damp berekenen / benaderen op basis van de temperatuur of het alcolhol % van de vloeistof (maar dat heeft meer met destilatie als met bier brouwen te maken).

Dus een goede afzuiging is een must, open vuur (sigaretten, kaarsen en zo) kunnen erg gevaarlijk zijn.

Grt, Bas H.

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #24 Gepost op: 13-01-2003 12:56 u »
Ha Bas,

Deze methode werkt in principe goed... voor een puur alcohol/water mengsel. In bier zitten echter ook nog onvergiste suikers, die voor een kookpuntsverhoging zorgen. Deze methode gaat dan helaas niet op.

Groeten,

A3

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #25 Gepost op: 14-01-2003 00:05 u »
Hoi A3,

Uit ervaring kan ik je verzekeren dat dit effect van suikers, bij mij, minimaal is (net als het effect op het kookpunt door de aanwezigheid van hogere alcoholen, die ook in mate in bier zitten). Normaalgesproken zal bij het verwarmen van een mengsel van meerdere vloeistoffen de temperatuur-toename stoppen als een van de kookpunten van een deelvloeistof bereikt is, en zal de temperatuur weer gaan toenemen als deze deelvloeistof verdampt is. Voor water/ethanol gaat dat niet op, doordat dit mengsel zich als een binair stof gedraagt met zijn eigen fysische eigenschappen, zoals het kookpunt dat afhankelijk is tan de verhouding tussen deze twee.

Tot zover de theorie. Mijn eigen ervaring is dat metingen / berekeningen op basis van hydrometer / refractometer ongeveer dezelfde alcohol percentages geven als de metingen die ik toen voor hetzelfde bier heb gedaan op basis van kookpunt bepaling. Ik heb vorig jaar uit nieuwsgierigheid een paar keer zulke testjes gedaan om te kijken hoe goed de gangbare hydrometer / refractometer berekeningen waren. Uitkomsten kwamen overeen met wat ik verwachte op basis van kookpuntbepaling. Misschien was er wel een afwijking door de aanwezigheid van andere stoffen, maar die was toendertijd waarschijnlijk voor mij te verwaarlozen.

Weet je dat in sommige landen het bepalen van het kookpunt zelfs als enige officiele methode gebruikt wordt om het alcohol % te bepalen voor de accijnsbepaling. Ik weet niet hoe het in Nederland en Belgie wordt gedaan, maar ik wel gehoord dat hetzelfde bier in Nederland een "ander" alcohol % heeft dan in Belgie, alleen door de verschillende methodes die worden gebruikt voor het berekenen van het alcohol % voor accijns vaststelling.

Maar goed, het is maar een methode, net als het bereken van het alcohol % m.b.v. dichtheidsmetingen (hydrometer) of brekingsindex (refractometer) ook maar benaderingsmethoden zijn, doordat deze ook afwijkende waardes geven als gevolg van andere stoffen dan water en ethanol in het bier. Volgens mij heeft Jacques wel eens een overzicht gegeven van formules voor alcohol % berekingen, waarvan de resultaten behoorlijk van elkaar afweken. Ik denk dat er voor elke methode theoretisch iets te zeggen is. In praktijk blijft het benaderen doordat geen hobbybrouwer de exacte samenstelling weet van zijn brouwsel en dus ook niet kan zeggen in welke mate welke stof mede verantwoordelijk is voor de dichtheid, brekingsindex of het kookpunt.

Conclusie, ik denk niet dat kookpunt-bepaling een veel slechtere methode is om het alcohol % te bepalen, het is zeker wel een stuk omslachtiger als je toch al een hydrometer / refractometer hebt liggen. Consistent dezelfde methode gebruiken lijkt me een nuttigere indicatie voor de hobbybrouwer, dan kan hij teminste zijn verschillende brouwsels met elkaar vergelijken. Ik wou alleen aangeven dat er ook mogelijk een andere manier is om een indicatie te krijgen van het alcohol % dan door dichtheid bepaling of brekings index metingen, 'slechts' met behulp van een thermometer.

Grt, Bas H.

Bubblegun

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #26 Gepost op: 21-05-2003 00:00 u »
Ik was zelf de laatste dagen opzoek naar een formule, en dit zijn enkele die ik gevonden heb:

1) (begin SG - eind SG) * 0.136

2) (begin SG - eind SG) * 0.137

3) Dichtheidverschil/ Delingsfactor (volgens begin SG).

SG      Delingsfactor
1,160       6,82
1,140      6,87
1,120      6,93
1,100      7,00
1,080      7,09
1,060      7,20
1,040      7,39
1,020      7,52

Voorbeeld:
De dichtheid van het wort was 1045 en dichtheid van het bier is 1005. Het alcohol gehalte van dit bier is dan : (1045-1005) / 7,39 = 5,4 vol%

est00072

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #27 Gepost op: 21-05-2003 09:39 u »
citaat van Bas

"het berekenen van het alcohol % voor accijns vaststelling."

Bas,
Bij mijn beste weten wordt in Nederland accijns betaald over de suiker. In België ook?
Via omrekeningen is uit het alc.% wel tot een stamwortsterkte te komen. Evt. verschillen zullen hier vandaan komen vermoed ik.

W!llem

Offline Bubblegun

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 24
  • There are 10 types of people in the world: Those who understand binary, and those who don't...
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #28 Gepost op: 28-05-2003 09:39 u »
Hallo,

Ik heb een dichtheidsmeter met een schaalverdeling in Plato (0-20). Hoe kan ik dat omrekenen naar SG? Of kan dit eventueel direct omgerekend worden naar %alcohol?


Greetz,

Frederik.

est00072

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #29 Gepost op: 28-05-2003 12:40 u »
Frederik,

Het meten van graden Plato geeft alleen maar aan hoeveel extract er in een oplossing zit.
Je kunt daar niet aan aflezen, of er al extract vergist is, en zo ja: hoeveel?

Voor het omrekenen van gr.P naar SG (in het wort) zijn tabellenboekjes gemaakt. Vraag me alleen niet, hoe je aan die boekjes moet komen, en helaas zegt het ook niet precies welk alcohol percentage daaruit gaat volgen. Hooguit de wetenschap dat 12 gr. P ongeveer 5 vol.% alc. gaat vormen.

Zelf heb ik een paar kopietjes van die tabellen tussen de 8 en de 18,5 oP
Het lukte me niet een ingescand gedeelte mee te sturen naar dit forum. Ik stuur wel een voorbeeld naar je E-mailadres.

Het zou als volgt werken:
Kolom 2 (Gew.% = oP) vermenigvuldigd met kolom 3 (Dichte = gr/100gr) geeft
Kolom 4 (Gemischt = gr/100ml)

W!llem van der Est

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #30 Gepost op: 28-05-2003 13:03 u »

Citaat

Ik heb een dichtheidsmeter met een schaalverdeling in Plato (0-20). Hoe kan ik dat omrekenen naar SG? Of kan dit eventueel direct omgerekend worden naar %alcohol?


Er is een direct verband tussen SG en Plato. Er zijn formules om het een in het ander te omrekenen, maar ik zou een brouw-programma, zoals Promash (ook als shareware versie te downloaden), gebruiken om de conversie voor je te laten doen.

Kijk ook eens op http://www.hobbybrouwen.nl/omzet.html

Het alcohol % kun je berekenen (wederom zijn er verschillende formules te vinden, die ook verschillende uitkomsten hebben) op basis van je begin SG / Plato (voor vergisting) en je eind SG / Plato (na vergisting). Het verschil is via een formule in een alcohol % te berekenen. Wederom zal een programma je het nodige rekenwerk kunnen besparen.

Willem, wat betreft de methode voor het bepalen van het alcohol % voor de accijnsheffing heb je gelijk. Deze wordt zowel in Nederland, als in Belgie, gedaan om basis van dichtheidsmetingen (suikergehalte), en niet op basis van een kookpuntbepaling of zoiets. Wel wijken de Nederlandse en de Belgische methode van elkaar af, wat afwijkende uitkomsten geeft (wat maar weer bewijst dat er geen universele methode is om het alcohol % te berekeken).

Grt, Bas H.

est00072

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #31 Gepost op: 28-05-2003 16:22 u »
Bas,

Bij de extractmeting in graden Plato meet je opgeloste suiker en opgeloste eiwitten.
Omdat de verhouding tussen eiwitten en suikers niet vastligt, zal het uiteindelijk percentage alcohol navenant variëren.
Daarom ga ik er vanuit dat de omrekeningen tot een "ongeveer" uitkomst leiden.

W!llem

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #32 Gepost op: 28-05-2003 16:59 u »
Hoi Willem,

Wort bevat veel meer suikers dan eiwitten (in wortextract: 40-60% suikers en 0,8 - 1 % eiwitten), dus voor de bepaling van de dichtheid maakt dat verwaarloosbaar weinig uit.

Groeten,

A3

est00072

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #33 Gepost op: 29-05-2003 09:03 u »
Bedankt A3,

Dat is precies wat ik bnedoelde, maar niet volledig onder woorden heb gebracht.

Ook de verhouding vergistbare en onvergistbare suikers ligt niet vast, omdat het te zeer afhankelijk is van de maischprocedure.

W!llem

Yuroon

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #34 Gepost op: 03-06-2003 17:19 u »
Citaat

citaat van Bas

"het berekenen van het alcohol % voor accijns vaststelling."

Bas,
Bij mijn beste weten wordt in Nederland accijns betaald over de suiker. In België ook?
Via omrekeningen is uit het alc.% wel tot een stamwortsterkte te komen. Evt. verschillen zullen hier vandaan komen vermoed ik.

W!llem



In NL draag je als producent alcoholaccijns af over geproduceerde alcohol en betaal je als importeur suikeraccijns op in de EU geimporteerde suiker.

Dit jaar is in de Europese Commisie een nieuwe methode vastgesteld (die opgelegd wordt aan de lidstaten) om het alcoholpercentage te bepalen. Ik heb alleen de publikatie over wijn gelezen en het is de isotopische methode. Wat dat exact behelst en hoe dat genormeerd is, kun je vinden op de website europa.eu.int.

Het komt erop neer dat men het koolstofgehalte bepaalt en terugrekent naar een alcoholpercentage. Het aardige hierbij is dat bepaald kan worden waar suikers die de alcohol gevormd hebben vandaan komen, van wijn/suikerbiet of mais/suikerriet.

:leren:
"De combinatie van de gegevens over het gehalte aan kool-stof 13 met de gegevens die aan de hand van RMN-FINS zijn verkregen, maakt ook de kwantificering mogelijkvan toegevoegde mengsels van suikers of alcoholen die van C3- en C4-planten afkomstig zijn.Het gehalte aan koolstof 13 wordt bepaald op het koolstofgas dat wordt gevormd als gevolg van de volledigeverbranding van het monster. De hoeveelheden van de voornaamste massa-isotopomeren 44 (12C16O2), 45(13C16O2en12C17O16O) en 46 (12C16O18O), die het resultaat zijn van de verschillende mogelijke combinaties van deisotopen18O,17O,16O,13C en12C, worden bepaald aan de hand van de ionische stromen die op drie verschillendecollectoren van een isotopische massaspectrometer worden gemeten."

Ben geloof ik nu wel erg afgedwaald.....
:weetniet:

Offline Bas

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 455
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #35 Gepost op: 04-06-2003 09:39 u »
:nut:  Ik denk dat ik maar voor gewone hydrometers kies.  :)

Grt, Bas H.

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #36 Gepost op: 22-11-2003 10:49 u »
Leuk om dat eens te checken! Overigens klopt het wel dat er een maximum is aan het alcoholpercentage, maar het ligt iets hoger dan 12 (ik heb zelf twee witte wijnen in mijn voorraad, en die zijn 12.5 resp. 13 %). Met name dat rode wijnen uit de nieuwe wereld zijn (vanwege de vele zon) nog wel eens wat sterker, tot zo'n 15% (denk vooral aan Australisch Shiraz of Californische Zinfandel). Voor heel sterke bieren wordt nog wel eens champagnegist gebruikt voor de laatste paar procent - die gist lijkt het meeste aan te kunnen. Het klopt inderdaad dat port (en madeira) versterkte ('fortified') wijnen zijn.

:degroeten: JW

Offline Pimpeltje

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 89
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #37 Gepost op: 23-12-2003 11:57 u »
Hoi
Op mijn werk ben ik in de gelegenheid om het % alcohol te meten met een NIR (Near Infra Red spectroscopie). Voor de mensen met een chemische achtergrond, deze meting is gebaseed op de absorptie van de Alcohol OH groep.
Ik heb een ijklijn gemaakt van 99.5% zuivere ethanol in water in de range van 0 tot 11%. Ook ben ik in staat om met een refractometer te werken. Zal in de toekomst gaan meten met de hydrometer, Refractometer en NIR.

Met de NIR heb ik enkele commerciele bieren nagemeten.

KerstPalm: volgens etiket 5.8% met NIR: 6.0%
Jupiler Pils: volgens etiket 5.2% met NIR: 5.4%
Witte Trappist: volgens etiket 5.5% met NIR: 5.9%

Het kan dus zijn dat mijn ijklijn niet perfect is. (Ethanol is vluchtiger dan water en moet ik beter opletten met het maken van de ijklijn) of dat de brouwers ons meer alcohol geven dan op het etiket vermeld.
Weet iemand wat de afwijking kan en mag zijn in een commercieel bier?

Aangezien ik voorheen eigenlijk niet zo heel nauwkeurig met de hydrometer gemeten heb (temperatuur correctie bv.), nooit met de refractometer gemeten heb, zal ik dit in de toekomst gaan doen en de drie methodes gaan vergelijken.

Groeten Ad

Offline Bubblegun

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 24
  • There are 10 types of people in the world: Those who understand binary, and those who don't...
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #38 Gepost op: 23-12-2003 12:27 u »
Het alcoholpercentage dat op de flesjes staat, komt zelden overeen met het werkelijk alcoholpercentage. De Belgische wet laat namelijk een marge van 1% positief en 1% negatief toe. Als er dus 7% op het flesje staat, ligt het alcoholpercentage tussen 6% en 8%. De metingen die je gedaan hebt kunnen dus wel kloppen.


Greetz,

Frederik.

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #39 Gepost op: 04-01-2004 18:44 u »
In Nederland geldt geloof ik een wettelijk bepaalde marge van 0,5%.

Groeten,

A3

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #40 Gepost op: 12-01-2004 17:13 u »
Ad,\jullie hebben geen GC (gaschromatograaf) staan? Misschien stuur ik er zelf tzt nog wel een paar in op mijn werk.
gr
MO

Offline Pimpeltje

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 89
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #41 Gepost op: 13-01-2004 10:33 u »
Hoi Martin,

Op onze afdeling staan wel GC's, maar zijn met andere kolommen uitgerust. Op een andere afdeling zou ik het wel kunnen laten bepalen. Maar de NIR methode is zeer snel, binnen 30 sec heb je resultaat. Ik zal eens kijken of ik een complete vergelijking kan gaan maken: refractometer, hydrometer, NIR en GC.
Martin of anderen brouwers, als jullie het alcohol % eens willen laten bepalen met NIR, kun je wat opsturen. Ik heb niet meer dan 5 ml nodig.

Groeten Ad

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #42 Gepost op: 14-01-2004 08:13 u »
Ha die pimpeltje,

dat is grappig, ik heb vrij veel gewerkt met NIR en FTIR spectroscopy (van bodem en rijst, weliswaar, niet van bier) - vorig jaar nog een artikel over gepubliceerd. Het wordt misschien een beetje technisch, maar het blijft wel 'on subject', dus: welke golflengte heb je gebruikt? Of heb je een combinatie van golflengtes gebruikt en gecalibreerd met een statistische methode, b.v. Principal Components Regression? Zou heb zinvol zijn om ook een aantal bieren met bekend alcoholpercentage te gebruiken voor de calibratie, zodat mogelijke verstorende effecten van andere bierbestanddelen kunnen worden gecompenseerd?

:degroeten: JW.

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #43 Gepost op: 14-01-2004 08:26 u »
Vanwege de verhuizing en een kapotte compu thuis lees ik momenteel dit forum niet zo vaak, dus ik las nu pas het bericht van Yuroon. Yuroon, dit soort analyses doen wij vrij standaard op lachgas (15N/14N) en bodem (13C/12C). Het klopt inderdaad dat je heel makkelijk het verschil tussen C3 en C4 planten kunt zien - C3 hebben een delta waarde (maat voor hoeveelheid 13C) van rond de -25, C4 van rond de -15. Die analyses zijn helemaal niet zo duur - wij laten ze in Californie uitvoeren voor zo'n $ 6 per stuk. Als iemand eens een goede vraag heeft, zouden we zelfs kunnen overwegen om het een keertje te proberen. Ik heb wel vacuum gasbuisjes waarmee je heel makkelijk een monster kunt nemen. Ik vraag me alleen af of het wel het handigst is om een CO2 monster te nemen - je weet tenslotte niet of het CO2 afkomstig is van de suikers in het bier, of dat het er gewoon ingepompt is. Volgens mij is het het beste om de suikers etc. in het bier zelf te meten, maar die zijn weer wat lastiger te isoleren, daar moet je voor vriesdrogen. Een IR mass spectrometer kan nl. absoluut niet tegen vocht.

:degroeten: JW.

Offline JWVG

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 5.978
  • Land: nl
  • Well, that's just ..like ..uh.. your opinion, man!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #44 Gepost op: 04-02-2004 12:03 u »
Ik zit nu net een catalogus te lezen met nieuwe labapparatuur, en het blijkt dat de FOSS groep nu een NIR apparaat uit heeft gebracht speciaal voor het doormeten van bier (Infratec 1256 Beer Analyzer). Ze claimen dat je binnen 35 seconden alcoholpercentage, extract, kleur en 'andere parameters' kunt meten. Let wel, dat is zonder de fles te openen! Je zet het flesje in het apparaat, and that's it. Uiteraard meer iets voor de professionele brouwers, maar toch!

Zie http://www.foss.dk/c/p/solutions/products/showprodfamily.asp?prodfamilypkid=409
:degroeten: JW

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #45 Gepost op: 07-04-2004 14:52 u »
Brouwers,

Promash gebruikt voor de berekening van het alcoholgehalte formules van American Society of Brewing Chemists (ASBC). De gebruikte methode heet de Beer-4b method. Wat deze inhoudt heb ik niet kunnen vinden.

Wel ben ik eens aan het stoeien gegaan met de uitkomsten van de berekeningen in Promash. :pcboos: Als je de uitkomst van Promash met een foutmarge van 0,00 tot 0,02 vol.% wilt benaderen gebruik dan de formule:

Vol.% alcohol = 487 * (Begin SG - Eind SG) / (4750 - Begin SG)

Neem je genoegen met een foutmarge van 0,01 tot 0,09 vol.% dan is de volgende formule voldoende:

Vol.% alcohol = 0,1327 * (Begin SG - Eind SG)

Aangezien er een foutenmarge in het aflezen van je hydrometer zit, is de laatste formule eigenlijk nauwkeurig genoeg. De formules houden geen rekening met de alcohol die nog ontstaat bij hergisting op de fles. Die kan variëren van 0,3 tot 0,5 vol% (weer een reden waarom de laatste formule nauwkeurig genoeg is).

Groeten,

A3

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re:S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #46 Gepost op: 07-04-2004 22:58 u »
Hoi Adrie,

Volgens mij is dit allemaal schijn nauwkeurigheid. De formules houden immers geen rekening met de aanmaak van de hoeveelheid biomassa door de gist. Sommige gisten doen dat aanmerkelijk meer dan andere. Verder is de aanmaak van de hoeveelheid biomassa ook afhankelijk van de intensiteit van het beluchten en de wortsamenstelling.
Het spreekt voor zich dat voor de aanmaak van biomassa energie noodzakelijk is. Suiker (glucose) is een belangrijke energiebron voor de gist. Glucose dat gebruikt wordt voor de aanmaak van de biomassa kan geen rol meer spelen bij de alcoholische vergisting.
Verder heb ik begrepen dat de ene gist suikers effectiever om kan zetten tot alcohol en koolzuur dan de andere gist (zal ook wel te maken hebben met de aanmaak van biomassa).

De formules kunnen dan ook naar mijn oordeel alleen een indicatie zijn voor het mogelijke alcoholgehalte.

:degroeten: Jacques

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re:S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #47 Gepost op: 08-04-2004 09:52 u »
Beste Jacques,

Daar heb je helemaal gelijk in. Ik heb echter ook begrepen dat het met de hoeveelheid suikers die gebruikt wordt voor de opbouw van biomassa wel meevalt én dat dat aspect verweven zit in de eerste formule. Hoe hoger het begin SG van een bier is, des te minder suiker wordt er relatief gebruikt voor de biomassaopbouw. Vandaar die begin SG in de noemer. De formule wordt zoals gezegd gebruikt door de American Society of Brewing Chemists en komt overeen met die gebruikt wordt door het Lab of Goverment chemist (U.K.). Het lijkt me dus de best mogelijke benadering.

Wat niet wegneemt dat er een schijnnauwkeurigheid optreedt. Zoals ik al zei is de aflezing van de hydrometer niet al te nauwkeurig en daarme introduceer je al snel een fout van 0,1 vol.% alcohol. De tweede formule is voor ons thuisbrouwers dus nauwkeurig genoeg. Toch dacht ik dat het wel interessant is om te laten weten met welke formule professioneel wordt gewerkt.

Groeten,

A3

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #48 Gepost op: 14-02-2005 17:01 u »
Brouwers,

Je kunt het alcoholpercentage van je bier ook schatten met de volgende methode:

1. Neem exact 100 ml bier van 20 gaden en meet de dichtheid.
2. Giet het bier in een pannetje en kook voorzichtig 15 minuten (tot je geen alcohol meer ruikt). Zorg dat je minimaal 50 ml overhoudt.
3. Koel snel au-bain marie af tot 20 graden en giet het ex-bier terug in de maatcylinder.
4. Vul aan met water van 20 graden tot exact 100 ml en meng goed.
5. Meet de dichtheid.
6. Het alcoholpercentage van je bier bereken je als volgt:

Vol.% alcohol = 0,717 * (SG na koken - SG voor koken).

Het spreekt voor zich dat deze methode alleen een betrouwbare schatting oplevert als je alle alcohol hebt verdampt, nauwkeurig werkt en de dichtheid nauwkeurig meet.

Groeten,

A3

Offline wim

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 612
  • Beter 10 bier onder het waterslot dan 1 in de maag
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #49 Gepost op: 14-02-2005 23:38 u »
En Adrie je moet dan wel DEMIwater gebruiken.

:degroeten:

Wim

Offline jean

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 10
  • Hobbybrouwen, een heerlijke hobby!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #50 Gepost op: 15-02-2005 01:30 u »
     Wim,

Demi water? Wat is dat ik begrijp het niet .

Offline wim

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 612
  • Beter 10 bier onder het waterslot dan 1 in de maag
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #51 Gepost op: 15-02-2005 03:37 u »
Gedemineraliseerd water (te koop bij tankstations) ofwel gedestilleerd water.)
Dit is vrij van zaken die de sgmeter beinvloeden.
Een sgmeter in demiwater moet een waarde van 1000 geven, dus demi water is ook een mooi ijkmiddel (zelf gebruik ik het voornamelijk voor het bijvullen van mijn PC waterkoeling, maar het is ook te gebruiken voor stoomstrijkijzers en accu’s)

((Niet geschikt voor drinken omdat het geen mineralen bevat en daardoor krijg je geloof ik te maken met ontkalking van tanden en een teveel aan opname van het spul in de zachte weefsel door het osmotisch drukverschil (de cellen zuigen dit pure water ahw naar binnen waardoor overdruk ontstaat.) maar goed dit stuk tussen dubbele haakjes is waarschijnlijk wat cru en niet geheel correct weergegeven maar hopelijk kan iemand die er echt verstand van heeft dit even bijstellen ))

:degroeten:

Wim

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #52 Gepost op: 15-02-2005 04:25 u »
Ik denk niet dat we met onze hydrometertjes verschil kunnen meten tussen (bier met) demiwater en kraanwater.

Demiwater of osmosewater is misschien ongezond als je alleen maar dat gebruikt, omdat je dan van bepaalde mineralen een tekort kunt krijgen. Overigens kan je dat dan gemakkelijk aanvullen door voeding. Op zich is het niet ongezond om te drinken, hoewel ik geen water zou drinken dat is geproduceerd om in strijkijzers of radiators te gooien en wordt verkocht in tankstations. De cellen in je mond en slokdarm zijn voldoende beschermd door slijmvlies en epitheel dat ze echt niet zullen barsten en leeglopen. Zodra het je maag bereikt, is het geen demiwater meer.

Spa Blauw is trouwens bijna demiwater (zeer laag mineraalgehalte).

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #53 Gepost op: 15-02-2005 09:59 u »
Wim,
volgens mij is demi water ook absoluut niet nodig.

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #54 Gepost op: 15-02-2005 10:38 u »
Volgens mij ook niet. Trouwens water bij 20 graden heeft een dichtheid van 998,23 g/l. Water bij 4 graden heeft een dichtheid van 1000 g/l.

Groeten,

A3

Offline wim

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 612
  • Beter 10 bier onder het waterslot dan 1 in de maag
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #55 Gepost op: 17-02-2005 22:56 u »
Zelf heb ik naast de gebruikelijke hydrometer nog een nauwkeuriger exemplaar, de is van 990 tot 1025 en de schaalverdeling is zo dat je tussen elke vijf punten een centimeter of drie hebt. Ik kan me voorstellen dat DEMIwater dan wel uitmaakt.

Tevens zijn mijn meters allen geijkt op 20GrdC
Ik dacht dat dit inhield dat demiwater van 20GrdC precies 1000 aan hoort te geven (al heb ik dit vreemd genoeg nog niet getest, binnen kort eens doen.

:degoeten:

Wim

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #56 Gepost op: 18-02-2005 10:07 u »
Ha Wim,

De hoeveelheid zouten opgelost in drinkwater is in totaal vaak niet meer dan zo'n 200 mg/l. Je moet een wel heel nauwkeurige hydrometer hebben wil je dit terugzien in je meting.

Wat betreft de ijking bij 20 graden en wat een hydrometer dan hoort aan te geven (998 of 1000) is een interessante vraag. Ik zal het ook eens testen.

martindokki

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #57 Gepost op: 22-03-2005 21:54 u »
Goede morgen, wat een serie jolige beestjes staan hier boven sinds ik hier voor het laatst geweest ben.

Vandaag 3 pakketten vloeibaar gemaakt. Hier ging weer niet alles goed, en waren een aantal zaken natte vingerwerk, maar goed.
De vraag: Waarom kloppen sg/alc opgegeven en gemeten niet? Geven hydrometers allemaal hetzelfde aan of zit dar ook nog verschil in?

Pakket 1 was een Brewferm diabolo (9liter) op het pakje staat sg 1.075/alc 8. Maar toen ik alles goed gedaan had en ging meten met bm'n hydrometertje, kwam ik uit op 1.060/8 (160 suiker)

Pakketje 2 was een Brewferm gallia (12 liter), op het pakje staat sg 1.055/alc 5.5. Tussen door kreeg ik een telemarketeer van de KPN, en mijn dochter die allerlei dingen wou, waardoor ik per ongeluk wrsnlk 13 liter had ipv 12. Ook had ik de melasse niet zo goed gemengd. Uiteindelijk een litertje eruit gehaald zodat het nu denk ik 12 liter is. Gelukkig zat de gist er nog niet in. In elk geval mat ik ditmaal 1.020/3/60.

Pakketje 3 was een John Bull brew kit, extra strong bitter (17 liter). Hierop gaat alles in pints gallons en met die heerlijke omschrijvingen als "2. empty contents of can plus appropriate amoiunt of sugar into fermenting vessel. 3. add 4 pints of bliled water to mix and then add balance of cold water".  Heerlijke puzzel, want wat is balance en wat appropriate amount of sugar??
anyway, aan het eind had ik 17 lieter vloeistof en waarden van 1.040/5/100.

waarom zit er verschil tussen de sg gegevnen en gemeten??
en met pakket 2 ... kan ik daar nog wat aan doen door extra suiker toe te voegen of toch nog te kijken of ik die melasse van de bodem kan schrapen zodat er wat meer menging ontstaat??

in elk geval staan ze nu alle drie boven op zolder lekker te bloepen. dus dat stukje gaat deze keer wel goed.

groetjes martin

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #58 Gepost op: 23-03-2005 09:11 u »
Martin,
ik snap je meting niet. Wat bedoel je met 1020/30/6 etc?

Elke hydrometer moet met minimaal verschil hetzelfde aangeven. Meer dan 1 of maximaal 2 punten verschil verwacht ik niet.

martindokki

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #59 Gepost op: 23-03-2005 13:50 u »
mijn hydrometertje geeft die drie waarden aan. dwz bij de gallia (soort palm) geeft hij aan dichtheid (SG)1.020, potentieel alcohol 3, suiker per liter 60.
ik snap dan dus niet waarom er op het blik staat sg 1.055 pot alc 5.5, nu moet er straks bij het bottelen natuurlijk nog wel 100 gr suiker bij.
 

Offline MO

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 10.352
  • Land: nl
    • Muifelbrouwerij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #60 Gepost op: 23-03-2005 14:49 u »
Bier vergisten met een begin SG van 1020 lijkt me redelijk nutteloos. Er is hier iets serieus misgegaan! Ik kan helaas met de informatie die je hebt gegeven niet goed aangeven wat.

Offline Johannes

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #61 Gepost op: 23-03-2005 14:57 u »
teveel water? vergeten suiker toe te voegen??

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #62 Gepost op: 23-03-2005 16:18 u »
Ik zou toch eerst denken aan een mengprobleem. De siroop kan redelijk vloeibaar lijken tijdens het (warm) verdunnen, maar plots veel dikker worden als het weer wordt gemengd met kouder water. Het kan dan  zinken als een baksteen.

Veel andere oorzaken zie ik niet zo snel. Misschien gebruik je een litermaat die helemaal niet klopt, of staat je weegschaal per ongeluk op pound/oz in plaats van grammen of zoiets bizars. En dan moet je je nog in bochten wringen voor dit soort afwijkingen. Of je leest de hydrometer niet goed af. Ook mogelijk, en even onwaarschijnlijk als bovenstaande opties.

Je komt er wel achter.

 :degroeten:

Offline Adrie

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 13.972
  • Land: nl
  • Wie zijn bier eert, kiest voor vloeibaar
    • Brouwerij Het Witte Paard
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #63 Gepost op: 23-03-2005 16:33 u »
Nog een mogelijkheid: je hebt de dichtheid gemeten van het wort bij 90 graden i.p.v. bij 20.

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #64 Gepost op: 23-03-2005 16:50 u »
Dan zou waarschijnlijk de hydrometer geploft zijn. Toch? :degroeten:

Offline Caspar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.048
  • Land: nl
  • Back in business!
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #65 Gepost op: 23-03-2005 20:35 u »
Je zou haast denken dat je te veel water gebruikt in verhouding met extract... want met paketten zou je niet zo'n grote afwijking mogen hebben. Je kan je hydrometer makkelijk testen door wat suiker op te lossen in water en om vervolgens deze vloeistof te meten bij een temp van 20 oC

grofweg:

1 liter + 50 gram suiker = SG 1020
1 liter + 100 gram suiker = SG 1040
1 liter + 200 gram suiker = SG 1080

Groetjes Cas

Meerdael

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #66 Gepost op: 30-07-2005 21:13 u »
Een interessant onderwerp. Als nieuw forumlid mijn kleine bijdrage ... Zelf gebruik ik volgende tabel die ik gevonden heb in mijn cursus brouwtechnieken en analyses die ik had tijdens mijn studies. Om het volume procent alcohol te bekomen dien je het verschil begin SG / eind SG te delen door een factor overeenkomend met het begin SG. Ik vermoed dat deze verschillende nummers te maken hebben met het feit dat een hoger begin SG in theorie meer alcohol zal opleveren en dus de fout op de meting met de hydrometer voor het eind SG groter zal zijn (meer alcohol in je jong bier).

Begin SG 1100 factor 7,00 (of x 0.143)
Begin SG 1090 factor 7,04 (of x 0.142)
Begin SG 1080 factor 7,09 (of x0.141)
Begin SG 1070 factor 7,14 (of x0.140)
Begin SG 1060 factor 7,20 (of x0.139)
Begin SG 1050 factor 7,27 (of X0.137)
Begin SG 1040 factor 7,36 (ofte wel de meer vernoemde vermenigvuldiging met 0.136)
Begin SG 1030 factor 7,42 enz
Begin SG 1020 factor 7,52 enz

Weet er iemand hoe deze schaal heet?
groetjes
jan

Offline B2

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 28
  • Brouwmeesters, Almere.
    • Brouwmeesters, Almere
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #67 Gepost op: 29-11-2005 23:57 u »
Hi,

Kan iemand mij vertellen wat de afwijkingen zijn als je het SG meet bij hogere temperaturen dan 20C? Is daar een tabel voor of zo?

Proost

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #68 Gepost op: 30-11-2005 00:39 u »
Meerdael,

Deze factor tabel gebruik is ook bij mijn alcoholgehalte berekening. Deze table heb ik gehaald uit het volgende boekje :
"Technisch handboek voor de amateur Wijn- en Biermaker" van Leo van der Straten    ISBN : 90-245-0969-6

Voor mezelf werkt deze tabel  erg goed. Ik heb 'm zelf iets uitgebreid d.m.v. rechtlijnige interpolatie. Of dit correct is weet ik niet....maar ik kan er prima meer overweg. Hoe deze schaal heet wordt helaas niet in dit boek vermeld.

Groeten en gezondheid
Oscar


Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #69 Gepost op: 30-11-2005 08:32 u »
Hi,

Kan iemand mij vertellen wat de afwijkingen zijn als je het SG meet bij hogere temperaturen dan 20C? Is daar een tabel voor of zo?

Proost


Hoi B2,

Gewoon even op de site kijken bij rekenwerk (http://www.hobbybrouwen.nl/omzet.html).

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #70 Gepost op: 19-12-2006 23:42 u »
Misschien kan ik nog iets toevoegen mbt de discussie over alcoholbepaling vanuit mijn ervaring met het schrijven van Bierpro.

In bierpro gebruik ik voor de omzetting van suiker in alcohol (Yield getal van Adrie) en CO2 de volgende constantes (Volgens literatuur Balling) :  alcoholconst=0.4839, sgalcohol=0.791 koolzuuromzet=0.4629
Dit betekent dat 1 gram suiker 484 mg alcohol en 463 mg CO2 oplevert. Verder gebruik ik een physische formule voor de berekening van het sg van een mengsel van stoffen die in bier voorkomen waarin je voor elke stof een krimpfactor aan kunt geven en het sg van de pure stof. Voor alcohol is de krimpfactor een getal van ca 1.075 voor 0 tot 10 vol% alcohol. Dit getal kun je afleiden uit de officiele alcoholtabellen.
Als je nu de vrijgekomen suiker uit de mout berekent (ca 75% van het moutgewicht) en de onvergistbare suiker (ca 35% van de vrijgekomen suiker) dan kun je als je alles invult het begin SG, eind SG en alcoholvol% berekeken. Je komt dan vanzelf op de beruchte factor van ca 7 tussen begin SG-eind SG en alcohol%
De Uitkomsten van Bierpro heb ik vergeleken met Promash (de standaard!?) en de resultaten zijn vrijwel identiek. Voordeel van Bierpro is ook dat je de bottelsuiker meeneemt in de alcoholberekeningen. (Adrie Otten en Oscar Moerman hebben deze berekeningen van mij gekregen om te kunnen gebruiken in de open source software)

Ps op dit moment ben ik ook bezig met de afleiding van het verband tussen refractometer waarde van het bier, hydrometerwaarde van het bier en alcohol% en begin SG. Ook die berekening (geen fit, maar physisch afgeleide formule) klopt vrijwel exact met promash. Ik zal eea documenteren en publiceren als het klaar is.

Groet,
Hans Halberstadt.

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #71 Gepost op: 20-12-2006 00:08 u »
Dit betekent dat 1 gram suiker 484 mg alcohol en 463 mg CO2 oplevert.

Hans,

Uit de chemische reactie van suiker blijkt toch echt dat uit 1 gram suiker 511 mg alcohol en 488 mg koolzuur wordt gevormd bij een volledige omzetting.


alcoholconst=0.4839, koolzuuromzet=0.4629

Hoe zijn deze bepaald ??? En wat is de functie van deze constanten ???

Groeten en gezondheid
Oscar

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #72 Gepost op: 20-12-2006 22:02 u »
Hallo Oscar,
Deze gegevens heb ik  ca 12 jaar terug (eerste versie van Bierpro) uit een oud Engels boek gehaald van onze oud voorzitter Sander Maassen. Helaas heb ik wel de copietjes (kan ik wel inscannen en jou geven), maar niet de titel van het boek. Het gaat om blz 427: Daar staat letterlijk:
"Balling, After making due allowance for these factors, found experimentally that 2.0665g of extract gave on an avarage 1g. of alcohol, 0.9565g. of carbondioxide and 0.11g of Yeast" Het gaat hier dus om de studie die Balling daar ooit naar heeft gedaan. Er staat nog een literatuurverwijzing: Attenuationsforholdene ted Olgaringen, Thesis, Copenhagen, 1943, and Proc. Eur. Brew. Convention, Scheveningen, 1947, p83. 

Het blijkt dus dat de ideale reactievergelijking niet opgaat omdat een deel van de suiker gebruikt wordt om gist te maken en andere stoffen zoals glycerol. Natuurlijk zit er spreiding op deze getallen, maar dit is een gemiddelde. De functie van deze constanten is om van een bepaalde hoeveelheid extract uit te rekenen hoeveel alcohol en CO2 hieruit gevormd wordt.

   

Online Drents Hopbier

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 2.972
  • Land: nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #73 Gepost op: 20-12-2006 23:14 u »
Hans,

Uit de chemische reactie van suiker blijkt toch echt dat uit 1 gram suiker 511 mg alcohol en 488 mg koolzuur wordt gevormd bij een volledige omzetting.
Ik voel me ook (een beetje) aangesproken. Uit de formule blijkt dat uit 1 g suiker 538 mg alcohol en 515 mg CO2 theoretisch gevormd worden. Maar zoals Hans al zei, het wordt wat minder omdat de gist wat suiker verbruikt voor andere doeleinden.

Hopbier

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #74 Gepost op: 21-12-2006 10:01 u »
Hallo Allemaal,
Als je dan toch over "suiker" en "ideale" reactievergelijkingen praat, welke suiker wordt hier dan bedoelt: wort bestaat uit een complex mengsel van vergistbare suikers, mede afhankelijk van oa je maischproces. Stel dat die suikers allemaal ideaal omgezet worden, leveren die dan  allemaal dezelfde uitkomst op?
 
Natuurlijk komt een en ander voor de amateur brouwer niet op de laatste tiende procent aan ,maar het geeft wel voldoening (althans bij mij) om toch een zo goed mogelijk model op te stellen waar je voorspellingen en analyses mee kunt doen. Indien je model klopt dan kun je daarna proberen de bijbehorende constantes en de variatie daarop bepalen. In dit geval zou je via metingen van het alcoholgehalte en begin en eindextract van een hele serie bieren de genoemde constantes kunnen tunen totdat de uitkomst klopt. (Adrie stelde volgens mij ook al ooit zoiets voor) Ik vraag mij echter af of wij als amateurbrouwers zonder dure apparatuur in staat zijn om de uitkomsten van Balling hier te verbeteren. (of we moeten gebruik maken van verder onderzoek dat op een verantwoorde en reproduceerbare wijze  uitgevoerd is, heeft iemand hier iets bruikbaars?)

groet,
Hans Halberstadt. 

Offline armand_115

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 2
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #75 Gepost op: 03-01-2007 14:45 u »
Ik ben voor mijn profielwerkstuk ook bezig met het bepalen van de alcoholpercentage met behulp van het soortelijk gewicht. Dat is allemaal wel te doen maar als ik de formule geef eind SG - begin SG * 0.136 = alcoholpercnetage vind mijn docent dat niet voldoende. Ik zou graag willen weten wat die 0.136  precies inhoud. Ik hoop dat iemand mij kan helpen. Alvast bedankt ???

oranjeboombiertje

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #76 Gepost op: 03-01-2007 14:53 u »
Dat is een vaste factor die altijd het alcoho percentage aangeeft als het vermenigvuldigd wordt met het verschil in s.g. Iemand heeft ongetwijfeld een keer veel moeite gedaan om deze factor te berekenen, Ik weet niet wie en wanneer. Maar het is dus een vaste waarde die altijd nodig is in deze formule.

 :degroeten:
Wesley

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #77 Gepost op: 03-01-2007 15:50 u »
Maar het is dus een vaste waarde die altijd nodig is in deze formule.


 :neenee: :neenee: Dit is geen vaste waarde, het is een goed gemiddelde van diverse waarden die ooit eens bepaald zijn.
In principe is er voor ieder begin SG een andere waarde. Maar aangezien het alcoholpercentage toch en grove schatting blijft voldoet deze waarde prima.

Zie deze post

oranjeboombiertje

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #78 Gepost op: 03-01-2007 15:54 u »
Ok, dit wist ik niet. Ik dacht dat het voor elk s.g. hetzelfde geldt.  :verbergen:

 :degroeten:
Wesley

Offline armand_115

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 2
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #79 Gepost op: 07-01-2007 14:08 u »
Heeft iemand enig idee hoe men aan deze waarde is gekomen? Want wat is nou precies die 0,136. ???
Dit moet onze docent weten anders gaat ze niet akkoord.  :huilen:

Alvast  :groots: ...

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #80 Gepost op: 07-01-2007 14:39 u »
Die waarde is in het verleden analytisch bepaald neem ik aan. Dit zal wellicht iets met een volume correctie te maken hebben. Indien je suiker in een vloeistof oplost neemt het volume toe, bij de vergisting wordt er koolzuur gevormd die de oplossing deels zal verlaten de gevormde alcohol blijft in oplossing. Je kunt je voorstellen dat het volume hierdoor iets zal dalen, Dus naarmate je een hoger begin SG hebt zal het uiteindelijke volume van je wort meer afnemen. Je moet hier denken aan enkele milliliters.

Met wat zoek werk naar wat getallen en fysische constanten kun je hier in een Excel sheet heel leuk aan rekenen, misschien dat je dan deze factor kunt achterhalen.  :weetbeter:

Offline Johannes

  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.331
  • Land: nl
    • De Brouwketel
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #81 Gepost op: 07-01-2007 15:11 u »
Dit moet onze docent weten anders gaat ze niet akkoord.  :huilen:

Stuur dan je docente de link van dit topic door, dan kan ze deze doorlezen. Dat heb jij kennelijk niet gedaan, want dan had je het antwoord inmiddels geweten.

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #82 Gepost op: 07-01-2007 15:30 u »
Kennelijk kan deze docent wel een opfris lesje bier chemie gebruiken  :D :D :D

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #83 Gepost op: 28-01-2007 14:24 u »
Omdat ook ik onvoldoende kon achterhalen over die factor 0.131 of zoiets ben ik zelf gaan rekenen. Waar het op neer komt is dat je eerst moet berekenen wat er in je wort en bier zit wat voor de berekening van belang is. Dat is voor het wort:vergistbare en onvergistbare suiker en eiwit. Voor het bier is dat: alcohol, onvergistbare suiker, eiwit en nog wat reststoffen zoals glycerol etc. De vergistbare suiker wordt omgezet in alcohol (factor 0.484 (gewicht) volgens Balling) er zit aan eiwit enkele procenten in wort en ca 0.5% in bier. Alles tezamen levert dat voor elke stof een bijdrage aan het SG. Je kunt dan begin en eind SG uitrekenen en het verband met het alcoholpercentage.
Die berekening zal ik in maart 2007 op de gildesavond van Triple-W uit Nijmegen presenteren.

HansH

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #84 Gepost op: 28-01-2007 14:44 u »
ps
Nog iets vergeten. De brouwomstandigheden variëren, zeker voor de amateurbrouwer, aanzienlijk. Daardoor is die factor 0.484 zeker aan variatie onderhevig. (Bijvoorbeeld als er meer of minder gist gevormd wordt omdat we steeds anders beluchten.) Ook het percentage aan vergistbare suiker tov alle suiker varieert door variaties in met maischproces, evenals variaties van het eiwitgehalte. Ik heb een poging gedaan om ook dat mee te nemen in de berekeningen. Al met al levert dat een fout op het berekende alcoholpercentage op van +/- ca 0.5% tov een "nominaal" bier volgens mijn berekeningen. Verder is het verband geen rechte lijn. Dat verklaart waarom de factor 0.131 varieert met het alcoholpercentage. Na maart zullen we wat artikelen hierover op onze triple-W site zetten.

Hans H

Offline Fernand

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 5
  • Land: be
    • kwantum.biz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #85 Gepost op: 28-01-2007 15:59 u »
Hallo jongens, even een kleine uitleg over die factor "136" voor de alcholberekening via SG begin en SG eind :

Alcohol % berekening voor bier

Er bestaan verschillende methodes om het alcohol % Vol te berekenen. Een zeer eenvoudige en goede benadering is nog steeds :

                    % Alcohol Vol. = 136 * ( SG begin – SG eind )        formule (1)


Waarbij SG wordt bepaald door een densiteit meting . Nemen we als voorbeeld:

SG begin = 1,070
SG eind = 1,020

Dit begin en eind SG geeft met formule (1) : Alcohol % Vol = 6,8 % Vol Alcohol.

Maar waar komt die factor 136 = F vandaan?
En hoe betrouwbaar is dat wel ?

Als vertrekpunt nemen we de wetmatigheid van de molecule massa’s van de alcoholische gisting waarbij 180 gram glucose suiker wordt omgezet in 92 gram alcohol. Zodat, tijdens de gisting, elke afname van het begin extract of stamwort (= gram extract per 100 gram wort) resulteerd in ongeveer 51% gew. Alcohol.

Deze afname van het stamwort en de bijbehorende vorming van alcohol kan men bepalen aan de hand van de vergistinggraad, zodat:


% Alcohol Vol = Stamwort * Werkelijke Vergistinggraad * 0,51 * SG begin        formule (2)
                                                       0, 789

Proefondervindelijk werd door Balling vastgesteld dat:

   Werkelijke vergistinggraad = 0,81 * Schijnbare vergistinggraad.

Schijnbare vergistinggraad = ( Platobegin – Plato eind ) / Platobegin

Zodat moet gelden dat  : formule (1) = formule (2) = % Alcohol Vol.


F *(SGb-SGe) = Platobegin*(Platobegin-Plato eind)*0,81*0,51 * SGbegin            formule (3)
                                    0,789 * ( Plato begin)

Het verband tussen Plato en SG kan worden benaderd als :

Plato = (SG -1)*1000 / 4, zodat formule (3) kan worden herleid tot :

F *( SGbegin - SGeind ) = (SGbegin - SGeind)*1000*0,81*0,51*SGbegin                
                                                              0,789 * 4
Dit geeft na wat vereenvoudiging :

   F = 1000 * 0,81 * 0,51 * SGbegin
                            0,789 * 4

Zodat onze factor F eigenlijk afhangt van het begin SG volgens:

      F = 131 * SGbegin

En formule (1) eigenlijk moet worden geschreven als :


      % Alcohol Vol. = F * ( SG begin – SG eind )           formule (1-bis)


In tabel vorm krijgen we aangepaste waarden voor F afhankelijk van het begin SG :

Begin SG   Factor F
1,100        144
1,090                143
1,080        141
1,070        140
1,060        139
1,050        137



De factor 136 uit formule (1) is dus afkomstig van (pils)-bieren uit de tijd van Balling die gebrouwen werden en worden met een stamwort van 12 °Plato of SG = 1,048.

Een kleine correctie naar boven met formule (1-bis) is misschien nuttig om weten tijdens het proeven van onze “dubbels” en “trippels” …

Conclusie

De eenvoudige formule (1) en (1-bis) voor het alcohol % Vol is een zeer goede benadering en steunt op de wetmatigheden van de alcoholische gisting en de praktische resultaten van Karl Balling voor de werkelijke en schijnbare vergistinggraad. Waarbij Balling ook rekening hield met het feit dat gist ongeveer 2-5 % van het extract verbruikt voor de opbouw van nieuwe gistcellen.


Vele groeten van de bierdoktor.

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #86 Gepost op: 28-01-2007 16:03 u »
Hallo Fernand. Bedankt voor je uitdiepende verklaring. Je zult ook zien dat de formule die Promash gebruikt hier ook rekening mee houdt, zie maar eens:

Promash gebruikt voor de berekening van het alcoholgehalte formules van American Society of Brewing Chemists (ASBC). De gebruikte methode heet de Beer-4b method. Wat deze inhoudt heb ik niet kunnen vinden.

Vol.% alcohol = 487 * (Begin SG - Eind SG) / (4750 - Begin SG)

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #87 Gepost op: 28-01-2007 23:02 u »
Hallo Ferdinand,

Jouw uitleg is denk ik een goede, prima werk, maar ik heb toch nog wel wat opmerkingen. Die omzetting van 180 gram suiker in 92 gram alcohol is de ideale omzetting volgens het boekje  met de chemische formules, echter Balling had nu juist aangetoond dat in werkelijkheid een deel van de suiker gebruikt wordt om gist te maken. Daardoor wordt niet 92 gram alcohol gevormd, maar slechts 87.1 gram (gemiddeld) dat scheelt dus zo'n 5 a 6%
Verder zijn alle formules wel duidelijk. (Ik neem aan dat ze kloppen) Ik ben nog een stapje verder gegaan en daardoor wat meer terug naar de basis van de SG berekening. Wat dan blijkt is dat het verband tussen alcoholpercentage en (begin SG-eind SG) wijzigt als je bijvoorbeeld meer of minder onvergistbare suikers in je wort hebt dan normaal, of als je meer of minder eiwit in je wort of bier hebt dan normaal. (0.5% eiwit draagt volgens mij ca 1.2 SG punt bij aan het SG) Wat dan blijkt is dat je een afwijking kan krijgen van meer dan een halve Vol% alcohol tov wat je zou verwachten.
Daaruit blijkt dan inderdaad dat het niet meer dan ruwe benaderingsformules zijn.

Hans.

Offline Fernand

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 5
  • Land: be
    • kwantum.biz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #88 Gepost op: 29-01-2007 19:51 u »
Hallo Hans,

Dat klopt als een bus en onze vriend Balling heeft dit effect opgenomen in die factor "0,81" :

Proefondervindelijk werd door Balling vastgesteld dat:

   Werkelijke vergistinggraad = 0,81 * Schijnbare vergistinggraad.

Misschien goed om weten: Balling werkte zo'n 150 jaar geleden voor de Duitse belastingen op bier en de Duitse Keizer was vooral geïnteresseerd om belastingen te innen op basis van het stamwort. Zodat Balling een formule moest vinden om dit stamwort te berekenen op basis van het gemeten werkelijk bierextract en alcohol gehalte. Vandaar zijn correctie van 2-5 % van het extract dat de gist verbruikte voor de opbouw van nieuwe gistcellen.

Maar wij als hobbybrouwers vertrekken natuurlijk vanuit de omgekeerde richting: wij kennen het stamwort en  zouden graag het alcohol % weten en ook het werkelijke eindextract (verantwoordelijk voor de body of mondgevoel), daarvoor heeft Balling die factor "0,81" bepaald.

En het blijft natuurlijk slechts een benadering...

Met schuimende groet, Fernand de bierdokter

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #89 Gepost op: 01-02-2007 17:23 u »
Hallo Fernand,

nog even terugkomend op die factor 0.81:
Werkelijke vergistinggraad = 0,81 * Schijnbare vergistinggraad.
Wat ik van de materie denk te begrijpen is dat die factor 0.81 komt vanwege het feit dat de aanwezige alcohol in het bier het SG verlaagt, waardoor je "schijnbaar"
minder suiker ziet dan er werkelijk is als je naar het SG kijkt en dat relateert aan suiker. Die 0.81 zegt dus iets over het verband alcohol:restsuiker. Dat in die factor 0.81 dus de correctie op de conversiefactor voor omzetting van vergistbare suiker in alcohol verwerkt is (0.51 ideaal, 0.48 in werkelijkheid) zie ik daarom nog niet helemaal.

groet,
Hans.


Offline Geert Van den Bergh

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 3
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #90 Gepost op: 01-02-2007 20:25 u »
In de vraagstelling merk ik op dat het s.g. begin 1122 (denk ik) is, dit lijkt me vrij hoog voor bierbereiding. Zou men de meter fout hebben afgelezen ?

Greetings,

Geert

Offline Fernand

  • Eerste berichten geplaatst
  • *
  • Berichten: 5
  • Land: be
    • kwantum.biz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #91 Gepost op: 04-02-2007 20:55 u »
Hallo Hans,

De factor “0,81” van Balling voor de berekening van de werkelijke vergistinggraad is inderdaad voor het grootste gedeelte afkomstig van het alcohol effect op het gemeten eind SG. Maar deze praktische factor houdt ook rekening met het feit dat een klein gedeelte (2-5%) van het begin extract wordt verbruikt voor de productie van nieuwe gistcellen. En deze kleine vermindering van het extract levert geen alcohol maar wel extra gistcellen.

Tijdens een bierseminarie van Prof. G.Baetslé, docent emeritus brouwerijtechnologie Gent (april 2005 in brouwerij Huyghe te Melle) werd de betekenis van de 150 jaar oude formule van Balling verduidelijkt op basis van de reactie van de alcoholische gisting :

C6H1206  + gist  + aminozuren      geeft             2 C2H5OH  + 2 CO2  + gist  + warmte  (1)
(Glucose)                                                           (ethanol)

Waarbij de alcoholische gisting verloopt volgens de scheikundige reactie van de omzetting van glucose naar ethanol ( 180 gr glucose geeft 92 gr ethanol en 88 gr koolzuurgas). En waarbij Balling experimenteel had vastgesteld dat ongeveer 2,0665 gram extract bij vergisting :

1       gram alcohol
0,11       gram gist
0,9565                  gram koolzuurgas

oplevert.

De alcoholische gisting en extract vermindering zijn natuurlijk verbonden met elkaar via de samenstelling van het “extract” dat volgens Prof. Narziss (Leerstoel Brouwerij Technologie Univ. Munchen ) de volgende gemiddelde samenstelling heeft:

Fructose en Glucose ( C6H1206 )           7  %      vergistbaar
Saccharose (=sucrose) ( C12H22011 )          3 %      vergistbaar
Maltose    ( C12H22011 )            42 %      vergistbaar
Maltotriose ( C18H32016 )            11 %      vergistbaar   
Dextrines (Glu-4 tot Glu-27)                   29 %      niet vergistbaar
Stikstof verbindingen                 5 %             niet vergistbaar
Smaak&bitterstoffen&mineralen               3 %          niet vergistbaar

De vergistbare “suikers” uit het extract worden eerst door de gist omgezet naar glucose, dat dan verder omgezet wordt in alcohol volgens (1)

Dus als er in bier A gram alcohol wordt gemeten, dan komt deze van 2,0665 * A gram extract. Als er bovendien E gram niet-vergist extract wordt gevonden dan komt dat van ( 2,0665 * A + E ) g begin extract.

Bij de bepaling van A en E door Balling werd er van 100 gram bier vertrokken waaruit de alcohol werd afgedestilleerd. Maar deze 100 gram bier komen van meer wort vermits Balling door filtratie de 0,11 gram gist had verwijderd en ook de CO2. Zodat 100 gram bier werd bekomen vanuit ( 100 + 1,0665*A) gram wort.

Vandaar de Balling formule voor het stamwort ( die hij voor de Duitse belastingen had opgesteld ) :

Balling Stamwort = 100 ( 2,0665 * A + E ) / ( 100 + 1,0665 * A )

Balling had als doelstelling om het stamwort te bepalen aan de hand van experimenteel bepaalde waardes voor A en E (via destillatie en droog extract bepaling)

Op basis van dezelfde reeks metingen van A en E kwam Balling op de factor “0,81” om de schijnbare vergistinggraad om te zetten in de werkelijke vergistinggraad. Deze experimentele factor houdt dus rekening met het alcohol effect en het verbruik van het beginextract voor de opbouw van nieuwe gistcellen.

En laat ons niet vergeten : het werk van Balling is enkel te gebruiken als een goede “benadering” omdat we als hobbybrouwers niet beschikken over de analytische apparatuur om werkelijk extract E en alcohol gehalte A te meten. Wij vertrekken namelijk omgekeerd : wij kennen het stamwort en hadden graag het alcohol gehalte en het werkelijke eindextract.


schuimende groet van de bierdokter

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #92 Gepost op: 24-02-2007 15:54 u »
Brouwers,

Je kunt het alcoholpercentage van je bier ook schatten met de volgende methode:

1. Neem exact 100 ml bier van 20 gaden en meet de dichtheid.
2. Giet het bier in een pannetje en kook voorzichtig 15 minuten (tot je geen alcohol meer ruikt). Zorg dat je minimaal 50 ml overhoudt.
3. Koel snel au-bain marie af tot 20 graden en giet het ex-bier terug in de maatcylinder.
4. Vul aan met water van 20 graden tot exact 100 ml en meng goed.
5. Meet de dichtheid.
6. Het alcoholpercentage van je bier bereken je als volgt:

Vol.% alcohol = 0,717 * (SG na koken - SG voor koken).

Het spreekt voor zich dat deze methode alleen een betrouwbare schatting oplevert als je alle alcohol hebt verdampt, nauwkeurig werkt en de dichtheid nauwkeurig meet.

Groeten,

A3

Misschien wel oud, maar daarom niet minder interessant. Ik heb deze methode ook gebruikt en tevens dezelfde methode maar dan met refractometer.
Daar kwam het volgende uit:

Bier: Erdinger Dunkel, alc volgens Flesje=5.6 vol%

metingen:
SG meting gedaan via lab weegschaal 100g resolutie 10mg en 30ml afgesloten flesje via onderdompelen in vloeistof en meten opwaartse kracht. (demiwater, bier, gekookt bier)
eind SG 1010.5
eind SG na koken tot 1/2 volume en aanvullen tot volume 1017.1
Brix 6.8
Brix na koken tot 1/2 volume en aanvullen tot volume 4.8
Berekend alc via delta SG-> 0.717 x 6.6=4.73 vol%
Berekend alc via refractometer-> 2 x 3.333=6.67 vol%
berekende uitkomst via methode met alle 4 metingen:
alc vol%=5.32, eiwit% bier voor koken=113g/10L, eiwit% na koken=81g/10L

Conclusie die ik hieruit getrokken heb:
Methode via delta SG is zeer nauwkeurig, mits er geen eiwit neerslaat tijdens het koken.
Eiwit neerslag zorgt hier voor afwijking van ca -0.9vol% voor delta SG meting en +1.1 vol% voor delta Brix meting via refractometer.
 Ik zal nog meer metingen doen volgens dit principe.

groet,
Hans,


Offline Penners

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 148
  • Land: nl
  • I'm gonna brew you a beer you can not refuse
    • Stichting Brouwboerderij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #93 Gepost op: 25-01-2008 09:24 u »
ik zie hier overal waarde van boven de 1000, mijn spindel geeft aan dat er bij mijn BrauEule brouwsel 125 gram suiker per liter in zit.  :denken: is dit om te rekenen of gebruik ik de verkeerde spindel. Hier staat ook al het potentieel alcoholpercentage op, ongeveer 6,5 %

Offline Edgar

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 8.008
  • Land: be
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #94 Gepost op: 25-01-2008 09:31 u »
Ah, dan mist er een tabelletje op je hydrometer. Kan het zijn dat het een wijn- of stookhydrometer is? Je kunt het wel omrekenen hoor. Je SG is 1.048. Dat percentage slaat op een pure suikervergsting lijkt me.

Offline Eduard

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 1.326
  • Land: no
  • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
    • Norbrygg - de Noorse hobbybrouwvereniging
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #95 Gepost op: 25-01-2008 09:38 u »
125 gram/liter is 12,5 °P (Plato) ofwel 12,5 % StaWü (Stammwürze/Stamwort) is ca (12,5 x 4) + 1000 = 1050 OG. Of dat bier van 6,5% alc wordt betwijfel ik, daar is het niet sterk genoeg voor. Je kunt overwegen om een andere 'bierspindel' aan te schaffen waarop voor Nederlandse hobbybrouwers courante waarden gedrukt staan. Al zou het allemaal wel relatief gemakkelijk om te rekenen moeten zijn.

Offline Penners

  • Vol lid
  • ***
  • Berichten: 148
  • Land: nl
  • I'm gonna brew you a beer you can not refuse
    • Stichting Brouwboerderij
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #96 Gepost op: 25-01-2008 10:07 u »
Bdankt voor de uitleg, ik zal van de week nog eens zoeken want ik moet nog ergens een andere spindel hebben liggen.

Offline Kokkie

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 86
  • Land: nl
  • Echte mannen komen thuis met dorst ipv bloemen.
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #97 Gepost op: 22-01-2012 22:47 u »
Hallo,

Ik heb een vraag om het SG te berekenen na een late suiker toevoeging.
Ik weet namelijk niet hoe je het begin SG kan berekenen na de late suiker toevoeging. Net na het hoogte punt tijdens de hoofdvergisting.
Ik had een begin SG van 1.077 bij een volume van 19 liter in het gistvat. Het gewenst SG was 1.095.
Ik heb dan vervolgens net na de piek van de hoofdvergisting 1000 g kristalsuiker toegevoegd opgelost in 1 L water.
Voor het bottelen kwam ik op een SG van 1.008. Daarna heb ik 17.1 L gebotteld met 7,9 g bottelsuiker/ L.
Waar kom ik nu ongeveer uit met mijn alcoholpercentage? :weetniet:

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #98 Gepost op: 22-01-2012 22:57 u »
Kijk eens bij de cursus blikbrouwen op de wiki-site behorende bij dit forum. Daar heb ik een eenvoudig Excel-rekenblad neergezet waarmee je uit de voeten kunt.

Offline William

  • Maasland thuisbrouwers genootschap
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 9.740
  • Land: nl
  • kloek, kloek, kloek en gezondheid!
    • Kloekus
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #99 Gepost op: 22-01-2012 22:58 u »
Ik had een begin SG van 1.077 bij een volume van 19 liter in het gistvat. Het gewenst SG was 1.095.
Ik heb dan vervolgens net na de piek van de hoofdvergisting 1000 g kristalsuiker toegevoegd opgelost in 1 L water.
Voor het bottelen kwam ik op een SG van 1.008. Daarna heb ik 17.1 L gebotteld met 7,9gr bottelsuiker/ L.
Waar kom ik nu ongeveer uit met mijn alcoholpercentage? :weetniet:

Ik doe dat in Promash.

Je had 19 liter met een sg van 1.077 ofwel 18.7 Plato. Promash zegt dat ik dan 6 kg mout heb (efficientie van 80%)
Je voegt een kilo extra suiker toe met één liter water. Dat is 1.75 liter extra (heb ik toevallig gisteren hetzelfde gedaan en daarbij het volume gemeten van het suiker en water)
Dit geeft 20.75 liter met een sg van 1.089 (Promash).

Als deze tot 1.008 vergist heb je een vergistingsgraad van 90% en 10.8% alcohol (vol).
De bottelsuiker geeft nog zo'n 0.5% extra alcohol.

Heb je soms een Duvel kloon gebrouwen?

Offline Kokkie

  • Junior lid
  • **
  • Berichten: 86
  • Land: nl
  • Echte mannen komen thuis met dorst ipv bloemen.
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #100 Gepost op: 22-01-2012 23:16 u »
@William,

Dank voor de uitleg. Zal het ook eens proberen met Promash.
Moest een Rochefort 10 achtige worden.

@Jacques,
Daar had ik natuurlijk niet gekeken, omdat ik het blikbrouwen over heb geslagen.
Ik heb je rekenblad ingevuld, daar kom ik uit op een berekend SG na suikertoevoeging van 1093.
Als ik dat dan weer in vul bij de alcohol berekening kom ik uit op een alc. percentage van 11,8% na hergisting.
Klein verschil met William, maar kom toch uit op een flink alcoholpercentage!
Nu afwachten of hij ook nog lekker smaakt :biersmile:

bedankt!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #101 Gepost op: 22-01-2012 23:22 u »
Je voegt een kilo extra suiker toe met één liter water. Dat is 1.75 liter extra (heb ik toevallig gisteren hetzelfde gedaan en daarbij het volume gemeten van het suiker en water)

Dat gegeven had ik niet voorhanden. Ik zal dit verwerken in het Excel-werkblad.

Offline Dund

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 499
  • Land: nl
  • udenhoutse bierbrouwerij du fisturz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #102 Gepost op: 27-04-2015 11:26 u »
Ik heb gisteren een ipa gebotteld en ik heb wat tegenstrijdige waardes gemeten. Ik heb tijdens het brouwen zowel met de refractometer (brix) en met de hydrometer (sg)

Brouwdag
Brix 17
Sg 1065

Hevelen
Brix 7,9 (na 1 week)

Bottelen
Brix 7.1
Sg 1011

Ik kom er met de alcohol berekening deze keer niet uit

Als gist is america ale gebruikt

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #103 Gepost op: 27-04-2015 11:41 u »
17 Brix geeft 1.070 OG met een refractometer.
7.1 Brix geeft 1.010 OG  met een refractometer en een programmaatje (bv http://www.brewersfriend.com/refractometer-calculator/).
Er is wel een verschil met de hydrometer, maar daar moeten we mee leren leven. Dat of een zeer, zeer dure refractometer kopen.

En je gebruikt toch wel een programmaatje?
En je gebruikt toch wel een programmaatje?
En je gebruikt toch wel een programmaatje?

 :proost:

Offline Dund

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 499
  • Land: nl
  • udenhoutse bierbrouwerij du fisturz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #104 Gepost op: 27-04-2015 12:45 u »
Ja ik gebruik dat programma maar welke waarde klopt nu? Neem bijvoorbeeld de brouwdag

1065 met hydrometer en 17 brix met de refractometer

Het maakt me weinig uit welke nu klopt want of het nu een half procent meer of minder is, is nou ook niet echt belangrijk.

http://www.northernbrewer.com/refractometer-calculator/

Deze gebruik ik

Offline Herman

  • Maischen doe je in een koelbox! (of in een grainfather)
  • Beheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 6.700
  • Land: nl
  • www.biergildegroningen.nl
    • Groningsch Bier- en wijnmakersgilde
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #105 Gepost op: 27-04-2015 16:09 u »
Op brouwdag is er nog geen alcohol, dan kun je de waarden rechtstreeks afleiden. Na vorming van alcohol krijg je een andere brekingsindex, deze moet je corrigeren (bijv. met genoemd programmaatje).

Het antwoord is dus dat ze beide kloppen, begrijp je?

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #106 Gepost op: 27-04-2015 16:15 u »
17 Brix geeft 1.070 OG met een refractometer.
7.1 Brix geeft 1.010 OG  met een refractometer en een programmaatje (bv
Van 17 Brix naar 7.1 brix is een onwaarschijnlijk hoge SVG van 95%. kan haast niet kloppen

Offline bierhenkie

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 982
  • Land: 00
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #107 Gepost op: 27-04-2015 16:51 u »
Op brouwdag is er nog geen alcohol, dan kun je de waarden rechtstreeks afleiden. Na vorming van alcohol krijg je een andere brekingsindex, deze moet je corrigeren (bijv. met genoemd programmaatje).

Het antwoord is dus dat ze beide kloppen, begrijp je?
Niet dus,
1065 is wat anders dan 1070. Maar ik denk dat de werkelijke waarde ergens in het midden moet hebben gelegen. Je moet vooral tijdens het brouwen ook de hydrometer corrigeren want je monster zal geen 20 ºC zijn geweest.

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #108 Gepost op: 27-04-2015 17:46 u »
Ik denk dat men in het algemeen kan stellen dat, mits juist gebruikt, een goedkope hydrometer betrouwbaarder is dan een goedkope refractometer. Ikzelf gebruik een refractometer omdat ik maar kleine hoeveelheden brouw, en anders teveel volume verlies.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #109 Gepost op: 27-04-2015 18:46 u »
Ik denk dat men in het algemeen kan stellen dat, mits juist gebruikt, een goedkope hydrometer betrouwbaarder is dan een goedkope refractometer. Ikzelf gebruik een refractometer omdat ik maar kleine hoeveelheden brouw, en anders teveel volume verlies.
De hydometer heeft last van temperatuur effecten en optillen door CO2 belletjes en lastig af te lezen. Vandaar dat ik merk dat mijn goedkope refractometer nauwkeuriger is. Ik gebruik al jaren geen hydrometer meer.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #110 Gepost op: 27-04-2015 20:44 u »
De hydometer heeft last van temperatuur effecten en optillen door CO2 belletjes en lastig af te lezen. Vandaar dat ik merk dat mijn goedkope refractometer nauwkeuriger is. Ik gebruik al jaren geen hydrometer meer.

Toch raad ik iedere hobbybrouwer aan naast een refractometer ook een hydrometer in huis te hebben. Al was het alleen om de uitkomst van de refractometer te controleren. Maar al te vaak hebben we hier op het forum verontruste hobbybrouwers gehad die dachten dat ze te maken hadden met een gestokte vergisting terwijl er niets aan de hand was.

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #111 Gepost op: 27-04-2015 21:53 u »
De hydometer heeft last van temperatuur effecten en optillen door CO2 belletjes en lastig af te lezen. Vandaar dat ik merk dat mijn goedkope refractometer nauwkeuriger is. Ik gebruik al jaren geen hydrometer meer.
Ok, ik ga mee: hoe weet jij dat jouw refractometer nauwkeuriger is dan jouw hydrometer?

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #112 Gepost op: 27-04-2015 22:02 u »
Ok, ik ga mee: hoe weet jij dat jouw refractometer nauwkeuriger is dan jouw hydrometer?
Ik kan ze beide vergelijken met een ijkvloeistof van sucroseoplossing die ik maak met een labweegschaaltje.

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #113 Gepost op: 27-04-2015 22:04 u »
Voor de vergisting: akkoord. Maar erna?

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #114 Gepost op: 27-04-2015 22:11 u »
Voor de vergisting: akkoord. Maar erna?
Daarvoor gebruik ik mijn eigen refractometertooltje waarvoor ik ooit helemaal heb uitgespit wat het verband is tussen hydrometer en refractometer. wel een puntje van aandacht is dat je tijdens de gisting de gistcellen uit moet filteren, anders krijg je een vage streep op de refractometer aflezing. dat doe ik met een injectiesuitje, dun slangetje ertop van 2 cm lang en aangedrukt watje erin zodat het wort er druppeltje voor druppeltje helder uitkomt. 10e druppeltje meten (1e 9 druppeltjes neemt het watje vocht op waardoor er een afwijking is)
 

Offline Dund

  • Senior lid
  • ****
  • Berichten: 499
  • Land: nl
  • udenhoutse bierbrouwerij du fisturz
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #115 Gepost op: 28-04-2015 07:02 u »
Van 17 Brix naar 7.1 brix is een onwaarschijnlijk hoge SVG van 95%. kan haast niet kloppen

Nou en dit vond ik dus ook heel vreemd. Vandaar dat ik begon te twijfelen. 1065 naar 1011 is veel logischer.

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #116 Gepost op: 28-04-2015 13:01 u »
Daarvoor gebruik ik mijn eigen refractometertooltje waarvoor ik ooit helemaal heb uitgespit wat het verband is tussen hydrometer en refractometer. wel een puntje van aandacht is dat je tijdens de gisting de gistcellen uit moet filteren, anders krijg je een vage streep op de refractometer aflezing. dat doe ik met een injectiesuitje, dun slangetje ertop van 2 cm lang en aangedrukt watje erin zodat het wort er druppeltje voor druppeltje helder uitkomt. 10e druppeltje meten (1e 9 druppeltjes neemt het watje vocht op waardoor er een afwijking is)
 

Dat is ook allemaal heel mooi, maarrrr: dan nog kan een refractometer onbetrouwbaar zijn. Er zijn legio verhalen op het internet van brouwers die twee refractometers hebben, ze met geen mogelijkheid dezelfde waarden kunnen laten registreren, en dus dan maar een hydrometer gebruiken.  >:D :brouwen: :biersmile: :proost: :nut:

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #117 Gepost op: 28-04-2015 15:13 u »
Dat is ook allemaal heel mooi, maarrrr: dan nog kan een refractometer onbetrouwbaar zijn. Er zijn legio verhalen op het internet van brouwers die twee refractometers hebben, ze met geen mogelijkheid dezelfde waarden kunnen laten registreren, en dus dan maar een hydrometer gebruiken.  >:D :brouwen: :biersmile: :proost: :nut:
Kan natuurlijk zijn dat er rommel op de markt is. Het Chinese spul voor 2 tientjes kan haast niet voor die prijs lijkt mij. Het kan ook zijn dat mensen hem verkeerd gebruiken, bv vergeten te nullen, of troebele oplossing meten tijdens het gisten, maar goedkope hydrometers wijken ook zo maar tot 5 SG punten af. Enige remedie is dan toch om te vergelijken met een ijkoplossing van sucrose en water voor de nulpuntsinstelling.
 

homoeccentricus

  • Gast
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #118 Gepost op: 28-04-2015 16:44 u »
Naar mijn mening: best of both worlds is refractometer gebruiken VOOR de vergisting (klein sample koelt veel sneller af, geen gedoe met software), hydrometer NA de vergisting.

Offline bert braadslee

  • t Wort Wat!
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 743
  • Land: nl
  • Goed bier is een eerste levensbehoefte.
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #119 Gepost op: 28-04-2015 17:55 u »
Ik heb denk ik geluk gehad met mijn chinese refractometer van hooguit 2 tientjes (uit de tijd dat de euro nog wat waard was).
Mijn metingen kloppen altijd bij de prognoses van BrouwHulp. Vroeger gebruikte ik alleen een hydrometer maar dat is teveel gedoe.
De refracto met omrekenhulp gaat perfect.
Bij elk brouwsel blijkt het dat de praktijk zich weer prima toetst aan de theorie.
Ik zeg refractometer is de wee toe go
 :brouwen:

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #120 Gepost op: 28-04-2015 21:46 u »
Vroeger gebruikte ik alleen een hydrometer maar dat is teveel gedoe.
De refracto met omrekenhulp gaat perfect.
Bij elk brouwsel blijkt het dat de praktijk zich weer prima toetst aan de theorie.
Ik zeg refractometer is de wee toe go
 :brouwen:

Het is maar wat je gedoe noemt. Bij een refractometer heb je altijd een rekenhulp nodig. Met een hydrometer is dat niet nodig...

Maar we vervuilen dit topic behoorlijk. De discussie refractometer of hydrometer is al vaker gevoerd. Daarom het verzoek om hier de discussie in dit sticky topic te stoppen.

Online hansHalberstadt

  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 4.443
  • Land: nl
  • meten is weten
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #121 Gepost op: 29-04-2015 11:44 u »
we vervuilen dit topic behoorlijk. De discussie refractometer of hydrometer is al vaker gevoerd. Daarom het verzoek om hier de discussie in dit sticky topic te stoppen.

Misschien dan hier verder discussiëren, mocht er nog niet genoeg over zijn geschreven.

Offline Yoeris

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 10
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #122 Gepost op: 18-04-2016 19:33 u »
Ik kon op het internet en op dit - trouwens erg handig en interessant - forum niet vinden of het kwaad kan bij een gistingsemmer met aftapkraantje tussendoor (begin vergisting) wat af te tappen om het sg te meten of om een slokje te proeven. Ik vraag mij namelijk af of er dan wellicht ook zuurstof door het kraantje het vat binnenkomt.

Ik weet dat dit tegen het einde van de vergisting, ter controle sg wel mag/moet.

Bedankt.

Offline Oscar

  • Beheerder BrouwVisie
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 23.169
  • Land: nl
  • BrouwVisie, brewvision, brauVision...
    • De Bier Brouwer
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #123 Gepost op: 18-04-2016 19:44 u »
of het kwaad kan bij een gistingsemmer met aftapkraantje tussendoor (begin vergisting) wat af te tappen om het sg te meten of om een slokje te proeven.

Kan geen kwaad. Maar waarom doen? Het jongbier is nog lang niet klaar en je kunt ook niets sturen (alleen temperatuur van de vergisting) en wat je proeft is veel gist, dus echt proeven gaat ook niet. Dus heeft weinig nut lijkt mij, geduld!

Offline Yoeris

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 10
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #124 Gepost op: 18-04-2016 19:50 u »
Gelukkig, vooral om eens te kijken hoe het in zijn verloop verandert. Het is mijn eerste brouwbiertje namelijk en wil een beetje het proces meer leren kennen. Het is geen mandfles (niet doorzichtig) dus zo kan ik ook een beetje de verschillende stadia zien (kleurverschillen en dergelijk). Bedankt! :)

Toevoeging: Je zegt dat wat ik dan proef veel gist is, betekent dit ook dat als ik dit aftap het vergistingsproces en toekomstig percentage alcohol verandert doordat ik een hoeveelheid gist heb afgetapt?

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: S.G berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #125 Gepost op: 18-04-2016 20:28 u »
Je zegt dat wat ik dan proef veel gist is, betekent dit ook dat als ik dit aftap het vergistingsproces en toekomstig percentage alcohol verandert doordat ik een hoeveelheid gist heb afgetapt?

Nee hoor daar hoef je niet bang voor te zijn. Je tapt immers ook jongbier af.

Overigens neem ik zeer regelmatig monsters van het jongbier tijdens de vergisting en dan proef ik ook een beetje. Het is heel interessant de ontwikkeling van het bier te volgen. En het smaakt niet alleen naar gist...

Offline Yoeris

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 10
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: SG berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #126 Gepost op: 18-04-2016 21:11 u »
Dankjewel Jacques, klopt. Het was heel anders dan ik gedacht had mijn Weizner (bierkit) is erg troebel en heeft al een (wel wat donkerdere) bierkleur. Dit 2 dagen na productie. Het vergistingsproces is zover ik weet al op de helft, het suikergehalte bij begin was 1040 en is nu 1020 (hij kroop wat op, van 1014 naar 1020, na een minuutje staan, weet niet op welk punt het gemeten moet worden?). Voor zover ik weet moet het suikergehalte naar 1000 toe voor gehele vergisting toch?

Wel zit er nog maar erg weinig koolzuur op het bier, is dit erg of komt dit vooral in het latere deel van de vergisting? Bedankt weer!

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: SG berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #127 Gepost op: 18-04-2016 22:06 u »
Dankjewel Jacques, klopt. Het was heel anders dan ik gedacht had mijn Weizner (bierkit) is erg troebel en heeft al een (wel wat donkerdere) bierkleur. Dit 2 dagen na productie. Het vergistingsproces is zover ik weet al op de helft, het suikergehalte bij begin was 1040 en is nu 1020 (hij kroop wat op, van 1014 naar 1020, na een minuutje staan, weet niet op welk punt het gemeten moet worden?). Voor zover ik weet moet het suikergehalte naar 1000 toe voor gehele vergisting toch?

Wel zit er nog maar erg weinig koolzuur op het bier, is dit erg of komt dit vooral in het latere deel van de vergisting? Bedankt weer!


Dat omhoogkruipen komt door koolzuurbelletjes die aan je hydrometer hechten. Voor een goede meting moet je je monster ontgassen (in een fles doen en schudden).

Je eind SG hoeft zeker geen 1000 te worden. De meeste gisten kennen een schijnbare vergistingsgraad van 75 tot 85% als er geen suiker is toegevoegd aan het wort. Ik raad je aan deze beginnerscursus te lezen.

Offline Yoeris

  • Boven 10 berichten
  • *
  • Berichten: 10
  • Hobbybrouwen.nl is mijn informatiebron
Re: SG berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #128 Gepost op: 18-04-2016 22:11 u »
Bedankt, die lijkt me zeker handig! Wel even snel een klein (off-topic) vraagje hierover. Er valt me op dat bij de bovengistende gisten een temperatuur aangehouden moet worden tussen 18 en 20 graden. Terwijl op de verpakking en ook op andere website op internet (dacht ik) vermeld werd dat de juiste temperatuur voor bovengistende gisten tussen de 21 en 27 graden lag, ik heb hem nu steeds tussen de 21 en 23 graden gehouden.

Offline Jacques

  • Hoofdbeheerder
  • Super lid
  • *****
  • Berichten: 28.383
  • Land: nl
  • Brouw ze, roer ze en Proost!
    • Hobbybrouwen.nl
Re: SG berekenen/alcoholgehalte
« Reactie #129 Gepost op: 18-04-2016 22:25 u »
Bedankt, die lijkt me zeker handig! Wel even snel een klein (off-topic) vraagje hierover. Er valt me op dat bij de bovengistende gisten een temperatuur aangehouden moet worden tussen 18 en 20 graden. Terwijl op de verpakking en ook op andere website op internet (dacht ik) vermeld werd dat de juiste temperatuur voor bovengistende gisten tussen de 21 en 27 graden lag, ik heb hem nu steeds tussen de 21 en 23 graden gehouden.

Ik raad je aan om de zoekfunctie van het forum te gebruiken en te zoeken naar vergistingstemperatuur.


En verder graag een nieuw topic aanmaken als je een nieuw onderwerp aansnijdt (wel eerst even kijken of je vaag niet eerder is beantwoord).